Lajmet

​Ditëlindja e 80-të e Ibrahim Rugovës

Published

on

Sot, më 2 dhjetor, shënohet një përvjetor i rëndësishëm, datëlindja e 80-të e një prej figurave më të shquara të historisë së Kosovës, ish-presidentit Ibrahim Rugova. Ai lindi në vitin 1944 në fshatin Cërcë të Istogut, në një familje që kishte vuajtur pasojat e periudhës komuniste jugosllave. Më 10 janar 1945, komunizmi jugosllav i mori jetën të atit, Uka, dhe gjyshit Rrustë Rugova, të dy luftëtarë të njohur kundër çetave çetnike që shkatërruan Kosovën gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Rugova u formua si intelektual dhe veprimtar i shquar. Shkollën fillore e kreu në Istog, ndërsa më pas, në vitin 1967, përfundoi gjimnazin në Pejë. Ai vazhdoi studimet në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, ku përfundoi degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Në vitin 1976-77, pas një periudhe të rëndësishme studimore në Paris, në Ecole Pratique des Hautes Etudes, nën mbikëqyrjen e profesor Roland Barthes, Rugova e pasuroi njohurinë e tij në teori letrare. Në vitin 1984, ai mori titullin doktor i shkencave letrare në Universitetin e Prishtinës.

Puna e tij shkencore dhe kontribuimi në zhvillimin e albanologjisë janë të rëndësishme. Ai ishte redaktor i gazetës “Bota e re” dhe revistës “Dituria” në vitet 1971-72. Po ashtu, kontribuoi në revistën “Fjala” dhe për dy dekada ishte pjesë e Institutit Albanologjik të Prishtinës, ku përfundoi edhe si kryeredaktor i revistës “Gjurmime Albanologjike”.

Përveç kontributit të tij të jashtëzakonshëm në fushën shkencore dhe letrare, Ibrahim Rugova bëri një hap të rëndësishëm në arenën politike. Në vitin 1988, ai u zgjodh kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, e cila luajti një rol të fuqishëm në organizimin e lëvizjes kundër regjimit komunist jugosllav. Më 23 dhjetor 1989, ai themeloi Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), e cila u bë parti politike që sfidoi hapur autoritetet komuniste. Nën udhëheqjen e Rugovës, LDK-ja i dha Kosovës një lëvizje të fuqishme për liri dhe pavarësi, duke arritur në shpalljen e pavarësisë më 2 korrik 1990 dhe krijimin e institucioneve të veta, përfshirë Kuvendin dhe Kushtetutën e Kosovës.

Në vitin 1992, Ibrahim Rugova u zgjodh president i Kosovës, një pozicion që mbajti deri në vitin 2006, kur ndërroi jetë. Pas luftës, Rugova vazhdoi të udhëheqë me mençuri proceset e konsolidimit të pavarësisë së Kosovës. Në zgjedhjet e pasluftës, LDK-ja nën udhëheqjen e tij fitoi shumicën e votave dhe Rugova u rizgjodh president në vitin 2002 dhe 2004.

Më 21 janar 2006, Ibrahim Rugova ndëroi jetë në Prishtinë, dhe u varros me nderimet më të mëdha të popullit të Kosovës. Vdekja e tij la një boshllëk të madh në jetën politike dhe shoqërore të Kosovës, por trashëgimia e tij politike dhe intelektuale do të kujtohet për një kohë të gjatë.

Në përvjetorin e vdekjes, më 21 janar 2007, Presidenti i Kosovës, Dr. Fatmir Sejdiu, e dekoroi Ibrahim Rugovën me titullin “Hero i Kosovës”, për nder të kontributit të tij të jashtëzakonshëm në luftën për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Ky titull mbetet një simbol i vlerësimit të veprës së tij dhe të rëndësisë që ka pasur në shpalljen e shtetit të Kosovës.

Ibrahim Rugova ishte gjithashtu një shkrimtar i njohur, me një sërë veprash të botuara, përfshirë “Prekje lirike” (1971), “Kah teoria” (1978), “Bibliografia e kritikës letrare shqiptare” (1976), dhe “Pavarësia dhe demokracia” (1991), ndër të tjera. Veprat e tij janë një pasuri për letërsinë shqipe dhe një testament i intelektualizmit të tij.

Për veprën dhe angazhimin e tij, Ibrahim Rugova ka marrë shumë çmime dhe tituj ndërkombëtarë, duke përfshirë Çmimin për Paqe të Fondacionit Paul Litzer (1995), Çmimin Saharov të Parlamentit Evropian (1998), dhe tituj si Doktor Nderi nga Universiteti i Parisit VIII dhe ai i Universitetit të Tiranës (2004).

Në këtë përvjetor të 80-të, kujtimi për Ibrahim Rugovën mbetet i gjallë në zemrat e popullit të Kosovës dhe të shqiptarëve kudo. Ai është një figurë historike që ka lënë një trashëgimi të pashlyeshme, si një lider i pashoq në luftën për lirinë dhe të drejtat e popullit të tij./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara