Aktualitet

Çfarë paralajmërojnë dy javët e para të luftës kundër Iranit për të ardhmen?

Published

on

Dinamika të reja dhe kritike po shfaqen në rajon, të cilat mund ta riformësojnë atë në mënyra dramatike. Dy javët e para të sulmit izraelito-amerikan ndaj Iranit kanë gjeneruar sasi kolosale lajmesh, propagande dhe spekulimesh, duke mbingarkuar publikun botëror.

Ndërsa konflikti hyn në javën e tij të tretë, mund të identifikohen disa realitete të reja që ushqejnë njëra-tjetrën në këtë moment destruktiv:

Së pari, fushëveprimi i kësaj lufte ka zgjeruar përplasjet ushtarake në më shumë se dhjetë shtete të rajonit. Supozimi se vendet mund të jenë të sigurta duke qëndruar jashtë luftimeve u thërrmua kur Irani vendosi të sulmojë shtetet e Gjirit, Irakun dhe Jordaninë për shkak të pritjes së bazave amerikane, si dhe Qipron e Turqinë për pritjen e forcave amerikane dhe britanike.

Së dyti, ndikimi i drejtpërdrejtë i luftës ka tronditur pjesën më të madhe të botës përmes mungesës së naftës dhe gazit, kufizimeve në transportin detar, rritjes së çmimeve dhe perspektivës së një recesioni ekonomik. Asnjë vend nuk mund të izolohet nga këto pasoja.

Së treti, kohëzgjatja e luftës do të përcaktojë ndikimet afatgjata. Uashingtoni dhe Tel Avivi shpresonin për një fitore të shpejtë dhe vendimtare, duke supozuar se mund ta përmbysnin udhëheqjen iraniane brenda pak ditësh, por dështuan ta arrijnë këtë pas 14 ditësh sulmesh të pandërprera. Irani dhe aleatët e tij synojnë një luftë të gjatë që shteron aftësitë ushtarake dhe qëndrueshmërinë politike të sulmuesve.

Së katërti, bazat ideologjike janë po aq të rëndësishme sa realitetet gjeopolitike. Izraeli dhe SHBA-ja shihen si bartësit e fushatës së fundit koloni-kolonizuese perëndimore, ndërsa iranianët dhe aleatët e tyre duan të zmbrapsin këtë sulm që ka pllakosur rajonin që nga shekulli XIX.

Së pesti, kjo luftë dëshmon se kemi hyrë në një epokë të re të luftës. Përballë fuqisë ajrore dhe satelitore amerikano-izraele, Irani ka zhvilluar risi teknologjike dhe logjistike. Përdorimi i dronëve të shpejtë dhe raketave hipersonike ka lejuar Iranin të depërtojë mbrojtjet ajrore miliona dollarëshe (si Patriot dhe THAAD), duke shkaktuar dëme të mëdha madje edhe brenda Izraelit, i cili po detyrohet të censurojë mediat e veta për të fshehur dobësitë.

Së gjashti, Irani ka mësuar leksione të rëndësishme. Teherani mbijetoi pas atentatit ndaj Liderit Suprem Ali Khamenei dhe dhjetëra liderëve të tjerë në ditët e para, duke kaluar me sukses pushtetin te udhëheqësia e re. Ai ka demonstruar rëndësinë e një sistemi të decentralizuar të luftës me depo dhe qendra komandimi të shpërndara.

Së shtati, pasojat e plota nuk mund të vlerësohen ende saktësisht, por shihet se të gjitha palët po injorojnë ligjin ndërkombëtar që mbron civilët dhe infrastrukturën kritike. Egërsia e sulmeve ndaj civilëve ka qenë tronditëse.

Së fundi, lufta tregoi se mbështetja e shteteve arabe te mbrojtja e SHBA-së dështoi t’i mbante ato të sigurta. Pas shpenzimit të trilionave dollarëve në armatime, shumë kryeqytete arabe tani shohin pak ose aspak kthim nga ky investim dhe do të duhet të rishikojnë strategjitë e tyre të mbrojtjes.

Të gjitha këto dinamika lidhen me një pikë: Palestinën. Lufta në Iran është një tjetër shfaqje e paqëndrueshmërisë që prodhon konflikti i pazgjidhur izraelito-palestinez prej 75 vitesh. Stabiliteti nuk do të arrihet derisa të gjendet një zgjidhje e drejtë.

Autor: Rami G. Khouri është Anëtar i Shquar i Politikave Publike në Universitetin Amerikan të Bejrutit dhe Anëtar i Lartë jorezident në Qendrën Arabe në Uashington DC. Ai është autor dhe analist.

Shënim: Ky artikull pasqyron pikëpamjet e autorit dhe jo domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera-s.

 

Continue Reading

Rajoni

Koncert Koral në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit dhe 25-vjetorit të UBT-së

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit dhe shënimit të 25-vjetorit të themelimit të UBT-së, u mbajt një koncert koral i veçantë, i cili solli para publikut fuqinë e muzikës, artit dhe bashkëpunimit artistik.

Të pranishmit patën kënaqësinë të shijojnë performancën e Korit të Fakultetit të Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit në UBT, nën dirigjimin e profesoreshës dhe dirigjentes, Lindita Isufi. Me përkushtimin dhe profesionalizmin e saj, kori prezantoi një program të pasur artistik, rezultat i punës së vazhdueshme, disiplinës dhe dashurisë së studentëve për muzikën.

Pjesa e parë e koncertit iu kushtua krijimtarisë shqiptare, duke sjellë interpretime të veprave:

  • Dashnor tu bana – Shime Deshpali
  • Ishin dy kunata – Rafet Rudi
  • Po vijnë krushqit – Tish Daija
  • Unë biri yt Kosovë – Feim Ibrahimi

Përmes këtyre veprave u pasqyruan tradita, kultura dhe identiteti ynë muzikor, duke përcjellë emocione të veçanta te publiku.

Në pjesën e dytë, kori solli disa nga këngët më të njohura të repertorit ndërkombëtar:

  • Creep – nga Radiohead
  • Mamma Mia – nga ABBA
  • Siyahamba
  • Shkon djali termale – Çesk Zadeja

Koncerti dëshmoi edhe një herë rëndësinë e artit dhe muzikës si ura komunikimi ndërmjet kulturave, duke bashkuar zërat, emocionet dhe shpirtin krijues në një harmoni të vetme.

Continue Reading

Aktualitet

Politikat institucionale dhe praktikat artistike në fokus të diskutimit në Ditët e Artit dhe të Dizajnit në UBT

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale në UBT organizoi panelin me temë “Politikat Institucionale dhe Praktika Artistike”, një aktivitet që mblodhi artistë, përfaqësues institucionesh kulturore, restauratorë dhe studentë për të diskutuar mbi sfidat dhe zhvillimet e artit bashkëkohor në Kosovë dhe më gjerë.

Aktiviteti u mbajt në Bibliotekën e Kampusit Inovativ të UBT-së në Lipjan, duke shërbyer si një platformë e rëndësishme për shkëmbimin e ideve dhe përvojave mbi funksionimin e institucioneve të artit, proceset e aplikimit, koleksionet publike, konservimin e veprave artistike dhe raportin ndërmjet artistit dhe institucioneve kulturore.

Dekania e Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Ariana Gjoni, në fjalën hapëse vlerësoi rëndësinë e organizimeve të tilla për studentët dhe komunitetin artistik, duke potencuar se UBT vazhdon të krijojë hapësira të nevojshme për debat profesional dhe zhvillim kreativ.

Të ftuara në panel ishin edhe Alisa Gojani-Berisha, drejtoreshë e Galerisë Kombëtare të Kosovës, si dhe Arlinda Hajrullahu, drejtoreshë e Muzeut të Artit Bashkëkohor, të cilat ndanë përvojat e tyre mbi menaxhimin institucional të artit dhe zhvillimin e politikave kulturore.

Pjesë e diskutimit ishte edhe restauratorja dhe konservatorja me përvojë ndërkombëtare, Elena Prieto Bello, e cila foli mbi rëndësinë e konservimit të trashëgimisë artistike dhe sfidat profesionale në këtë fushë.

Ky aktivitet u organizua nga profesori Burim Berisha, në kuadër të aktiviteteve të shumta që po zhvillohen gjatë Ditëve të Artit dhe të Dizajnit në UBT, me fokus promovimin e dialogut ndërdisiplinar, artit bashkëkohor dhe bashkëpunimit ndërinstitucional.

Continue Reading

lajme

Dr. Xhida Lumi ndan përvojën klinike dhe shkencore me studentët e Fakultetit të Psikologjisë në UBT

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm për të ofruar një edukim bashkëkohor dhe të ndërlidhur me praktikën profesionale, Fakulteti i Psikologjisë në UBT organizoi një ligjëratë të veçantë për studentët e programit Master, në kuadër të lëndës “Psikologji e Avancuar Zhvillimore”, të udhëhequr nga prof. Fatbardha Qehaja Osmani.

E ftuar ishte Dr. Xhida Lumi, psikiatre dhe psikoterapiste me veprimtari profesionale në Zvicër, e cila ndau me studentët përvojën e saj shumëvjeçare në fushën e shëndetit mendor, psikiatrisë së fëmijëve dhe adoleshentëve, si dhe në edukimin dhe trajnimin profesional të specialistëve të rinj.

Përmes ligjëratës me temën “Zhvillimi, Shëndeti dhe Rezilienca tek Fëmijët (Si t’i njohim, forcojmë dhe shoqërojmë fuqitë e brendshme)”, Dr. Lumi trajtoi aspekte të rëndësishme të zhvillimit psikologjik të fëmijëve, faktorët që ndikojnë në mirëqenien e tyre emocionale dhe mënyrat për të nxitur reziliencën dhe potencialin e tyre individual.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua edhe fenomenit të migrimit dhe ndikimit që ai mund të ketë në zhvillimin emocional, social dhe psikologjik të fëmijëve, duke ofruar perspektiva profesionale dhe raste konkrete nga praktika klinike ndërkombëtare.

Studentët patën mundësinë të angazhohen në diskutime interaktive, të shtrojnë pyetje dhe të njihen nga afër me qasje moderne terapeutike dhe klinike, duke përfituar njohuri të vlefshme që ndërlidhin teorinë akademike me realitetin profesional.

Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e Fakultetit të Psikologjisë në UBT për të krijuar një mjedis studimi dinamik, ku studentët kanë mundësi të mësojnë nga ekspertë vendorë dhe ndërkombëtarë, të zhvillojnë kompetenca profesionale të avancuara dhe të përgatiten për sfidat e profesionit në një kontekst global.

Continue Reading

Aktualitet

Përshkallëzohen tensionet mes Iranit dhe Izraelit

Published

on

By

Situata në Lindjen e Mesme ka shënuar një tjetër valë të rëndë përshkallëzimi, pas rritjes së intensitetit të sulmeve të ndërsjellta mes Iranit dhe Izraelit. Sipas raportimeve të fundit nga mediat ndërkombëtare, shkëmbimet e goditjeve ajrore dhe operacionet ushtarake janë intensifikuar ndjeshëm gjatë orëve të fundit, duke rritur alarmin për një konflikt më të gjerë rajonal.

Ky zhvillim vjen në një moment mjaft kritik në arenën ndërkombëtare, ku dinamikat politike po ndiqen me vëmendje të shtuar edhe nga Uashingtoni. Ndryshimet në lidershipin amerikan dhe qasja e administratës së Presidentit Donald Trump ndaj kësaj krize po shihen si faktorë kyç në ecurinë e ngjarjeve, teksa koordinimi dhe komunikimi me kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, mbetet në qendër të diplomacisë globale.

Komuniteti ndërkombëtar po bën thirrje të vazhdueshme për vetëpërmbajtje, ndërsa vëzhguesit ushtarakë paralajmërojnë se vazhdimi i sulmeve të këtij përmasa rrezikon të prodhojë pasoja të paparashikueshme për sigurinë dhe stabilitetin në mbarë rajonin./The Guardian/

Continue Reading

Të kërkuara