Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka ndërmarrë hapat e radhës për procesin elektoral duke ftuar partitë politike në një takim konsultativ nesër në orën 15:00, me qëllim caktimin e datës së zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

Kjo është konfirmuar nga zëdhënësi i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Besian Mustafa, i cili bëri të ditur se në emër të këtij subjekti politik në takim do të marrë pjesë Jehona Lushaku, siç njofton Koha.net.

Ky zhvillim vjen menjëherë pas takimit që Haxhiu zhvilloi sot me kryesuesin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Kreshnik Radoniqi.

Gjatë asaj bisede, Radoniqi deklaroi zyrtarisht se KQZ-ja ka kërkuar që 7 qershori të jetë data e organizimit të procesit zgjedhor, për të siguruar kohën e mjaftueshme për të gjitha përgatitjet teknike. Takimi i nesërm në Kuvend pritet të qartësojë vullnetin e subjekteve politike dhe të çojë drejt dekretimit final të datës së votimeve.

Derisa armëpushimi i saj me Iranin po dobësohet, Shtetet e Bashkuara po e zgjerojnë dukshëm praninë e tyre ushtarake në Lindjen e Mesme, duke i dhënë vetes mundësinë për ta përshkallëzuar konfliktin dymujor.

Ushtria amerikane e dërgoi më 24 prill në rajon aeroplanmbajtësen e tretë sulmuese, së bashku me mijëra trupa elitare.

Ky është grumbullimi më i madh ushtarak amerikan në rajon që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003.

Armëpushimi, pasi hyri në fuqi më 8 prill, e ndali një luftë të kushtueshme që ka tronditur tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe ka përmbysur ekonominë globale.

Por, Uashingtoni dhe Teherani e kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të armëpushimit, ndërsa përpjekjet për të arritur marrëveshje për përfundimin e luftës kanë ngecur.

Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se Shtetet e Bashkuara e kanë përdorur ndërprerjen e luftimeve për t’u “rifurnizuar” dhe paralajmëroi se ushtria amerikane është “e gatshme për të vepruar”, nëse përpjekjet për paqe dështojnë.

Trump më parë ka kërcënuar se do ta shkatërrojë infrastrukturën civile të Iranit, nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Ekspertët thonë se zgjerimi i pranisë ushtarake amerikane ka dy qëllime: t’i dërgojë mesazh politik Teheranit dhe t’i japë Trumpit mundësi për ta zgjeruar shkallën e veprimeve ushtarake kundër republikës islamike.

“Synimi është të rritet besueshmëria e kërcënimeve amerikane dhe, rrjedhimisht, ndikimi i saj në bisedime”, tha Farzan Sabet, ekspert për Iranin në Institutin e Studimeve të Avancuara në Gjenevë.

“Gjithashtu, synimi është që SHBA-ja të jetë e pozicionuar më mirë, nëse rifillojnë luftimet, për ta dobësuar më tej Iranin dhe për ta rihapur Ngushticën e Hormuzit”, tha ai.

Fushata e bombardimeve SHBA-Izrael, që nisi më 28 shkurt, e ka shkatërruar shumë ushtrinë iraniane, ka shfarosur një pjesë të madhe të udhëheqjes së Iranit dhe e ka rrënuar infrastrukturën jetike.

Megjithatë, Teherani ende beson se po e fiton luftën. Teokracia iraniane ka mbijetuar dhe ka fituar një kartë të re të fuqishme: kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, rrugës jetike për furnizimin global me naftë dhe gaz.

Në përgjigje të mbylljes efektive të Ngushticës së Hormuzit nga Irani, Shtetet e Bashkuara kanë vendosur një bllokadë detare ndaj porteve dhe anijeve të këtij vendi që nga 13 prilli.

Derisa ky vendim e ka rritur trysninë mbi ekonominë tashmë të goditur të Iranit, bllokada ende nuk e ka detyruar Teheranin ta pranojë një marrëveshje paqeje sipas kushteve amerikane.

“Shqetësimi i madh”

Duke bartur mbi 5.000 trupa elitare, aeroplanmbajtësja USS George H.W. Bush i rrit ndjeshëm kapacitetet ushtarake amerikane në rajon. E aftë të mbështesë mbi 80 avionë, kjo aeroplanmbajtëse furnizohet nga reaktorë bërthamorë.

Ajo u bashkohet dy aeroplanmbajtëseve të tjera: USS Abraham Lincoln, e vendosur në Detin Arabik në jug të Iranit që nga fillimi i luftës, dhe USS Gerald R. Ford, anija më e fuqishme transportuese e marinës amerikane.

Përveç dërgimit të aeroplanmbajtëses së tretë në Lindjen e Mesme, ushtria amerikane ka zhvendosur edhe mijëra trupa shtesë në rajon në javët e fundit.

Mijëra marinsa, parashutistë dhe marinarë të tjerë pritet të mbërrijnë deri në fund të muajit.

Zyrtarët iranianë nuk kanë komentuar publikisht për zgjerimin e pranisë ushtarake amerikane. Por, ekspertët thonë se Teherani beson se Shtetet e Bashkuara po përgatiten për rifillimin e luftimeve.

“Regjimi iranian është shumë i shqetësuar me zhvendosjen e vazhdueshme ushtarake amerikane në rajon”, tha Farzin Nadimi, ekspert për mbrojtjen e Iranit në Institutin e Uashingtonit.

“Vetë fakti që iranianët u pajtuan për të zhvilluar bisedime me amerikanët, pavarësisht rritjes së pranisë ushtarake, tregon se sa të cenueshëm ndihen tani”, theksoi ai.

Ai shtoi se, megjithatë, Irani “po vazhdon të përgatitet për betejën e radhës dhe vështirë se do të befasohet” nëse Shtetet e Bashkuara e rifillojnë luftën.

Edhe Teherani ka lënë të kuptohet se mund të përdorë veprime ushtarake për t’i dhënë fund bllokadës detare amerikane, e cila ka ndërprerë eksportet jetike të Iranit.

Shtabi Qendror Khatam al-Anbiya, që shërben si komanda e përbashkët ushtarake e Iranit, më 25 prill paralajmëroi se do të përgjigjet nëse Shtetet e Bashkuara e vazhdojnë bllokadën.

Marina amerikane ka kapur një anije mallrash iraniane dhe një cisternë të dyshuar për kontrabandë nafte iraniane në javët e fundit.

Më 22 prill, Teherani u përgjigj duke qëlluar mbi tri anije dhe duke kapur dy prej tyre në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës zakonisht kalon 20 për qind e naftës botërore.

Frenimi i huthëve

Nëse luftimet shpërthejnë sërish, rebelët huthi në Jemen mund të përpiqen ta mbyllin Ngushticën Bab al-Mandab, një tjetër rrugë thelbësore detare në Lindjen e Mesme.

Bab al-Mandab, nëpër të cilën kalon rreth 6 për qind e naftës botërore e transportuar me anije, është një kalim i ngushtë për anijet që hyjnë ose dalin nga Deti i Kuq.

Bregdeti jemenas i kësaj ngushtice kontrollohet kryesisht nga rebelët huthi, organizata e mbështetur nga Irani, të cilën SHBA-ja e ka shpallur terroriste.

Në një deklaratë më 18 prill, huthët kërcënuan se do ta mbyllin ngushticën dhe i kërkuan Trumpit të ndalojë “të gjitha praktikat dhe politikat që pengojnë paqen”.

Nëse huthët e mbyllin këtë ngushticë, ekspertët thonë se tregjet globale të energjisë do të përjetojnë tronditje edhe më të mëdha. Grupi militant hyri në luftë muajin e kaluar kur lëshoi raketa drejt Izraelit.

Sipas ekspertëve, zhvendosja e USS George H.W. Bush synon të mos i lejojë huthët ta mbyllin këtë rrugë strategjike ujore.

“Me ardhjen e aeroplanmbajtësit të tretë, SHBA-ja synon ta sigurojë transportin global detar ndërsa ruan një forcë me dy aeroplanmbajtëse të gatshme për t’u përballur me Iranin nëse është e nevojshme”, tha Sascha Bruchmann, analist i çështjeve ushtarake dhe të sigurisë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike në Londër.

Për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit, Arabia Saudite, eksportuesi më i madh i naftës në botë, ka ridrejtuar miliona fuçi nafte nga Gjiri Persik drejt Detit të Kuq përmes tubacionit të saj Lindje-Perëndim.

Emiratet e Bashkuara Arabe, një tjetër eksportues i madh, kanë transportuar naftë përmes portit të tyre Fujairah, i vendosur në Detin Arabik.

“USS George H.W. Bush duket e pozicionuar për të bërë të qartë se sulmet ndaj infrastrukturës së naftës në Arabinë Saudite perëndimore dhe mbyllja e Bab al-Mandab do të kenë pasoja”, shtoi Bruchmann./REL/

Kryesuesi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Kreshnik Radoniqi, ka bërë të ditur se pas takimit me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, kanë kërkuar që 7 qershori të jetë data për organizimin e zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare.

Radoniqi sqaroi se kjo kërkesë vjen me qëllim që institucioni të ketë mjaftueshëm kohë për të bërë përgatitjet e duhura teknike, duke pasur parasysh kompleksitetin e procesit.

Ai vuri në dukje se ndonëse Gjykata Kushtetuese ka lënë si opsione 31 majin ose 7 qershorin, ky i fundit mbetet afati i fundit i mundshëm dhe më i favorizuari nga KQZ-ja.

“Sa i përket datës, kemi kërkuar që të kemi sa më shumë kohë, na duhen përgatitje sepse nuk është proces i lehtë. I mbetet presidentes. Gjykata Kushtetuese e ka caktu, 31 maji ose 7 qershori. Për ne është 7 qershori, tash i mbetet presidentes me vendos”, tha Radoniqi.

Sa i përket kostos së zgjedhjeve, ndonëse buxheti ende nuk është diskutuar zyrtarisht, besohet se shifra do të jetë e përafërt me proceset e kaluara, duke kapur vlerën e rreth 10 milionë eurove. Tashmë vendimi final për dekretimin e datës i mbetet presidencës.

Zgjedhjet e parakohshme, Haxhiu pret në takim kryetarin e KQZ-së

Pas skadimit të afatit kushtetues për zgjedhjen e kreut të shtetit, Kosova po përgatitet zyrtarisht për zgjedhje të parakohshme. Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka nisur sot konsultimet me kryetarin e KQZ-së, Kreshnik Radoniqin, për të koordinuar procesin elektoral që pritet të mbahet së shpejti.

Takimi ka nisur nën interesin e lartë të mediave, të cilat u lejuan të marrin pamje vetëm në nisje të bisedimeve. Ky zhvillim vjen menjëherë pas dështimit të djeshëm (28 prill) për të zgjedhur presidentin e ri, datë kjo që shënonte edhe afatin e fundit të përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese.

Situata është rezultat i mungesës së një marrëveshjeje politike mes Lëvizjes Vetëvendosje të Albin Kurtit dhe partive opozitare.

Pa një konsensus për emrin e presidentit, vendi mbetet pa udhëheqës të rregullt, duke e çuar automatikisht popullin sërish drejt kutive të votimit. /Ekonomia online/