Ish-kryeprokurorja e Tribunalit të Hagës për krimet në ish-Jugosllavi, Carla Del Ponte, ka treguar detaje nga koha kur i hetonte ish-pjesëtarët e ushtrisë shqiptare dhe asaj serbe që dyshohej se kishin kryer krime në luftë, transmeton Gazeta Express.
Ajo tha në një intervistë për “Der Spiegel” se ishte vullneti i vendeve të fuqishme, me theks të veçantë ai i SHBA-së dhe Rusisë për vendosjen e një sistemi ndërkombëtar të drejtësisë. Sipas saj, ky vullnet ishte avulluar pastaj.
“Bota është akoma e varur nga vullneti i vendeve më të fuqishme. Ishte e mundur vetëm të vendoset një sistem ndërkombëtar i drejtësisë penale sepse SHBA-ja dhe Rusia e mbështetën atë. Fatkeqësisht, ky vullnet politik është avulluar”, tha Del Ponte.
Ai tha se ishte befasuar nga mënyra se si kasapi i Ballkanit, ish-presidenti serb, Sllobodan Millosheviq i merrte në pyetje dëshmitarët, të cilët, siç shpjegon ajo, më pas frikësoheshin dhe i tërhiqnin dëshmitë.
“E vetmja gjë që më befasoi ishte mënyra se si ai i mori në pyetje dëshmitarët gjatë gjyqit. Shumë prej tyre e panë ende presidentin tek ai dhe ishin frikësuar. Ai madje i bëri që disa prej tyre t’i tërhiqnin dëshmitë e tyre”, tha ish-kryeprokurorja.
Ajo tha se gjykatësit e Tribunalit të Hagës ishin treguar shumë të sjellshëm me kasapin e Ballkanit.
“Gjykatësit tanë ishin, natyrisht, jashtëzakonisht të përshtatshëm me të. “Z. Millosheviq, si jeni? A keni fjetur mirë? A ndiheni mjaftueshëm mirë për t’iu përgjigjur disa pyetjeve?”… Kur isha në sallën e gjyqit, kisha mijëra viktima në mendjen time. Millosheviqi e mbrojti veten, gjë që i dha atij mundësinë për t’i mbajtur fjalimet e tij politike në gjykatë. Pas dy vjetësh, ne pothuajse kishim arritur në fund të gjyqit. Unë u betova: Duke filluar nga e hëna, unë do të them atë që duhet thënë. Dhe pastaj mbërriti lajmi se Millosheviqi kishte vdekur në qelinë e tij”, tha Del Ponte.
Sllobodan Millosheviq në Tribunalin e Hagës.
E pyetur për kritikat se kishte hetuar më shumë serbë sesa kosovarë dhe kroatë, Del Ponte tha:
“Sigurisht, sepse serbët kryen më shumë krime sesa kroatët ose kosovarët”.
“Është e vërtetë që bashkësia ndërkombëtare, NATO-ja, kishte prova të krimeve të kryera nga serbët, dhe ata na i siguruan që, gjë që bëri që gjërat të lëviznin më shpejt. Por është gjithashtu e vërtetë që SHBA-ja nuk donte që ne të shqyrtonim me kujdes krimet e luftës në Kosovë, për arsye politike. Ne kishim shumë probleme për të hetuar UÇK-në, sepse SHBA-ja na ngadalësoi”, tha ajo.
E pyetur drejtpërdrejt nëse politikanët amerikanë i thanë që të mos i hetonte kosovarët, Del Ponte tha se në rastin e hetimit të ish-komandantit të UÇK-së dhe ish-kryeministrit Ramush Haradinaj, ishte telefonuar nga Sekretarja e atëhershme e Shtetit, Madeleine Albright.
“Jo, sepse atëherë mund të ankohesha në publik. Por Madeleine Albright, e cila ishte sekretare e shtetit në atë kohë, më tha në telefon: Carla, ngadalë, ngadalë. Bëj kujdes me (ish-komandantin e UÇK-së Ramush) Haradinajn, përndryshe do të ketë trazira në Kosovë”, tha Del Ponte.
Ajo tha se kriminelët serbë Radovan Karagjiq dhe Ratko Mlladiq mund të arrestoheshin lehtë nga NATO, por ajo nuk e kishte bërë këtë.
“Asnjëherë nuk e dini saktësisht cilat janë motivet për ta penguar një hetim, por ato ishin aty. Një shembull: NATO-ja ishte e pranishme në Jugosllavi dhe lehtë mund t’i kishte arrestuar (udhëheqësit serbë të Bosnjës) Radovan Karagjiqin dhe Ratko Mlladiqin, por ata nuk e bënë këtë. E megjithatë Tribunali i Jugosllavisë ishte gjithsesi i suksesshëm”, tha ish-kryeprokurorja.
Ajo tha se drejtësia ndërkombëtare është gjithmonë drejtësi e të fuqishmëve.
“Për momentin, fatkeqësisht është kështu. Themelimi i Gjykatës Penale Ndërkombëtare ishte një hap i madh. Por vetëm kjo nuk mjafton. Ju gjithashtu keni nevojë për njerëz që e përfaqësojnë atë me vetëbesim”, tha Del Ponte.
Ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Dirk Schuebel, ka uruar Justina Shiroka-Pulën për zgjedhjen e saj në postin e Presidentes së Republikës së Kosovës.
Schuebel ka shprehur shpresën për rikthimin e stabilitetit politik dhe institucional në vend, duke theksuar gatishmërinë për të bashkëpunuar me presidenten e re, institucionet e Kosovës dhe spektrin politik.
“Me shpresën për ripërtëritjen e stabilitetit politik dhe institucional, pres me kënaqësi të punoj me Presidenten Shiroka-Pula, institucionet e Kosovës dhe spektrin e gjerë politik për ta afruar vendin më pranë Bashkimit Evropian”, ka deklaruar Schuebel.
Ai ka theksuar gjithashtu se mbështetja e Bashkimit Evropian për Kosovën do të vazhdojë të jetë e palëkundur.
Justina Shiroka-Pula u zgjodh Presidente e Kosovës në raundin e parë të votimit, duke marrë 81 vota në seancën e Kuvendit që kishte nisur më 6 tetor. Votimi përfundoi pak pas mesnate, ndërsa numërimi i votave përfundoi rreth 15 minuta më vonë.
Me zgjedhjen e Shiroka-Pulës, Kosova tashmë ka presidenten e re, ndërsa mesazhi i BE-së vjen me theks të veçantë te stabiliteti institucional dhe vazhdimi i rrugëtimit të vendit drejt Bashkimit Evropian.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka uruar znj. Justina Shiroka-Pula për zgjedhjen në detyrën e Presidentes së Republikës së Kosovës, duke i dëshiruar suksese në përgjegjësinë e re institucionale dhe në angazhimin e saj për të ardhmen e vendit.
Në urimin e tij, Prof. Dr. Hajrizi ka vlerësuar rëndësinë që institucionet e Kosovës të vazhdojnë të ndërtojnë një kulturë të bashkëpunimit, dialogut dhe partneritetit, duke bashkuar potencialin e institucioneve publike, akademisë, sektorit privat dhe shoqërisë civile.
Sipas tij, zhvillimi i Kosovës kërkon angazhim të përbashkët dhe një vizion të qartë për të ardhmen, veçanërisht në fusha si arsimi, shkenca, inovacioni, teknologjia dhe zhvillimi i kapitalit njerëzor, të cilat përbëjnë bazën e një shoqërie konkurruese dhe të orientuar drejt së ardhmes.
“Institucionet e Republikës së Kosovës, akademia dhe të gjithë akterët e shoqërisë duhet të vazhdojnë të punojnë së bashku për të krijuar më shumë mundësi për të rinjtë, për të fuqizuar dijen dhe inovacionin dhe për të ndërtuar ura të reja bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë. Vetëm përmes një angazhimi të përbashkët mund të ndërtojmë një të ardhme më të mirë dhe më të qëndrueshme për vendin”, ka theksuar Prof. Dr. Edmond Hajrizi.
Në këtë drejtim, ai ka shprehur gatishmërinë e UBT-së për të vazhduar kontributin në zhvillimin e vendit dhe për të thelluar bashkëpunimin me institucionet e Republikës së Kosovës, duke vënë në funksion ekspertizën akademike, kapacitetet kërkimore-shkencore dhe potencialin inovativ të UBT-së.
Ekipi i Kosovës, First Kosova, i përfaqësuar nga UBT, ka mbërritur në Incheon të Koresë së Jugut, ku nga 7 deri më 10 tetor do të marrë pjesë në FIRST Global Challenge 2026, një prej garave më prestigjioze ndërkombëtare të robotikës për të rinj.
Në mesin e ekipeve nga mbi 190 vende të botës, gjashtë të rinjtë që përfaqësojnë Kosovën janë tashmë të gatshëm për sfidën e madhe ndërkombëtare, e cila këtë vit zhvillohet me temën “Igniting Innovation” dhe fokusohet në përdorimin e teknologjisë dhe inxhinierisë për parandalimin, menaxhimin dhe rimëkëmbjen nga zjarret e egra.
Ekipi kosovar përbëhet nga Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani, nën udhëheqjen e mentoreve Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi.
Justina Shiroka-Pula është zgjedhur presidente e Republikës së Kosovës.
Në votimin e zhvilluar në Kuvendin e Kosovës, për Shiroka-Pulën kanë votuar 81 deputetë, ndërsa dy fletëvotime janë shpallur të pavlefshme. Një votë i është dhënë deputetes Eliza Hoxha.
Pas zgjedhjes në këtë pozitë, presidentja e re ka mbajtur fjalimin e saj para deputetëve të Kuvendit, duke thënë se e pranon detyrën me nder dhe përgjegjësi.
“Sot e pranoj me nder të madh dhe me përgjegjësi të plotë detyrën e presidentes së Republikës së Kosovës. Ky mandat nuk i përket vetëm një personi; ai i përket qytetarëve tanë, institucioneve tona dhe shtetit për të cilin shumë breza sakrifikuan”, tha Shiroka-Pula.
Ajo u zotua se do të jetë presidente e të gjithë qytetarëve, pavarësisht përkatësisë politike, etnike apo shoqërore.
“Do të jem presidente e të gjithë qytetarëve, do të dal pa dallim politik, etnik apo shoqëror. Do të punoj për unitet, drejtësi, zhvillim dhe përforcimin e institucioneve tona”, u shpreh ajo.
Në fjalimin e saj, Shiroka-Pula theksoi edhe orientimin euroatlantik të Kosovës dhe rëndësinë e marrëdhënieve me aleatët.
“Do ta mbroj Kushtetutën, interesin e Republikës dhe dinjitetin e qytetarëve tanë. Besoj në Kosovën, besoj në njerëzit e saj dhe besoj se së bashku mund të ndërtojmë një të ardhme më të mirë për brezat që vijnë”, tha presidentja e re./A.K/