Gjatë Konferencës së Sigurisë në Mynih, ministri i Jashtëm i Irakut, Fuad Hussein, bëri të ditur se Bagdadi ka nisur bisedimet me disa shtete arabe dhe myslimane për të kthyer mbrapsht shtetasit e tyre që ishin pjesë e Shtetit Islamik.

Ky proces vjen në një kohë kur ushtria amerikane njoftoi se ka përfunduar me sukses transferimin e rreth 5,700 të burgosurve të IS-it nga Siria drejt burgjeve irakiane. Sipas ministrit Hussein, deri tani rreth 3,000 prej tyre janë vendosur tashmë në burgjet e Irakut, por ai theksoi se ky fluks i madh përbën një rrezik serioz për sigurinë kombëtare. Për këtë arsye, Iraku po kërkon ndihmë financiare nga komuniteti ndërkombëtar për të menaxhuar mbajtjen e tyre në afatgjatë.

Shqetësimi i Bagdadit shtohet edhe nga rritja e fundit e aktiviteteve të ISIS-it përgjatë kufirit me Sirinë, sidomos pas dobësimit të forcave kurde që kontrollonin atë zonë. Ndërsa vendet arabe kanë treguar gatishmëri për bisedime, shtetet evropiane mbeten ende hezituese për të marrë mbrapsht shtetasit e tyre, nga frika se sistemet e tyre ligjore mund t’i lirojnë ata para kohe.

Në rrafshin diplomatik, Hussein u shpreh se po i merr shumë seriozisht sinjalet nga Uashingtoni, veçanërisht pas paralajmërimeve të Presidentit Donald Trump lidhur me ndikimin iranian në qeverinë e ardhshme irakiane, ndërkohë që mbetet në fuqi plani që trupat amerikane të largohen përfundimisht nga Iraku deri në fund të vitit 2026. /Reuters/

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, e hapi Konferencën e Sigurisë në Munih (MSC) duke përshkruar një peizazh gjeopolitik të zhveshur nga orientimet e dikurshme dhe duke thënë se rendi i vjetër botëror “nuk ekziston më”.

Ai paralajmëroi për kërcënimet që vijnë nga Rusia dhe Kina, si dhe sugjeroi se marrëdhëniet SHBA-Evropë duhet të riparohen për t’u përballur me sfidat aktuale.

“Sado i papërsosur që ishte edhe në ditët e tij më të mira”, rendi global që “mbështetej në të drejta dhe rregulla” ka marrë fund, tha Merz në fjalimin e tij kryesor në këtë tubim vjetor.

“Kemi kaluar pragun drejt një epoke që karakterizohet sërish hapur nga fuqia dhe politika e fuqive të mëdha”.

Duke e cilësuar luftën e Rusisë kundër Ukrainës si shembullin më të qartë të këtij realiteti të ashpër, ai tha gjithashtu se Kina “i shfrytëzon në mënyrë sistematike varësitë e të tjerëve”.

Merz bëri thirrje për një “partneritet të ri transatlantik”, duke paralajmëruar se në “epokën e rivalitetit mes fuqive të mëdha, as Shtetet e Bashkuara nuk do të jenë mjaftueshëm të fuqishme për të vepruar e vetme”.

“Duhet ta kuptojmë në të dy anët e Atlantikut se jemi më të fortë së bashku… Prandaj le ta riparojmë dhe ringjallim bashkë besimin transatlantik”, tha ai.

Konferenca treditore e Sigurisë në Munih – ku marrin pjesë qindra liderë evropianë, ligjvënës, zyrtarë ushtarakë, akademikë dhe të tjerë – zhvillohet një vit pasi zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, tronditi konferencën me kritika të ashpra, duke akuzuar Evropën për politika të rrezikshme lidhur me emigracionin dhe partitë e ekstremit të djathtë.

“Është hapur një përçarje mes Evropës dhe Shteteve të Bashkuara”, tha Merz në fjalimin e tij.

“Zëvendëspresidenti JD Vance e tha këtë shumë hapur këtu në Munih një vit më parë”.

Duke nënvizuar gjithashtu shqetësimet në Evropë, një raport i hartuar nga organizatorët dhe i publikuar para konferencës foli për shfaqjen e “politikës së topit shkatërrues” dhe deklaroi se “më i fuqishmi ndër ata që po i godasin me sëpatë rregullat dhe institucionet ekzistuese është presidenti amerikan, Donald Trump”.

Delegacioni amerikan këtë vit udhëhiqet nga sekretari i Shtetit, Marco Rubio, i cili foli për një “moment përcaktues” në një botë që “po ndryshon shumë shpejt para syve tanë”.

“Bota po ndryshon shumë shpejt para syve tanë. Bota e vjetër ka ikur – sinqerisht, bota në të cilën u rrita – dhe ne jetojmë në një epokë të re në gjeopolitikë, dhe kjo do të kërkojë nga të gjithë ne që të rishqyrtojmë se si duket kjo dhe cili do të jetë roli ynë”, tha Rubio në komentet para nisjes nga baza ajrore Andress në Mariland.

Rubio u takua me ministrin e Jashtëm të Kinës, Wang Yi, për bisedime dypalëshe disa orë pas mbërritjes në Munih.

Rubio tha se ka gjasa të takohet me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, më 14 shkurt, kur ai të arrijë, megjithëse nuk ishte “100 për qind” i sigurt se takimi do të ndodhë.

I pyetur për sulmet e vazhdueshme ruse ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, të cilat kanë zhytur qindra mijëra njerëz në të ftohtë dhe errësirë gjatë dimrit, Rubio tha se kjo është arsyeja pse Uashingtoni po vazhdon përpjekjet e tij për paqe.

“Njerëzit po vuajnë. Është koha më e ftohtë e vitit. Është vuajtje e paimagjinueshme”, shtoi ai.

Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, i tha Radios Evropa e Lirë se pret të bisedojë gjithashtu me Rubion.

“Ne do të jemi të interesuar [të vazhdojmë] kontaktet tona të rregullta në nivelet më të larta”m tha Sybiha, i cili mirëpriti vizitorë, përfshirë Ministrin e Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, në një ekspozitë dronësh në “Shtëpinë e Ukrainës” në Munih.

“Vetëm [presidenti amerikan Donald] Trump mund ta përfundojë luftën, vetëm pala amerikane”, i tha Sybiha REL-it.

Trump e ka bërë përfundimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës një prioritet që nga rikthimi i tij në presidencë në janar 2025, por Moska ka treguar pak gatishmëri për kompromis, dhe dy rundet e fundit të bisedimeve SHBA-Rusi-Ukrainë kanë lënë palët në mospajtim për çështje kyç, përfshirë kontrollin e territorit në rajonin ukrainas të Donbasit.

Zyrtarë rusë dhe ukrainas thanë më 13 shkurt se një rund i ri bisedimesh trepalëshe do të mbahet në Gjenevë më 17-18 shkurt.

“Gjëja më e rëndësishme që mund të arrijmë së bashku është përfundimi i luftës me një paqe dinjitoze dhe krijimi i garancive të besueshme të sigurisë për Ukrainën dhe për gjithë Evropën – që askush në Evropë të mos ketë frikë se do të mbetet pa mbrojtje”, shkroi Zelensky në një postim në X, ku përfshiu pamje nga mbërritja e tij në Munih.

Lufta “ka pasoja shumë përtej Ukrainës”, i tha për REL kryeministri norvegjez, Jonas Gahr Stere.

“Bëhet fjalë për përballjen me forca që përdorin fuqinë ushtarake për të shtyrë interesat e tyre, çka është thelbësore për sigurinë e gjithë Evropës dhe, në fakt, edhe përtej saj”.

Store shtoi se “duhet të ushtrojmë çdo presion ndaj Rusisë që ta ndalë këtë luftë. Ajo mund të ishte ndalur çdo ditë nga Rusia. Rusia është agresori. Dhe ne do të bëjmë gjithçka që mundemi për të mbështetur Ukrainën që të arrijë një armëpushim dhe një paqe të drejtë”.

Organizatorët e MSC-së thanë se ngjarja e këtij viti është më e madhja ndonjëherë, me më shumë se 1.000 delegatë, përfshirë rreth 50 krerë qeverish dhe diplomatë të lartë.

Konferenca e Munihut po zhvillohet në një kohë trazirash globale, me mundësinë e sulmeve ajrore të SHBA-së ndaj Iranit, me pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia që po i afrohet përvjetorit të katërt dhe me tensione lidhur me të ardhmen e aleancës transatlantike të NATO-s.

Këto shqetësime të fundit u shfaqën në një aktivitet të vogël anësor në prag të konferencës, ku ish-presidenti i Komisionit të BE-së, Jose Manuel Barroso, tha: “ne duhet… të mbetemi atlantikë, por ta evropianizojmë NATO-n.”

Barroso bëri thirrje për pavarësi më të madhe evropiane në mbrojtje mes frikës se Uashingtoni po tërhiqej nga angazhimi, duke shtuar se zgjerimi i Bashkimit Evropian për të përfshirë Ukrainën do të forconte gjithashtu sigurinë e tij.

“Të jemi të sinqertë, ata nuk do të jenë anëtarë të NATO-s”, i tha Barroso REL-it. “Por anëtarë të Bashkimit Evropian – mendoj se mund të jenë. Pra, le të gjejmë një mënyrë.”

E pyetur se çfarë pret nga fjalimi i Rubios në konferencë më 14 shkurt dhe nga angazhimi i SHBA-së me evropianët, ministrja e Jashtme e Rumanisë, Oana Toiu, u tha gazetarëve: “Shpresoj që delegacioni i SHBA-së… do të ritheksojë një mesazh të fortë mbështetjeje”.

“Dhe gjithashtu përtej fjalëve, përtej bisedave, mendoj se ajo që na duhet tani është veprim i përbashkët, burime të përbashkëta për qëndrueshmërinë, por edhe për procesin e paqes [në Ukrainë]”.

Toiu shtoi se “ndërtimi ose rindërtimi i besimit në partneritetin transatlantik është gjithashtu shumë i rëndësishëm për hapat e ardhshëm në procesin e paqes në Ukrainë”.

Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, i tha REL-it se “shpreson shumë që kredia prej 90 miliardë eurosh (107 miliardë dollarë), e miratuar nga evropianët, të vihet në zbatim dhe të zbatohet sa më shpejt të jetë e mundur”, por tha se nuk kishte detaje.

Gjatë rrugës për në Munih, Rubio shprehu besim se mesazhi i tij për evropianët e shqetësuar do të “pritej mirë”. Ai shoqërohet nga një grup i madh senatorësh amerikanë nga dy partitë, të cilët kanë njoftuar takime me Zelenskyn, shefin e NATO-s, Mark Rutte, dhe të tjerë.

Në një deklaratë, anëtarja kryesore e Komitetit për Marrëdhëniet me Jashtë të Senatit, Jeanne Shaheen, tha se do ta përdorë këtë udhëtim për të “forcuar mbështetjen për Ukrainën dhe për t’u bërë thirrje kolegëve të mi në Kongres që të miratojnë legjislacion dypartiak për sanksione për të mbajtur Rusinë dhe mbështetësit e saj përgjegjës”. /REL/

 

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka mbërritur në Gjermani për të marrë pjesë në Konferencën e Sigurisë në Mynih (MSC) , duke thënë se bota ndodhet në një “moment definues”.

“Bota po ndryshon shumë shpejt para syve tanë. Bota e vjetër ka ikur – sinqerisht, bota në të cilën u rrita – dhe ne jetojmë në një epokë të re në gjeopolitikë, dhe kjo do të kërkojë nga të gjithë ne që të rishqyrtojmë se si duket kjo dhe cili do të jetë roli ynë,” tha Rubio në komentet para nisjes nga baza ajrore Andreës në Maryland.

Rubio tha se ka gjasa të takohet me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky më 14 shkurt, kur ai të arrijë, megjithëse nuk ishte “100 për qind” i sigurt se takimi do të ndodhë.

I pyetur për sulmet e vazhdueshme ruse ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, të cilat kanë zhytur qindra mijëra njerëz në të ftohtë dhe errësirë gjatë dimrit, Rubio tha se kjo është arsyeja pse Uashingtoni po vazhdon përpjekjet e tij për paqe.

“Njerëzit po vuajnë. Është koha më e ftohtë e vitit. Është vuajtje e paimagjinueshme,” shtoi ai.

Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, i tha Radios Evropa e Lirë se pret të flasë gjithashtu me Rubion.

“Ne do të jemi të interesuar [të vazhdojmë] kontaktet tona të rregullta në nivelet më të larta,” tha Sybiha, i cili mirëpriti vizitorë, përfshirë Ministrin e Jashtëm gjerman, Johann ëadephul, në një ekspozitë dronësh në “Shtëpinë e Ukrainës” në Mynih.

“Vetëm [presidenti amerikan Donald] Trump mund ta përfundojë luftën, vetëm pala amerikane,” i tha Sybiha REL-it.

Organizatorët e MSC-së thanë se ngjarja e këtij viti është më e madhja ndonjëherë, me më shumë se 1,000 delegatë, përfshirë rreth 50 krerë qeverish dhe diplomatë të lartë.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti gjithashtu ka konfirmuar se është nisur për të marrë pjesë në konferencë më 13 shkurt, ndërkaq presidentja Vjosa Osmani ka anuluar pjesëmarrjen e saj “për shkak të “angazhimeve institucionale dhe prioriteteve që lidhen me zhvillime brenda vendit”.

Konferenca e Mynihut po zhvillohet në një kohë trazirash globale, me mundësinë e sulmeve ajrore të SHBA-së ndaj Iranit, me pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia që po i afrohet përvjetorit të katërt dhe me tensione lidhur me të ardhmen e aleancës transatlantike të NATO-s.

Këto shqetësime të fundit u shfaqën në një aktivitet të vogël anësor në prag të konferencës, ku ish-presidenti i Komisionit të BE-së, Jose Manuel Barroso, tha: “ne duhet… të mbetemi atlantikë, por ta evropianizojmë NATO-n.”

Barroso bëri thirrje për pavarësi më të madhe evropiane në mbrojtje mes frikës se Uashingtoni po tërhiqej nga angazhimi, duke shtuar se zgjerimi i Bashkimit Evropian për të përfshirë Ukrainën do të forconte gjithashtu sigurinë e tij.

“Të jemi të sinqertë, ata nuk do të jenë anëtarë të NATO-s,” i tha Barroso REL-it. “Por anëtarë të Bashkimit Evropian – mendoj se mund të jenë. Pra, le të gjejmë një mënyrë.”

E pyetur se çfarë pret nga fjalimi i Rubios në konferencë më 14 shkurt dhe nga angazhimi i SHBA-së me evropianët, ministrja e Jashtme e Rumanisë, Oana Toiu, u tha gazetarëve: “Shpresoj që delegacioni i SHBA-së… do të ritheksojë një mesazh të fortë mbështetjeje”.

“Dhe gjithashtu përtej fjalëve, përtej bisedave, mendoj se ajo që na duhet tani është veprim i përbashkët, burime të përbashkëta për qëndrueshmërinë, por edhe për procesin e paqes [në Ukrainë].”

Toiu shtoi se “ndërtimi ose rindërtimi i besimit në partneritetin transatlantik është gjithashtu shumë i rëndësishëm për hapat e ardhshëm në procesin e paqes në Ukrainë.”

Kancelari gjerman Friedrich Merz do ta hapë zyrtarisht konferencën menjëherë pas drekës, duke vendosur tonin për diskutimet pasuese.

Në fjalimet e fundit, ai ka dyfishuar theksin në mesazhin se Evropa duhet të forcojë fuqinë e saj ushtarake përballë agresionit rus dhe pasigurisë mbi angazhimin e Uashingtonit ndaj NATO-s.

Evropa do të dëgjohej vetëm “kur të mësojmë gjuhën e politikës së fuqisë, kur të bëhemi vetë një fuqi evropiane,” tha ai në janar.

Gjendja mbizotëruese këtu pasqyrohet edhe në titujt e diskutimeve të ndryshme të planifikuara. Dita fillon me një mëngjes lutjeje të titulluar “Ndërtimi i Urave në një Botë të Tensionuar”, i ndjekur nga një panel diskutimi i quajtur “Rregulla pa Fuqi? Zhvillimi i Kapacitetit Gjeostrategjik të Evropës”.

Diskutimi në skenën kryesore pasdite quhet “Pikë Thyerjeje: Rendi Ndërkombëtar mes Reformës dhe Shkatërrimit.”

Gjatë rrugës për në Mynih, Rubio shprehu besim se mesazhi i tij për evropianët e shqetësuar do të “pritej mirë.” Ai shoqërohet nga një grup i madh dypartiak senatorësh amerikanë, të cilët kanë njoftuar takime me Zelenskyy-n, shefin e NATO-s Mark Rutte dhe të tjerë.

Në një deklaratë, anëtarja kryesore e Komitetit për Marrëdhëniet me Jashtë të Senatit, Jeanne Shaheen, tha se do ta përdorë këtë udhëtim për të “forcuar mbështetjen për Ukrainën dhe për t’u bërë thirrje kolegëve të saj në Kongres që të miratojnë legjislacion dypartiak për sanksione për të mbajtur Rusinë dhe mbështetësit e saj përgjegjës.”

 

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka shfuqizuar një vendim shkencor kyç të epokës Obama, i cili shërbente si bazë për të gjitha veprimet federale për kufizimin e gazeve që ngrohin planetin. I ashtuquajturi “përcaktimi i rrezikut” i vitit 2009 doli në përfundimin se një sërë gazesh serrë përbënin kërcënim për shëndetin publik, duke u kthyer në themelin ligjor të përpjekjeve federale për të frenuar emetimet, veçanërisht te automjetet.

Shtëpia e Bardhë e cilësoi këtë shfuqizim si “deregulimin më të madh në historinë amerikane”, duke pretenduar se kjo lëvizje do t’i bëjë makinat më të lira dhe do të ulë kostot për prodhuesit e automjeteve me rreth 2,400 dollarë për mjet. Nga ana tjetër, grupet mjedisore thonë se ky veprim është zmbrapsja më e rëndësishme e bërë deri më tani ndaj politikave për ndryshimet klimatike dhe pritet ta kundërshtojnë atë në gjykata.

Gjatë fjalës së tij në Zyrën Ovale të enjten, Trump tha se vendimi i vitit 2009 ishte një “politikë shkatërruese e epokës Obama që dëmtoi rëndë industrinë amerikane të makinave dhe rriti masivisht çmimet për konsumatorët amerikanë”. Presidenti republikan shtoi gjithashtu se ky rregull radikal u bë baza ligjore për atë që ai e quajti “Mashtrimi i Ri i Gjelbër”, duke iu referuar agjendës klimatike të demokratëve si një nga mashtrimet më të mëdha në histori.

Ish-presidenti Barack Obama, i cili rrallëherë komenton politikat e presidentëve në detyrë, u shpreh se shfuqizimi i këtij vendimi do t’i bëjë amerikanët më të pambrojtur. Përmes një postimi në rrjetin social X, ai shkroi se pa këtë rregullore, qytetarët do të jenë më pak të sigurt, më pak të shëndetshëm dhe më pak të aftë për të luftuar ndryshimet klimatike, e gjitha kjo vetëm që industria e lëndëve djegëse fosile të fitojë edhe më shumë para. /Reuters/