Analizë nga: Zoran Kusovac, Al Jazeera

Pavarësisht aftësive shumë më të larta ushtarake, Izraeli mund të gjendet i bllokuar në Gaza!

Bombardimi vdekjeprurës i spitalit Arab Al-Ahli në qytetin e Gazës të martën mbrëma, i cili ka vrarë të paktën 500 njerëz sipas zyrtarëve shëndetësorë, ka shkaktuar zemërim global dhe ka shkaktuar një raund tjetër akuzash të ndërsjella.

Pala palestineze është e bindur se shpërthimi u shkaktua nga një tjetër bombë inteligjente e hedhur nga një aeroplan i Forcave Ajrore izraelite, por Izraeli shpejtoi të fajësonte luftëtarët palestinezë, duke pretenduar se shpërthimi ishte shkaktuar nga një raketë e lëshuar nga Gaza që nuk mund të arrinte trajektoren e plotë të fluturimit.

Provat e pakta të disponueshme menjëherë pas kësaj janë të pamjaftueshme për të nxjerrë përfundime të qarta. Vetëm një analizë e kujdesshme e mbeturinave të mbetura në spital që duhet të zbulojë fragmente të guaskës së jashtme të pajisjes që shpërtheu mund të rezultojë në një identifikim pozitiv.

Megjithatë, edhe para këtij sulmi të fundit, kishte një vëllim në rritje të provave që tregonin se sulmet ajrore izraelite ndaj palestinezëve në Gaza kanë qenë kryesisht pa dallim. Analizat më të kujdesshme të objektivave nuk arrijnë të zbulojnë një model të qartë ushtarak në goditjet e pamëshirshme ajrore, duke ngritur një pyetje: Cila logjikë e shtyu thirrjen izraelite drejtuar palestinezëve për të evakuuar Gazën veriore javën e kaluar?

Nga perspektiva e strategjisë ushtarake, ka dy përgjigje të mundshme.

Mundësia e parë mund të ishte dëshira për të krijuar një kaos të tillë në rrugët e Rripit të Gazës, saqë lëvizja e luftëtarëve të Hamasit do të bëhej e vështirë ose pothuajse e pamundur. Kjo logjikë do të ndiqte mendimin klasik ushtarak, të provuar shumë herë në luftëra të ndryshme. Por kjo nuk është një luftë klasike me dy palë të barabarta, as luftëtarët e Hamasit nuk janë një formacion klasik ushtarak. Çdo qasje izraelite që nuk e njeh këtë nuk mund të garantojë sukses qoftë edhe atë të kufizuar.

Gjatë viteve të bllokadës së enklavës nga Izraeli, luftëtarët e Hamasit krijuan një rrjetë tunelesh të gërmuara nën Rripin e Gazës. Për arsye të dukshme ushtarake, vetë ekzistenca e tyre ishte një sekret ushtarak palestinez i ruajtur nga afër dhe madje edhe kur prania e tyre nuk mund të mohohej më, vetëm informacionet më të paqarta u lejuan të dilnin jashtë, kështu që ata janë ende të mbuluar me mister.

Fillimisht, ato tunele u supozuan të ishin shumë rudimentare, mjaft të gjata për të kaluar nën gardhe kufitare me Egjiptin me hyrje në të dy anët. Ata vrapuan për disa qindra metra dhe ishin aq të vegjël sa njerëzit duhej të strukeshin për t’i përdorur. Kushdo që vizitoi tunelin e Sarajevës, mund të imagjinojë se si dukeshin tunelet e hershme Egjipt-Gaza: një tub i ngushtë i gërmuar me dorë me tavanin e ulët të mbajtur nga trarët dhe shtyllat.

Me kalimin e kohës, tunelet u bënë mjete shumë efektive për kontrabandimin e furnizimeve në Gaza. Rrjeti u zgjerua edhe brenda territorit palestinez, duke lejuar lëvizjen e lirë larg civilëve kureshtarë, të cilët mund të kishin qenë informatorë të armikut dhe pajisje vëzhgimi izraelite, duke filluar nga satelitët, aeroplanët dhe helikopterët e deri te dronët pa pilot. Në këtë proces, gërmuesit u bënë shumë të aftë dhe përmirësonin cilësinë e objekteve nëntokësore.

Videot e Hamasit të publikuara javën e kaluar tregojnë tunele me përmasa të mahnitshme dhe të sofistikuara, të ndërtuara nga elemente të parafabrikuara të betonit, të gjatë dhe mjaft të gjerë për të lejuar jo vetëm lartësinë në këmbë dhe gjerësinë e mjaftueshme për luftëtarët të lëvizin me një ritëm të shpejtë, por edhe hapësirë të mjaftueshme për të vepruar si depo e mbrojtur mirë për armët dhe municionet, përfshirë raketat.

Shtrirja dhe vendndodhja e saktë e tuneleve nuk dihet, por nuk ka dyshim se rrjeti është i gjerë dhe se ato lejojnë lëvizjen efikase të trupave dhe municioneve nën tokë. Për të gjitha qëllimet praktike, forca luftarake relativisht e vogël e Hamasit mund të rishpërndahej nga një përleshje në tjetrën përmes tuneleve, si në operacione mbrojtëse ashtu edhe në sulme. Pra, nëse urdhri i Izraelit që njerëzit në Gazën veriore të largoheshin kishte për qëllim ngadalësimin e dislokimit të trupave të Hamasit, ky është një keqinterpretim i realitetit tokësor – ose më mirë nëntokësor.

Linja e dytë e mundshme e të menduarit nga komandantët ushtarakë izraelitë për urdhrin mund të jetë dëshira për të zbrazur zonën nga joluftëtarët dhe për ta bërë ofensivën më të thjeshtë dhe më të lehtë për t’u kryer.

Në teori, ka një logjikë të shëndoshë në këtë: nëse shumica e civilëve evakuohen, sulmuesit mund të supozojnë se kushdo që është ende i pranishëm në terren është një luftëtar, dhe kështu një objektiv legjitim ushtarak. Për më tepër, një zhvillim i tillë do të pakësonte viktimat civile kolaterale dhe do të reduktonte akuzat se Forcat e Mbrojtjes izraelite vrasin pa dallim civilë.

Në realitet, Izraeli duhet ta ketë ditur – siç kanë theksuar Kombet e Bashkuara dhe organizata të shumta humanitare – se do të ishte e pamundur që 1.1 milion njerëz në një territor tashmë të dendur të populluar të lëviznin brenda natës, veçanërisht në kushte rrethimi ku ushqimi, uji, ilaçet dhe karburantet janë në mungesë.

Por edhe nëse të gjithë jo-luftëtarët do të ndiqnin direktivën dhe do të arrinin mrekullisht të largoheshin nga zonat veriore, një ofensivë tokësore izraelite nuk do të ishte aspak një rrugëdalje, pavarësisht nga avantazhi i tyre joproporcional në këmbësorinë e stërvitur, të armatosur dhe të pajisur, kontrollin total të pakundërshtueshëm të ajrit dhe dominimi në pajisjet e sofistikuara të teknologjisë së lartë të gjeneratës së fundit.

Një maksimë e vjetër ushtarake thotë se një komandant mund të konsiderojë një territor të marrë vetëm kur çizmet e ushtarëve të tij janë në tokë në çdo cep dhe në qendër të asaj zone. Një terren i dendur urban i mbushur me rrënoja, ku ndërtesat tashmë janë shkatërruar ose dëmtuar kryesisht nga bombardimet ajrore dhe zjarri i artilerisë, është padyshim lloji më kërkues dhe sfidues i terrenit për përparimin ushtarak.

Kur kërkoni një precedent, Stalingradi vjen në mendje… Pavarësisht stërvitjes dhe përvojës së tyre më të mirë ushtarake dhe epërsisë së madhe teknike, ushtritë gjermane atje luftuan për tetë muaj për të marrë qytetin e shkatërruar, për t’u kapërcyer nga vendosmëria dhe sakrifica e mbrojtësve sovjetikë.

Në qytetet gjysmë të shkatërruara, sulmuesit janë në një situatë shumë më të vështirë se në çdo terren tjetër dhe raporti klasik 3:1 i nevojshëm për ushtrinë sulmuese për të pasur një shans për sukses nuk është i mjaftueshëm, me një raport 5:1 ose më të lartë, më realiste.

Në mënyrë paradoksale, nëse civilët në Gaza do t’i dëgjojnë kërkesat izraelite dhe do të lirojnë veriun, ata do ta bëjnë më të lehtë për luftëtarët e Hamasit të luftojnë pasi nuk do të duhet të shqetësohen për efektet e veprimeve të tyre mbi vëllezërit dhe motrat e tyre. Ata mund të godisnin këdo që lëvizte në tokë pa u menduar, duke e ditur se shokët e tyre po aq praktikisht do të përdornin korridoret nëntokësore për t’u zhdukur nga një vend dhe për t’u rishfaqur papritur diku tjetër./UBTNews/