Lajmet

Analizë: A do të jetë Gaza Stalingradi i Izraelit?

Published

on

Analizë nga: Zoran Kusovac, Al Jazeera

Pavarësisht aftësive shumë më të larta ushtarake, Izraeli mund të gjendet i bllokuar në Gaza!

Bombardimi vdekjeprurës i spitalit Arab Al-Ahli në qytetin e Gazës të martën mbrëma, i cili ka vrarë të paktën 500 njerëz sipas zyrtarëve shëndetësorë, ka shkaktuar zemërim global dhe ka shkaktuar një raund tjetër akuzash të ndërsjella.

Pala palestineze është e bindur se shpërthimi u shkaktua nga një tjetër bombë inteligjente e hedhur nga një aeroplan i Forcave Ajrore izraelite, por Izraeli shpejtoi të fajësonte luftëtarët palestinezë, duke pretenduar se shpërthimi ishte shkaktuar nga një raketë e lëshuar nga Gaza që nuk mund të arrinte trajektoren e plotë të fluturimit.

Provat e pakta të disponueshme menjëherë pas kësaj janë të pamjaftueshme për të nxjerrë përfundime të qarta. Vetëm një analizë e kujdesshme e mbeturinave të mbetura në spital që duhet të zbulojë fragmente të guaskës së jashtme të pajisjes që shpërtheu mund të rezultojë në një identifikim pozitiv.

Megjithatë, edhe para këtij sulmi të fundit, kishte një vëllim në rritje të provave që tregonin se sulmet ajrore izraelite ndaj palestinezëve në Gaza kanë qenë kryesisht pa dallim. Analizat më të kujdesshme të objektivave nuk arrijnë të zbulojnë një model të qartë ushtarak në goditjet e pamëshirshme ajrore, duke ngritur një pyetje: Cila logjikë e shtyu thirrjen izraelite drejtuar palestinezëve për të evakuuar Gazën veriore javën e kaluar?

Nga perspektiva e strategjisë ushtarake, ka dy përgjigje të mundshme.

Mundësia e parë mund të ishte dëshira për të krijuar një kaos të tillë në rrugët e Rripit të Gazës, saqë lëvizja e luftëtarëve të Hamasit do të bëhej e vështirë ose pothuajse e pamundur. Kjo logjikë do të ndiqte mendimin klasik ushtarak, të provuar shumë herë në luftëra të ndryshme. Por kjo nuk është një luftë klasike me dy palë të barabarta, as luftëtarët e Hamasit nuk janë një formacion klasik ushtarak. Çdo qasje izraelite që nuk e njeh këtë nuk mund të garantojë sukses qoftë edhe atë të kufizuar.

Gjatë viteve të bllokadës së enklavës nga Izraeli, luftëtarët e Hamasit krijuan një rrjetë tunelesh të gërmuara nën Rripin e Gazës. Për arsye të dukshme ushtarake, vetë ekzistenca e tyre ishte një sekret ushtarak palestinez i ruajtur nga afër dhe madje edhe kur prania e tyre nuk mund të mohohej më, vetëm informacionet më të paqarta u lejuan të dilnin jashtë, kështu që ata janë ende të mbuluar me mister.

Fillimisht, ato tunele u supozuan të ishin shumë rudimentare, mjaft të gjata për të kaluar nën gardhe kufitare me Egjiptin me hyrje në të dy anët. Ata vrapuan për disa qindra metra dhe ishin aq të vegjël sa njerëzit duhej të strukeshin për t’i përdorur. Kushdo që vizitoi tunelin e Sarajevës, mund të imagjinojë se si dukeshin tunelet e hershme Egjipt-Gaza: një tub i ngushtë i gërmuar me dorë me tavanin e ulët të mbajtur nga trarët dhe shtyllat.

Me kalimin e kohës, tunelet u bënë mjete shumë efektive për kontrabandimin e furnizimeve në Gaza. Rrjeti u zgjerua edhe brenda territorit palestinez, duke lejuar lëvizjen e lirë larg civilëve kureshtarë, të cilët mund të kishin qenë informatorë të armikut dhe pajisje vëzhgimi izraelite, duke filluar nga satelitët, aeroplanët dhe helikopterët e deri te dronët pa pilot. Në këtë proces, gërmuesit u bënë shumë të aftë dhe përmirësonin cilësinë e objekteve nëntokësore.

Videot e Hamasit të publikuara javën e kaluar tregojnë tunele me përmasa të mahnitshme dhe të sofistikuara, të ndërtuara nga elemente të parafabrikuara të betonit, të gjatë dhe mjaft të gjerë për të lejuar jo vetëm lartësinë në këmbë dhe gjerësinë e mjaftueshme për luftëtarët të lëvizin me një ritëm të shpejtë, por edhe hapësirë të mjaftueshme për të vepruar si depo e mbrojtur mirë për armët dhe municionet, përfshirë raketat.

Shtrirja dhe vendndodhja e saktë e tuneleve nuk dihet, por nuk ka dyshim se rrjeti është i gjerë dhe se ato lejojnë lëvizjen efikase të trupave dhe municioneve nën tokë. Për të gjitha qëllimet praktike, forca luftarake relativisht e vogël e Hamasit mund të rishpërndahej nga një përleshje në tjetrën përmes tuneleve, si në operacione mbrojtëse ashtu edhe në sulme. Pra, nëse urdhri i Izraelit që njerëzit në Gazën veriore të largoheshin kishte për qëllim ngadalësimin e dislokimit të trupave të Hamasit, ky është një keqinterpretim i realitetit tokësor – ose më mirë nëntokësor.

Linja e dytë e mundshme e të menduarit nga komandantët ushtarakë izraelitë për urdhrin mund të jetë dëshira për të zbrazur zonën nga joluftëtarët dhe për ta bërë ofensivën më të thjeshtë dhe më të lehtë për t’u kryer.

Në teori, ka një logjikë të shëndoshë në këtë: nëse shumica e civilëve evakuohen, sulmuesit mund të supozojnë se kushdo që është ende i pranishëm në terren është një luftëtar, dhe kështu një objektiv legjitim ushtarak. Për më tepër, një zhvillim i tillë do të pakësonte viktimat civile kolaterale dhe do të reduktonte akuzat se Forcat e Mbrojtjes izraelite vrasin pa dallim civilë.

Në realitet, Izraeli duhet ta ketë ditur – siç kanë theksuar Kombet e Bashkuara dhe organizata të shumta humanitare – se do të ishte e pamundur që 1.1 milion njerëz në një territor tashmë të dendur të populluar të lëviznin brenda natës, veçanërisht në kushte rrethimi ku ushqimi, uji, ilaçet dhe karburantet janë në mungesë.

Por edhe nëse të gjithë jo-luftëtarët do të ndiqnin direktivën dhe do të arrinin mrekullisht të largoheshin nga zonat veriore, një ofensivë tokësore izraelite nuk do të ishte aspak një rrugëdalje, pavarësisht nga avantazhi i tyre joproporcional në këmbësorinë e stërvitur, të armatosur dhe të pajisur, kontrollin total të pakundërshtueshëm të ajrit dhe dominimi në pajisjet e sofistikuara të teknologjisë së lartë të gjeneratës së fundit.

Një maksimë e vjetër ushtarake thotë se një komandant mund të konsiderojë një territor të marrë vetëm kur çizmet e ushtarëve të tij janë në tokë në çdo cep dhe në qendër të asaj zone. Një terren i dendur urban i mbushur me rrënoja, ku ndërtesat tashmë janë shkatërruar ose dëmtuar kryesisht nga bombardimet ajrore dhe zjarri i artilerisë, është padyshim lloji më kërkues dhe sfidues i terrenit për përparimin ushtarak.

Kur kërkoni një precedent, Stalingradi vjen në mendje… Pavarësisht stërvitjes dhe përvojës së tyre më të mirë ushtarake dhe epërsisë së madhe teknike, ushtritë gjermane atje luftuan për tetë muaj për të marrë qytetin e shkatërruar, për t’u kapërcyer nga vendosmëria dhe sakrifica e mbrojtësve sovjetikë.

Në qytetet gjysmë të shkatërruara, sulmuesit janë në një situatë shumë më të vështirë se në çdo terren tjetër dhe raporti klasik 3:1 i nevojshëm për ushtrinë sulmuese për të pasur një shans për sukses nuk është i mjaftueshëm, me një raport 5:1 ose më të lartë, më realiste.

Në mënyrë paradoksale, nëse civilët në Gaza do t’i dëgjojnë kërkesat izraelite dhe do të lirojnë veriun, ata do ta bëjnë më të lehtë për luftëtarët e Hamasit të luftojnë pasi nuk do të duhet të shqetësohen për efektet e veprimeve të tyre mbi vëllezërit dhe motrat e tyre. Ata mund të godisnin këdo që lëvizte në tokë pa u menduar, duke e ditur se shokët e tyre po aq praktikisht do të përdornin korridoret nëntokësore për t’u zhdukur nga një vend dhe për t’u rishfaqur papritur diku tjetër./UBTNews/

lajme

Studentët dhe stafi i UBT-së prezantojnë krijimtarinë e tyre në “Medienfrische 2026” në Tirol të Austrisë

Published

on

By

Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit të UBT-së dhe aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit, studentët e programit Art dhe Media Digjitale (AMD), së bashku me stafin akademik të Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, kanë mbërritur në Tirol të Austrisë për të marrë pjesë në festivalin ndërkombëtar “Medienfrische 2026”.

Në këtë festival, studentët do të prezantojnë punimet dhe projektet e tyre artistike përmes ekspozitave dhe prezantimeve kreative, duke përfaqësuar UBT-në në një platformë që bashkon artin bashkëkohor, mediat digjitale dhe shkëmbimin kulturor ndërkombëtar.

Pjesë e delegacionit të UBT-së janë edhe profesorët Uran Krasniqi dhe Besfort Salihu, të cilët po i mbështesin dhe mentorojnë studentët gjatë pjesëmarrjes së tyre në këtë ngjarje të rëndësishme artistike dhe kulturore.

“Medienfrische” konsiderohet një nga festivalet e njohura ndërkombëtare që promovon dialogun ndërmjet artit, medias, performancës dhe praktikave kreative bashkëkohore, duke krijuar mundësi për bashkëpunim dhe prezantim të artistëve të rinj nga vende të ndryshme të Evropës.

Pjesëmarrja e studentëve dhe stafit të UBT-së në këtë festival paraqet një mundësi të rëndësishme për promovimin e krijimtarisë artistike, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe prezantimin e talenteve të reja në një mjedis ndërkombëtar.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të forcojë angazhimin e saj për ndërkombëtarizimin e arsimit, zhvillimin e praktikës profesionale dhe krijimin e mundësive të reja për studentët në skenën evropiane të artit dhe dizajnit.

Continue Reading

Aktualitet

10 kandidatët më të votuar për VV, PDK, LDK dhe AAK

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përditësuar të dhënat preliminare nga Qendra e Numërimit dhe Rezultateve (QNR), duke procesuar 2,268 nga 2,498 vendvotime apo 90,79% në shkallë vendi.

Gara brenda listave partiake ka prodhuar rezultate interesante sa i përket votave për kandidatët. Më poshtë gjeni renditjen e 10 kandidatëve më të votuar për katër subjektet kryesore politike:

 

  1. Lëvizja VETËVENDOSJE!
  1. ALBIN KURTI – 218,564 vota
  2. GLAUK KONJUFCA – 171,604 vota
  3. ALBULENA HAXHIU – 100,059 vota
  4. HEKURAN MURATI – 86,816 vota
  5. DONIKA GËRVALLA-SCHWARZ – 81,570 vota
  6. XHELAL SVEÇLA – 66,102 vota
  7. AVNI DEHARI – 60,502 vota
  8. HAJRULLA ÇEKU – 55,797 vota
  9. MIMOZA KUSARI LILA – 54,107 vota
  10. EJUP MAQEDONCI – 50,254 vota

 

  1. Partia Demokratike e Kosovës (PDK)
  1. BEDRI HAMZA – 107,483 vota
  2. PËRPARIM GRUDA – 65,698 vota
  3. ARIAN TAHIRI – 57,209 vota
  4. URAN ISMAILI – 52,014 vota
  5. VLORA ÇITAKU – 35,443 vota
  6. SALA JASHARI – 35,234 vota
  7. GANIMETE MUSLIU – 27,205 vota
  8. ARBEN MUSTAFA – 25,029 vota
  9. ENVER HOXHAJ – 24,665 vota
  10. RRAHMAN RAMA – 24,541 vota

 

  1. Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK)
  1. VJOSA OSMANI SADRIU – 72,456 vota
  2. LUMIR ABDIXHIKU – 65,835 vota
  3. DOARSA KICA XHELILI – 51,489 vota
  4. HYKMETE BAJRAMI – 40,717 vota
  5. AVDULLAH HOTI – 37,302 vota
  6. KUJTIM SHALA – 31,585 vota
  7. UKË RUGOVA – 31,320 vota
  8. ANTON QUNI – 24,855 vota
  9. LUTFI HAZIRI – 22,583 vota
  10. ARMEND ZEMAJ – 22,185 vota

 

  1. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)
  1. ARDIAN GJINI – 38,179 vota
  2. RAMUSH HARADINAJ – 34,322 vota
  3. DAUT HARADINAJ – 25,852 vota
  4. BESNIK TAHIRI – 22,384 vota
  5. BEKË BERISHA – 18,521 vota
  6. BURIM RAMADANI – 16,317 vota
  7. TIME KADRIJAJ – 15,685 vota
  8. AGIM ÇEKU – 14,432 vota
  9. ARBER TOLAJ – 13,629 vota
  10. ALBANA BYTYQI – 9,187 vota

 

Continue Reading

Vendi

REL: Lirohen nga paraburgimi drejtorët e institucioneve serbe në Kosovë

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë ua ka hequr masën e paraburgimit njëmujor drejtorëve të institucioneve arsimore dhe shëndetësore që funksionojnë në Kosovë sipas sistemit të Serbisë, të cilët Prokuroria i ngarkon me veprën e ndikimit në vullnetin e lirë të votuesve.

Nga Gjykata Themelore në Prishtinë kanë bërë të ditur për Radion Evropa e Lirë se masa e paraburgimit është zëvendësuar me masën e paraqitjes së rregullt në stacionin policor, me kërkesë të Çrokurorisë.

“Nëse të pandehurit nuk do ta respektojnë masën e shqiptuar, gjykata, konform nenit 182, paragrafi 5 të Kodit të Procedurës Penale të Republikës së Kosovës, do të urdhërojë sërish caktimin e masës së paraburgimit”, tha gjykata.

Ndryshimin e masës së sigurisë për shtatë drejtorët e konfirmoi edhe avokatja e njërit prej të pandehurve.

“Ata do të mbrohen në liri”, tha për Radion Evropa e Lirë (REL) avokatja e njërit prej të dyshuarve, Jovana Fillipoviq.

Gjykata fillimisht ua kishte caktuar masën e paraburgimit më 21 maj, me arsyetimin se ekziston rreziku real që të pandehurit, nëse lirohen, mund t’i shmangen përgjegjësisë penale ose ta përsërisin veprën penale.

Arrestimi i drejtorëve të institucioneve serbe në Kosovë erdhi pasi lideri i partisë për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, Nenad Rashiq, e akuzoi Listën Serbe se po ushtron presion dhe po shantazhin mbështetësit e tij.

Ai pohoi se rreth 20 persona që e mbështesin janë pushuar nga puna nga këto institucione serbe dhe se në periudhën e ardhshme, rreth 40 persona të tjerë pritet të marrin një vendim për shkarkimin e tyre vetëm në territorin e komunës së Graçanicës.

Kosova mbajti zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 7 qershor.

Ndalimi i paraburgimit u urdhërua për Lubisha Karaxhiq, drejtor i shkollës fillore “Milladin Mitiq” në Lllapna Sellë; Boban Petroviq, drejtor i Shkollës së Mesme Elektroteknike në Sushicë; Millica Dimiq, drejtoreshë e shkollës fillore “Braqa Aksiq” në Lipjan; Nebojsha Rashiq, drejtor i Shkollës së Mesme të Makinerisë në Preoc; Bratisllav Llaziq, drejtor i Qendrës Klinike-Spitalore në Graçanicë; Mirjana Dimitrijeviq, drejtoreshë e Shtëpisë së Shëndetit në Graçanicë; Sasha Mlladenoviq, drejtor i Shtëpisë së Shëndetit në Gushtericën e Ulët.

Radio Evropa e Lirë (REL) ka publikuar gjithashtu rrëfimet e disa personave, të cilët thanë se janë larguar nga puna sepse nuk e mbështesin Listën Serbe, por partinë e Rashiqit. Ata kishin qenë të punësuar për disa dekada në institucionet shëndetësore dhe arsimore të Serbisë në Kosovë, të cilat vitet e fundit kontrollohen kryesisht nga Lista Serbe – partia më e madhe e serbëve në Kosovë që gëzon mbështetjen e Beogradit.

Nga ana tjetër, Lista Serbe i ka mohuar këto akuza, duke thënë se bëhet fjalë për “përndjekje dhe frikësim”.

Ndërkohë, në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, Bashkimi Evropian ka bërë të ditur se misioni i tij për sundimin e ligjit në Kosovë, EULEX, po e monitoron këtë rast në terren dhe se pret një “proces të drejtë ligjor gjatë gjithë procedurës, në përputhje me ligjet e Kosovës dhe standardet ndërkombëtare”.

Autoritetet e Kosovës e kanë mirëpritur reagimin e Prokurorisë së Kosovës, ndërsa zyrtarët e Serbia kanë vlerësuar se arrestimet kanë qenë të motivuara politikisht./A.K/

Burimi: Radion Evropa e Lirë

Continue Reading

Lajmet

Fatlume Bunjaku bëhet anëtare e Akademisë Evropiane të Filmit

Published

on

By

Aktorja kosovare, njëherit profesoresha në Programin e Arteve Dramatike në UBT, Fatlume Bunjaku ka arritur një tjetër sukses në karrierën e saj artistike, duke u bërë zyrtarisht anëtare e European Film Academy (Akademisë Evropiane të Filmit).

Lajmin e ka bërë të ditur vetë artistja përmes një postimi në rrjetet sociale, ku ndau edhe mesazhin e mirëseardhjes nga Akademia Evropiane e Filmit.

“Jam shumë e lumtur dhe e nderuar që i bashkohem Akademisë Evropiane të Filmit si anëtare e re. Me mirënjohje ndaj presidentes Juliette Binoche dhe Akademisë Evropiane të Filmit për ftesën dhe pritjen e ngrohtë. Faleminderit!”, ka shkruar Bunjaku.

Në mesazhin e publikuar nga European Film Academy shkruhej:

“Mirëpresim me krenari Fatlume Bunjakun si anëtare të re të Akademisë. Urime!”

Ky anëtarësim përfaqëson një vlerësim të rëndësishëm për aktoren kosovare dhe një tjetër hap të rëndësishëm në rrugëtimin e saj profesional në kinematografinë evropiane.

European Film Academy është një organizatë e themeluar për të promovuar dhe mbështetur kinemanë evropiane. Çdo vit, ajo fton anëtarë të rinj nga industria e filmit regjisorë, aktorë, skenaristë dhe profesionistë të tjerë bazuar në kontributin e tyre artistik dhe profesional. Anëtarësimi bëhet vetëm me ftesë dhe synon të përfshijë zëra të rëndësishëm nga e gjithë Evropa në komunitetin e saj artistik.

Bunjakut këtë vit është përzgjedhur si përfaqësuesja e vetme nga Kosova dhe Shqipëria në listën e re të anëtarëve të Akademisë, duke e konsideruar këtë një moment të veçantë për karrierën e saj dhe për kinemanë shqiptare në përgjithësi.

Continue Reading

Të kërkuara