Lajmet

Analizë: A do të jetë Gaza Stalingradi i Izraelit?

Published

on

Analizë nga: Zoran Kusovac, Al Jazeera

Pavarësisht aftësive shumë më të larta ushtarake, Izraeli mund të gjendet i bllokuar në Gaza!

Bombardimi vdekjeprurës i spitalit Arab Al-Ahli në qytetin e Gazës të martën mbrëma, i cili ka vrarë të paktën 500 njerëz sipas zyrtarëve shëndetësorë, ka shkaktuar zemërim global dhe ka shkaktuar një raund tjetër akuzash të ndërsjella.

Pala palestineze është e bindur se shpërthimi u shkaktua nga një tjetër bombë inteligjente e hedhur nga një aeroplan i Forcave Ajrore izraelite, por Izraeli shpejtoi të fajësonte luftëtarët palestinezë, duke pretenduar se shpërthimi ishte shkaktuar nga një raketë e lëshuar nga Gaza që nuk mund të arrinte trajektoren e plotë të fluturimit.

Provat e pakta të disponueshme menjëherë pas kësaj janë të pamjaftueshme për të nxjerrë përfundime të qarta. Vetëm një analizë e kujdesshme e mbeturinave të mbetura në spital që duhet të zbulojë fragmente të guaskës së jashtme të pajisjes që shpërtheu mund të rezultojë në një identifikim pozitiv.

Megjithatë, edhe para këtij sulmi të fundit, kishte një vëllim në rritje të provave që tregonin se sulmet ajrore izraelite ndaj palestinezëve në Gaza kanë qenë kryesisht pa dallim. Analizat më të kujdesshme të objektivave nuk arrijnë të zbulojnë një model të qartë ushtarak në goditjet e pamëshirshme ajrore, duke ngritur një pyetje: Cila logjikë e shtyu thirrjen izraelite drejtuar palestinezëve për të evakuuar Gazën veriore javën e kaluar?

Nga perspektiva e strategjisë ushtarake, ka dy përgjigje të mundshme.

Mundësia e parë mund të ishte dëshira për të krijuar një kaos të tillë në rrugët e Rripit të Gazës, saqë lëvizja e luftëtarëve të Hamasit do të bëhej e vështirë ose pothuajse e pamundur. Kjo logjikë do të ndiqte mendimin klasik ushtarak, të provuar shumë herë në luftëra të ndryshme. Por kjo nuk është një luftë klasike me dy palë të barabarta, as luftëtarët e Hamasit nuk janë një formacion klasik ushtarak. Çdo qasje izraelite që nuk e njeh këtë nuk mund të garantojë sukses qoftë edhe atë të kufizuar.

Gjatë viteve të bllokadës së enklavës nga Izraeli, luftëtarët e Hamasit krijuan një rrjetë tunelesh të gërmuara nën Rripin e Gazës. Për arsye të dukshme ushtarake, vetë ekzistenca e tyre ishte një sekret ushtarak palestinez i ruajtur nga afër dhe madje edhe kur prania e tyre nuk mund të mohohej më, vetëm informacionet më të paqarta u lejuan të dilnin jashtë, kështu që ata janë ende të mbuluar me mister.

Fillimisht, ato tunele u supozuan të ishin shumë rudimentare, mjaft të gjata për të kaluar nën gardhe kufitare me Egjiptin me hyrje në të dy anët. Ata vrapuan për disa qindra metra dhe ishin aq të vegjël sa njerëzit duhej të strukeshin për t’i përdorur. Kushdo që vizitoi tunelin e Sarajevës, mund të imagjinojë se si dukeshin tunelet e hershme Egjipt-Gaza: një tub i ngushtë i gërmuar me dorë me tavanin e ulët të mbajtur nga trarët dhe shtyllat.

Me kalimin e kohës, tunelet u bënë mjete shumë efektive për kontrabandimin e furnizimeve në Gaza. Rrjeti u zgjerua edhe brenda territorit palestinez, duke lejuar lëvizjen e lirë larg civilëve kureshtarë, të cilët mund të kishin qenë informatorë të armikut dhe pajisje vëzhgimi izraelite, duke filluar nga satelitët, aeroplanët dhe helikopterët e deri te dronët pa pilot. Në këtë proces, gërmuesit u bënë shumë të aftë dhe përmirësonin cilësinë e objekteve nëntokësore.

Videot e Hamasit të publikuara javën e kaluar tregojnë tunele me përmasa të mahnitshme dhe të sofistikuara, të ndërtuara nga elemente të parafabrikuara të betonit, të gjatë dhe mjaft të gjerë për të lejuar jo vetëm lartësinë në këmbë dhe gjerësinë e mjaftueshme për luftëtarët të lëvizin me një ritëm të shpejtë, por edhe hapësirë të mjaftueshme për të vepruar si depo e mbrojtur mirë për armët dhe municionet, përfshirë raketat.

Shtrirja dhe vendndodhja e saktë e tuneleve nuk dihet, por nuk ka dyshim se rrjeti është i gjerë dhe se ato lejojnë lëvizjen efikase të trupave dhe municioneve nën tokë. Për të gjitha qëllimet praktike, forca luftarake relativisht e vogël e Hamasit mund të rishpërndahej nga një përleshje në tjetrën përmes tuneleve, si në operacione mbrojtëse ashtu edhe në sulme. Pra, nëse urdhri i Izraelit që njerëzit në Gazën veriore të largoheshin kishte për qëllim ngadalësimin e dislokimit të trupave të Hamasit, ky është një keqinterpretim i realitetit tokësor – ose më mirë nëntokësor.

Linja e dytë e mundshme e të menduarit nga komandantët ushtarakë izraelitë për urdhrin mund të jetë dëshira për të zbrazur zonën nga joluftëtarët dhe për ta bërë ofensivën më të thjeshtë dhe më të lehtë për t’u kryer.

Në teori, ka një logjikë të shëndoshë në këtë: nëse shumica e civilëve evakuohen, sulmuesit mund të supozojnë se kushdo që është ende i pranishëm në terren është një luftëtar, dhe kështu një objektiv legjitim ushtarak. Për më tepër, një zhvillim i tillë do të pakësonte viktimat civile kolaterale dhe do të reduktonte akuzat se Forcat e Mbrojtjes izraelite vrasin pa dallim civilë.

Në realitet, Izraeli duhet ta ketë ditur – siç kanë theksuar Kombet e Bashkuara dhe organizata të shumta humanitare – se do të ishte e pamundur që 1.1 milion njerëz në një territor tashmë të dendur të populluar të lëviznin brenda natës, veçanërisht në kushte rrethimi ku ushqimi, uji, ilaçet dhe karburantet janë në mungesë.

Por edhe nëse të gjithë jo-luftëtarët do të ndiqnin direktivën dhe do të arrinin mrekullisht të largoheshin nga zonat veriore, një ofensivë tokësore izraelite nuk do të ishte aspak një rrugëdalje, pavarësisht nga avantazhi i tyre joproporcional në këmbësorinë e stërvitur, të armatosur dhe të pajisur, kontrollin total të pakundërshtueshëm të ajrit dhe dominimi në pajisjet e sofistikuara të teknologjisë së lartë të gjeneratës së fundit.

Një maksimë e vjetër ushtarake thotë se një komandant mund të konsiderojë një territor të marrë vetëm kur çizmet e ushtarëve të tij janë në tokë në çdo cep dhe në qendër të asaj zone. Një terren i dendur urban i mbushur me rrënoja, ku ndërtesat tashmë janë shkatërruar ose dëmtuar kryesisht nga bombardimet ajrore dhe zjarri i artilerisë, është padyshim lloji më kërkues dhe sfidues i terrenit për përparimin ushtarak.

Kur kërkoni një precedent, Stalingradi vjen në mendje… Pavarësisht stërvitjes dhe përvojës së tyre më të mirë ushtarake dhe epërsisë së madhe teknike, ushtritë gjermane atje luftuan për tetë muaj për të marrë qytetin e shkatërruar, për t’u kapërcyer nga vendosmëria dhe sakrifica e mbrojtësve sovjetikë.

Në qytetet gjysmë të shkatërruara, sulmuesit janë në një situatë shumë më të vështirë se në çdo terren tjetër dhe raporti klasik 3:1 i nevojshëm për ushtrinë sulmuese për të pasur një shans për sukses nuk është i mjaftueshëm, me një raport 5:1 ose më të lartë, më realiste.

Në mënyrë paradoksale, nëse civilët në Gaza do t’i dëgjojnë kërkesat izraelite dhe do të lirojnë veriun, ata do ta bëjnë më të lehtë për luftëtarët e Hamasit të luftojnë pasi nuk do të duhet të shqetësohen për efektet e veprimeve të tyre mbi vëllezërit dhe motrat e tyre. Ata mund të godisnin këdo që lëvizte në tokë pa u menduar, duke e ditur se shokët e tyre po aq praktikisht do të përdornin korridoret nëntokësore për t’u zhdukur nga një vend dhe për t’u rishfaqur papritur diku tjetër./UBTNews/

Lajmet

QKUK përfundon verifikimin e pronësisë, paralajmëron rrënimin e objekteve pa leje në oborr

Published

on

By

Qendra Klinike Universitare e Kosovës (QKUK) ka përfunduar verifikimin e pronësisë së oborrit të saj dhe ka paralajmëruar se së shpejti do të nisë lirimin e hapësirave të uzurpuara prej shumë vitesh, duke rrënuar objektet e ndërtuara pa leje.

Ky hap vjen pas punës së një komisioni të posaçëm të formuar në mars të këtij viti, i cili në bashkëpunim me Drejtorinë e Kadastrit të Komunës së Prishtinës, përmes ortofotove dhe planeve kadastrale, ka vërtetuar gjendjen pronësore. “Sipas të dhënave kadastrale, brenda oborrit të QKUK-së nuk figuron asnjë pronë private”, thuhet në njoftimin zyrtar të këtij institucioni.

Para marrjes së vendimit për ndërhyrje, institucioni u ka dërguar dy njoftime zyrtare shfrytëzuesve të lokaleve afariste dhe kioskave që veprojnë brenda këtij perimetri, duke kërkuar dëshmi mbi bazën ligjore të shfrytëzimit të hapësirave.

Megjithatë, nga QKUK-ja bëhet e ditur se asnjëri prej shfrytëzuesve nuk ka paraqitur certifikatë pronësie apo dëshmi se objekti është në proces legalizimi, ndërsa dokumentet e dorëzuara kanë rezultuar të jenë kontrata të skaduara dhe aktvendime të paregjistruara në kadastër.

Procesi i lirimit të këtyre hapësirave ka marrë mbështetje edhe në terren nga Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës (MMPHI), i cili gjatë inspektimeve të ditëve të fundit i ka vërtetuar të njëjtat gjetje.

“Me konfirmimet kadastrale dhe rekomandimet zyrtare si nga Inspektorati Komunal, ashtu edhe nga ai i MMPHI-së, menaxhmenti i QKUK-së tashmë ka në dorë të gjitha instrumentet ligjore dhe do t’i përdorë për t’ua kthyer pacientëve e qytetarëve pronën publike”, ka theksuar ky institucion. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

KEDS: Rikthehet energjia elektrike për rreth 80 për qind të konsumatorëve të prekur nga erërat e forta

Published

on

By

Kompania Kosovare për Distribuim me Energji Elektrike (KEDS) ka njoftuar se, përkundër erërave të fuqishme që shkaktuan dëmtime në rrjetin shpërndarës, furnizimi me energji elektrike është normalizuar për rreth 80 për qind të konsumatorëve të prekur brenda tri orëve të para pas qetësimit të motit.

Ndër zonat më të prekura nga moti i ligë kanë qenë Prishtina, Gjakova, Dragashi, Prizreni, Suhareka, Kamenica, Gjilani, Kaçaniku, Lipjani, Shtimja, Drenasi, Obiliqi, Fushë Kosova, Podujeva dhe Ferizaj.

Sipas KEDS-it, paralelisht me rikthimin e energjisë për shumicën e konsumatorëve, janë lokalizuar defektet në shtylla dhe përçues në pothuajse të gjitha pikat e rrjetit ku janë evidentuar dëmtime.

Ekipet në terren po vazhdojnë punën intensive për sanimin e plotë të problemeve dhe rikthimin e rregullt të furnizimit për të gjithë konsumatorët./E.A/

Continue Reading

Lajmet

Nga 18 vjet burgim për Ilir dhe Rrahim Abdullahun për vrasjen e policit Triumf Riza

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur të premten aktgjykimin dënues ndaj Ilir dhe Rrahim Abdullahut, duke i dënuar me nga 18 vjet burgim secilin për vrasjen e zyrtarit policor, Triumf Riza. Kryetari i trupit gjykues, Avni Syla, bëri të ditur se gjykata i shpalli të akuzuarit fajtorë për kryerjen në bashkëkryerje të veprës penale “Vrasje e rëndë”, bazuar në aktakuzën e Prokurorisë Speciale.

Sipas vendimit të gjykatës, Ilir Abdullahut i është vazhduar masa e paraburgimit deri në plotfuqishmërinë e aktgjykimit, ndërsa e njëjta masë e paraburgimit i është caktuar edhe Rrahim Abdullahut. Gjatë seancës së shpalljes së vendimit, në sallë ishte i pranishëm vetëm i akuzuari Ilir Abdullahu i shoqëruar nga avokati i tij, Ramë Dreshaj, ndërsa Rrahim Abdullahu mungoi dhe u përfaqësua nga avokatja Agnesa Salihu. Në seancë mungoi po ashtu edhe prokurorja e rastit, Arbëresha Shala.

Zyrtari policor Triumf Riza u vra më 30 gusht të vitit 2007 në lagjen “Dardania” në Prishtinë. /Ekonomia Online/

Continue Reading

Lajmet

AKB: Nga 7.16 miliardë euro remitanca në pesë vjet e gjysmë

Published

on

By

Aleanca Kosovare e Bizneseve (AKB) ka shprehur shqetësimin për mënyrën se si po shfrytëzohet kapitali i diasporës në vend, duke vlerësuar se dërgesat e mërgimtarëve po mbeten kryesisht të orientuara drejt shpenzimeve të përditshme dhe sektorit të ndërtimit, në vend se të kanalizohen në zhvillimin e industrisë dhe prodhimit vendor.

Sipas një vlerësimi të kësaj organizate, gjatë periudhës nga viti 2021 deri në qershor të vitit 2026, Kosova ka pranuar gjithsej rreth 7.16 miliardë euro remitanca, prej të cilave rreth 80 për qind ose afro 5.73 miliardë euro janë shpenzuar në konsum, patundshmëri dhe ndërtim. Ndërkohë, vetëm 2 për qind e këtij kapitali, që përkthehet në rreth 143 milionë euro, është investuar në biznes, industri dhe prodhim, kurse 18 për qind e mbetur ka shkuar në destinime të tjera.

Të dhënat e prezantuara nga AKB-ja tregojnë një trend të vazhdueshëm të rritjes së dërgesave të diasporës ndër vite, duke filluar nga 1.15 miliardë euro në vitin 2021, 1.22 miliardë euro në vitin 2022, 1.33 miliardë euro në vitin 2023 dhe 1.35 miliardë euro në vitin 2024.

Kjo rritje ka vazhduar edhe në vitin 2025, kur remitancat arritën në 1.4 miliardë euro, ndërsa vetëm në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026 në vend kanë hyrë rreth 690.7 milionë euro. Pavarësisht këtij potenciali të lartë financiar, AKB-ja vlerëson se këto mjete nuk po arrijnë të shndërrohen në motor të zhvillimit ekonomik përmes hapjes së fabrikave të reja apo rritjes së eksporteve.

Për ta ndryshuar këtë gjendje, AKB-ja i ka bërë thirrje Qeverisë së Kosovës që të hartojë një strategji të posaçme për orientimin e kapitalit të mërgatës drejt sektorëve prodhues, teknologjisë dhe eksportit.

Kryetari i kësaj organizate, Agim Shahini, ka kërkuar nga institucionet që të krijojnë një klimë më të favorshme investuese përmes garantimit të sigurisë juridike, ofrimit të lehtësirave fiskale dhe zbatimit të politikave konkrete mbështetëse, duke theksuar se vendi ka nevojë për investime që gjenerojnë fabrika dhe vende të reja pune, e jo vetëm mjete për konsum. /E.A/

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara