Procedura e Komisionit Evropian kundër Gjermanisë për shkelje të marrëveshjeve nuk vlerëson drejt tablonë e përgjithshme. Një mbyllje e shpejtë e procedurës do të ishte qëndrim fair ndaj Gjermanisë, shkruan Auron Dodi.
Komisioni Evropian nisi të mërkurën (09.06.) një procedurë kundër Gjermanisë: “për shkak të shkeljes së parimeve bazë të së drejtës së BE”. Një zëdhënës tha se këtu bëhet fjalë edhe për “respektimin e kompetencës së Gjykatës Evropiane të Drejtësisë”.
Komisioni Evropian mendon se marrëveshjet e BE Gjermania i ka shkelur me vendimin e Gjykatës Kushtetuese Gjermane të vitit 2020, për blerjet e obligacioneve nga Banka Qendrore Evropiane (BQE). Gjykata Kushtetuese Gjermane vuri në dyshim që Banka Qendrore Evropiane i ka mbajtur parasysh “proporcionalisht” pasojat anësore për shtetet e tjera të BE, kur ka blerë në stil të gjerë, në kuadër të funksionit si ruajtëse e stabilitetit të Euros, obligacione të shteteve në krizë të Eurozonës dhe i kërkoi asaj argumenta. Më tej e shpalli të pavlefshëm për Gjermaninë vendimin e Gjykatës Evropiane të Drejtësisë se kishte qenë e ligjshme blerja e obligacioneve nga Banka Qendrore Evropiane.
Me vendimin e saj, Gjykata Kushtetuese Gjermane u dha atëherë pjesërisht të drejtë paditësve që panë shkelje të të drejtave të tyre kushtetuese nga BE: pasi blerja e obligacioneve nga BQE ndikon negativisht te taksapaguesit gjermanë si në “rritjen e borxhit”, ashtu edhe në pakësimin e “kursimeve personale”.
Mungojnë kritere objektive për kufijtë e kompetencave nacionale e evropiane
Presidentja e KE, Ursula von der Leyen, vërtet që deklaroi pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese Gjermane se mund të hapet një procedurë për shkeljen e marrëveshjeve evropiane nga Gjermania. Aq më tepër kur cënimi i autoritetit të Gjykatës Evropiane të Drejtësisë (GJED) nga një Gjykatë Kushtetuese nacionale, si e Gjermanisë, mund të shërbejë si një rast frymëzues për shtete që ndihen “të kufizuara” nga e drejta evropiane, si p.sh. Polonia dhe Hungaria.
Në fund të fundit, edhe sipas ekspertëve gjermanë, ky vendim “hap kutinë e Pandorës”. Sepse siç i tha politologu Josef Janning radios kombëtare gjermane Deutschlandfunk, nuk ka “kritere objektive” se ku është kufiri i kompetencave evropiane me ato nacionale.
Komisioni i kërkon qeverisë gjermane që të reagojë brenda disa muajsh me shkrim kënaqshëm për kritikat, ndryshe KE mund ta padisë Gjermaninë para Gjykatës Evropiane të Drejtësisë. Dhe kjo Gjykatë do të gjykonte atëherë se kishte ajo vetë të drejtë, jo gjykata nacionale gjermane, kur e quajti të drejtë blerjen e obligacioneve nga BQE.
Gjermanisë i kërkohet “rrugë e përshtatshme për ta mënjanuar shkeljen”
Por nisja, në këtë moment, e procedurës për shkelje kundër Gjermanisë shtron pyetje për qëllimin që ndjek me të Komisioni Evropian. Hapi i Komisionit ngre megjithatë disa probleme.
Në një plan të ngushtë, forcat politike që e shtynë apo detyruan Komisionin të nisë procedurën për shkelje kundër Gjermanisë duket se nuk kishin alternativë tjetër. Në fund të fundit, Komisioni duhet të dëshmojë se vepron njësoj, si ndaj shteteve të mëdha, ashtu edhe ndaj atyre më të vogla, kur dyshohen për shkelje të së drejtës evropiane. Por: në Gjermani kemi situatë krejt tjetër nga ajo p.sh. në Poloni apo në Hungari, ku janë veprime të frymëzuara nga qeveritë ato që sjellin përplasje me të drejtën evropiane.
Në një plan më të gjerë, hapi i Komisionit është kujtesë ndaj shtetit më të madh të BE, Gjermanisë: se vendimet legjislative nacionale të Karlsruhes nuk duhet të cënojnë sigurinë juridike në Evropë e t’i vënë pikëpyetje autoritetit evropian, Gjykatës Evropiane të Drejtësisë. Mbetet fakt: Gjykata Kushtetuese Gjermane në Karlsruhe deklaroi se vendimi i Gjykatës Evropiane të Drejtësisë nuk ka fuqi ligjore për Gjermaninë, pasi GJED i tejkaloi kompetencat me legjitimimin e shitjeve të obligacioneve nga Banka Qendrore Evropiane.
Politikës i kërkohet të shpjegojë vendime juridike
Komisioni Evropian, qeveria e Evropës, pret tani shpjegime nga “homologia”, qeveria gjermane (në një kohë kur nuk ishte gjykimi i qeverisë ai që hapi “telashe”, por i Gjykatës Kushtetuese Gjermane).
Me këtë Komisioni e vë qeverinë gjermane në një situatë të vështirë. A i bie Komisioni Evropian derës që të dëgjojë dritarja? Po qeveria gjermane nuk ka të drejtë t’i japë udhëzime Gjykatës Kushtetuese për gjykimet që duhet të bëjë. Ndonëse anëtarët e Gjykatës Kushtetuese propozohen për këtë Gjykatë edhe nga forcat politike: vendimet e Gjykatës gëzojnë respekt në Gjermani, sepse ndihen nga të gjitha palët si vendime të pavarura.
Iniciativa e Komisionit Evropian për hapjen e procedurës së shkeljeve kundër Gjermanisë nuk vlerëson si duhet as veprimet faktike më të gjera të qeverisë gjermane në emër të Gjermanisë.
Me dakordimin për Fondin Evropian të Rindërtimittë BE, me hyrjen në borxh edhe të Gjermanisë me shtetet e tjera për të ndihmuar shtetet e goditura më fort nga Covid-19, kancelarja Merkel dha një shembull të fuqishëm të mendësisë evropiane të saj dhe të establishmentit aktual politik të Gjermanisë. Ishte një hap historik, jo vetëm për shtetet që do të përfitojnë më fort nga paratë evropiane.
Jo vetëm kaq: është fakt i pamohueshëm se edhe para situatës së jashtëzakonshme të pandemisë, qeveria e kancelares Merkel nuk ndërmori hapa për ta penguar Bankën Qendrore Evropiane për të kryer atë që ajo e shihte si pjesë të mandatit të saj: blerjen e obligacioneve. Kemi një mbështetje faktike, graduale nga Gjermania të veprimeve të frymëzuara nga drejtori i atëhershëm i BQE, Mario Draghi dhe që kërkoheshin kryesisht nga shtetet latine të Eurozonës.
Qeveria gjermane ka mbështetur shtetet në nevojë
Elita politike në Gjermani ka mbështetur dekadën e fundit shpesh heshturazi, vendime evropiane në dobi të shteteve më të dobëta të BE, shpesh ajo ka qenë një hap përpara opinionit mbizotërues publik në Gjermani. Nga ky opinion publik u ushqye edhe vendimi i Gjykatës Kushtetuese Gjermane. Disa anëtarë gjermanë të Bankës Qendrore Evropiane dhanë madje dorëheqjen si shenjë proteste për politikën e Draghit, politikë të mbështetur edhe nga qeveria gjermane.
Ndoshta Komisioni kërkon të sigurohet me shkrim, me shpjegimet sqaruese që pret nga qeveria gjermane, se ajo nuk mendon si Gjykata Kushtetuese e Gjermanisë. Dhe për më tepër t’i lërë një “porosi” qeverisë së ardhshme të Gjermanisë pas zgjedhjeve të 27 shtatorit. Meqenëse pakënaqësi në Gjermani ka edhe për Fondin e Rindërtimit të BE.
Vendimi i vitit 2020 të Gjykatës Kushtetuese Gjermane e forcoi pozicionin skeptik të Gjermanisë përballë shteteve që shpresonin të zgjidhnin probleme ekonomike nacionale me para evropiane, si p.sh. rikapitalizimin e bankave problematike nacionale. Është e pamohueshme se ekziston “rreziku moral” (“moral hazard”) që disa shtete e qeveri evropiane frymëzohen të mos bëjnë reforma strukturore, kur faturën për krizat e tyre e paguajnë shtete të tjera.
Përfaqësues të Komisionit thanë se “nuk kanë interes ta thellojnë grindjen” me Gjermaninë. Një mbyllje pas pak muash nga Komisioni të procedurës kundër Gjermanisë, pas marrjes së përgjigjeve me shkrim nga qeveria gjermane, do të dëshmonte se ata që e kanë nxitur procedurën janë realistë dhe fair ndaj Gjermanisë.
Në një intervistë në emisionin “Five” në RTV Dukagjini, Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, ka thënë se 25-vjetori i këtij institucioni përfaqëson jo vetëm një përvjetor jubilar, por edhe një moment reflektimi për të arriturat dhe synimet e ardhshme në arsim, shkencë, inovacion dhe teknologji.
Hajrizi ka deklaruar se gjatë këtij çerek shekulli, UBT-ja është angazhuar në ndërtimin e një sistemi arsimor me qasje inovative, duke synuar të ndikojë në zhvillimin e vendit në fusha të ndryshme.
“Është një vit që jo vetëm duhet të reflektojmë, por është një angazhim prej çerek shekulli, ku vitet më të mira të jetës kanë qenë angazhim për të ndërtuar një sistem të arsimit dhe një qasje inovative në arsim. Ka qenë një rezultat i mirë, por edhe një moment reflektimi se çfarë kemi arritur dhe çfarë duam të arrijmë”, është shprehur Hajrizi.
Ai ka theksuar se gjatë këtyre 25 vjetëve ka pasur zhvillim në fusha të ndryshme, përfshirë arsimin, shkencën, inovacionin, teknologjinë dhe zhvillimin e biznesit, duke vlerësuar se UBT-ja ka pasur ndikim në këtë proces transformues.
Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit, UBT-ja ka planifikuar disa aktivitete që do të zhvillohen gjatë javës së ardhshme, me fokus të veçantë në fushën akademike dhe shkencore.
Sipas Hajrizit, gjatë kësaj jave në Kosovë do të organizohen tri ngjarje ndërkombëtare, njëra pas tjetrës, të cilat synojnë të sjellin në vend komunitetin akademik dhe profesionistë nga fusha të ndryshme.
Ngjarja e parë do të mbahet të mërkurën dhe do t’i kushtohet Konferencës Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive. Hajrizi ka bërë të ditur se kjo konferencë organizohet për herë të dytë dhe do të mbledhë përfaqësues të komunitetit vendor dhe ndërkombëtar në UBT.
“Kemi mbërritur në fund të vitit ku do të shënojmë edhe përmbylljen e 25-vjetori dhe mbi këtë kemi menduar t’i organizojmë disa evente të cilat ndërlidhen edhe në shenjë të 25-vjetorit. Këtë vit i kemi mbledh disa ngjarje, javen e ardhshme kemi disa aktivitete që lidhen me pjesën akademike shkencore dhe i kemi tri ngjarje të nivelit botëror që i organizmojnë në Kosovë në të njëjtën kohë njëra pas tjetrës që e plotësojnë gjithë javën. Konferenca e parë që e organizojmë të mërkurën ka të bëjë me Konferencën Ndërkombëtare Botërore për Mjekësinë Sportive, është hera e dytë që organizohet por është një konferencë që sjell gjithë komunitetin edhe ndërkombëtar edhe vendor në UBT në Kosovë”, u shpreh Hajrizi.
Përmes këtyre aktiviteteve, UBT-ja synon të shënojë përmbylljen e 25-vjetorit, duke vënë në pah të arriturat e deritanishme dhe duke hapur diskutime për zhvillimet e ardhshme në arsim, shkencë dhe inovacion.
UBT ka hapur zyrtarisht AI Business Hub, një hapësirë të re që synon të forcojë kompetencat në fushën e inteligjencës artificiale dhe të ofrojë mbështetje për bizneset në Kosovë dhe më gjerë.
AI Business Hub është rezultat i projektit TBEAI (Transforming Business Education with AI in Western Balkans), një projekt i financuar nga Komisioni Evropian përmes programit Erasmus+, i cili synon transformimin e edukimit të biznesit përmes integrimit të inteligjencës artificiale në Ballkanin Perëndimor.
Me hapjen e këtij Hub-i, UBT plotëson edhe më tej ekosistemin e tij të inovacionit, duke krijuar mundësi konkrete për zhvillimin e kompetencave digjitale, avancimin e njohurive në inteligjencën artificiale dhe mbështetjen e sektorit të biznesit në përballjen me sfidat e transformimit digjital.
AI Business Hub synon të shërbejë si urë lidhëse ndërmjet akademisë, teknologjisë dhe biznesit, duke krijuar hapësirë për bashkëpunim, zhvillim të aftësive profesionale dhe zbatimin e zgjidhjeve të inteligjencës artificiale në praktikat e përditshme të bizneseve. Përmes kësaj nisme, studentët, profesionistët dhe ndërmarrjet do të kenë mundësi të përfitojnë nga një qasje më e orientuar drejt nevojave të tregut, duke nxitur inovacionin, rritjen e produktivitetit dhe përgatitjen për ekonominë digjitale.
Hapja e AI Business Hub dëshmon përkushtimin e UBT-së për të ndërtuar një ekosistem që jo vetëm zhvillon kompetencat e së ardhmes, por edhe përkrah bizneset në Kosovë dhe më gjerë, duke i ndihmuar ato të shfrytëzojnë potencialin e inteligjencës artificiale për zhvillim dhe konkurrueshmëri.
UBT vazhdon të investojë në inovacion, dije dhe teknologji, duke e shndërruar inteligjencën artificiale në një mundësi konkrete për zhvillimin e arsimit, sipërmarrjes dhe ekonomisë.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ishte folës në edicionin e 12-të të Akademisë Diplomatike për Diplomatë të Rinj, ku në fokus ishte potenciali transformues i inteligjencës artificiale në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe praktikën diplomatike.
Gjatë diskutimit, Rektori Hajrizi trajtoi mundësitë dhe sfidat që sjellin teknologjitë e reja për diplomacinë bashkëkohore, duke vënë në pah ndikimin e inteligjencës artificiale në zhvillimin e praktikave diplomatike dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
Diskutimi theksoi rëndësinë e inovacionit, përshtatshmërisë dhe qasjeve të përgjegjshme ndaj teknologjive të reja, në një kohë kur inteligjenca artificiale po krijon perspektiva të reja për të ardhmen e diplomacisë.
Pjesëmarrja në këtë akademi pasqyroi rëndësinë e ndërveprimit ndërmjet akademisë, teknologjisë dhe diplomacisë, si dhe të dialogut mbi mënyrat se si inovacioni mund të kontribuojë në zhvillimin e praktikave diplomatike në të ardhmen.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik të institucionit, mori pjesë në Simpoziumin Ndërkombëtar “Vizioni Hapësinor i Kosovës 2050”, që po mbahet në Prishtinë, me pjesëmarrjen e arkitektëve, urbanistëve dhe ekspertëve nga Kosova dhe bota.
I organizuar nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, me mbështetjen e GIZ-it, simpoziumi përbën një platformë të rëndësishme për diskutimin e së ardhmes së planifikimit hapësinor në Kosovë, mbrojtjen e mjedisit dhe krijimin e qyteteve e vendbanimeve më funksionale, më të gjelbra dhe më të qëndrueshme.
Me mbi 20 vjet përvojë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe inovacionin, UBT ka ndërtuar kapacitete të rëndësishme akademike dhe profesionale në arkitekturë, planifikim urban dhe zhvillim të qëndrueshëm, duke e vënë dijen dhe ekspertizën në shërbim të zhvillimit të Kosovës. Në këtë kuadër, UBT ka themeluar Institutin për Planifikim, pjesë përbërëse të institucionit, i cili angazhohet në hulumtim shkencor, inovacion dhe zhvillim në fushën e planifikimit hapësinor dhe urban, me synimin që njohuritë akademike dhe zgjidhjet inovative të shndërrohen në kontribut konkret për qytetet, komunat dhe institucionet e vendit.
Një rol të veçantë në këtë drejtim e ka Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, një nga qendrat kryesore të arsimit dhe ekspertizës profesionale në këtë fushë në Kosovë. Përmes programeve akademike, kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, UBT kontribuon në përgatitjen e profesionistëve dhe zhvillimin e praktikave bashkëkohore të planifikimit urban. Programi i tij në planifikim urban dhe zhvillim të qëndrueshëm, i pari i këtij lloji në Kosovë sipas të dhënave institucionale, përfaqëson një nga përpjekjet e rëndësishme për avancimin e kësaj fushe në vend.
Në nivel ndërkombëtar, UBT është anëtare institucionale e Association of European Schools of Planning (AESOP), International Society of City and Regional Planners (ISOCARP) dhe European Association for Architectural Education (EAAE), duke marrë pjesë aktive në rrjetet akademike dhe profesionale të këtyre organizatave. Përmes këtij angazhimi, si dhe prezantimit të modelit dhe përvojave të tij në konferenca, simpoziume dhe forume ndërkombëtare, UBT kontribuon në shkëmbimin e dijes, zhvillimin e ideve inovative dhe ndërlidhjen e ekspertizës vendore me praktikat ndërkombëtare në arkitekturë dhe planifikim urban.
Kjo ekspertizë plotësohet nga fushat e mjedisit dhe infrastrukturës së qëndrueshme, ndërtimit, bujqësisë, energjisë dhe teknologjisë, duke krijuar një bazë të gjerë ndërdisiplinore për përgatitjen e kuadrove të së ardhmes, zhvillimin e hulumtimeve dhe hartimin e zgjidhjeve inovative për banimin, infrastrukturën dhe mjediset urbane. Përmes bashkëpunimit me institucione publike, komuna, universitete dhe partnerë profesionalë në Kosovë dhe në nivel ndërkombëtar, UBT synon të mbështesë një qasje më sistemore, të integruar dhe të bazuar në ekspertizë për planifikimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.
Në këtë kontekst, UBT Smart City dhe modeli i qytetit 10-minutësh përfaqësojnë një qasje që synon t’i afrojë shërbimet kryesore, hapësirat publike, gjelbërimin dhe nevojat e përditshme të qytetarëve, duke krijuar mjedise më të qasshme, më funksionale dhe më miqësore ndaj mjedisit. Përmes ndërthurjes së planifikimit hapësinor, arkitekturës, teknologjisë digjitale, inteligjencës artificiale dhe inovacionit, kjo qasje synon të kontribuojë në qytete që shfrytëzojnë më mirë resurset, nxisin mobilitetin e qëndrueshëm dhe përmirësojnë cilësinë e jetës.
Në përputhje me vizionin strategjik UBT 5S, institucioni vazhdon të promovojë një model zhvillimi ku arsimi, kërkimi shkencor dhe teknologjia lidhen me nevojat reale të shoqërisë.
Pjesëmarrja në Simpoziumin Ndërkombëtar “Vizioni Hapësinor i Kosovës 2050” riafirmon përkushtimin e UBT-së për të qenë partner aktiv i institucioneve të Kosovës, duke kontribuar me ekspertizë profesionale, hulumtime dhe ide inovative në planifikimin e së ardhmes së vendit.
Për UBT-në, qytetet e së ardhmes duhet të ndërtohen mbi parimet e planifikimit të mirëfilltë, qëndrueshmërisë mjedisore, zgjerimit të hapësirave të gjelbra, infrastrukturës cilësore dhe inovacionit, me synimin që Kosova të zhvillojë vendbanime më të mençura, më gjithëpërfshirëse dhe më të mira për të jetuar, sot, dhe për gjeneratat e ardhshme.