Botë

Rusia vazhdon të blejë mikroçipe amerikane për prodhimin e armëve

Published

on

Moska po përdor në mënyrë aktive elektronikën amerikane për të prodhuar armë dhe pajisje për të bërë luftë kundër Ukrainës.

Siç raporton Ukrinform, kjo është sipas një investigimi gazetaresk nga Bloomberg .

Dokumentet e marra nga agjencia zbulojnë detaje të një zinxhiri të qëndrueshëm furnizimi nga Silicon Valley në Rusi, i cili përfshin veprime me shumë hapa nga furnizuesit e industrisë ruse të mbrojtjes për të blerë komponentë nga prodhuesi amerikan i çipave Texas Instruments Inc. (TI), me bazë në Dallas.

Produktet amerikane të teknologjisë së lartë përdoren për të prodhuar dronë, bomba ajrore të drejtuara, sisteme komunikimi, raketa Iskander dhe aftësi të tjera.

Procesi i blerjes është çuditërisht i thjeshtë, thotë hetimi. Disa shpërndarës rusë kanë integruar informacion nga dyqani online i Texas Instruments, dyqani TI, në platformat e tyre të shitjes, duke i lejuar klientët të shohin inventarin dhe çmimet e gjysmëpërçuesve përpara se të bëjnë kërkesa.

Në Moskë ose Shën Petersburg, ata mund të blejnë komponentë TI me disa klikime të mausit, duke vendosur porosi të dorëzuara përmes kompanive jashtë Rusisë.

Mallrat mbërrijnë në Rusi përmes Hong Kongut ose vendeve të tjera.

Një portal rus me një katalog, i disponueshëm për t’u parë vetëm pasi kompania e klientit të regjistrohet, përmban miliona produkte, përfshirë ato të bëra nga TI.

Ekspertët besojnë se portali mbledh informacion përmes një ndërfaqe programimi aplikacioni (API), i cili lejon programet të ndërveprojnë dhe shkëmbejnë të dhëna me njëri-tjetrin.

Qasja në faqen e internetit të korporatës TI (TI.com) është e mundur në Rusi përmes një lidhjeje VPN, e cila ju lejon të fshehni të dhënat e vendndodhjes dhe adresat e internetit.

Shumë produkte të blera në dyqanin e TI përfundojnë në Rusi nga vende të treta pa e ditur prodhuesi. TI përpiqet të gjurmojë se ku përfundojnë çipat e saj pasi kompania shet vëllime të mëdha të komponentëve me çmime relativisht të ulëta.

Kur Rusia nisi një pushtim në shkallë të plotë të Ukrainës, SHBA dhe BE vendosën kontrolle të eksportit për dhjetëra mallra, pajisje elektronike dhe teknologji të përdorura për prodhimin e armëve, por shumë rrugë furnizimi kalojnë kufijtë e disa juridiksioneve përpara se të arrijnë në Rusi, duke e bërë të vështirë verifikimin.

SHBA ka hetuar operacionet e kompanive si Intel, Advanced Micro Devices, Infineon dhe Analog Devices, por vetëm TI është mbajtur përgjegjëse. Ndërsa kompanitë e tjera përdorin bazat e të dhënave të menaxhimit të rrezikut në fillim të procesit të shitjes për të bllokuar blerësit e paautorizuar, TI zbaton procedura të tilla “në mënyrë të konsiderueshme më vonë në procesin e shqyrtimit të klientit, dhe ndonjëherë aspak”, sipas një raporti nga Nënkomiteti i Përhershëm i Senatit për Hetimet. TI gjithashtu lejon kompanitë të blejnë çipa në faqen e saj të internetit pa zbuluar përdoruesin përfundimtar të produkteve – ndryshe nga shumica e prodhuesve të tjerë të çipave.

Ndër ndërmjetësit që ofrojnë produktet e TI, sipas dokumenteve, janë Sure Technology, Chipower Electronics dhe Horsway Tech në Hong Kong. Të dhënat publike tregojnë se ato janë degë të kompanive tregtare me qendër në Shenzhen të Kinës dhe njëra prej tyre ka njoftuar punësimin e punonjësve rusishtfolës.

Mallrat dërgohen nga Hong Kongu në Rusi kryesisht përmes kompanisë së transportit Sea Global SCM Ltd dhe transportuesit ajror rus Aeroflot.

Në fund të zinxhirit të furnizimit është një grup shpërndarësish, duke përfshirë Arvis Group, Alternativa dhe Getchip. Sipas regjistrit rus të kompanive, të gjithë ata janë të regjistruar në rrugën Khokhryakov në Yekaterinburg.

Është nga ky grup kompanish që produktet TI u dorëzohen klientëve fundorë, përfshirë ndërmarrjet nga kompleksi ushtarak-industrial rus.

Lajmet

REL: Ku na la viti 2025, sipas statistikave?

Published

on

Edhe pse gjatë vitit 2025 politikanët promovuan statistika që e nxirrnin Kosovën si vend që kryesonte matjet globale për përmirësim të mirëqenies dhe si një nga vendet më të sigurta në Evropë, të dhëna të tjera nxjerrin në pah një realitet krejt tjetër.

Për shembull, sipas statistikave të mbledhura nga platforma Coverge2EU, e cila ndjek gjendjen në vendet e Ballkanit Perëndimor që synojnë integrimin në Bashkimin Evropian, Kosova vazhdon të mbetet prapa shumicës së vendeve të rajonit në shumë fusha.

Përveç ekonomisë, Kosova renditet e fundit ndër të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, në krahasim me mesataren e Bashkimit Evropian, edhe në fushat e arsimit dhe të shëndetësisë. Dhe jo vetëm kaq.

Por, është një kategori ku Kosova lë prapa jo vetëm shtetet e rajonit, por edhe mesataren e Bashkimit Evropian: qasja në internet.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 99 për qind e ekonomive familjare në Kosovë kanë qasje në internet.

Përdoruesit më të shpeshtë të internetit janë të rinjtë e grup-moshës 16 deri në 24 vjeç.

Të dhënat e publikuara nga zyra e organizatës Friedrich-Ebert-Stiftung në Prishtinë këtë vit, tregojnë se pikërisht fushat e shkencave kompjuterike dhe matematikore, shihen si me më së shumti perspektivë nga të rinjtë e Kosovës.

Megjithatë, kjo nuk e ndalon shumicën e të rinjve që ende të synojë një jetesë jashtë Kosovës.

E, çka tjetër mendojnë të rinjtë?

Grafikat e mëposhtme ju sjellin një pëmbledhje:

Në Kosovë, mbi gjysma (52.8%) e popullsisë 15 vjeç e sipër flasin vetëm gjuhën shqipe. Në anën tjetër, më pak se 4% flasin tri gjuhë të huaja ose më shumë.

Agjencia e Statistikave të Kosovës ka vazhduar edhe gjatë vitit 2025 të publikojë të dhëna nga regjistrimi i popullsisë, i realizuar rreth një vit më parë.

Ky regjistrim – ku nuk morën pjesë shumë serbë të Kosovës – ka zbuluar shumëçka tjetër përtej të dhënave të thjeshta demografike.

Për shembull, ai ka treguar se rreth 75% e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të furnizimit me ujë.

Por, çdo i katërti banor ende detyrohet të gjejë vetë zgjidhje për t’u furnizuar me ujë.

Pak mbi 85 për qind e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të kanalizimit për shkarkimin e ujërave të zeza.

Por, një numër i konsiderueshëm ende detyrohen të gjejnë forma të tjera, si lidhja në sisteme private apo hapja e gropave septike.

Vetëm rreth 39% e banorëve të Kosovës ngrohen përmes sistemit të ngrohjes publike, i cili funksionon vetëm në Prishtinë dhe në Gjakovë.

Pjesa më e madhe e qytetarëve përdor sisteme të instaluara individualisht, si ngrohje qendrore private, stufa dhe oxhakë.

Lëndët kryesore për ngrohje mbeten druri, peleti dhe pajisjet që funksionojnë me energji elektrike, ndërsa energjia diellore përdoret nga vetëm 326 shtëpi në të gjithë vendin.

Continue Reading

Botë

Sulmi terrorist në Stamboll, 357 të arrestuar

Published

on

By

357 persona janë vënë në pranga në një operacion kundër Shtetit Islamik, një ditë pasi tre oficerë policie dhe gjashtë terroristë u vranë në një shkëmbim zjarri në Turqinë veriperëndimore.

Ministri i Brendshëm turk Ali Yerlikaya tha se operacionet u zhvilluan në 21 provinca, duke theksuar se Turqia nuk do të tregojë tolerancë ndaj terrorizmit.

41 prej të arrestuarve kishin lidhje me militantët e përfshirë në sulmin e së hënës dhe po planifikonin sulme të ngjashme në Stamboll gjatë festimeve të Vitit të Ri. Më parë, Zyra e Prokurorit Publik të Stambollit njoftoi se policia bastisi 114 vende në Stamboll dhe dy provinca të tjera, duke sekuestruar materiale dhe dokumente të ndryshme.

Zyra e Kryeprokurorit të Ankarasë tha se Byroja e Hetimit të Krimeve Terroriste identifikoi të dyshuarit përmes analizimit të materialeve digjitale të sekuestruara gjatë hetimeve të mëparshme në lidhje me ISIS-in. Nga shkëmbimi i zjarrit mes militantëve të ISIS dhe policisë në Turqi mbetën të plagosur edhe 8 policë.

Continue Reading

Botë

Trump thotë se është bërë përparim në bisedimet për Ukrainën, por mbeten

Published

on

By

Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky thanë se ishte bërë përparim për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë gjatë bisedimeve në Florida, por udhëheqësi amerikan shtoi se mbetën “një ose dy çështje shumë të vështira”.

Ndërsa të dy presidentët e SHBA-së dhe Ukrainës i përshkruan bisedimet si “të shkëlqyera”, Trump përsëriti se një pikë kyçe ngërçi ishte çështja e territorit. Rusia më parë ka kërkuar që Ukraina të dorëzojë më shumë tokë.

Duke iu drejtuar gazetarëve në Mar-a-Lago, Zelensky tha se ata kishin arritur një marrëveshje për “90%” të një plani paqeje prej 20 pikash, ndërsa Trump tha se një garanci sigurie për Ukrainën ishte “afër 95%” e përfunduar.

Zelensky më vonë tha se ekipet amerikane dhe ukrainase do të takohen javën e ardhshme për bisedime të mëtejshme mbi çështjet që synojnë t’i japin fund luftës gati katërvjeçare të Rusisë në Ukrainë.

Continue Reading

Lajmet

Shpërthim në Moskë, tre të vdekur, mes tyre dy policë

Published

on

Tre persona, përfshirë dy oficerë policie janë vrarë në një shpërthim në Moskë, thanë autoritetet ruse.

Dy oficerë të policisë rrugore panë një individ të dyshimtë pranë një makine policie në rrugën Yeletskaya të qytetit dhe kur iu afruan të dyshuarit për ta ndaluar, një pajisje shpërtheu, tha Komiteti Hetues i Rusisë.

Dy oficerët e policisë vdiqën nga plagët e marra, së bashku me një person tjetër që po qëndronte aty pranë.

Shpërthimi ndodhi pranë vendit ku një gjeneral i lartë rus u vra në një shpërthim me makinë-bombë në kryeqytet të hënën.

Gjeneral-lejtnant Fanil Sarvarov vdiq pasi një pajisje shpërthyese e cila ishte vendosur nën një makinë krisi.

Zëdhënësja e Komitetit Hetues Svetlana Petrenko tha në një deklaratë në Telegram se një çështje penale po hetohej në Moskë lidhur me një përpjekje për vrasjen e oficerëve të policisë rrugore.

Mediat ruse identifikuan oficerët si Ilya Klimanov, 24 vjeç dhe Maxim Gorbunov, 25 vjeç./S.K/EO/

 

Continue Reading

Të kërkuara