Lajmet

​Në Egjipt zbulohen varreza parahistorike ndryshe nga të tjerat

Egjipti i lashtë ka qenë një burim i pasurisë historike gjatë viteve.

Published

on

Një Egjipt i lashtë ndodhi pasi arkeologët zbuluan një varrezë parahistorike ndryshe nga më parë.

Egjipti i lashtë ka qenë një burim i pasurisë historike gjatë viteve, qytetërimi i zhdukur përgjithmonë duke kapur imagjinatën e miliona njerëzve.

Shkalla në të cilën një shoqëri e përparuar kishte jetuar mijëra vjet më parë u bë e qartë për botën perëndimore në mesin e viteve 1880. Ishte egjiptologu anglez William Matthew Flinders Petrie që filloi punën e tij, duke zbuluar fragmente të një statuje kolosale të Ramses II, një faraon egjiptian.

Ndërsa arkeologët kishin punuar në vend para tij, Petrie popullarizoi egjiptologjinë dhe vazhdoi të quhej kalorës për shërbimet e tij.

Faraonët filluan të sundonin në Egjipt në vitin 3000 para Krishtit, kur Egjipti i Sipërm dhe i Poshtëm u bashkuan.

Ata u shfuqizuan përfundimisht në 343 para Krishtit, por në këtë kohë ishin vendosur si mbretërit e pavdekshëm të vendit.

Pavarësisht se ky është një nga qytetërimet më të vjetra në botë, Egjipti ishte në fakt shtëpia e një shoqërie edhe më të lashtë që ishte rreth para faraonëve.

Egjipti parahistorik, siç dihet, përfshin periudhën nga vendbanimi më i hershëm njerëzor deri në fillimin e faraonëve, ku mbretërit sundonin mbi nënshtetasit e tyre.

Në vitin 2015, arkeologët duke gërmuar në Hierakonpolis, kryeqyteti fetar dhe politik i Egjiptit të Sipërm në fund të epokës parahistorike, hasën në diçka të paprecedentë.

Gjetja e tyre u eksplorua gjatë dokumentarit të Smithsonian Channel, ‘Secrets: Beasts of the Faraons’.

Gërmimet e ndërmarra nga arkeologia Renée Friedman dhe ekipi i saj gjetën një sërë kufomash kafshësh me burim nga i gjithë kontinenti i Afrikës.

Hetimet e mëtejshme bënë të qartë se kafshët ishin mbajtur në robëri dhe ishin ushqyer nga njerëzit.

Për Friedman, kishte vetëm një shpjegim të mundshëm: “Në thelb, këtu kemi kopshtin zoologjik të parë në botë. Kjo daton mbi 6000 vjet më parë. Kjo është para shpikjes së shkrimit, para shpikjes së rrotës së poçarit. Kjo është para se piramidat të ishin një shkëlqim në syrin e një mbreti”.

Kafshët nga kopshti zoologjik do të bëheshin lojtarë kyç në ikonografinë fetare të Egjiptit, duke krijuar stilin legjendar artistik të vendit dhe duke ndikuar gjithashtu në kulturën e mbretërive të mëvonshme.

“Ne kemi qenë në gjendje të marrim hurma për kafshët tona tani nga ato që kishin për vaktin e tyre të fundit. Kjo na ka lejuar të marrim karbon për 14 hurma, gjë që na ka treguar se shumë nga këto kafshë janë varrosur të gjitha në të njëjtën kohë, sepse datat janë pothuajse identike”, tha Friedman.

Është interesante se kafshët nuk ngordhën nga shkaqe natyrore: të gjitha u therën sistematikisht dhe u varrosën rreth sundimtarit të tyre.

Duke qëndruar pranë varrit të një sundimtari, Friedman shpjegoi: “Ky sundimtar, si të tjerët që kemi këtu, kishte një numër kafshësh me vete. Pra, ne kemi një leopard, kemi babunë, kemi një oriks, kemi një krokodil dhe kemi një struc”.

Hulumtimet nga ekipi i Friedman sugjerojnë se kur një sundimtar vdiste, kafshët e tij të robëruara vriteshin dhe varroseshin përkrah tij. Kjo u bë për të siguruar që fuqitë e tyre mistike do ta shoqëronin sundimtarin në jetën e përtejme. Por kafshët nuk ishin të vetmet kufoma të gjetura përreth zonës. U zbuluan edhe mbetjet e grave dhe fëmijëve.

“Në një funeral, të gjithë shkuan së bashku. Kjo do të thotë se si kafshët ashtu edhe njerëzit po e shoqëronin sundimtarin në jetën tjetër”, tha Friedman.

Shtyllat në tokë që rrethojnë vendet e varrimit dhe mbetjet e drurit të ngjyrosur tregojnë se varret dikur ishin të mbuluara nga një lloj ndërtimi. Nëpërmjet një rindërtimi, u zbulua një kompleks luksoz i “madhështisë së pakrahasueshme në Egjiptin parahistorik”.

“Varri kryesor do të ishte vendosur në qendër, krahas varrimeve njerëzore që do të ishin vendosur përreth. Përreth ishin të gjitha kafshët, duke formuar një brez mbrojtjeje rreth sundimtarit”, tha Friedman.

Shtyllat në tokë që rrethojnë vendet e varrimit dhe mbetjet e drurit të ngjyrosur tregojnë se varret dikur ishin të mbuluara nga një lloj ndërtimi.

Vendi

Punëtori humb jetën në vendin e punës në Gjakovë

Published

on

By

Një punëtor ka humbur jetën gjatë orarit të punës sot në Gjakovë.

Sipas njoftimit të Policisë, viktima dyshohet se ka rënë nga një objekt i lartë teksa ishte duke punuar në rrugën “Pjetër Bogdani” në këtë komunë.

Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar menjëherë njësitë përkatëse policore si dhe ekipi emergjent mjekësor, të cilët kanë konstatuar vdekjen e punëtorit.

Zëdhënësja e Policisë për rajonin, Vlera Krasniqi, ka bërë të ditur se lidhur me rastin një person është duke u intervistuar në cilësinë e të dyshuarit, ndërsa hetimet po vazhdojnë për të sqaruar rrethanat e ngjarjes.

Në vendin e ngjarjes ka dalë edhe prokurori i shtetit.

Raporton Koha.net.

Continue Reading

Vendi

Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.

Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.

“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.

Continue Reading

Vendi

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

on

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.

Continue Reading

Lajmet

Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës, me 64 vota për, ka miratuar Projektligjin për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Megjithatë, miratimi u shoqërua me debate të ashpra mes opozitës dhe udhëheqjes së Kuvendit, kryesisht për shkak të vërejtjeve të Zyrës së Bashkimit Evropian lidhur me menaxhimin e parasë publike.

Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, kritikoi ashpër nxitimin për kalimin e këtij ligji, duke cituar shqetësimet e ndërkombëtarëve për mungesë transparence.

“Është e padrejtë forma si neglizhoni amendamentet e deputetëve dhe se si nuk i respektoni kërkesat e BE-së që kërkon ruajtje të transparencës, llogaridhënies dhe parasë publike. Është e çuditshme si po mundoheni ta eskivoni këtë”, u shpreh ajo, duke shtuar se PDK nuk është kundër lojërave, por kundër shkeljes së rregullave në emër të afateve politike.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, iu përgjigj këtyre kritikave duke vënë theksin te sovraniteti i institucionit dhe urgjenca e situatës politike, duke pasur parasysh afatin për zgjedhjen e presidentit.

“Ne i respektojmë partnerët tanë, por nuk mund ta marrë më tepër parasysh një letër të Zyrës së BE-së sesa vullnetin e qytetarëve të shprehur në Kuvend. Nëse ky Kuvend nuk e zgjedh deri më 28 prill presidentin, shpërndahet me automatizëm. Paramendoni, Kosova ka marrë përgjegjësi t’i organizojë lojërat dhe ne jemi shumë vonë”, deklaroi Haxhiu.

Ajo madje u bëri thirrje deputetëve të opozitës që të mos bëhen “zëdhënës të Zyrës së BE-së”, por të përfaqësojnë interesat e qytetarëve që presin suksesin e këtij organizimi sportiv.

Përveç Lojërave Mesdhetare, seanca e sotme përmbylli edhe disa nisma të tjera ligjore

U miratua Projektligji për financimin e menaxhimit të resurseve ujore.

Në lexim të dytë kaluan me nga 69 vota Projektligji për Banim Social dhe të Përballueshëm si dhe Projektligji për Shtetësinë e Kosovës.

 

Continue Reading

Të kërkuara