Lajmet

​Ambasadori Murphy viziton projektin për identifikimin e viktimave të gjenocidit në Srebrenicë

Murphy tha se faktet për gjenocidin e kryer nga forcat serbe në Srebrenicë janë të vërtetuara tashmë.

Published

on

Procesi i përpiktë i identifikimit të viktimave të konfliktit në Bosnje dhe Hercegovinë ishte fokusi i një vizite të sotme nga ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Bosnje dhe Hercegovinë, Michael John Murphy për të parë punën e Komisionit Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur (ICMP).

Në Projektin e Identifikimit të Podrinjes, një strukturë e krijuar për të ndihmuar në identifikimin e viktimave të gjenocidit të Srebrenicës, ambasadori Murphy, i shoqëruar nga zëvendës drejtuesja e Programit për Ballkanin Perëndimor të ICMP-së, Samira Krehiq, vëzhgoi punën e stafit të ICMP-së për të ndihmuar Bosnjën dhe Hercegovinën në identifikimin personat e zhdukur nga koha e luftës.

Projekti i Identifikimit të Podrinjes u themelua nga ICMP në Tuzla në vitin 1999 për të siguruar një proces të dedikuar për identifikimin e viktimave të gjenocidit serb në Srebrenicë.

Duke përdorur metoda të identifikimit të bazuara në ADN, ICMP ka ndihmuar Bosnjën dhe Hercegovinën në identifikimin e 75 për qind të 30 mijë personave të raportuar të zhdukur si pasojë e konfliktit të viteve 1990, duke përfshirë 7 mijë nga më shumë se 8 mijë personat që u zhdukën pas gjenocidit në Srebrenicë. Vazhdon puna për gjetjen e varreve të reja masive dhe klandestine dhe identifikimin e të zhdukurve të mbetur.

“Shtetet e Bashkuara luajtën rol vendimtar në themelimin e ICMP-së në vitin 1996 dhe kanë qenë një nga mbështetësit më të rëndësishëm politikë dhe financiarë të punës së ICMP-së në Ballkanin Perëndimor dhe në mbarë botën. Në Bosnje dhe Hercegovinë, ne po punojmë së bashku në rritjen e kapaciteteve lokale për të trajtuar çështjen e personave të zhdukur në përputhje me sundimin e ligjit dhe për të ndihmuar BeH-në për të mbrojtur të drejtat e familjeve të të zhdukurve”, tha Krehiq.

Ndërsa ambasadori Murphy tha se faktet për gjenocidin e kryer nga forcat serbe në Srebrenicë janë të vërtetuara tashmë.

“Njohja e tyre është e nevojshme për pajtimin dhe paqen e qëndrueshme në Bosnje dhe Hercegovinë. Isha i nderuar të takova profesionistë nga Projekti i Identifikimit të Podrinjes në Tuzla, puna e vështirë dhe e palodhshme e të cilëve për të identifikuar eshtrat e viktimave të gjenocidit të Srebrenicës ka mbyllur mijëra familje të viktimave dhe ka ofruar prova të pamohueshme se gjenocidi është kryer në Srebrenicë”, tha ambasadori Murphy.

Në fillim të viteve 2000, ICMP prezantoi përdorimin e një teknologjie relativisht të re, ADN-së, për të identifikuar viktimat e konfliktit në Bosnje.

Ky përdorim – i pari në një kontekst konflikti me një numër të madh njerëzish të zhdukur – kërkonte fillimin e aplikimit të një procesi identifikimi të bazuar në ADN dhe krijimin e një aftësie të përpunimit të laboratorit të ADN-së me xhiro të larta.

Teknologjia u përdor me sukses jo vetëm për viktimat e konfliktit në Bosnje, por për të gjitha viktimat e konfliktit në ish-Jugosllavi në një proces të besueshëm shkencërisht, të verbuar dhe që rezultoi në identifikimin e dhjetëra mijërave.

Të dhënat shkencore të ICMP-së, përfshirë të dhënat e ADN-së, janë pranuar si prova në gjykimet para TPNJ-së dhe gjykatave në Bosnje dhe Hercegovinë në 30 gjykime penale.

Provat janë shqyrtuar në detaje shumë herë dhe janë mbështetur vazhdimisht, duke demonstruar vlerën e hetimit të rasteve të personave të zhdukur për standardet gjyqësore që bën të mundur mbajtjen e autorëve të krimeve para përgjegjësisë.

Në BIH dhe gjetkë, ICMP punon ngushtë me familjet e të zhdukurve për të siguruar që ata janë të përfshirë në procesin e kërkimit dhe identifikimit dhe se procesi është transparent.

Familjet luajtën gjithashtu një rol thelbësor në lobimin për miratimin e Ligjit të BeH për Personat e Zhdukur, i cili u miratua në 2004 si i pari i këtij lloji në botë. Instituti i Personave të Zhdukur i BIH, i themeluar në vitin 2005 me mbështetjen e ICMP-së, ofron një mekanizëm të qëndrueshëm vendas për gjetjen e personave të zhdukur pavarësisht nga përkatësia e tyre etnike, fetare ose kombëtare ose roli i tyre në armiqësitë e kaluara.

ICMP ka punuar me të gjitha vendet në ish-Jugosllavi për të mbështetur përpjekjet e tyre për të gjetur dhe identifikuar personat e zhdukur nga konfliktet e viteve 1990 dhe për të siguruar të drejtat e familjeve të tyre për drejtësi, të vërtetë dhe dëmshpërblime.

Më shumë se 70 për qind e 40 000 personave të zhdukur, nga të gjitha grupet kombëtare, etnike dhe fetare janë llogaritur me ndihmën e ICMP.

Programi i ICMP-së për Ballkanin Perëndimor vazhdon të ofrojë mbështetje për BeH në drejtim të arkeologjisë dhe antropologjisë mjeko-ligjore në gërmime dhe qasje në testimin dhe përputhjen e ADN-së të ICMP-së për qëllimin e identifikimit njerëzor të personave të zhdukur.

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara