Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Në fjalimin e Donald Trump për Gjendjen e Kombit, gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në qendër të vëmendjes

Presidenti Donald Trump, i cili ka kritikuar ashpër vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së që rrëzoi tarifat e tij të gjera doganore, u përball drejtpërdrejt me disa prej gjyqtarëve kur mbajti fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit të martën në mbrëmje.

Fjalimi vjetor nxori në pah zhgënjimin e Trump ndaj tre gjyqtarëve konservatorë që iu bashkuan tre anëtarëve liberalë në vendimin 6–3 të së premtes: Kryetari i Gjykatës, John Roberts, si dhe Neil Gorsuch dhe Amy Coney Barrett.

Roberts dhe Barrett morën pjesë, së bashku me kolegët e tyre Brett Kavanaugh dhe Elena Kagan. Trump i përshëndeti dhe u shtrëngoi duart të katërve me të mbërritur. Gorsuch ishte mes pesë gjyqtarëve që munguan në fjalimin e këtij viti.

Gjatë fjalimit, Trump e quajti vendimin e Gjykatës së Lartë “shumë të pafat” dhe “zhgënjyes”, por ritheksoi qëndrimin e administratës së tij se ekzistojnë mekanizma të tjerë ligjorë për të vendosur tarifa të ngjashme.

“Këto dispozita alternative ligjore janë testuar prej kohësh,” tha Trump. “Janë pak më komplekse, por në fakt ndoshta janë edhe më të mira.”

Presidenti republikan emëroi Gorsuch në vitin 2017 dhe Barrett në vitin 2020 gjatë mandatit të tij të parë. Roberts shërben si kryetar i Gjykatës prej më shumë se dy dekadash, që nga emërimi i tij në vitin 2005 nga ish-presidenti republikan George W. Bush.

Pas shpalljes së vendimit të premten, Trump dënoi gjykatën dhe gjashtë gjyqtarët që votuan kundër tij. Gjykata arriti në përfundimin se ai kishte tejkaluar kompetencat e tij duke anashkaluar Kongresin dhe duke vendosur tarifat në bazë të një ligji amerikan të parashikuar për emergjenca kombëtare.

“Një turp”

Trump tha se ishte “i turpëruar” nga tre gjyqtarët konservatorë që votuan kundër tij, duke i quajtur “budallenj dhe vegla të RINO-ve dhe demokratëve të majtë radikalë”. Termi RINO (“Republican in Name Only” – republikan vetëm në emër) përdoret shpesh nga republikanët konservatorë për të fyer anëtarë të partisë që konsiderohen jo besnikë.

Sipas Trump, Gorsuch dhe Barrett ishin “turp për familjet e tyre” për vendimin mbi tarifat. Ai gjithashtu pretendoi, pa ofruar prova, se gjykata ishte “ndikuar nga interesa të huaja”.

Megjithatë, Trump lavdëroi tre gjyqtarët që votuan në favor të tij, duke vlerësuar veçanërisht emërimin e tij të vitit 2018, Kavanaugh.

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë shpesh marrin pjesë në fjalimin për Gjendjen e Kombit, që mbahet në një seancë të përbashkët të Kongresit në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve. Tradicionalisht, ata veshin rrobat gjyqësore dhe qëndrojnë të palëvizshëm e pa shprehur emocione.

Pjesëmarrja e tyre “dërgon një mesazh stabiliteti” dhe “tregon se këto nuk janë institucione armiqësore,” tha profesori i shkencave politike në Universitetin Brown, Corey Brettschneider.

Në një fjalim para Kongresit vitin e kaluar, Trump i shtrëngoi dorën Roberts, e preku në shpatull dhe i tha: “Faleminderit edhe një herë. Nuk do ta harroj.”

Kjo deklaratë erdhi pas një vendimi të vitit 2024 të Gjykatës së Lartë, të hartuar nga Roberts, që i dha Trump – i cili ishte përballur me akuza penale jashtë detyrës – imunitet të gjerë nga ndjekja penale për veprime zyrtare si president. Më vonë, Trump tha se po e falënderonte Roberts për betimin në ceremoninë e inaugurimit.

Katër gjyqtarë morën pjesë në fjalimin e fundit formal për Gjendjen e Kombit të Trump në vitin 2020.

“Shumë shqetësuese”

Roberts ka marrë pjesë në çdo fjalim për Gjendjen e Kombit që nga anëtarësimi i tij në Gjykatë, megjithëse publikisht ka vënë në pikëpyetje arsyen e pjesëmarrjes.

“Imazhi i anëtarëve të një dege të qeverisë që ngrihen në këmbë, duke rrethuar fjalë për fjalë Gjykatën e Lartë, duke brohoritur, ndërsa gjykata, sipas protokollit, duhet të qëndrojë pa shprehje, mendoj se është shumë shqetësues,” tha Roberts në një fjalim në vitin 2010 në Universitetin e Alabamës.

“Në masën që Gjendja e Kombit është shndërruar në një miting politik,” shtoi ai, “nuk jam i sigurt pse jemi aty.”

Roberts i bëri këto komente pasi presidenti demokrat Barack Obama, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit, kritikoi një vendim të Gjykatës së Lartë që rrëzoi disa kufizime për financimin e fushatave, duke thënë se do të “hapte dyert” për para të pakufizuara nga korporata dhe potencialisht nga jashtë në zgjedhjet amerikane.

Gjyqtari konservator Samuel Alito, i pranishëm në atë fjalim, reagoi duke tundur kokën dhe duke artikuluar me buzë “nuk është e vërtetë”, një devijim nga qëndrimi tradicionalisht i paanshëm i gjyqtarëve.

Alito e ka shmangur fjalimin për Gjendjen e Kombit që atëherë, duke e quajtur atë një traditë “shumë të sikletshme”. Në një intervistë të vitit 2015 për median konservatore American Spectator, ai tha se gjyqtarët vendosen shpesh në një pozitë të vështirë gjatë këtyre fjalimeve.

I ndjeri gjyqtar konservator Antonin Scalia gjithashtu kishte si praktikë të mungonte në këtë fjalim, të cilin njëherë e quajti “spektakël fëminor”.

Presidenti demokrat Joe Biden, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit në vitin 2024, iu drejtua drejtpërdrejt gjyqtarëve të pranishëm dhe i qortoi për vendimin e vitit 2022 që kufizoi të drejtat për abort.

“Me gjithë respektin, gjyqtarë, gratë nuk janë pa … fuqi elektorale apo politike,” tha Biden.

Herën e fundit që të nëntë anëtarët e gjykatës munguan në një fjalim për Gjendjen e Kombit ishte në vitin 2000, pranë fundit të mandatit të dytë të presidentit demokrat Bill Clinton. Gjykata, në një deklaratë publike në atë kohë, i atribuoi mungesat “ndryshimeve në udhëtime dhe sëmundjeve të lehta.”

/Reuters/

Në jubileun e 25-vjetorit të themelimit, UBT po konfirmon edhe një herë pozicionin e tij si institucioni me numrin më të madh të të punësuarve në sektorin privat të arsimit të lartë në Kosovë, duke dëshmuar ndikimin e drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit.

Për një çerek shekulli, UBT ka ndërtuar jo vetëm një institucion arsimor modern, por një ekosistem të fuqishëm zhvillimi që gjeneron vende pune, inovacion dhe stabilitet ekonomik. Nga një fillim modest me pak akademik, sot UBT përfshin qindra profesorë, doktorë shkencash, ekspertë dhe profesionistë nga të gjitha trojet shqiptare dhe më gjerë.

Rritja e vazhdueshme e stafit gjatë këtyre viteve reflekton vizion të qartë strategjik dhe investim të qëndrueshëm në kapitalin njerëzor. Ky zgjerim nuk përfaqëson vetëm sukses institucional, por një kontribut konkret në uljen e papunësisë dhe fuqizimin e tregut të punës në Kosovë.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se arritja e këtij jubileu përkon me një moment të rëndësishëm zhvillimor për institucionin.

“25 vjet më parë nisëm me një vizion për të ndërtuar një institucion që do të ndikonte realisht në zhvillimin e vendit. Sot, kur UBT është punëdhënësi më i madh në arsimin e lartë privat, mund të themi me bindje se kemi krijuar një model të qëndrueshëm që gjeneron dije, punësim dhe zhvillim ekonomik”, theksoi rektori Hajrizi.

Përgjatë këtij rrugëtimi, UBT ka investuar vazhdimisht në zgjerimin e kapaciteteve akademike, teknologjike dhe kërkimore, duke krijuar një mjedis profesional ku promovohen barazia gjinore, meritokracia dhe zhvillimi i vazhdueshëm.

Në 25-vjetorin e tij, UBT nuk feston vetëm historinë e suksesit, por konfirmon angazhimin për të vazhduar të jetë një shtyllë e ekonomisë së dijes dhe një motor i fuqishëm i punësimit në Kosovë.

Agjencia Franceze për Zhvillim, përmes Proparco, ka nënshkruar një marrëveshje financimi me Agjencionin për Financim në Kosovë (AFK) në vlerë prej 5 milionë eurosh, me qëllim fuqizimin e grave dhe komuniteteve rurale.

Nga kjo shumë, 3 milionë euro janë të destinuara për gratë ndërmarrëse, ndërsa 2 milionë euro të tjera për projektet në zonat rurale.

Ambasadori i Francës në Kosovë, Olivier Guerot, vlerësoi se këto kredi do të ndihmojnë në rritjen e përfshirjes së grave në biznes dhe zhvillimin e sipërmarrësve në komunitetet rurale. Ai shtoi se sa më shumë gra të jenë të përfshira në biznes dhe sektorin publik, aq më e fortë bëhet Kosova.

Drejtori ekzekutiv i AFK-së, Xhevdet Spahija, theksoi se bashkëpunimi me Proparco do të fokusohet kryesisht në kreditimin e grave ndërmarrëse dhe grave në bujqësi. Ai gjithashtu kujtoi se që nga viti 1999, AFK ka shpërndarë rreth 500 milionë euro përmes afro 165 mijë kredive.

Drejtori Regjional për Euroazi në Proparco, Steve Gardon, u shpreh se partneriteti synon të bëjë zhvillimin ekonomik në Kosovë më gjithëpërfshirës, duke fokusuar mbështetjen tek gratë sipërmarrëse dhe bizneset në zonat rurale, ku qasja në financa është më e kufizuar.

/Kosovapress/

Një vizitë nga një “partnere romantike” çoi në zbulimin e vendndodhjes dhe më pas në vdekjen e njërit prej bosëve më të rrezikshëm të drogës në Meksikë, të njohur si “El Mencho”. Lajmi u bë i ditur nga ministri i Mbrojtjes së Meksikës.

Gjenerali Ricardo Trevilla Trejo deklaroi se informacioni i marrë nga një person i besuar i partneres së bosit të krimit u dha autoriteteve mundësinë të organizonin me shpejtësi një operacion në vendstrehimin e tij në Tapalpa, në shtetin e Jalisco-s.

“El Mencho”, emri i vërtetë i të cilit ishte Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, ishte kreu i Karteli i Gjeneratës së Re të Jalisco-s (CJNG), një nga organizatat kriminale më të fuqishme në Meksikë. Ai u plagos gjatë operacionit të zhvilluar të dielën dhe ndërroi jetë në helikopter, ndërsa po transportohej drejt Mexico City.

Shtetet e Bashkuara kishin ofruar një shpërblim deri në 15 milionë dollarë për informacione që do të çonin në arrestimin e tij. CJNG njihet për trafikimin e sasive të mëdha të fentanilit, metamfetaminës dhe kokainës drejt SHBA-ve. Në shkurt 2025, organizata u shpall “organizatë terroriste e huaj” nga administrata e Donald Trump.

Gjatë bastisjes, persona të armatosur të kartelit hapën zjarr ndaj forcave të sigurisë. Përplasjet u zhvendosën në një kompleks kabinash në një zonë të pyllëzuar, ku “El Mencho” u plagos së bashku me dy truprojat e tij. Të tre u transportuan me helikopter, por sipas gjeneralit Trevilla, ai vdiq gjatë rrugës.

Autoritetet thanë se pranë tyre u gjetën disa raketahedhës, por nuk arritën t’i përdornin. Tetë anëtarë të kartelit u vranë gjatë operacionit, ndërsa u sekuestruan granata, municione dhe automjete të blinduara.

Operacioni u pasua nga një valë dhune në disa pjesë të Meksikës. Anëtarë të kartelit bllokuan rrugë, dogjën automjete dhe kryen sulme hakmarrëse. Sipas zyrtarëve të sigurisë, të paktën 73 persona humbën jetën si pasojë e përplasjes dhe dhunës që pasoi, përfshirë forca sigurie, anëtarë të dyshuar të kartelit dhe civilë.

Ministri i Sigurisë, Omar Garcia Harfuch, bëri të ditur se 25 anëtarë të Gardës Kombëtare u vranë në gjashtë sulme të ndara, si edhe një agjent i prokurorisë, një roje sigurie dhe një grua. Ai theksoi se pas vdekjes së bosit të kartelit u regjistruan 27 sulme kundër autoriteteve në Jalisco. Sipas tij, 30 anëtarë të kartelit u vranë, si edhe një kalimtar i rastit, ndërsa katër të tjerë u vranë në shtetin fqinj Michoacan. Të paktën 70 persona janë arrestuar në shtatë shtete.

Autoritetet thanë se po monitorojnë nga afër çdo përpjekje për riorganizim të kartelit, që mund të çojë në dhunë të re.

Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, vlerësoi forcat e armatosura dhe deklaroi se vendi është tashmë “i qetë”, duke shtuar se mbi 250 bllokada rrugore të ngritura në 20 shtete janë hequr.

Shtëpia e Bardhë konfirmoi se SHBA-të kanë ofruar mbështetje informative për operacionin dhe përgëzoi ushtrinë meksikane për neutralizimin e një prej kriminelëve më të kërkuar në të dy vendet. Ndërkohë, Ministria e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar u bëri thirrje shtetasve britanikë në Meksikë të shmangin lëvizjet e panevojshme dhe të ndjekin udhëzimet e autoriteteve lokale. /Euronews/