Lajmet

​A shkakton migrena humbje të kujtesës?

Migrena mund të shkaktojë amnezi globale kalimtare, një humbje të papritur dhe të shkurtër të kujtesës.

Published

on

Efektet e migrenës në tru dhe kujtesë janë komplekse, dhe studiuesit janë ende duke studiuar lidhjet midis llojeve të ndryshme të migrenës dhe humbjes së kujtesës.

Migrena mund të shkaktojë amnezi globale kalimtare, një humbje të papritur dhe të shkurtër të kujtesës.

Sipas hulumtimeve, shumë njerëz me migrenë, veçanërisht fëmijët dhe të rinjtë, përjetojnë mjegull të trurit dhe humbje të përkohshme të kujtesës para, gjatë ose pas një sulmi migrenë, madje edhe midis sulmeve.

Sipas Organizatës Kombëtare të ShBA-së për Çrregullime të Rralla (NORD), një formë e rrallë e migrenës, migrena hemiplegjike, mund të shkaktojë probleme afatgjata të trurit, duke përfshirë humbjen afatgjatë të kujtesës.

Sipas Fondacionit Amerikan të Migrenës (AMF), simptomat e një migrene hemiplegike i ngjajnë një goditjeje dhe njerëzit që e kanë atë ndjejnë dobësi në njërën anë të trupit (hemiplegji) së bashku me dhimbje koke dhe simptoma të tjera të migrenës.

Studimet kanë treguar se njerëzit nën moshën 50 vjeç që kanë migrenë performojnë më keq në aspektin e vëmendjes dhe kujtesës sesa njerëzit pa migrenë, edhe kur testohen pa sulme migrene”, vëren neurologia Olivia Begasse de Dhaem për Everyday Health.

Megjithëse shumica e njerëzve me migrenë nuk përjetojnë humbje të kujtesës, sipas një studimi të botuar në Journal of Headache and Pain, rreth 40% e tyre do të përjetojnë dëmtime njohëse, duke përfshirë një ulje të vëmendjes, shpejtësisë së përpunimit dhe kujtesës.

Sipas një studimi në revistën mjekësore braziliane Arquivos de Neuro-Psiquiatria, personat me migrenë kronike kishin deri në katër herë më shumë gjasa të kishin probleme me kujtesën, krahasuar me ata me migrenë episodike.

Sipas Klinikës Cleveland, një migrenë kronike përkufizohet si një dhimbje koke që shfaqet të paktën 15 ditë në muaj.

Begasse de Dhaem vëren se problemet e humbjes së kujtesës të lidhura me migrenën kronike ose episodike janë jetëshkurtër dhe zakonisht vijnë nga problemet e vëmendjes të shkaktuara nga vetë migrena.

Nëse dikush nuk është në gjendje t’i kushtojë vëmendje ose të përqendrohet dhe më pas nuk kujton informacionin që ka mësuar, nuk është se ka harruar ose përjetuar humbje të kujtesës, por se ka vështirësi të kushtojë vëmendje“, shton Begasse de Dhaem.

Megjithëse studiuesit ende po mësojnë se çfarë e shkakton mjegullën e trurit te njerëzit me migrenë, mendohet se migrena ndikon në mënyrën se si truri e percepton dhe përpunon informacionin në disa mënyra.

Efektet e migrenës në tru janë zakonisht të përkohshme, kështu që ajo nuk shkakton dëmtime të përhershme. Megjithatë, një person mund të ketë vështirësi të mendojë ose të përqendrohet në detyrat pas një migrene.

Begasse de Dhaem thotë se pasi të ketë kaluar depresioni kortikal, mjegulla e trurit zakonisht do të zhduket brenda pak ditësh nga faza e aurës.

Njerëzit me migrenë mund të kenë ndryshime në lëndën e bardhë të trurit, zonë që truri përdor për të komunikuar me pjesën tjetër të sistemit nervor qendror.

Sipas Begasse de Dhaem, këto ndryshime, të cilat shfaqen si pika të vogla në një skanim MRI, nuk ndikojnë në funksionin njohës.

Një tjetër shkak i mundshëm i mjegullës së trurit dhe problemeve të kujtesës që lidhen me migrenën mund të jenë medikamentet me recetë që njerëzit marrin për të parandaluar sulmet.

Disa nga këto barna mund të ndikojnë në funksionimin e trurit, duke shkaktuar përgjumje afatshkurtër ose konfuzion.

Këto mund të jenë ilaçe për trajtimin e të përzierave, pagjumësisë, depresionit, ankthit, epilepsisë dhe sulmeve të migrenës, dhimbjeve neuropatike dhe fibromialgjisë.

Nëse përjetoni mjegull të trurit ose konfuzion gjatë marrjes së ndonjë prej këtyre medikamenteve, bisedoni me mjekun tuaj, por mos e ndërprisni trajtimin vetë.

Lajmet

“The Fortress” nga Italia vjen në Festivalin Ndërkombëtar të Teatrit në Prishtinë

Published

on

Festivali Ndërkombëtar i Teatrit në Prishtinë do të sjellë në skenë shfaqjen “The Fortress”, një produksion nga Italia i frymëzuar nga romani i Meša Selimović.

Shfaqja trajton tema si drejtësia, liria dhe identiteti, duke u ndërtuar përmes teatrit fizik, muzikës live dhe lëvizjes rituale, transmeton KultPlus. Organizatorët e festivalit kanë bërë të ditur se kjo vepër sjell një përvojë unike skenike dhe fton publikun të bëhet pjesë e një interpretimi bashkëkohor teatral.

“Ju ftojmë të bëheni pjesë e kësaj përvoje unike skenike”, thuhet në njoftimin e festivalit.

Shfaqja është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit, i cili synon të sjellë në Prishtinë produksione teatrore nga vende të ndryshme dhe të nxisë shkëmbimin kulturor.

Continue Reading

Lajmet

Kriza e etikës publike dhe kredibiliteti i fjalës pa përgjegjësi

Published

on

By

Opinion: Musa Sabedini 

Kjo tokë po mban gjithçka, edhe zhurmën e njerëzve që flasin shumë, por mbajnë pak përgjegjësi për fjalën që hedhin në opinion. Po jetojmë në një kohë kur komunikimi publik po humb gjithnjë e më shumë etikën, seriozitetin dhe kredibilitetin moral. Në hapësirat politike, mediatike e shoqërore po shtohen zërat që akuzojnë pa prova, ofendojnë pa ndjenjë përgjegjësie dhe gjykojnë pa asnjë standard profesional apo njerëzor. Fjala është liruar nga pesha e ndërgjegjes, ndërsa shpifja dhe linçimi publik po shndërrohen në mjete të zakonshme të komunikimit.

Në vend të argumentit po triumfon agresiviteti verbal, në vend të mendimit kritik po instalohet urrejtja, ndërsa në vend të kulturës së debatit po kultivohet një klimë e rrezikshme përçarjeje dhe degradimi moral.

Më shqetësuese është fakti se shumë prej atyre që flasin më së shumti publikisht, rrallëherë marrin përgjegjësi për pasojat e fjalës së tyre. Dhe kur fjala humb etikën, humb edhe besueshmëria e atij që e përdor, ndërsa shoqëria nis ngadalë të humbë shpirtin, dinjitetin dhe kulturën e saj qytetare.

Në një kohë kur shoqëria ka nevojë për urtësi, mirëkuptim dhe komunikim të qytetëruar, po përballemi çdo ditë me një valë të ashpër urrejtjeje, shpifjesh dhe fjalori degradues që po e helmon jetën publike dhe marrëdhëniet njerëzore.

Është e dhimbshme të shohësh se si komunikimi ynë po humb njerëzoren. Në vend të argumentit po triumfon britma, në vend të mendimit po sundon paragjykimi, ndërsa në vend të debatit po kultivohet urrejtja patologjike. E kjo nuk ka qenë kurrë virtyt i shqiptarit. Populli ynë është njohur për burrërinë e fjalës, për mençurinë në kuvend dhe për respektin ndaj tjetrit, edhe kur mendimet kanë qenë të ndryshme.

Sot, fatkeqësisht, po krijohet një klimë ku shpesh ofendimi konsiderohet forcë, shpifja quhet guxim, ndërsa poshtërimi i tjetrit trajtohet si fitore publike. Por asnjë shoqëri nuk ndërtohet mbi urrejtje. Asnjë shtet nuk forcohet duke shkatërruar dinjitetin e njerëzve të vet. Dhe asnjë komb nuk ecën përpara duke ushqyer përçarje të pafundme.

Prandaj, më shumë se kurrë, kemi nevojë të rikthejmë kulturën e komunikimit. Të flasim me qetësi. Të shkruajmë me përgjegjësi. Të debatojmë me argumente e jo me mllef. Të kundërshtojmë pa fyer dhe të kritikojmë pa e humbur njerëzoren. Fjala ka peshë. Fjala ndërton, por edhe rrënon. Dhe kur fjala humb etikën, shoqëria fillon të humbë karakterin e saj.

Ky vend ka kaluar sfida të mëdha historike për të mbijetuar. Nuk duhet ta dëmtojmë vetveten me gjuhë urrejtjeje dhe me klimë toksike që po i largon njerëzit nga besimi, respekti dhe solidariteti. Na duhet më shumë sinqeritet, më shumë kulturë dhe më shumë vetëdije qytetare. Sepse gjithçka ka një kufi edhe heshtja ndaj degradimit moral të shoqërisë.

Sot më shumë se kurrë, bëhet e domosdoshme rikthimi i etikës së komunikimit publik dhe kulturës së debatit në jetën tonë shoqërore, politike, intelektuale dhe mediatike. Fjala e thënë apo e shkruar nuk është vetëm mjet shprehjeje, por edhe akt përgjegjësie qytetare, morale dhe profesionale. Në veçanti, elitat politike, intelektuale dhe gazetareske kanë detyrim publik që komunikimin ta ndërtojnë mbi argumentin, maturinë dhe respektin ndaj tjetrit, e jo mbi gjuhën e urrejtjes, linçimit apo degradimit personal.

Debati demokratik nuk matet me ashpërsinë e fjalorit, por me fuqinë e argumentit dhe integritetin etik të atij që flet. Kur komunikimi humb etikën, humbet edhe besimi publik, zbehet kultura demokratike dhe dëmtohet vetë struktura morale e shoqërisë. Prandaj, nevojitet një kthim i vetëdijshëm drejt gjuhës së arsyes, dialogut dhe dinjitetit njerëzor, sepse vetëm përmes komunikimit të përgjegjshëm mund të ndërtohet një shoqëri më e shëndetshme, më e qytetëruar dhe më humane.

Zoti e ruajtë këtë popull nga humbja e vlerave njerëzore, familjare dhe morale. Dhe Zoti na dhëntë mençuri që ta ndërtojmë komunikimin mbi respektin, dijen dhe të vërtetën, jo mbi urrejtjen dhe shkatërrimin.

 

Autori është ligjërues në Fakultetin e Media dhe Komunikimit në UBT

 

Continue Reading

Lajmet

Granit Xhaka shpallet “Lojtari i Sezonit” te Sunderland AFC

Published

on

Sunderland AFC ka vlerësuar paraqitjet e shkëlqyera të mesfushorit shqiptar Granit Xhaka, duke e shpallur atë “Lojtari i Sezonit” për edicionin aktual.

Në një postim të publikuar nga klubi anglez, Xhaka u cilësua si “kapiteni” dhe “lideri” i skuadrës, duke marrë vlerësime të mëdha për kontributin dhe ndikimin e tij gjatë sezonit.

“Kapiteni ynë. Lideri ynë. Lojtari ynë i Sezonit. Urime, Granit Xhaka”, thuhet në mesazhin e publikuar nga Sunderland AFC.

Mesfushori shqiptar ka qenë një nga figurat kryesore të ekipit, duke treguar paraqitje të qëndrueshme dhe lidership si brenda, ashtu edhe jashtë fushës.

Continue Reading

Lajmet

Promovohet libri “TRENI – në kufirin mes tmerrit dhe lirisë”, sjell 20 dëshmi të dëbimeve të vitit 1999

Published

on

Më 26 maj 2026, në Qendra Barabar, do të mbahet ceremonia e promovimit të librit me kujtime “TRENI – në kufirin mes tmerrit dhe lirisë”, i cili sjell 20 dëshmi autentike të qytetarëve të dëbuar me forcë gjatë pranverës së vitit 1999.

Libri trajton përvojat e dëbimeve masive nga Kosova gjatë luftës, ku qytetarët u detyruan të largohen me trena drejt kufirit në Bllacë të Hanit të Elezit dhe më pas si refugjatë drejt Maqedonisë së Veriut. Përmes rrëfimeve personale, botimi dokumenton eksodin e asaj periudhe dhe traumat e përjetuara, duke e paraqitur trenin si simbol të zhvendosjes së dhunshme.

Sipas organizatorëve, libri synon të shërbejë si dokument historik dhe edukativ, duke nxitur kujtesën kolektive, dialogun dhe reflektimin mbi pasojat e konfliktit.

Continue Reading

Të kërkuara