Lajmet

​UNESCO: Deri në fund të shekullit të 21-të mund të zhduken 3 mijë gjuhë

Sipas të dhënave të UNESCO-s, aktualisht në botë fliten mbi 7.000 gjuhë.

Published

3 years ago

on

Rreth 3 mijë nga më shumë se 7 mijë gjuhët që fliten aktualisht në botë janë në rrezik të zhdukjes deri në fund të shekullit të 21.

Sipas të dhënave të UNESCO-s, aktualisht në botë fliten mbi 7.000 gjuhë, nga të cilat 6.700 janë gjuhët e popujve indigjenë, duke i bërë ato gjuhët “më të kërcënuara” në botë.

Sipas projek-trezolutës së miratuar si pjesë e Vitit Ndërkombëtar të Gjuhëve Indigjene të OKB-së të festuar në 2019, UNESCO u bën thirrje shteteve të krijojnë fonde dhe mekanizma për ruajtjen e gjuhëve indigjene.

Sipas UNESCO-s, megjithëse popullsia indigjene përbën një pjesë të vogël të popullsisë së vendeve, këto komunitete janë pjesa më e madhe e diversitetit kulturor dhe gjuhësor. Zhdukja e gjuhëve mund të nënkuptojë zhdukjen e pakthyeshme të kozmopolitizmit dhe trashëgimisë së përbashkët të njerëzimit.

Sipas OKB-së, humbja e diversitetit gjuhësor ndikon në gjithçka, nga jeta biologjike në jetën kulturore.

Gjuhët që nuk janë folur nga askush që nga viti 1950 konsiderohen gjuhë “të zhdukura”, sipas Atlasit Botëror të Gjuhëve të Rrezikuara të UNESCO-s.

Gjuhët që nuk fliten më nga fëmijët si gjuhë amtare klasifikohen si “definitivisht nën kërcënim”, ndërsa gjuhët që fliten nga fëmijët, por që nuk fliten kudo, klasifikohen gjithashtu si “të cenueshme”.

Që një gjuhë të konsiderohet “e sigurt”, duhet të flitet nga të gjitha brezat pa asnjë kufizim gjuhësor. Sipas këtij klasifikimi, 4 për qind e gjuhëve të folura deri më sot atribuohen si “të zhdukura”.

Ndërkaq, 10 për qind e gjuhëve që fliten sot në botë klasifikohen si “të rrezikuara në mënyrë kritike”, 9 për qind “të rrezikuara rëndë”, 11 për qind “definitivisht të kërcënuara” dhe 10 për qind “të cenueshme”. UNESCO është e shqetësuar se këto gjuhë mund të zhduken deri në fund të këtij shekulli./atsh

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Tentoi t’i korruptojë policët me 100 euro, arrestohet shtetasi gjerman në Kaçanik

Published

48 seconds ago

on

July 29, 2026

By

Një shtetas gjerman është arrestuar në Kaçanik nën dyshimin për dhënie ryshfeti ndaj zyrtarëve policorë.

Sipas Policisë, i dyshuari fillimisht kishte kryer lëvizje të rrezikshme me veturë në komunikacion, ndërsa gjatë ndalimit u kishte ofruar zyrtarëve policorë 100 euro me qëllim që t’i shmangej gjobës.

Me vendim të prokurorit, pas intervistimit, i dyshuari është dërguar në mbajtje./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kontrolle në 32 auto-parkingje në Ferizaj, evidentohen shkelje për shmangie tatimore

Published

3 minutes ago

on

July 29, 2026

By

Njësia Rajonale për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit, në bashkëpunim me Prokurorinë Themelore në Ferizaj dhe institucionet e tjera ligjzbatuese, ka zhvilluar një aksion kundër shmangies së tatimit, informalitetit dhe shkeljeve në marrëdhëniet e punës.

Gjatë kontrolleve të kryera në 32 auto-parkingje në qytetin e Ferizajt, janë evidentuar shkelje të ndryshme nga pronarët e bizneseve.

Për të gjitha parregullsitë e konstatuara janë përpiluar procesverbale nga inspektorët, ndërsa autoritetet kanë bërë të ditur se në vazhdim do të ndërmerren veprimet procedurale në përputhje me kompetencat ligjore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shtohen rastet e dhunës në familje, Policia raporton incidente në disa komuna

Published

5 minutes ago

on

July 29, 2026

By

Policia e Kosovës ka raportuar disa raste të dhunës në familje gjatë 27 dhe 28 korrikut në Prishtinë, Pejë, Malishevë, Vushtrri dhe Mitrovicë të Jugut.

Në Prishtinë, një grua ka raportuar se është sulmuar fizikisht nga ish-bashkëshorti, ndërsa rasti është duke u hetuar. Në një rast tjetër, një person dyshohet se ka sulmuar fizikisht babanë dhe vëllain e tij, me ç’rast është arrestuar dhe dërguar në mbajtje për 48 orë.

Në Pejë, një burrë është arrestuar nën dyshimin se ka ushtruar dhunë fizike ndaj bashkëshortes dhe vajzës së tij, ndërsa në një rast tjetër një person ka raportuar se është sulmuar fizikisht nga babai i tij. Pas intervistimit, palët janë liruar në procedurë të rregullt.

Në Malishevë, një e mitur është proceduar në procedurë të rregullt pasi dyshohet se, pas një mosmarrëveshjeje, ka sulmuar fizikisht dy vëllezërit e saj të mitur.

Ndërkaq, në Vushtrri dhe Mitrovicë të Jugut janë raportuar raste të tjera të dhunës në familje, ku bashkëshortët dyshohet se kanë ushtruar dhunë fizike ndaj grave të tyre. Pas intervistimit, rastet janë proceduar në procedurë të rregullt dhe mbeten nën hetime./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Përleshje në Prishtinë, dy të arrestuar 

Published

7 minutes ago

on

July 29, 2026

By

Dy persona janë arrestuar në Prishtinë nën dyshimin se janë përfshirë në një përleshje fizike me një person tjetër.

Ngjarja ka ndodhur në orët e para të mëngjesit të 28 korrikut, ndërsa viktima ka pësuar lëndime trupore dhe është dërguar në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës për trajtim mjekësor.

Policia ka bërë të ditur se në vendin e ngjarjes janë gjetur dhe konfiskuar tre gëzhoja si dëshmi materiale, ndërsa arma e dyshuar e përdorur në incident ende nuk është lokalizuar.

Me vendim të prokurorit, dy të dyshuarit janë dërguar në mbajtje, ndërsa rasti vazhdon të hetohet./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara