Lajmet

​Për institucionet korrektuese sfidues trajtimi i personave me çrregullime mendore

Kështu thotë një raport me temën “Të drejtat e njeriut në institucionet korrektuese në Kosovë për vitin 2022”.

Published

on

Në mungesë të institucioneve të veçanta për institucionet korrektuese në Kosovë, sfidë vazhdon të mbetet trajtimi i personave me çrregullime mendore. Kështu thotë një raport me temën “Të drejtat e njeriut në institucionet korrektuese në Kosovë për vitin 2022” i cili u bë publik nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT).

Drejtoresha e QKRMT-së, Feride Rushiti u shpreh se përmes këtyre monitorimeve synojnë t’i identifikojnë shkeljet e të drejtave të njeriut në institucionet korrektuese.

Rushiti tha se viti i kaluar është karakterizuar me disa zhvillime pozitive të kornizës por edhe rishikimi i programeve rehabilituese.

“Objektiv kryesor i monitorimit të vendeve të mbyllura apo të privuarve nga liria në qendrat e paraburgimit dhe Shërbimin Korrektues të Kosovës (SHKK) është padyshim t’i identifikojmë shkeljet e të drejtave të njeriut, qoftë ngecjet e sistemit apo mangësitë që ballafaqohet ky sistem… Kemi një avancim të kornizës ligjore pra, SHKK ka një ligj çka e bënë një pozicion dukshëm më të fortë se sa përpara, pastaj si pikë pozitive ka qenë rishikimi i programeve rehabilituese… Pikë tjetër që dua ta potencoj është luftimi i kontrabandës dhe korrupsionit sidomos në institucionet e mëdha si Dubravë. Dhe pikë tjetër e cila për ne si aktivistë të të drejtave të njeriut ka paraqitur shqetësim madhor ka qenë dedikimi i pavionit D për personat me nevoja të veçanta”, u shpreh ajo.

Ndërsa, zëvendësministri i Drejtësisë, Blerim Sallahu u shpreh me qëllim që të privuarit nga liria të gëzojnë të drejtat e tyre kanë ndërmarrë dhe po vazhdojnë të marrin hapa konkretë. Sipas tij, janë bërë avancime në aspektin legjislativ të cilat iu kanë mundësuar të burgosurve trajtim dinjitoz por edhe qasje në disa të drejta që iu janë privuar.

“Gjithmonë duke pasur parasysh që institucionet tona korrektuese kanë për detyrë korrektimin me qëllim të riintegrimit dhe risocializimit në shoqëri për personat e dënuar dhe jo ndëshkimit të tyre… Trajtimi i personave të privuar nga liria në Kosovës është i rregulluar në raport të drejtë me standardet ndërkombëtare dhe të drejtave të njeriut. Krahas, kësaj përpjekjet tona për të përmirësuar dhe më tej këtë rregullim janë të vazhdueshme ne kemi punuar dhe po punojmë tutje në krijimin e kushteve ligjore që personat e privuar nga liria të trajtohen me respekt dhe dinjitet dhe të kenë qasje të plotë në të drejtat e tyre të garantuara me ligj”, theksoi ai.

Menaxherja e programit në QKMRT, Fatmire Haliti u shpreh se në vitin 20222 sfiduese për institucionet korrektuese vazhdon të jetë trajtimi i personave me çrregullime mendore.

Bazuar në të gjeturat e raportit në institucionet korrektueses ka ekzistuar klimë e mirë në mes të të burgosurve dhe stafit korrektues. Sipas saj edhe respektimi i të drejtave të këtyre ka pasur përmirësime nga viti në vit, por sfiduese mbetet trajtimi i personave të varur nga narkotikët, ndërsa në rritje ndër vite vazhdon të jetë numri i lëndimeve, vetë-lëndimeve dhe tentim-vetëvrasjes.

Në këtë raport të QKRMT-së theksohet se janë bërë disa hapa për luftimin e kontrabandës dhe korrupsionit, por si dukuri vazhdon të jetë prezente në qendrat korrektuese.

“Viti 2022 ishte sfidues për trajtimin e personave me çrregullime mendore… personat me çrregullime mendore nuk kanë pasur hapësira apo pavione të veçanta ose institucione të veçanta, për tu trajtuar apo vendosur, kështu që gjatë vizitave monitoruese thuajse në çdo institucion korrektues në përjashtim në Smrekonicë dhe qendrën korrektuese për të mitur që nuk ka pasur gjatë vizitave në të gjitha qendrat e tjera të monitoruara ka pasur persona me çrregullime mendore. Kjo ka qenë sfiduese për stafin për t’i menaxhuar dhe po ashtu ka qenë sfiduese për të burgosurit… Na gëzon fakti që viteve të fundit përdorimi i forcës apo rastet e keqtrajtimit nuk janë fenomen në Kosovë në institucionet korrektuese por ka raste të izoluara, gjatë vitit të kaluar ka pas një rast në Dubravë ku kanë qenë të përfshirë dy të burgosur… Numri i rasteve të lëndimeve, vetë-lëndimeve dhe vetëvrasjeve vazhdon të jetë në rritje ku vetëm në Qendrën e Paraburgimit në Prishtinë i kemi pasur 14 raste të tentim-vetëvrasjes. Kemi vërejtur që ato plane që janë të parapara si plane individuale të trajtimit programe risocializuese dhe rehabilituese nuk e kanë dhënë efektin e tyre tek të burgosurit sepse zakonisht janë plane të përgjithshëm”, theksoi ajo.

Kurse, zëvendësuesi i drejtorit të përgjithshëm të Shërbimit Korrektues të Kosovës, Ismail Dibrani u shpreh se nuk ka burgje në Evropë apo edhe në botë që kanë monitorim të tillë siç ka Shërbimi Korrektues i Kosovës (SHKK) nga shoqëria civile dhe partnerët e tjerë strategjikë.

Dibrani u shpreh se kontrabanda vazhdon të jetë prezente në burgjet e Kosovës, por që gjatë dy viteve kanë bërë hapa në luftimin e kësaj dukurie.

“Ka kontrabandë në burgje ne sigurisht që nuk po flasim për qendra kulturore e as ndonjë shoqëri kulturore-artistike por jemi duke folur për qendra të burgimit ku ka njerëz të privuar nga liria. Natyrisht edhe këtu në rast se marrim një krahasim të shkurtër me vitet e kaluara për njoftimin tuaj vetëm gjatë 2 viteve të kaluar kemi 11 raste të adresuar në institucionet përgjegjëse për keqpërdorim të detyrës. Tani kur po flasim këtu kam pranuar edhe një vendim që është larguar nga puna edhe një mbikëqyrës i lartë i cili është identifikuar apo hasur në keqpërdorimit të pozitës zyrtare apo marrjes së mitos dhe kjo luftës e pa kompromis do të vazhdojë… vetëm gjatë vitit 2022 kemi mbi 60 raste të parandalimit të futjes së kontrabandës në institucionet korrektuese natyrisht… Këto kritika për vendosjen e personave duhet t’i adresoni tek gjykata sepse ne jemi të obliguar që vendimet që lëshohen nga gjykata ne vetëm duhet t’i zbatojmë sigurisht që i kemi adresuar”, u shpreh Dibrani.

Edhe kryetarja e Gjykatës Themelore të Prishtinës, Albina Shabani-Rama ngriti si sfidë edhe për sistemin gjyqësor çështje e trajtimit të personave me çrregullime mendore.

“Shtetit tonë i mungon një plan strategjik për trajtimin e personave me çrregullime mendore… ne e kemi detyrim ligjor që personit me ia dhënë masën të cilën ne mendojmë se është e përshtatshme konfrom shëndetit dhe shërbimeve… Sfidë për neve mbetet shumë e madhe ku ne duhet me ia caktua me ia mbajt masën e paraburgimit në Institutin Psikiatrik të Forenzikës për shkak se i njëjti ka dokumentacion dhe të dhëna për shkak se i njëjti ka kryer veprën për shkak të çrregullimeve mendore dhe po të njëjti nuk mund të sistemohet në Institutin Psikiatrik të Forenzikës për shkak të kapaciteteve të limituara që kanë ata, dhe në këtë rast SHKK dhe ne biem para një sfide se ku me e vendos”, tha ajo.

Vendi

Filmi “Dua” i Blerta Bashollit triumfon në Kanë me çmimin “SACD”

Published

on

By

Filmi “Dua”, me regji dhe skenar nga Blerta Basholli, ka shënuar një sukses të madh ndërkombëtar duke fituar çmimin “SACD” në kuadër të programit prestigjioz “Semaine de la Critique” në Festivalin e Filmit në Kanë.

Ky çmim ndahet nga Shoqata e Autorëve dhe Kompozitorëve Dramaturgjikë në Francë dhe vlerëson veprat me skenar origjinal, vizion autorial dhe qasje të veçantë artistike. Me këtë nderim, “Dua” renditet ndër produksionet më të spikatura të këtij edicioni në një nga festivalet më të rëndësishme të filmit në botë.

Vlerësimi për filmin e Bashollit konsiderohet një tjetër dëshmi e fuqisë krijuese dhe ngritjes së vazhdueshme të kinematografisë kosovare në arenën ndërkombëtare. Suksesi i “Dua” vjen pas rrugëtimit të suksesshëm të regjisores kosovare, e cila tashmë është bërë një nga emrat më të njohur të filmit nga Kosova në skenën botërore.

Ky çmim pritet të rrisë edhe më tej vëmendjen ndërkombëtare ndaj filmit dhe industrisë së filmit në Kosovë, duke konfirmuar potencialin e artistëve kosovarë për të konkurruar në platformat më prestigjioze globale.

Continue Reading

Aktualitet

Pesë shtete të BE-së me plan për integrim gradual të Ballkanit Perëndimor

Published

on

By

Pesë shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë propozuar një model të ri të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, me synimin që ato të afrohen më shpejt me tregun e përbashkët evropian dhe të kufizohet ndikimi rus në rajon.

Sipas një dokumenti konfidencial të siguruar nga mediumi “Euractiv”, Austria, Çekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në tregun unik të BE-së.

Në dokument thuhet se për të ruajtur ritmin e zgjerimit dhe për të avancuar integrimin evropian, nevojiten “stimuj të fortë dhe tërheqës” për vendet aspirante. Propozimi parasheh që qasja në tregun e përbashkët të bëhet gradualisht dhe në bazë të meritës, sektor pas sektori.

Modeli, i quajtur “integrim sistematik sektorial”, synon që vendet e Ballkanit Perëndimor – përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë – të përfshihen në më shumë programe të BE-së, paralelisht me harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë evropian.

Sipas dokumentit, integrimi gradual duhet të nisë sapo një vend kandidat të arrijë nivel të lartë përafrimi me rregullat e BE-së në sektorin përkatës. Po ashtu, propozohet krijimi i mekanizmave mbrojtës për rastet kur një shtet që ka fituar qasje të veçantë në tregun evropian bën hapa prapa në reforma.

Ndër sektorët që mund të përfshihen në këtë model janë transporti, energjia, tregu i energjisë elektrike, tregu digjital, konkurrenca dhe politikat për lëndët e para. Dokumenti përmend edhe marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve ndërmjet Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një model që mund të aplikohet për Ballkanin Perëndimor.

Megjithatë, propozimi nuk përfshin disa ide të ngritura nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte sugjeruar javën e kaluar që vendet kandidate të fitojnë status vëzhguesi në institucionet e BE-së gjatë procesit të mbylljes së kapitujve negociues.

Ndërkohë, analistë të çështjeve evropiane vlerësojnë se dokumenti nuk sjell risi të mëdha krahasuar me idetë e mëhershme për integrim gradual. Studiuesi i Këshillit Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Milan Niq, ka deklaruar se propozimi duket si një version më i avancuar i koncepteve ekzistuese për integrim të pjesshëm.

Autorët e dokumentit i kanë bërë thirrje komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, që të hartojë ide të reja për këtë qasje, duke argumentuar se ajo do ta forconte tregun unik evropian dhe do t’i afronte më shumë vendet kandidate me BE-në.

Kosova mbetet vendi më pak i avancuar në procesin e integrimit evropian në rajon. Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, aplikimi i saj ende nuk ka marrë statusin e vendit kandidat dhe nuk përmendet në diskutimet aktuale për zgjerimin.

Në anën tjetër, Mali i Zi dhe Shqipëria konsiderohen më të avancuara në negociatat me BE-në, pasi kanë hapur të gjithë kapitujt negociues. Maqedonia e Veriut ka nisur zyrtarisht negociatat, ndërsa Serbia vazhdon procesin prej vitesh, megjithëse ai është ngadalësuar për shkak të kritikave lidhur me sundimin e ligjit dhe raportet me Rusinë.

Continue Reading

Vendi

Rikthehen “Akordet e Kosovës”, RTK sjell edhe festivalin për fëmijë

Published

on

Radiotelevizioni i Kosovës dhe Ministria e Kulturës dhe Turizmit kanë nënshkruar marrëveshje të re bashkëpunimi për rikthimin dhe zhvillimin e festivalit tradicional “Akordet e Kosovës”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme të muzikës shqipe në vend.

Marrëveshja u firmos nga ushtruesja e detyrës së Drejtoreshës së Përgjithshme të RTK-së, Zana Spahiu dhe ministrja Saranda Bogujevci, në prani të kryetarit të Bordit të RTK-së, Dardan Beqiri, ushtruesit të detyrës së drejtorit të Televizionit, Rilind Gërvalla dhe këshilltarit të lartë të ministrisë, Muhedin Nushi.

Sipas marrëveshjes, nën ombrellën e “Akordeve të Kosovës” do të organizohet Festivali i Këngës në RTK, ndërsa risi kryesore do të jetë rikthimi i festivalit për fëmijë, i cili për herë të parë do të organizohet nga RTK. Institucionet vlerësuan se ky bashkëpunim do të ndikojë në fuqizimin e skenës muzikore vendore, promovimin e talenteve të reja dhe rritjen e prezencës së Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës.

RTK ka bërë të ditur se synon pjesëmarrjen në “Eurovision Song Contest” dhe “Junior Eurovision Song Contest”, të organizuara nga Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU), duke e konsideruar festivalin si një platformë të rëndësishme për promovimin e artistëve kosovarë. Marrëveshja paraqet vazhdimësi të bashkëpunimit trevjeçar mes RTK-së dhe Ministrisë së Kulturës, ndërsa detajet për datat, formatin dhe aplikimet pritet të publikohen në ditët në vijim.

“Akordet e Kosovës”, i themeluar më 1963 nga Radiotelevizioni i Prishtinës, konsiderohet ndër festivalet më të rëndësishme të muzikës shqipe, duke kontribuar në afirmimin e shumë këngëtarëve dhe kompozitorëve ndër vite.

Në tri edicionet e fundit të Festivalit të Këngës në RTK, fitues kanë qenë La Fazani me këngën “Oj Kosovë”, Endrit Krasniqi me “Flas me gjethen” dhe Arsi Bako me këngën “Rreze zjarri”.

Continue Reading

Lajmet

17 raste me fruth në Kosovë, IKShPK apel urgjent për vaksinimin e fëmijëve

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar se nga 16 prilli deri më 20 maj 2026 janë konfirmuar gjithsej 17 raste me fruth në vend.

Sipas të dhënave zyrtare, numri më i madh i rasteve është regjistruar në Ferizaj me gjashtë raste, pasuar nga Prishtina me katër raste, Kaçaniku me tre raste, ndërsa nga një rast është raportuar në Lipjan, Fushë Kosovë, Gjilan dhe Shtime.

IKShPK bëri të ditur se të gjitha rastet e konfirmuara janë persona të pavaksinuar me vaksinën MMR, e cila mbron nga fruthi, shytat dhe rubella. Po ashtu, të prekurit kanë pasur nevojë për trajtim spitalor, çka sipas institutit tregon rrezikun serioz që paraqet kjo sëmundje dhe komplikimet që mund të shkaktojë.

Duke pasur parasysh natyrën shumë ngjitëse të fruthit, IKShPK u ka bërë thirrje urgjente prindërve që të kontrollojnë kartelat e vaksinimit të fëmijëve dhe të sigurohen që ata të vaksinohen në qendrat e mjekësisë familjare.

Instituti rekomandon gjithashtu shmangien e kontakteve të panevojshme me persona që shfaqin simptoma të dyshimta si temperaturë e lartë, skuqje në lëkurë, kollë apo rrufë. Çdo person me shenja të mundshme të fruthit duhet të paraqitet menjëherë në institucionet shëndetësore.

Sipas IKShPK-së, institucionet shëndetësore po monitorojnë nga afër situatën epidemiologjike dhe në terren po ndërmerren masa konkrete për identifikimin e fëmijëve të pavaksinuar, kontaktimin e prindërve dhe organizimin e ekipeve mobile për vaksinim, veçanërisht në zonat me mbulueshmëri më të ulët.

Instituti rikujtoi se vaksinimi mbetet mënyra më efektive dhe më e sigurt për parandalimin e fruthit dhe mbrojtjen e shëndetit publik, duke paralajmëruar se çdo vonesë në vaksinim rrit rrezikun e përhapjes së sëmundjes dhe komplikimeve serioze, sidomos tek fëmijët dhe personat me imunitet të dobësuar.

 

Continue Reading

Të kërkuara