Aktualitet

Zona ekonomike amerikane në sirtarë të qeverisë

Published

on

Vendimi i Qeverisë së Kosovës nga viti 2018 për formimin e zonës së veçantë ekonomike amerikane, ende nuk është funksionalizuar.

Nga Oda Ekonomike Amerikane, megjithatë thonë se marrëveshja për normalizim të marrëdhënieve ekonomike mes Kosovës dhe Serbisë e nënshkruar më 4 shtator në Uashington, ka ngritur nevojën e funksionalizimit të zonës ekonomike amerikane në Kosovë.

Kjo zonë, që njihet edhe si qyteti ekonomik kosovaro – amerikan, ishte paraparë të jetë një zonë e veçantë për tërheqjen e investitorëve amerikanë apo investimeve me pjesëmarrje të kapitalit amerikan. Lokacioni i zgjedhur ishte vendosur të jetë në komunën e Gjakovës.

Zyrtarë të Qeverisë së Kosovës nuk u janë përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa Lirë lidhur me mosfunksionalizimin e kësaj zone ekonomike amerikane, ndërkaq në Ministrinë e Tregtisë dhe Industrisë (MTI), në të cilën bie administrimi i zonave ekonomike, nuk kanë informata.

Sipas një përgjigje me shkrim dërguar Radios Evropa e Lirë nga Ministria e Tregtisë dhe Industrisë, thuhet se formimi i zonës ekonomike amerikane nuk ka ardhur përmes Agjencisë për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë (agjenci kjo që funksionon në kuadër të MTI-së), por nga zyra e kryeministrit dhe në këtë fazë nuk kanë informata të hollësishme.

Zona e veçantë ekonomike amerikane me vendim të qeverisë që në atë kohë drejtohej nga tash ish-kryeministri Ramush Haradinaj, ishte vendosur të jetë me një sipërfaqe prej mbi 500 hektarë tokë.

Në atë kohë, kjo zonë ekonomike ishte konsideruar e një rëndësie të madhe për ofrimin e kushteve të nevojshme për investimin e kompanive të ndryshme nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjithashtu, ishte parë si mundësi e mirë për zhvillimin ekonomik të Kosovës dhe rritjen e punësimit.

Zona ekonomike amerikane në duart e qeverive

Haki Shatri, ish-këshilltari për ekonomi i ish-kryeministrit të Kosovës, Ramush Haradinaj, thotë për Radion Evropa e Lirë se kjo ishte një nismë e mirë, por që nuk u jetësua ende, për shkak të ndërrimit të qeverisë.

“Është një praktikë e keqe që nuk sigurohet vazhdimësia e vendimeve të një qeverie që efekti i tyre të ndihet në zhvillim shoqëror e ekonomik. Është me rëndësi që ajo{zona ekonomike amerikane} të jetësohet, sepse ndikon në tërheqjen e investimeve amerikane në punësim dhe në shumë segmente të zhvillimit ekonomik”, thotë Shatri.

Sipas Ligjit për zonat ekonomike, në këto hapësira mund të zhvillohet çdo veprimtari afariste, e cila nuk cenon rendin publik, mbrojtjen e shëndetit, mjedisin, florën dhe faunën dhe pasuritë kombëtare të Kosovës.

Krijimi i zonave ekonomike ka për qëllim nxitjen dhe inkurajimin e investimeve në Kosovë, duke iu ofruar investitorëve infrastrukturë të përshtatshme për zhvillimin e veprimtarive afariste, (si lehtësira tatimore) nxitjen e investimeve private në veprimtaritë prodhuese, si dhe të ndihmojë në zhvillimin e përgjithshëm ekonomik në Kosovë, e hapjen e vendeve te reja të punës.

Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, Arian Zeka, për Radion Evropa e Lirë sqaron se ka pasur një grup punues që ka punuar në përcaktimin e kritereve për vendosjen e kompanive brenda zonës dhe po ashtu janë bërë edhe disa nisma. Por, sipas tij, ndryshimet e qeverisjes e kanë zhvendosur fokusin nga kjo iniciativë që është vendim i qeverisë.

“Për aq kohë sa nuk nxirret një vendim për shfuqizimin e këtij vendimi, ky vendim duhet të shtyhet përpara nga qeveria aktuale”, thotë Zeka.

Marrëveshja në Uashington nxit jetësimin e zonës ekonomike amerikane

Zeka thotë se vetë nënshkrimi i marrëveshjes në Uashington dhe hapja e mundësive të financimit që ofrohen nga dy institucionet financiare amerikane, siç është Korporata Ndërkombëtare e SHBA-së për Zhvillim Financiar dhe Banka EXIM, tregon rëndësinë e jetësimit të kësaj zone.

“Shpresoj që Ministria e Tregtisë që ka kompetencat, do ta marrë me prioritet këtë çështje. Do të ishte mirë që kurdo që ata (investitorët amerikan) të shprehin gatishmëri për konkretizimit e planeve për zgjerim në Kosovë, të kenë një hapësirë në të cilën mund të vendosen, pra një hapësirë që ju ofron infrastrukturën e nevojshme”, thotë Zeka.

Oda Ekonomike Amerikane në kohë e vendimit për krijimin e zonës ekonomike amerikane kishte dhënë rekomandimet e saj.

Lehtësirat që OEAK-u ka rekomanduar, thotë Zeka, kanë të bëjnë me lirimet nga tatimet e ndryshme, lirime të cilat e tejkalojnë periudhën që ofrohen me legjislacionin aktual tatimor, pastaj lehtësira të tjera sa i përket tatimit në të ardhura personale dhe të tjera.

Ndërkohë, në raportin e Departamentit Amerikan të Shtetit për Klimën e Investimeve në botë nga 9 shtatori thuhet se Kosova ka potencial për të tërhequr investime të huaja direkte dhe ka regjistruar norma pozitive të rritjes ekonomike, mesatarisht pothuajse katër për qind, gjatë dekadës së fundit. Megjithatë, sipas raportit, ky potencial kufizohet nga dështimi për të adresuar disa çështje serioze.

“Integrimi i kufizuar ekonomik rajonal dhe global; paqëndrueshmëria politike dhe ndërhyrja në ekonomi; korrupsioni; një furnizim jo i besueshëm i energjisë; një sektor i gjerë joformal; vështirësia në krijimin e të drejtave pronësore dhe sundimi i paqartë i ligjit, duke përfshirë një mungesë të dukshme të zbatimit të kontratës”, thuhet në raport.

Raporti thekson se sektori i drejtësisë ka ngecur të zbatohet, edhe pse ligjet dhe rregulloret e Kosovës janë në përputhje me standardet ndërkombëtare për mbështetjen dhe mbrojtjen e investimeve.

Ndryshe, investimet amerikane në Kosovë në vit, sipas Odës Ekonomike Amerikane, janë deri në 25 milionë euro. Kjo shumë konsiderohet të jetë e ulët. Një ndër investimet e kompanive amerikane në Kosovë është ajo e konsorciumit turko-amerikan, Bechtel-Enka për ndërtimin e autostradave në Kosovë.

Po ashtu, edhe kompania amerikane Contour Global ishte njëra nga kompanitë, e cila erdhi në Kosovë për të investuar në ndërtimin e termocentralit Kosova e Re, por e cila më pas ishte tërhequr./telegrafi/

Continue Reading

Lajmet

Një cisternë goditet nga një predhë në Ngushticën e Hormuzit

Published

on

By

Një anije që po kalonte nëpër Ngushticën e Hormuzit u godit “nga një predhë e panjohur”, duke plagosur dy anëtarë të ekuipazhit, tha një agjenci britanike detare.

“Autoritetet ushtarake kanë unformuar UKMTO-in se një cisternë që po kalonte u godit nga një predhë e panjohur”, tha agjencia e Mbretërisë së Bashkuar për Operacione Tregtare (UKMTO) më 21 shtator.

Sipas kësaj agjencie, dy anëtarë të ekuipazhit kanë pësuar lëndime të lehta dhe “raportohet se anija ka vazhduar lundrimin drejt portit më të afërt”.

“Anijet këshillohen të kalojnë me kujdes dhe të raportojnë çdo aktivitet të dyshimtë te UKMTO-ja”, paralajmëroi agjencia.

Njoftimi vjen një ditë pasi kryenegociatori iranian, njëherësh kreu i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha se Teherani ia ka përcjellë, përmes ndërmjetësve, Uashingtonit kushtet për përfundimin e bllokadës në Ngushticën e Hormuzit.

“Mesazhi ynë dhe shpjegimi qartësisht i është dërguar palës tjetër përmes ndërmjetësve”, tha ai për televizionin shtetëror iranian.

Ai shtoi se Ngushtica e Hormuzit nuk do të rikthehet në statusin para se të nisnin negociatat derisa Uashingtoni të plotësojë kushtet e Iranit dhe të përmbushë zotimet e tij.

Ngushtica e Hormuzit është rrugë kyç për dërgesat detare pasi para se të niste lufta në fund të shkurtit mes Iranit dhe SHBA-së, nëpër këtë rrugë ujore kalonte rreth një e pesta e dërgesave botërore të naftës dhe gazit. /REL/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ish-diplomati Bosch: Ne e detyruam Thaçin t’ia vendoste lakun vetes

Published

on

By

Diplomati Robert Bosh, i cili ishte ambasador i Holandës në Kosovë në kohën e formimit të Gjykatës Speciale, është treguar shumë i ashpër me vendimin e kësaj gjykate ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Ai në një intervistë për Radio Dukagjinin ka akuzuar Dhomat e Specializuara se po kërkojnë vetëm kënaqjen e serbëve, duke marrë gjithashtu përgjegjësinë që i takon në krijimin e kësaj gjykate.

Boschi ka thënë se institucionet e Kosovës u detyruan ta krijojnë këtë gjykatë, duke besuar në një drejtësi që nuk erdhi.

Intervista e plotë:

Zotëri ambasador, cili është reagimi juaj ndaj vendimit të Gjykatës Speciale kundër katër ish krerëve të UÇK-së?

Bosch: Nuk mund të them më shumë se jam tërësisht i shokuar, nuk e kam pritur këtë, pas të gjithë dëshmitarëve si Wesley Clark, James Rubin, Christopher Hill, gjithë këtyre njerëzve me profil të lartë që ishin aty, që thanë se nuk kishte strukturë në UÇK, prandaj Thaçi nuk mund të mbahet përgjegjës për atë që mund të bëjë dikush në terren. Nëse kjo injorohet tërësisht, nënkupton se diçka nuk është në rregull me gjyqtarët e prokurorët. Mendoj se është ekstremisht ofenduese. Nëse ju si një gjyqtar apo prokuror budalla, e them këtë me respekt, del kundër mendimit të këtyre njerëzve të nivelit të lartë, të cilët s’ke mundësi as t’i fusësh në kalendar, si guxoni ta bëni këtë. Jam shumë i merzitur sepse ata ose janë tërësisht budallenjë, ose janë të këqinj, dhe këtë e bëjnë me dashje për t’i kënaqur serbët. Kjo nuk është normale, është abnormale.

Jam gjithashtu i inatosur me përgjigjen e Bashkimit Evropian. Ata sigurisht nuk mund ta dënojnë këtë vendim, por të thonë se janë shumë të kënaqur me qasjen e drejtë dhe të balancuar të kësaj gjykate, totalisht e panevojshme të thuhet, pasi nuk ishte ashtu. Ishte e pabalancuar, dhe e padrejtë. Nuk e di çfarë të bëj. Sigurisht do të ketë apel, por kjo nënkupton se këta njerëz të gjorë do të duhet të vazhdojnë të qëndrojnë në burg edhe më gjatë. Veçanërisht për Thaçin, por edhe për të tjerët, këta njerëz që nuk kanë bërë asgjë të gabuar, ata po tentonin ta çlironin vendin e tyre.

Nëse disa nga njerëzit e tyre kanë bërë diçka gabim, ata nuk janë përgjegjës për këtë. Unë isha vet i përfshirë në këtë çështje si ndërmjetësues mes Ministrisë së Jashtme dhe asaj të Mbrojtjes, dhe gjatë sesioneve informuese gjithmonë është thënë se UÇK janë “me çizme në tokë“, por komunikimi është i vështirë pasi nuk ka strukturë. Nëse kjo po thuhet nga të gjithë, nga të gjithë që ishin të përfshirë dhe nga të gjithë që kanë marrë mundimin për ta hulumtuar çështjen, e dijnë se kjo është e vërtetë. Si mundeni ju si gjykatës dhe prokurorë ta neglizhoni tërësisht këtë? Kjo është e vërteta. Siç e thashë, ka diçka tmerrësisht, tmerrësisht të gabuar me këtë vendim. Ndoshta ata po duan ta destabilizojnë vendin tuaj.

Çfarë prisni nga procesi i Apelit?

Bosch: Problemi sigurisht është se do të jenë përsëri njerëzit e njëjtë, andaj nuk pres shumë. Mendoj se pasi presidenti Trump ndërhyn në çdo çështje, duhet të ndërhyjë edhe këtu, sepse kjo ka shkuar shumë larg. Rama e ka provuar këtë më parë, shumë njerëz kanë thënë se kjo Gjykatë duhet të ndalet. E patë siç thuhej në fillim: Kjo është Gjykata e Kosovës. Ata nuk i ndjekin ligjet e Kosovës, nuk kanë njerëz të Kosovës, ka vetëm amerikanë në panelin e gjykatësve dhe prokurorëve, çfarë Kosove ka këtu? Duke shikuar prapa, ishte një vendim i gabuar, për të cilin edhe unë jam përgjegjës.

Unë i thashë Thaçit atëherë: Mos u brengos, do të jesh i lirë shumë shpejt, do të lirohesh në mungesë provash, dhe i shkreti i vendosi vetes lakun në fyt. Tani i thonë e bëre vet, vet e kërkove. Jo nuk e kanë kërkuar, janë detyruar ta bëjnë këtë nga njerëz si unë. Ndihem shumë keq për këtë, por ai ishte urdhri që unë morra nga Haga, dhe pasi isha ambasador, më duhej ta përmbushja. Jozyrtarisht e kam bërë të qartë se nuk pajtohesha. Kjo është një gjë e keqe për vendin, për drejtësinë në përgjithësi, dhe të vetmit që po festojnë me gëzim të madh janë njerëzit në Serbi, ku kriminelët e luftës janë në Qeveri apo në krye të ushtrisë duke qeshur. Ata duhej të ishin në burg më shumë se çdokush tjetër.

Çfarë ndikimi mendoni se vendimi i Dhomave të Specializuara mund të ketë për Kosovën?

Bosch: I shikova lajmet holandeze, dhe ato vetëm përsërisin atë që thotë gjykata dhe bëjnë gjoja se kjo është një gjykatë normale, dhe kjo është negative. Nëse besoni se ish presidenti dhe ish kryeministri Thaçi ishte përgjegjës për 63 vrasje, tortura e gjëra të tjera, kjo është shumë keq. Sigurisht kjo nuk është e vërtetë, por e jep një përshtypje të keqe dhe të padrejtë. Duhet të ketë marrëdhënie me publikun, rritje të imazhit publik, avokim për këtë kauzë. Dhe sigurisht, referojuni të gjithë këtyre njerëzve të nivelit të lartë që janë në mbështetje të tyre dhe kanë folur për pafajësinë e tyre. Është ofenduese pasi gjykata në një mënyrë i quajti gënjeshtarë, nuk u interesoi çfarë patën për të thënë dhe nuk iu besoi. Kjo është shumë e keqe./

Radio Dukagjini 

 

Continue Reading

Lajmet

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, pjesë e transmetimit global “Peace One Day Broadcast”

Published

on

By

Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Paqes, më 21 shtator, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, do të jetë pjesë e transmetimit global “Peace One Day Broadcast”, një platformë ndërkombëtare që bashkon liderë, akademikë dhe inovatorë nga e gjithë bota.

Në kuadër të këtij transmetimi global do të diskutohet mbi rolin e arsimit, teknologjisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm në ndërtimin e një të ardhmeje më paqësore dhe më të qëndrueshme. Si institucion i përkushtuar ndaj dijes, inovacionit dhe fuqizimit të të rinjve, UBT vazhdon të ndërtojë ura bashkëpunimi dhe të kontribuojë në krijimin e një shoqërie ku arsimi dhe inovacioni shërbejnë si mjete për dialog, mirëkuptim dhe paqe.

Transmetimi do të zhvillohet sot, më 21 shtator, duke filluar nga ora 13:00. Pjesëmarrja e Rektorit Hajrizi në “Peace One Day Broadcast” mund të ndiqet drejtpërdrejt përmes platformës zyrtare peaceoneday.org, si dhe përmes rrjeteve sociale të UBT-së.

Continue Reading

Lajmet

Studentja e UBT-së Kosovare Elshani nominohet në garën prestigjioze “Inspireli Awards”

Published

on

By

Studentja e Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, Kosovare Elshani, ka shënuar një sukses të madh në arenën ndërkombëtare duke u bërë pjesë e garës më të madhe globale për studentët e arkitekturës, Inspireli Awards.

Projekti i saj inovativ ka marrë vëmendjen e jurisë ndërkombëtare për konceptin unik që gërsheton artin, natyrën dhe arsimin brenda një mjedisi të vetëm multifunksional.

I konceptuar si një atelie moderne, objekti përfshin studio krijuese, mini-bibliotekë, zona për instalacione artistike dhe hapësira bashkëpunuese. Synimi kryesor i projektit është krijimi i një platforme frymëzuese ku drita natyrale dhe arkitektura nxisin mendimin kritik, eksplorimin dhe shkëmbimin e ideve.

Në aspektin arkitekturor dhe teknik, ndërtesa shumëkatëshe karakterizohet nga një strukturë mbajtëse me beton të përforcuar, ndërsa pamja e jashtme dallohet për përdorimin e bryleve vertikale prej xhami me ngjyra, të cilat filtrojnë dritën e diellit dhe krijojnë përvoja dinamike vizuale.

Gjithashtu, projekti i përmbahet standardeve të larta të efiçiencës së energjisë, ventilimit natyral dhe qëndrueshmërisë ekologjike përmes gërshetimit të drurit natyral dhe betonit të ekspozuar.

Nomini i Kosovare Elshanit në Inspireli Awards është një tjetër dëshmi e cilësisë akademike dhe përgatitjes profesionale që ofron UBT, duke nxjerrë në pah talentin e arkitektëve të rinj në skenën botërore.

Continue Reading

Të kërkuara