Lajmet

Zjarri i Notre Dame zbulon një surprizë të madhe të fshehur në arkitekturën e saj

Arkeologët kanë zbuluar mijëra kapëse metalike në pjesë të ndryshme të katedrales.

Published

on

Me gjithë dëmin që shkaktoi zjarri i Notre Dame në vitin 2019, ai u dha arkeologëve në Paris një mundësi unike për të parë historinë e monumentit.

Pjesë të katedrales së famshme që ishin fshehur për shekuj tani po ndahen dhe bashkohen përsëri, duke ofruar një dritare në risitë arkitekturore që dikur e bënë këtë ndërtesë 32 metra të lartë katedralen më të lartë në epokën e saj.

Kjo lartësi, me sa duket, është kryesisht falë hekurit që kalon nëpër venat e strukturës madhështore.

Arkeologët kanë zbuluar mijëra kapëse metalike në pjesë të ndryshme të katedrales, disa që datojnë në fillim të viteve 1160.

Gjetjet sugjerojnë se përdorimi i gjerë i hekurit në muraturë nuk është aq modern sa supozonin ekspertët dikur. Ndërtuesit mesjetarë që punonin në Notre Dame po përdornin teknikën arkitekturore shumë përpara se të fillonin punimet e restaurimit në shekullin e 19-të.

“Notre Dame tani është padyshim katedralja e parë gotike e njohur ku hekuri u përdor masivisht për të lidhur gurët si një material ndërtimi i duhur”, përfundojnë arkeologët që punojnë në Paris.

Ekipi vlerëson se pajisjet prej hekuri të gjetura në Notre Dame ishin projektuar deri në dy dekada përpara se të ndërtohej katedralja Soisson e Francës dhe katër dekada përpara se të krijohej katedralja Bourges. Deri më tani, të dyja këto ndërtesa gotike konsideroheshin si shembujt e parë të muraturës sistematike të hekurit.

Arkitekti që fillimisht ishte përgjegjës për ndërtimin e Notre Dame ishte dukshëm përpara botës.

Ai duket se ka përdorur me bollëk armaturë hekuri për të lidhur gurët së bashku. Këto kapëse të qëndrueshme janë gjetur në dyshemenë e tribunave të katedrales dhe në kthesat e harqeve të saj të shumta.

“Kjo rrjetë metalike, e instaluar gjatë fazave të para të ndërtimit, duhet të interpretohet si përforcimi inovativ i brinjëve tërthore të majës së jashtme ambulatore në lartësinë pothuajse 11 m, e cila duhej të mirëmbahej pa asnjë mbështetje të brendshme…”, shkruajnë studiuesit. / bota.al

Lajmet

Ndërpritet qarkullimi i trenave në Kosovë: Sindikata e Infrakos hyn në grevë, pezullohen të gjitha linjat

Published

on

By

Qarkullimi i trenave në Kosovë është ndërprerë sot, më 9 nëntor, si pasojë e grevës së paralajmëruar nga organizatat sindikale të Infrakos.

Ndërmarrja Trainkos ka njoftuar se treni me numër 4201, i nisur nga Prishtina në orën 07:50, është ndalur në Fushë-Kosovë pasi Infrakos ka ndërprerë ofrimin e shërbimeve infrastrukturore në orën 08:00.

Pas këtij treni, të gjitha linjat e tjera hekurudhore janë pezulluar deri në normalizimin e plotë të situatës.

Trainkos ka kërkuar mirëkuptim nga udhëtarët, duke theksuar se shërbimet e transportit do të rikthehen sapo të krijohen kushtet e nevojshme, ndërsa qytetarët do të njoftohen me kohë për çdo ndryshim. Punëtorët e Infrakos kishin paralajmëruar këtë grevë qysh gjatë protestës së mbajtur më 26 tetor para stacionit hekurudhor në Fushë-Kosovë.

Kërkesat e tyre kryesore përfshijnë indeksimin e pagave, përmirësimin e kushteve të punës dhe rritjen e sigurisë, duke drejtuar akuza ndaj bordit dhe menaxhmentit për mosplotësimin e tyre. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kosovari Rexhep Rexhepi fiton çmimin kryesor “Aiguille d’Or” që njihet si “Oscari” i orëndreqjes

Published

on

By

Orëndreqësi me origjinë nga Kosova që jeton dhe vepron në Zvicër, Rexhep Rexhepi, ka shënuar një sukses të jashtëzakonshëm duke fituar çmimin prestigjioz “Aiguille d’Or” gjatë ceremonisë madhështore të Grand Prix d’Horlogerie de Genève (GPHG).

Ky çmim, i cili konsiderohet si “Oscari” i industrisë së prodhimit të orëve, ishte i hapur për të gjitha kategoritë. Rexhepi triumfoi me modelin e tij “Chronograph Flyback”, duke pasuar gjigantin e industrisë Breguet që e kishte fituar atë një vit më parë.

Ora fituese dallon për përmasat elegante dhe fushën në ngjyrë blu të errët të punuar me teknikën tradicionale Grand Feu, e frymëzuar nga kronografët e vjetër të orëve të xhepit. Çmimi zyrtar i orës fituese është 150 mijë franga zvicerane, rreth 160 mijë euro, mirëpo vlera e saj në tregun e koleksionistëve pritet të jetë dukshëm më e lartë. Rexhepi e nisi karrierën e tij si praktikant 15-vjeçar te kompania e njohur Patek Philippe, ndërsa sot udhëheq markën e tij të pavarur në Gjenevë.

 

Në këtë edicion të GPHG-së garuan 84 orë dhe mekanizma kohorë në 14 kategori të ndryshme. Fituesit u përzgjodhën nga një juri ndërkombëtare ekspertësh, ku për herë të parë organizatorët hoqën ndarjet gjinore duke prezantuar kategori të reja teknike si Essential Watch dhe Complication Watch.

Continue Reading

Lajmet

Shiroka Pula nderon 14 ushtarët britanikë që humbën jetën gjatë shërbimit në Kosovë

Published

on

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka Pula, ka nderuar 14 ushtarët britanikë që humbën jetën gjatë shërbimit në Kosovë, në kuadër të forcave paqeruajtëse të NATO-s, KFOR.

Ceremonia është mbajtur në Ditën e Përkujtimit të Mbretërisë së Bashkuar. Në këtë ceremoni, Shiroka Pula ishte e shoqëruar nga ambasadori britanik në Kosovë, Jonathan Hargreaves, përfaqësues të korit diplomatik, komandanti i KFOR-it, gjeneralmajor Roberto Vergori, ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, si dhe komandanti i FSK-së, gjenerallejtënant Bashkim Jashari.

Presidentja Shiroka Pula ka shprehur mirënjohje për kontributin dhe sakrificën e ushtarëve britanikë, duke theksuar se Kosova do ta kujtojë gjithmonë mbështetjen e Mbretërisë së Bashkuar.

Ajo ka vlerësuar përkushtimin e ushtarëve që dhanë jetën në shërbim të paqes dhe sigurisë së Kosovës.

Nga Ekonomia Online

 

Continue Reading

Lajmet

Trump është një histori e mbaruar, këta janë tre skenarët që e presin Amerikën dhe botën

Published

on

Sipas Kushtetutës së SHBA-së, ai nuk mund të kandidojë më për president, kështu që Partia Republikane, pas dekadash ndikimi politik, duhet të gjejë një pasardhës

 

Edhe pse Donald Trump ka ende pak më shumë se dy vjet të mbetura në mandatin e tij si president, rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit, ku republikanët pësuan debakël, kanë hapur çështjen e trashëgimisë së tij politike, të ardhmen e Partisë Republikane dhe drejtimin që SHBA mund të merr pas largimit të tij.

Në zgjedhjet e mbajtura më 3 nëntor, republikanët humbën kontrollin e të dy dhomave të Kongresit, dhe demokratët arritën fitore në shtetet federale që kishin qenë fortesa republikane për dekada.

Për republikanët, por edhe për Amerikën dhe pjesën tjetër të botës, pyetja më e rëndësishme afatgjatë është se çfarë do të ndodhë pas largimit të Trump. Sipas Kushtetutës së SHBA-së, ai nuk mund të kandidojë më për president, kështu që Partia Republikane, pas dekadash ndikimi politik, duhet të gjejë një pasardhës.

Ndryshe nga republikanët tradicionalë, të cilët mbështesnin tregtinë e lirë, aleancat e forta ndërkombëtare dhe lidershipin amerikan në botë, Trump iu drejtua proteksionizmit dhe politikave që shpesh vinin në pikëpyetje marrëdhëniet e mëparshme ndërkombëtare.

Sa shumë ka ndryshuar politika amerikane tregohet nga një video nga fushata presidenciale e vitit 2008, e cila ka qarkulluar në rrjetet sociale për vite me radhë. Në të, kandidati republikan John McCain mbron kundërshtarin demokrat Barack Obama nga sulmet e mbështetësve të tij.

Hulumtimi tregon gjithashtu se sa larg janë larguar ideologjikisht të dy partitë. Sipas një analize të Gallup, pjesa e republikanëve që e konsiderojnë veten konservatorë është rritur nga 58 për qind në vitin 1994 në një rekord prej 77 për qind në vitin 2024. Në të njëjtën kohë, pjesa e republikanëve të moderuar ka rënë nga 33 në vetëm 18 për qind.

Gallup arrin në përfundimin se polarizimi ideologjik i partive amerikane ka arritur nivelin e tij më të lartë në të paktën tri dekada. Ky proces filloi shumë kohë para mbërritjes së Trump në skenën politike, por ngritja e tij e ka thelluar më tej atë.

Një mundësi është që Partia Republikane të vazhdojë politikat e Trump edhe pas largimit të tij. Një kurs i tillë do të nënkuptonte vazhdimin e politikave kufizuese të imigracionit, proteksionizmin ekonomik dhe mosbesimin ndaj institucioneve ndërkombëtare.

Kjo është diskutuar brenda partisë për muaj të tërë. Në shtator, zyrtarët republikanë dhe analistët konservatorë vlerësuan se partia nuk ka gjasa të kthehet thjesht në politikat e Ronald Reagan. Pyetja kryesore është se sa radikal do të ishte një Trumpizëm i tillë.

Ndërsa disa republikanë mund të përpiqen të zbusin aspektet më të diskutueshme të politikave të Trump, të tjerët mund të nxjerrin përfundimin krejt të kundërt nga humbja zgjedhore.

Analisti politik Thomas Gift pranë Kolegjit Universitar Londër, në një analizë të publikuar në faqen e internetit të London School of Economics, paralajmëron për mundësinë që disa republikanë të arrijnë në përfundimin se Trump nuk ishte mjaftueshëm radikal. Ndër pasardhësit e mundshëm që mund të tërheqin votues të tillë, ai përmend sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth.

Ndarjet brenda lëvizjes MAGA nuk janë aq të thjeshta. Ndër avokatët e Trumpizmit të linjës së ashpër, ka edhe ata që kundërshtojnë ndërhyrjet ushtarake amerikane. Njëri prej tyre është Steve Bannon, ish-strategu kryesor i Trump, i cili mbështet një politikë të fortë nacionaliste dhe proteksioniste, por është fuqimisht kundër një lufte kundër Iranit.

Përveç Bannon, ky krah i lëvizjes MAGA përfshin edhe komentatorin konservator Tucker Carlson, i cili mbështet një politikë “Amerika e Para”, por kundërshton ndërhyrjet ushtarake amerikane. Zëvendëspresidenti JD Vance, i cili kritikoi hapur luftën kundër Iranit pas humbjes së republikanëve, ka filluar të pozicionohet në këtë drejtim.

“Arsyeja pse humbëm është lufta”, shkroi Vance në rrjetin social X. Duke vepruar kështu, ai u distancua publikisht nga vendimi i Trump për të sulmuar Iranin, megjithëse si zëvendëspresident më parë kishte mbrojtur operacionin ushtarak amerikan.

Pas zgjedhjeve, Vance veçoi katër kërkesa nga votuesit e pakënaqur të Trump: një fund të luftës, ulja e kostos së jetesës, kthimi në politikën “Amerika e Para” dhe ndryshimi i marrëdhënies së Amerikës me Izraelin. Analiza e tij u mbështet edhe nga Donald Trump Jr., gjë që tregon se mendime të tilla kanë mbështetje edhe në një pjesë të rrethit më të ngushtë politik të Trump.

Një mundësi e tretë është që pas largimit të Trump, republikanët të përpiqen të rivendosin konservatorizmin tradicional që ka karakterizuar partinë për dekada.

Megjithatë, një kthim te republikanizmi i vjetër do të ishte kompleks sepse Trump ka ndryshuar thellësisht bazën e partisë gjatë dekadës së fundit.

Për pjesën tjetër të botës, pyetja më e rëndësishme është nëse largimi i Trump do të thotë gjithashtu një kthim në politikën e jashtme amerikane të parashikueshme. Përgjigja nuk është e thjeshtë sepse disa procese, mbi të gjitha distancimi gradual amerikan nga Evropa dhe rivaliteti gjithnjë e më i theksuar me Kinën, po zhvilloheshin edhe para se ai të vinte në pushtet.

Çështja e sigurisë është veçanërisht e rëndësishme për Evropën. Edhe kthimi i republikanëve më tradicionalë ose fitorja e demokratëve nuk do të thotë domosdo rivendosjen e rolit amerikan siç e njihte kontinenti para Trump.  Kjo nuk do të thotë që qëndrimi ndaj Rusisë do të mbetet i njëjtë. Kongresi Demokratik mund të mbajë një qëndrim shumë më të ashpër ndaj Moskës.

Marrëdhëniet me Kinën nuk do të ndryshojnë domosdo ndjeshëm. Kundërshtimi i ndikimit në rritje ekonomik dhe ushtarak të Kinës është një nga fushat e pakta të politikës amerikane për të cilën ka një marrëveshje të gjerë ndërpartiake.

Megjithatë, ekziston një problem tjetër. Trump mbetet president deri në janar 2029, dhe një humbje politike nuk do të thotë domosdo se ai do të udhëheqë një politikë të jashtme më të moderuar gjatë mandatit të mbetur.

Burimi: Kosovapress

Continue Reading

Të kërkuara