Lajmet

Zjarret në Evropë djegin zonën e dytë më të madhe në histori

Sezoni tipik i zjarreve në rajonin e Mesdheut zgjat nga qershori deri në shtator.

Published

on

Zjarret e egra që shpërthyen nëpër Evropë këtë verë kanë djegur zonën e dytë më të madhe në rekord, edhe pse rajoni është vetëm në gjysmë të sezonit tipik të zjarreve, sipas të dhënave nga Qendra e Përbashkët e Kërkimeve të Bashkimit Evropian.

Një duzinë vende evropiane kanë pësuar zjarre të mëdha këtë vit, duke detyruar mijëra të evakuohen dhe duke shkatërruar shtëpi dhe biznese. Vendet duke përfshirë Italinë, Spanjën dhe Francën ende përballen me rrezik ekstrem nga zjarri.

Zjarret e egra kanë djegur 600 mijë e 731 hektarë në vendet e BE-së këtë vit deri më tani, treguan të dhënat. Kjo renditet si totali i dytë më i lartë për çdo vit që nga viti 2006, kur filluan të dhënat. Në vitin 2017 janë djegur 987 mijë e 844 hektarë

Zona e djegur e këtij viti është më shumë se dyfishi i madhësisë së Luksemburgut. Asnjë vit tjetër në grupin e të dhënave nuk kishte parë një sasi kaq të lartë toke të djegura në Evropë deri në gusht.

Sezoni tipik i zjarreve në rajonin e Mesdheut zgjat nga qershori deri në shtator.

Ndryshimet klimatike po përkeqësojnë zjarret, duke rritur kushtet e nxehta dhe të thata që i ndihmojnë ato të përhapen më shpejt, të digjen më gjatë dhe të zemërohen më intensivisht. Moti më i nxehtë heq lagështinë nga bimësia, duke e kthyer atë në lëndë djegëse të thatë – një problem që përkeqësohet nga tkurrja e fuqisë punëtore në disa zona për të pastruar këtë bimësi.

Victor Resco de Dios, profesor i inxhinierisë pyjore në Universitetin Lleida të Spanjës, tha se zjarret e mëdha që pësuan Franca dhe Portugalia në fillim të korrikut ishin “jashtëzakonisht të pazakonta” dhe treguan se si ndryshimi klimatik po bën që sezoni i zjarreve të fillojë më herët dhe të zgjasë më shumë.

Zjarret në Mesdhe nuk mund të shuhen më, ato po bëhen gjithnjë e më të mëdha”, tha ai.

Të dhënat e JRC mbulojnë zjarre më të mëdha se 30 hektarë, kështu që nëse do të përfshiheshin zjarre më të vogla, totali i djegies do të ishte edhe më i madh.

Vendet e Evropës Jugore si Portugalia dhe Greqia përjetojnë zjarre në shumicën e verës, por temperaturat më të nxehta po e shtyjnë rrezikun e madh të zjarreve në veri, me Gjermaninë, Slloveninë dhe Republikën Çeke në mesin e atyre që janë goditur këtë sezon.

Disa veprime mund të ndihmojnë në kufizimin e flakëve, të tilla si vendosja e zjarreve të kontrolluara që imitojnë zjarret me intensitet të ulët në ciklet e ekosistemit natyror.

Por pa shkurtime të mëdha në emetimet e gazrave serrë që shkaktojnë ndryshime klimatike, shkencëtarët bien dakord se valët e të nxehtit, zjarret dhe ndikimet e tjera klimatike do të përkeqësohen ndjeshëm. /UBTNews/

Lajmet

Gjeomonumentet e Republikës së Kosovës publikohen në ProGEO

Published

on

By

Profesori nga Fakulteti Inxhinieri e Ndërtimit dhe Infrastrukturës në UBT, Hazir S. Çadraku, në bashkëpunim me Fadil Bajraktari, Cand. PhD, nga Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Natyrës, kanë publikuar artikullin shkencor me titull “New geomonuments, Republic of Kosovo” në ProGEO News, revistë dhe platformë zyrtare e International Association for the Conservation of Geological Heritage (ProGEO).

Ky publikim paraqet një kontribut të rëndësishëm shkencor dhe institucional në fushën e trashëgimisë gjeologjike, duke prezantuar monumente të reja gjeologjike (geomomumente) në Republikën e Kosovës, si dhe duke theksuar vlerat e tyre shkencore, edukative, turistike dhe mjedisore.

Artikulli synon të rrisë ndërgjegjësimin kombëtar dhe ndërkombëtar për pasurinë gjeologjike të Kosovës dhe rëndësinë e ruajtjes së saj në kuadër të mbrojtjes së natyrës.

ProGEO është një organizatë ndërkombëtare prestigjioze që bashkon ekspertë të gjeoshkencave, menaxherë të trashëgimisë natyrore, studiues, edukatorë dhe profesionistë të turizmit, me misionin për të promovuar dhe mbrojtur trashëgiminë gjeologjike dhe gjeodiversitetin në mbarë botën.

Organizata është e afiluar me International Union of Geological Sciences (IUGS) dhe është anëtare e International Union for Conservation of Nature (IUCN), duke luajtur një rol kyç në politikat globale të konservimit të natyrës.

Përmes këtij publikimi, autorët theksojnë nevojën për një qasje të integruar në mbrojtjen e natyrës, ku trashëgimia gjeologjike trajtohet në mënyrë të barabartë me biodiversitetin, si dhe rëndësinë e përfshirjes së institucioneve shtetërore, akademike dhe publikut në ruajtjen dhe promovimin e këtyre vlerave.

Për më shumë detaje rreth artikullit dhe aktiviteteve të ProGEO-s, vizitoni faqen zyrtare të organizatës: ProGEO

Continue Reading

Lajmet

KRU “Prishtina” publikon tarifat e reja, shtrenjtohet uji

Published

on

By

Kompania Rajonale e Ujësjellësit “Prishtina” ka publikuar tarifat e reja për periudhën 2026-2028, tarifa që hyjnë në fuqi nga ky muaj. 

Tarifa për shërbime të ujësjellësit për konsumatorët shtëpiakë, është 0.63 euro për metër kub, që është rritje prej 40 % krahasuar me tarifat e kaluara. Ndërsa tarifa për shërbimet e ujërave të ndotur është 0.12 euro për metër kub, që është një rritje afro 60% për qind për dallim nga tarifat e kaluara.

E për konsumatorët komercial dhe institucional tarifa e re është 0.82 euro për metër kub krahasuar me 0.62 sa ishte në tarifat e kaluara, sa i përket shërbimeve të ujësjellësit. E për shërbime të ujërave të ndotura tarifa e re është 0.28 euro, krahasuar me 0.17 sa ishte në tarifat e vjetra.

Bazuar në Ligjin Nr. 05/L – 042, ARRU përcakton tarifat e shërbimeve të ujësjellësit dhe kanalizimit, duke siguruar që ato të jenë të drejta, të arsyeshme dhe të mbështesin qëndrueshmërinë financiare të ofruesve të shërbimeve. Tarifat caktohen për: Shërbimet e ujësjellësit dhe të ujërave të ndotura; Furnizimin me ujë të pa-trajtuar me shumicë; Ujin e trajtuar me shumicë. Tarifa llogaritet duke pjesëtuar kërkesën për të ardhura me vëllimin e ujit të shitur, duke marrë parasysh efikasitetin në arkëtimin e të ardhurave. Kërkesa për të ardhura përbëhet nga tre komponentë kryesorë: shpenzimet operative, mirëmbajtja kapitale dhe kthimi në Bazën Rregullatore të Aseteve. KRU “Prishtina” ka paraqitur kërkesa për periudhën 2026–2028, të cilat përfshijnë: Shpenzime operative për sigurimin e furnizimit të vazhdueshëm me ujë dhe shërbimeve të kanalizimit, duke përfshirë rritjen e kostove për personelin dhe energjinë elektrike; Projekte kapitale dhe mirëmbajtje të rrjetit dhe makinerive ekzistuese, për të reduktuar defektet dhe ndërprerjet në shërbim; Investime për modernizimin e aseteve dhe përmirësimin e cilësisë së shërbimeve për konsumatorët. Edhe me tarifat e aprovuara, KRU “Prishtina” mbetet e përkushtuar të ofrojë shërbime të qëndrueshme, cilësore dhe pa ndërprerje për qytetarët”, ka njoftuar KRU “Prishtina”.

Continue Reading

Lajmet

​Rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve mund të bëhet më shpejt se sa ishte planifikuar

Published

on

By

Në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve kanë paralajmëruar se rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës, të mbajtura më 28 dhjetor, ishin planifikuar të shpallen më së largu deri më 19 janar, por ato mund të shpallen shumë më herët.

Zëdhënësi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Valmir Elezi në një konferencë për media në Qendrën e Numërimit të Rezultateve, tha se sot pritet të përfundojë numërimi i votave me postë dhe të fillojnë numrimi i atyre me kusht dhe të personave me nevoja të veçanta.

Në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve (QNR) është duke vazhduar procesi i numërimit të fletëvotimeve që i takojnë votimit jashtë Kosovës, përkatësisht votimit përmes postës dhe së shpejti do të fillojmë me numërimin e fletëvotimeve që i takojnë votimit me kusht dhe fletëvotimeve nga votimi i personave me nevoja të veçanta. Fletëvotimet e numëruara deri më tani janë nga më shumë se 28 mijë pakot me fletëvotime që ishin tërhequr, para vitit të ri, nga dy kutitë postare të KQZ-së, njëra në Berlin dhe tjetra në Bernë. Ndërkaq, më 2 janar, nga kutitë postare në Pragë, Londër, Paris, Zagreb, Stokholm, Stamboll, Neë York, Kanbera dhe Kopenhagë, janë tërhequr 8,180 pako të tjera me fletëvotime, të cilat gjatë ditës do të arrijnë në Kosovë. Procesi i tërheqjes së pakove me fletëvotime nga kutitë postare jashtë vendit përmbyllet sot. Të gjitha këto, pasi të arrijnë në Kosovë, do t’i nënshtrohen vlerësimit/verifikimit dhe ato që do të aprovohen, do të përfshihen në numërim”, tha Elezi.

Ndërkaq, në planifikimet e KQZ-së përfundimi i aktiviteteve në QKN është paraparë të bëhet deri më 7 janar, por sipas dinamikës së punes kjo është arritur të përfundojë me 3 janar.

Edhe numërimi i votave nga votimi në përfaqësitë diplomatike dhe ato me postë, ishte planifikuar të bëhet nga data 7 janar por ka përfunduar më 3 janar.

Gjithashtu, edhe numërimi i votave me kusht dhe votave të personave me nevoja të veçanta ishte planifikuar të nis më 16 janar, por sipas planifikimeve kjo mund të fillojë gjatë ditës së sotme.

Elezi tha se rezultatet përfundimtare sipas KQZ janë planifikuar të shpallen më 19 janar, por nga dinamika e punës mund të përfundojë më herët.

Në planifikimet e KQZ-së, përfundimi i aktiviteteve në QKN është paraparë të bëhet deri më 7 janar, por sipas dinamikës së punës, kjo është arritur në mesditën e 3 janarit. Numërimi i votave nga votimi në përfaqësitë diplomatike dhe nga votimi me postë ishte planifikuar të bëhet nga data 7 janar, por ka përfunduar më 3 janar. Gjithashtu, edhe numërimi i votave me kusht dhe votave të personave me nevoja të veçanta ishte planifikuar të fillonte më 16 janar, por sipas planifikimeve kjo mund të fillojë gjatë ditës së sotme. Nga kjo mund të përfundojmë se edhe rezultatet përfundimtare të planifikuara për t’u shpallur më së largu deri më 19 janar, mund të shpallen shumë më herët”, tha Elezi.

Rruga që ndjek Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për shpalljen e rezultateve përfundimtare dhe më pas për certifikimin e tyre, përfshin disa hapa të rëndësishëm.

KQZ shpall rezultatet përfundimtare vetëm pasi të përfundojnë këto procese: verifikimi dhe numërimi i rezultateve në Qendrat Komunale të Numërimit, i cili tashmë është përmbyllur; numërimi në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve i fletëvotimeve nga votimi jashtë Kosovës, i fletëvotimeve nga votimi me kusht dhe fletëvotimeve nga votimi i personave me nevoja të veçanta; si dhe pasi të përfundojë shqyrtimi i ankesave të mundshme nga PZAP ose Gjykata Supreme për administrimin e numërimit.

Nga rezultatet e përmbledhura deri tash, LVV-ja ka 50.58 për qind apo 464 mijë e 589 vota, PDK 20.45 apo 187 mijë e 861 vota, LDK 13.36 apo 122 mijë e 675 vota dhe AAK 5.54 apo 50 mijë e 880 vota.

Continue Reading

Lajmet

​Bie çmimi i naftës pas arrestimit të Maduros nga ShBA

Published

on

By

Çmimi i naftës ka rënë këtë mëngjes, pas arrestimit të presidentit të Venezulës, Nikolas Maduro.

Nafta e papërpunuar Brent, referenca ndërkombëtare, ka rënë me 0.67% në 60.34 dollarë për fuçi.

Reagimi fillestar ndaj veprimit ushtarak amerikan në Venezuelë në tregjet e aksioneve, të ardhurave fikse dhe mallrave ka të ngjarë të jetë i vogël, parashikon Stephen Dover, drejtor i Institutit Franklin Templeton, shkruan The Guardian.

Kjo gjithashtu do të përforcojë nevojën që disa vende të rrisin shpenzimet për sigurinë kombëtare dhe përfundimisht mund të çojë në furnizime të konsiderueshme me naftë nga Venezuela.

Kujtojmë se, Venezuela ka rezervat më të mëdha të naftës bruto në botë (mbi 300 miliardë fuçi), por gjendja e dobët e infrastrukturës së saj të vjetruar të nxjerrjes dhe transportit të naftës, së bashku me cilësinë e ulët të naftës së saj të papërpunuar “të rëndë”, sugjerojnë se edhe ardhja e stabilitetit politik nuk do ta rrisë shpejt prodhimin ose eksportet e naftës së saj të papërpunuar (aktualisht rreth 1 milion fuçi në ditë ose afërsisht 1% e prodhimit botëror).

Continue Reading

Të kërkuara