Presidenti Donald Trump ka deklaruar se SHBA-ja ka larguar bombarduesit e saj nga baza RAF Fairford për shkak të “disa kërcënimeve” ndaj saj.

Pentagoni konfirmoi të dielën se ka kthyer bombarduesit — që besohet të jenë rreth 12 avionë të llojit B-1 — nga baza britanike për në stacionet e tyre në Amerikë.

Teksa fliste me gazetarët gjatë nisjes për në Nebraska të hënën, Trump tha se SHBA-ja kishte dijeni për një “kërcënim”, gjë që i shtyu të zhvendosnin bombarduesit.

Më herët gjatë ditës së hënë, një zëdhënës i Kryeministrisë britanike (No 10) kishte këmbëngulur se baza RAF Fairford është e sigurt, duke iu referuar komenteve të javës së kaluar të Trump-it, ku ai lavdëronte “policinë, mbrojtjen dhe shërbimet e sigurisë” të Mbretërisë së Bashkuar në lidhje me bazën.

Çfarë e bën RAF Fairford një nga bazat ushtarake më të rëndësishme të Britanisë?

Komentet e Trump-it duket se konfirmojnë raportimet e medieve amerikane se një kërcënim i ri çoi në largimin e bombarduesve, pas një incidenti madhor më 27 shtator kur policia u alarmua për tri “automjete të dyshimta” afër bazës ajrore.

Gjatë bisedës me një grup gazetarësh jashtë Shtëpisë së Bardhë, Trump u pyet nëse ishte një “kërcënim specifik” ai që e shtyu SHBA-në të tërhiqte bombarduesit.

Trump u përgjigj: “Po, mendoj se mund ta thuash këtë. Ata nuk u larguan rastësisht.”

“Kishim disa kërcënime. Dhe në vend që të tundojmë armikun, ne do ta kapim armikun dhe do ta mposhtim atë. Por pse t’i lëmë aty? Kështu që i zhvendosëm pak. Jo shumë larg.”

Ai shtoi se Uashingtoni “në fakt njerëzit që bënë kërcënimin”, por nuk konfirmoi se kush janë ata.Natyra e saktë e kërcënimit që nxiti largimin e avionëve nga RAF Fairford mbetet e paqartë, por burime në Uashington aluduan për BBC-në se mund të kishte të bënte me tentativa sabotazhi ose përpjekje për të goditur këta avionë të ndjeshëm e të shtrenjtë në rast të rinisjes së luftimeve me Iranin.

Një burim i afërt me Shtëpinë e Bardhë përmendi “Operacionin Rrjeta e Merimangës” të Ukrainës — një sulm i fshehtë me dronë ndaj pesë bazave ruse në qershor të vitit të kaluar — si një shembull të asaj që mund të bëjë një forcë armike, madje edhe nga largësia.

“Çfarëdo që menduan se ishte, u trajtua me seriozitet ekstrem,” tha burimi.

Mediet amerikane si New York Times, Wall Street Journal dhe Axios raportuan se sulmi i mundshëm mund të kishte për qëllim shënjestrimin e avionëve dhe vrasjen e personelit, duke cituar zyrtarë të paidentifikuar.

BBC ka kontaktuar Shtëpinë e Bardhë dhe Ministrinë e Mbrojtjes për koment.

Komentet e Trump-it, si dhe ato të Vance para tij, qëndrojnë në kontrast të fortë me deklaratat e Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio.

Meqenëse si Trump ashtu edhe Vance treguan për një kërcënim të papërcaktuar, Rubio u tregua shumë më i rezervuar në gjuhën e tij, duke vënë në dukje se “nuk është e pazakontë” që njësitë dhe pajisjet ushtarake të rrotullohen dhe të zhvendosen nëpër botë. /BBC/

Estonia po zhvendos një nga brigadat kryesore të ushtrisë së saj nga Tapa drejt Jõhvi-t, rreth 50 kilometra nga kufiri me Rusinë, ndërsa vendi po forcon përgatitjet për një skenar të mundshëm agresioni rus.

Sipas Financial Times, zyrtarët estonezë thonë se vendi po afron vazhdimisht trupat drejt kufirit dhe po investon në armë me rreze të gjatë veprimi, të afta të godasin objektiva thellë brenda territorit rus. Megjithatë, drejtuesit e ushtrisë dhe inteligjencës estoneze nuk besojnë se Rusia synon një luftë të plotë me NATO-n gjatë dy viteve të ardhshme, por paralajmërojnë se Moska mund të përgatitet për një konflikt të mundshëm në të ardhmen.

Në këtë kuadër, Estonia ka kaluar drejt strategjisë së quajtur “mbrojtje aktive”. “Duhet të nisim nga kufiri dhe të fitojmë që në betejat e para”, tha koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë Estoneze.

Brigada po zhvendoset në mënyrë të përhershme nga Tapa në Jõhvi, ku po ndërtohen objekte të reja për akomodimin e trupave. Ndërkohë, një bazë e re ushtarake po ndërtohet edhe në Narvë, me kapacitet për rreth 1,000 ushtarë.

Një përfaqësues i inteligjencës ushtarake estoneze tha se periudha kritike për forcimin e mbrojtjes në shtetet baltike është një deri në katër vitet e ardhshme. Ministria estoneze e Mbrojtjes ka deklaruar se synimi është që çdo agresion ndaj vendit të bëhet “i paimagjinueshëm” dhe që shkatërrimi i luftës të mbahet larg territorit estonez.

Estonia po rrit paralelisht edhe kapacitetet për goditje me rreze të gjatë. Gjatë vitit të fundit, vendi ka nënshkruar kontrata për nëntë sisteme amerikane HIMARS, përfshirë raketa balistike M57 me rreze deri në 300 kilometra, si dhe nëntë sisteme koreano-jugore Chunmoo me rreze të ngjashme. Nga bazat estoneze pranë kufirit, Shën Petersburgu ndodhet rreth 260 kilometra larg.

Pas pushtimit rus të Krimesë në vitin 2014, strategët ushtarakë estonezë kishin ndërtuar një doktrinë që parashikonte mobilizimin e shpejtë të rezervistëve dhe një mbrojtje taktike, pjesërisht guerile, për të ngadalësuar forcat ruse deri në mbërritjen e përforcimeve të NATO-s.

Por, pas vëzhgimit të luftës në Ukrainë, drejtuesit ushtarakë estonezë arritën në përfundimin se kjo strategji nuk do të ishte e mjaftueshme. Sipas tyre, Rusia ka treguar gatishmëri për të përballuar humbje të mëdha njerëzore dhe për të mbajtur territoret e pushtuara edhe në kushte të shkatërrimit të gjerë.

Për këtë arsye, Estonia synon tani të mbrojë çdo pjesë të territorit dhe të kryejë që në ditën e parë të një pushtimi goditje ndaj objektivave ruse qindra kilometra pas vijës së frontit. “Duhet t’i ndërtojmë linjat tona sot. Kjo është mbrojtje përpara”, tha Kundla.

Inteligjenca ushtarake estoneze është veçanërisht e shqetësuar për mundësinë e një aksioni të kufizuar rus kundër një objektivi kufitar, veçanërisht qytetit të Narvës, ku shumica e banorëve janë rusishtfolës.

Sipas vlerësimeve estoneze, një veprim i tillë mund të përdorej nga Moska për të testuar vendosmërinë e NATO-s dhe për të krijuar përçarje brenda aleancës. Estonia ndërkohë shpreson që prania e aleatëve të NATO-s të luajë rol kyç në parandalimin e një skenari të tillë./A.K/

ShBA-ja ka tërhequr të gjithë bombarduesit e saj nga bazë ushtarake britanike RAF Fairford, e cila është në qendër të një hetimi nga policia kundër terrorizmit pas një incidenti të ndodhur aty.

Një deklaratë nga një zyrtar i Pentagonit konfirmoi të dielën se bombarduesit — që besohet të jenë rreth 12 avionë të llojit B-1 — janë kthyer në bazat e tyre amë në Amerikë.

ShBA-ja nuk dha një arsye zyrtare për tërheqjen, por kjo vjen pas një incidenti të rëndësishëm më 27 shtator, kur policia u alarmua për tre “mjete të dyshimta” pranë bazës ajrore.

Pesë burra u arrestuan fillimisht nën dyshimin për vepra penale që lidhen me terrorizmin dhe më pas u liruan me kaucion. Një burrë i gjashtë, me shtetësi britaniko-iraniane, u arrestua gjithashtu më vonë dhe u lirua me kaucion.

Burime nga Whitehall nuk e kanë mohuar se vendimi i Uashingtonit erdhi si përgjigje ndaj incidentit në bazën e Gloucestershire. BBC gjithashtu mëson se ky ishte një vendim ushtarak dhe jo politik — i marrë në nivel operacional — dhe i komunikuar nga ushtria amerikane te partnerët britanikë. Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar nuk ka bërë asnjë koment.

Uebsajtet e gjurmimit të fluturimeve treguan se bombarduesit B-1 u larguan nga RAF Fairford të dielën.

Disa ditë pas incidentit, Kryeministri Andy Burnham tha se kishte “indikacione të forte” se Irani kishte dorë në këtë ngjarje, por nuk dha detaje të mëtejshme. Teherani e ka mohuar prerazi çdo përfshirje.

Fillimisht, pesë burra të moshës mes 23 dhe 25 vjeç u arrestuan në orët e para të mëngjesit, pasi u raportua se mjetet e tyre po lëviznin drejt bazës së përdorur nga Forcat Ajrore të ShBA-së (USAF). Të pesë i përkisnin shtetësisë britanike dhe ishin nga Londra.

Ata u arrestuan nën dyshimin për vepra me lëndë plasëse dhe më pas për përgatitje të një akti terrorist, përpara se të liroheshin me kaucion — një vendim që policia e quajti “strategjik dhe të bazuar në përvojë”. Burri i gjashtë, 25 vjeç, u arrestua në Londër të enjten, po ashtu nën dyshimin për përgatitje aktesh terroriste, dhe u liru me kaucion të shtunën.

RAF Fairford është përdorur si bazë operative e përparuar nga USAF për dekada me radhë. Muajt e fundit, ShBA-ja ka kryer fluturime me bombardues B-1 dhe B-52 nga kjo bazë drejt Lindjes së Mesme, pasi Mbretëria e Bashkuar miratoi kërkesën amerikane për ta përdorur atë për sulme mbrojtëse ndaj Iranit.

Në korrik, Irani deklaroi se “çdo bazë e përdorur për agresion kundër territorit iranian përbën një objektive të ligjshëm për forcat tona”.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha në Fox News se incidenti “përfshin qartë dorën e një aktori të jashtëm”, duke shtuar se kishte kufizime se çfarë mund të deklaronte publikisht.

Presidenti amerikan Donald Trump tha veçmas se ishte “i surprisur” nga lirimi i pesë burrave me kaucion, duke shtuar: “Ne dimë gjithçka për ta, nuk do t’i kishim liruar.”

Shumë nga bombarduesit B-1 të dislokuar në Mbretërinë e Bashkuar ishin të pajisur me bomba precize për depërtimin e bunkerëve dhe objekteve të fortifikuara apo të varrosura, si dhe me raketa ajër-tokë. Çdo mision bombardimi zgjaste rreth 12 deri në 15 orë vajjtje-ardhje, me furnizim me karburant në ajër.

Pentagoni nënvizoi se bombarduesit e tij mbeten të aftë të kryejnë misione “kudo dhe kurdo”, përfshirë përmes fluturimeve që nisën dhe kthehen drejtpërdrejt nga territori i Shteteve të Bashkuara. /BBC/

Një sulm rus ka goditur një urë të dytë kryesore në Kiev, ka bërë të ditur kryetari i bashkisë, Vitali Klitschko, ndërsa Rusia po intensifikon sulmet mbi infrastrukturën kritike në kryeqytetin ukrainas, raporton BBC.

Sulmi të shtunën në mëngjes dëmtoi shtresën e rrugës dhe linjat ajrore të trolejbusëve në Urën Veriore (Northern Bridge), deklaroi Klitschko, duke shkaktuar bllokimin e qarkullimit të automjeteve.

Goditja vjen pasi një tjetër urë kyçe e qytetit, Ura e Jugut, u shënjestrua disa herë nga dronët rusë të enjten dhe të premten. Klitschko më herët paralajmëroi se sulme të tilla po e “shqyejnë Kievin”.

Urat e Veriut dhe të Jugut lidhin pjesët lindore dhe perëndimore të kryeqytetit dhe nuk ishin goditur kurrë më parë para të enjtes, gjë që sinjalizon një fazë të re në strategjinë e Moskës.

Sulmet mbi Urën e Jugut kanë shkaktuar kaos të madh në transport që nga e enjtja, me pezullimin e qarkullimit të metrosë dhe makinave mbi të. Shumë nga banorët e qytetit — i cili numëron rreth tre milionë banorë — mbështeten te metroja për të udhëtuar përmes qytetit.

Në sulmin e së enjtes, një dron rus goditi kabllot e urës Pivdennyi në Kiev.

Duke shkruar në Telegram të shtunën, Klitschko tha: “Goditje në Urën e Veriut. Shërbimet e urgjencës janë rrugës.”

“Qarkullimi në urë nga bregu i majtë në të djathtin për momentin është i bllokuar,” shtoi ai.

Sulmet e mëparshme në Urën e Jugut shtynë këshillin e mbrojtjes të Kievit të mbante një mbledhje krize të premten, pas së cilës Klitschko paralajmëroi se qyteti ndodhet në një “situatë shumë dramatike”, ndërsa Moska po godet “infrastrukturën kritike, logjistikën, strehimin” dhe objekte të tjera kyçe.

Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se Rusia po vepron si përgjigje ndaj sulmeve të Ukrainës mbi objektet energjetike ruse, me gjithë faktin se ishte vetë Moska ajo që kishte nisur e para sulme të tilla.

Pas sulmit në Urën e Jugut, udhëtarët përshkruan se si pluhuri nga vala e shpërthimit hyri në vagonin e tyre përmes sistemit të ventilimit.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Putin ka vendosur që “tashmë nuk ka rregulla” gjatë sulmeve ndaj Ukrainës.

Në një intervistë për Financial Times, ai tha: “Rusët dështuan të na pushtojnë. Kështu që tani po kryejnë sulme masive dhe vrasje masive.”

Ai shtoi: “Ata duan të shkatërrojnë urat tona… qendrat tona të të dhënave, internetin, rrjetet celulare, spitalet, kopshtet, shkollat, universitetet — gjithçka. Ata duan që njerëzit të ikin nga qytetet e tyre.” /BBC/