Lajmet

“Ukraina nuk po humb, Rusia nuk po fiton”: Situata në frontin e luftës

Published

on

Në juglindje të qytetit të sulmuar ukrainas, Kupjansk, gjendet qyteza e vogël, Kupjansk-Vuzlovi.

Në nëntor të vitit 2025, komandanti më i lartë i ushtrisë ruse pretendoi se Kupjansku ka rënë në duart e tyre.

Nuk ishte e vërtetë.

Në fakt, trupat ushtarake ukrainase kishin punuar në kundërofensivë dhe tani duket se po i largojnë edhe ushtarët e fundit rusë nga qyteti.

Javën që lamë pas, komandanti i njëjtë, gjenerali Valery Gerasimov, ka thënë se forcat ruse e kanë marrë kontrollin e Kupjansk-Vuzlovit.

Sipas vëzhguesve rusë dhe ukrainas të fushëbetejës, situata reale ishte kështu: forcat ruse ishin larg fshatit – rreth 10 kilometra – dhe as afër kontrollimit të tij.

Disa javë pas hyrjes së luftës në vitin e pestë, Rusia është duke goditur me sukses rrjetin energjetik të Ukrainës dhe shumë qendra të ngrohjes, duke i lënë qytetarët ukrainas nën temperatura të ulëta atmosferike. Por, Moska nuk është duke shënuar ndonjë fitore bindëse në fushëbetejë.

Forcat ushtarake të Moskës po e luftojnë mbrojtjen ukrainase në disa zona në frontin e luftës në gjatësi prej 1.100 kilometrash. Mirëpo, lëvizja e tyre është shumë e ngadalshme, ndoshta më e ngadalshmja në ndonjë lufte moderne, sipas një studimi. Dhe një realitet i tillë e ka koston e vet.

“Fronti i luftës përshkruhet më së miri si ‘stagnim dinamik’ që nënkupton luftime intensive me ndryshime gjeografike margjinale”, ka thënë Ivan Torres, major i pensionuar i ushtrisë amerikane, i cili tani punon si analist i lartë i ushtrisë ruse në grupin politik kërkimor Rochan Consulting.

Lodhja e Ukrainës u atribuohet edhe bisedimeve për paqe të mbështetura nga Shtetet e Bashkuara, të cilat kanë shënuar përparim, mirëpo mospajtimet për një mori çështjesh vazhdojnë të jenë pengesë.

“Ukraina nuk po humb dhe Rusia nuk po fiton”, ka vlerësuar Instiuti Royal United Services, me seli në Londër.

Më poshtë i kemi renditur rajonet kryesore që meritojnë vëmendje:

KUPJANSKU

Qyteti njihet për një kryqëzim të rëndësishëm hekurudhor dhe deri më tani është përballur disa herë me luftë: Rusia e ka pushtuar atë pas nisjes së luftës në shkurt të vitit 2022. Më pas, forcat ukrainase i kanë marrë nën kontroll pozicionet ruse në shtator, dhe kanë arritur deri në Oskil.

Mirëpo, për më shumë se një vit, forcat ruse – më shumë në numër, me më shumë armë – i janë afruar sërish Kupjanskut.

Në shtator, njësitet ruse kanë depërtuar përmes gazsjellësve të papërdorur nëntokësorë të Oskilit dhe kanë arritur në paralagjet e Kupjanskut në veri. Kështu, ata kanë infiltruar grupe të vogla ushtarësh në brendësi të qytetit.

Autoritetet lokale më pas kanë ngritur alarmin dhe komandantët ukrainas i kanë angazhuar kompanitë e specializuara për dronë, dhe para Vitit të Ri, njësitet ukrainase i kanë shtyrë tutje pozicionet ruse.

Megjithatë, moti i keq në tetë javët e fundit ka ndikuar në performancën e ushtarëve ukrainas për t’i larguar të gjithë ushtarët rusë nga ato zona.

Forcat ruse, në anën tjetër, nuk dorëzohen, ato tentojnë vazhdimisht t’i thyejnë bllokadat ukrainase dhe të rimarrin qytetin.

“Pastrimi i plotë i Kupjanskut duket i vështirë, por rusët e kanë humbur momentumin”, ka thënë Emil Kastehelmi, analist ushtarak në organizatën për kërkime, Black Bird Group.

“Nuk pres ndryshime të mëdha në të ardhmen në atë zonë”, i ka thënë ai Radios Evropa e Lirë.

“Është e mundshme që Ukraina të humbë pozicionet në lindje të lumit Oskil në një pikë, mirëpo kjo nuk do të thotë që rusët do të avancojnë shumë në brendësi”.

KOSTIANTINIVKA

Një tjetër qytet me rëndësi për kryqëzime hekurudhore dhe furnizim të ushtrisë, Kostiantinivka, ka qenë shumë e rrezikuar prej kur ushtarët rusë arritën t’i largonin forcat ukrainase prej Çasiv Jar-it vitin e kaluar.

Ky rezultat u dha përparim rusëve. Çasiv Jar-i gjendet në lartësi më të madhe, duke u dhënë mundësi rusëve që të bombardojnë mbrojtjen ukrainase prej lartësisë.

Duke bërë presion prej jugut dhe jugperëndimit, ushtarët rusë tani synojnë disa lidhje të rëndësishme rrugore që shtihen drejt Kramtorskut. Ky qytet, bashkë me Sllovianskun, janë dy pika të rëndësishme përmes së cilave ukrainasit i mbrojnë pjesët e rajonit të Donjeckut që i kanë ende në duar.

“Kostiantinivka mund të jetë në listën e operacioneve kryesore të rusëve”, ka thënë Torres.

“Këto zona janë shumë problematike për Ukrainën. Forcat ruse kanë kaluar muaj duke tentuar të krijojnë qendra logjistike. Luftimet aty karakterizohen nga sulme të shpejta të këmbësorisë që synojnë t’i lodhin mbrojtësit ukrainas, në vend të një depërtimi të thellë”.

POKROVSKU DHE MIRNOHRADI

Dikur një qendër e rëndësishme logjistike për mbrojtjen ukrainase në rajonin e Donjeckut, Pokrovsku ka muaj është dërmuar, pasi njësite të vogla ukrainase janë infiltruar gradualisht në qytet. Strategjia ka funksionuar dhe tani ushtarët rusë kontrollojnë rreth 80-90 për qind të qytetit. Komandantët ukrainas po i mbajnë me vështirësi vijat e kontrollit në veriperëndim.

Rënia e Pokrovskut në duart e rusëve do t’i rrezikojë edhe pozicionet tjera ukrainase, përfshirë ato rreth qytezës së Mirnohradit, e cila është kryesisht nën kontrollin rus.

Ushtarët ukrainas kanë thënë se njësitet ruse kanë zhvendosur pajisje të rënda në qytezë dhe e kanë tashmë një zonë komanduese.

“Forcat ruse kontrollojnë pjesën më të madhe të të dyja qyteteve, ndonëse rezistenca ukrainase mund të jetë ende e vërejtshme në disa vende, qytetet mund të konsiderohen të humbura”, ka thënë Kastehelmi, i cili sapo është kthyer nga një udhëtim në Ukrainë.

HULJAPOLE DHE ORIHIVI

Në Hulyaypole, jugperëndim të Pokrovskut, kapacitetet e mbrojtjes ukrainase varen nga lumi Hajçur, i cili ndan qytetin në zona. Ekspertët kanë paralajmëruar që forcat ruse i kanë tejkaluar disa zona përtej lumit dhe i kanë konsoliduar pozicionet e tyre, dhe që ukrainasit po përpiqen t’i pengojnë përparimet e mëtejme.

Disa ekspertë kanë thënë se mbrojtja ukrainase mund të jetë dobësuar për shkak të forcave të dërmuara dhe vendimeve të komandantëve për t’i zhvendosur të gjitha resurset për ta zotëruar Kupjanskun në veri.

“Rënia e Hujlapoles ishte një ngjarje fatkeqe, mirëpo rusët nuk kanë avancuar shumë përtej saj”, ka thënë Kastehelmi.

Humbja e Huljaypoles është problematike sepse në zonën perëndimore është një stepë relativisht e hapur që nuk ka vija mbrojtëse dhe mund të kalohet lehtësisht nga automjete të blinduara. Kjo do t’ua hapte derën njësiteve ruse për të rritur presionin në perëndim drejt Orikhivit, qytet më i madh, rreth 70 kilometra larg.

“Kapja e këtij qyteti dhe thyerja e mbrojtjes ukrainase përgjatë lumit Hajçur kërcënojnë qëndrueshmërinë e mbrojtjes së Orikhivit nga Ukraina”, vlerëson Torres.

KAMJANSKE DHE ZAPORIZHJA

Vëmendje shumë më e vogël – ukrainase apo ruse – i është dhënë avancimit gradual të ushtarëve rusë në brigjet e atij që dikur ishte rezervuar i Kahovkas në lumin Dnjepër. Diga e Kahovkas është shkatërruar sa ka qenë në kontrollin rus në qershor të vitit 2023.

Në fund të dhjetorit të vitit 2025, trupat ruse kanë arritur të depërtojnë në qytezën Kamjanske, në drejtim të kryeqytetit rajonal, Zaporizhjas.

“Ata mund të shkaktojnë më shumë probleme në muajt në vijim, nëse arrijnë ta marrin qytetin në copëza të vogla”, vlerëson Kastehelmi.

“Në periudhë afatmesme dhe afatgjatë, situata në Zaporizhja mund të shkojë në drejtim shqetësues, por disa pengesa lokale dhe taktike tani, nuk nënkuptojnë se situata e përgjithshme po shkon drejt një krize të madhe”.

Përgatiti: Krenare Cubolli /REL/

Vendi

Arkitektura në UBT me qasje bashkëkohore dhe njohje globale

Published

on

By

Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit HapësinorUBT ofron një program bashkëkohor studimi, i cili synon të përgatisë profesionistë të aftë për t’iu përgjigjur sfidave moderne të arkitekturës, urbanizmit dhe zhvillimit të qëndrueshëm të hapësirave.

Ky program është i dizajnuar për të zhvilluar te studentët njohuri të avancuara teorike dhe praktike në fushën e projektimit arkitektonik, planifikimit urban dhe menaxhimit të mjedisit të ndërtuar. Studentët aftësohen për të identifikuar dhe analizuar probleme komplekse arkitekturore, për të hartuar projekte inovative dhe për të kontribuar në zhvillimin e komuniteteve moderne, duke respektuar aspektet sociale, kulturore dhe mjedisore.

Përmes një kurrikule gjithëpërfshirëse dhe ndërdisiplinare, programi kombinon njohuritë nga arkitektura, urbanizmi, teknologjia e ndërtimit, fizika e ndërtimit, gjeodezia, ekonomia e ndërtimit, dizajni urban, arkitektura e peizazhit dhe trashëgimia kulturore. Kjo u mundëson studentëve të fitojnë kompetenca të gjera profesionale dhe të jenë të përgatitur për tregun vendor dhe ndërkombëtar të punës.

Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë aftësi për:

  • Projektimin dhe analizën kritike të projekteve arkitekturore dhe urbane;
  • Planifikimin e hapësirave funksionale dhe të qëndrueshme;
  • Integrimin e teknologjive moderne në procesin e projektimit;
  • Zgjidhjen e problemeve komplekse që lidhen me ndërtimin dhe inxhinierinë;
  • Hulumtimin dhe përdorimin e materialeve inovative në arkitekturë;
  • Krijimin e hapësirave urbane me efikasitet energjetik dhe ndikim pozitiv në mjedis;
  • Menaxhimin e projekteve dhe punën në ekipe multidisiplinare;
  • Trajtimin profesional dhe etik të çështjeve që lidhen me arkitekturën dhe planifikimin urban.

Programi i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT vendos theks të veçantë në zhvillimin e kreativitetit, mendimit kritik dhe inovacionit, duke u ofruar studentëve mundësi të shumta për punë praktike, projekte reale, bashkëpunime ndërkombëtare dhe pjesëmarrje në konkurse profesionale.

Cilësia e këtij programi dëshmohet edhe nga sukseset ndërkombëtare të UBT-së. Në rangimin prestigjioz INSPIRELI World Architecture University Ranking, UBT është renditur në mesin e 100 institucioneve më të mira në botë në fushën e arkitekturës, duke zënë vendin e 33-të nga 1,444 universitete ndërkombëtare.

Po ashtu, në vitin 2026, UBT shkroi histori duke u renditur i pari në botë për kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin prestigjioz global WURI, një dëshmi e reputacionit, cilësisë dhe ndikimit të tij në arsimin e lartë ndërkombëtar.

Ndër sukseset më të mëdha të viteve të fundit, UBT është vlerësuar edhe si “Engaged University of the Year”, duke u renditur universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me 25 vite traditë, inovacion dhe ekselencë akademike, UBT vazhdon të jetë zgjedhja kryesore për studentët që synojnë një karrierë të suksesshme në arkitekturë, planifikim hapësinor dhe zhvillim urban në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Regjistrimet e hershme po vazhdojnë, eja dhe siguro vendin tënd. Vendet janë te limituara.

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu pret në takim Antonio Costan

Published

on

By

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur sot në takim Presidentin e Këshillit Evropian, Antonio Costa.

Takimi po zhvillohet në objektin e Presidencës së Kosovës, në kuadër të vizitës zyrtare të Costas në vend.

Gjatë qëndrimit në Kosovë, Presidenti i Këshillit Evropian pritet të takohet edhe me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, si dhe me kryetarët e partive të tjera politike.

Vizita e Costas në Kosovë është pjesë e një turi rajonal në Ballkanin Perëndimor. Pas Prishtinës, ai do të vazhdojë vizitën e tij në Beograd më 4 qershor.

Continue Reading

Vendi

Serwer: Vuçiqi po pret mundësinë për ta marrë veriun e Kosovës

Published

on

By

Profesori amerikan dhe njohësi i çështjeve të Ballkanit, Daniel Serwer, ka paralajmëruar se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, po pret një moment të favorshëm gjeopolitik për të avancuar synimet e tij ndaj Kosovës.

Në një intervistë në “A2 CNN”, Serwer ka thënë se është e qartë se Serbia po synon të paktën veriun e Kosovës, duke pritur rrethana më të favorshme ndërkombëtare.

“Është e qartë se Serbia nën Vuçiqin po pret për një mundësi gjeopolitike në të cilën mund të marrë të paktën veriun e Kosovës, sepse nuk ka interes për pjesën tjetër të territorit, pasi do të përballej me një luftë guerile që do të ishte shkatërruese për Serbinë”, u shpreh ai.

Serwer foli edhe për praninë ushtarake amerikane në Kosovë, duke vlerësuar se në të ardhmen mund të ketë reduktim të trupave amerikane. Sipas tij, Kosova duhet të përgatitet për një skenar të tillë dhe të forcojë partneritetet e saj strategjike.

Ai sugjeroi se Shqipëria, si vend anëtar i NATO-s, mund të luajë një rol më të madh në garantimin e sigurisë së Kosovës, duke shtuar praninë e saj ushtarake në vend nëse paraqitet nevoja.

“Do të doja të shihja më shumë trupa amerikane në Kosovë dhe të qëndronin aty, por nuk do të habitesha nëse do të kishte ndonjë tërheqje. Kosova duhet të mësohet edhe me këtë mundësi”, ka thënë ai.

Sipas Serwerit, prioritet strategjik për Kosovën duhet të mbetet anëtarësimi në NATO dhe në Bashkimin Evropian, pasi integrimi në aleancën veriatlantike do të zgjidhte shumë nga sfidat e sigurisë me të cilat përballet vendi.

Megjithatë, ai theksoi se procesi i anëtarësimit mund të vështirësohet nga mungesa e një qeverie të qëndrueshme, duke shtuar se bota nuk do të presë pafundësisht derisa Kosova të kapërcejë ngërçin politik.

“Kosova duhet të lobojë që të hyjë në NATO sa më shpejt, si një shtet me ushtri të mirëkualifikuar. Por është e vështirë të imagjinohet që NATO të pranojë një anëtar të ri pa një qeveri të qëndrueshme”, përfundoi Serwer.

Continue Reading

Lajmet

Filharmonia e Kosovës organizon koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të sjellë dy koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore në kuadër të programit “Arti në shkolla”, me qëllim afrimin e fëmijëve me muzikën klasike dhe instrumentet muzikore.

Koncertet do të mbahen në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë dhe do t’i dedikohen publikut të ri.

Më 4 qershor 2026, duke filluar nga ora 13:30, Kuinteti Frymor i Filharmonisë së Kosovës do të interpretojë veprën e njohur “Pjetri dhe Ujku” të Sergei Prokofiev, të aranzhuar nga David Sale. Në këtë koncert do të performojnë Zanë Abazi në flaut, Xhovana Marku në obo, Shkumbin Bajraktari në klarinetë, Meriton Ferizi në fagot dhe Ilir Kodhima në korno.

Një ditë më vonë, më 5 qershor, në të njëjtën orë dhe vend, do të prezantohet koncerti “Dialog”, me vepra të kompozitorëve David Hartzell, James Curnow, Robert Clérisse, Leroy Ostransky dhe Thomas Simaku. Në këtë mbrëmje do të interpretojnë Betim Krasniqi në trombon dhe Misbah Kaçamaku në piano.

Përmes këtyre aktiviteteve, Filharmonia e Kosovës synon të nxisë interesimin e fëmijëve për muzikën artistike dhe t’u ofrojë atyre një përvojë të afërt me botën e instrumenteve dhe interpretimit muzikor.

Continue Reading

Të kërkuara