Pavarësisht marrëveshjes së paqes të arritur javën e kaluar me Shtetet e Bashkuara, Irani ka sulmuar me dron një anije në Ngushticën e Hormuzit. Ky incident ka detyruar Organizatën Ndërkombëtare Detare të OKB-së (IMO) të pezullojë menjëherë misionin urgjent për evakuimin e qindra anijeve dhe mbi 11,000 detarëve që mbeten të bllokuar në rajonin e Gjirit Persik që nga shpërthimi i luftës në fund të shkurtit.

Sulmi erdhi vetëm pak orë pasi Garda Revolucionare e Iranit paralajmëroi se anijet do të lejohen të kalojnë vetëm përmes rrugëve të përcaktuara nga Teherani, duke sfiduar hapur pretendimet e administratës Trump se ngushtica është e lirë dhe e hapur.

Ky aksion shihet si një përpjekje e Iranit për të ruajtur kontrollin mbi këtë rrugë ujore kritike, duke e përdorur atë si pikë kyçe ndikimi në negociatat e vazhdueshme diplomatike.

Ky është incidenti i parë i raportuar që nga nënshkrimi i memorandumit prej 14 pikash midis Uashingtonit dhe Teheranit, i cili synon ndaljen e luftimeve dhe ofrimin e lehtësimit ekonomik për Iranin në këmbim të heqjes dorë nga armët bërthamore.

Ngjarja ka shkaktuar menjëherë një rritje të re të çmimeve globale të naftës dhe ka ndërlikuar misionin e Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, i cili po përpiqet t’u shesë marrëveshjen e paqes vendeve skeptike të Gjirit. Ndërkohë, të gjitha anijet tregtare në rajon janë udhëzuar të lundrojnë me kujdes të shtuar. /CNN/ /E.A/

Ekipet e shpëtimit po kërkojnë përmes rrënojave në një garë me kohën për të shpëtuar jetë, pasi dy tërmete të fuqishme goditën Venezuelën pranë kryeqytetit, duke vrarë të paktën 235 njerëz dhe duke plagosur të paktën 4,300 të tjerë.

Në Karakas dhe në qytetin bregdetar pranë tij, La Guaira, njerëzit dëgjoheshin duke kërkuar ndihmë nga nën rrënojat e ndërtesave të shembur, siç raporton BBC.

Tërmeti i parë me magnitudë 7.2 u pasua pak sekonda më vonë nga një tjetër edhe më i fuqishëm, me magnitudë 7.5, sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së (USGS). Të dy tërmetet ndodhën afër sipërfaqes, gjë që e bëri shkatërrimin edhe më të rëndë.

Frikësohet se numri i të vdekurve është shumë më i lartë, ndërsa të tjerë kanë mbetur të pastrehë ose janë shumë të frikësuar për të qëndruar në ndërtesat e dëmtuara dhe të pasigurta, duke fjetur në rrugë pas katastrofës.

Tërmetet goditën në orën 18:04 sipas kohës lokale (22:04 GMT) të mërkurën – një ditë feste kombëtare në Venezuelë, që do të thotë se më shumë njerëz ndodheshin në shtëpi sesa në një ditë të zakonshme pune.

Të dy tërmetet ishin të cekëta – i pari me qendër 20.3 km nën sipërfaqe dhe i dyti në një thellësi prej 10 km, sipas USGS.

Jorge Rodríguez, presidenti i Asamblesë Kombëtare të Venezuelës, raportoi të enjten se numri i të vdekurve kishte pësuar rritje, pasi Presidentja e përkohshme e vendit, Delcy Rodríguez, shpalli gjendjen e jashtëzakonshme.

Disa vende kanë premtuar ndihmë për përpjekjet e shpëtimit, ku SHBA-ja ka premtuar 150 milionë dollarë ndihmë. Ushtria e SHBA-së po dërgon anije transporti dhe avionë për të mbështetur ekipet e kërkim-shpëtimit dhe “operacionet e ndihmës së shpejtë”, thuhet në një deklaratë.

Jorge Rodríguez tha se 250 ndërtesa janë dëmtuar ose shkatërruar plotësisht, kryesisht në La Guaira, ku BBC verifikoi pamjet e një hoteli 10-katësh të kthyer në gërmadhë. Të enjten, njerëzit po kërkonin të afërmit e tyre atje.

Juan Ortiz tha për BBC se një nga miqtë e tij të ngushtë ishte konfirmuar i vdekur, një tjetër besohej se ndodhej nën rrënoja, dhe rreth 20 persona që ai njihte e që jetonin në zonën bregdetare ishin të zhdukur.

“Jam në shok dhe i konfuzuar, dhe i frustruar që nuk mund të ndihmoj,” tha studenti i mjekësisë në Karakas.

Ndërtesa u shembën gjithashtu edhe në kryeqytet, tha Ministri i Brendshëm, Diosdado Cabello, ndërsa u prekën edhe rajonet Trujillo, Yaracuy, Carabobo, Aragua dhe Miranda.

Kryebashkiaku Gustavo Duque i Chacao-s, pjesë e zonës së madhe metropolitane të Karakasit, tha të enjten jashtë një ndërtese të shkatërruar se 11 persona kishin vdekur atje dhe 23 ishin shpëtuar.

Në një video-përditësim të postuar në rrjetet sociale, ai tha se ekipi po përpiqej të pastronte rrënojat në mënyrë që specialistët të mund të hynin “për të arritur te njerëzit që shpresojmë se janë ende gjallë”. /BBC/ /E.A/

Ministria e Jashtme e Iranit i cilësoi deklaratat e shefit të NATO-s, Mark Rute, që tha se Shtetet e Bashkuara kanë përdorur disa baza ushtarake të aleancës në Evropë në luftën me Iranin si “pranim” të “bashkëfajësisë” në konflikt dhe kërkoi llogaridhënie.

Komentet e sekretarit të Përgjithshëm, Mark Rutte, që ishin në përgjigje ndaj kritikave të presidentit amerikan, Donald Trump, për mungesën e bashkëpunimit të NATO-s në fushatën ushtarake të Uashingtonit ndaj Teheranit, janë “pranim i bashkëfajësisë së organizatës në kryerjen e agresionit ushtarak kundër një shteti të pavarur”, tha ministria iraniane.

Rutte tha se gjatë luftës, që nisi me sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt, anëtarët evropianë të NATO-s bashkëpunuan me SHBA-në dhe 4.000 deri në 5.000 fluturime operacionale të ushtrisë amerikane u kryen nga bazat evropiane, përfshirë nga Italia.

Zyrtarët italianë e hodhën poshtë këtë pretendim, duke thënë se e kishin lejuar SHBA-në të përdorë bazat e vendit vetëm për fluturime logjistike dhe mbështetëse, në përputhje me angazhimet dypalëshe me Uashingtonin, dhe se nga territori italian nuk ishte kryer asnjë operacion sulmues.

Disa nga aleatët evropianë të SHBA-së, përfshirë Italinë dhe Spanjën, e kundërshtuan hapur luftën, ndërsa të tjerë, si Britania e Madhe, Gjermania dhe Franca, mbajtën një qëndrim më të kujdesshëm dhe shmangën përfshirjen në konflikt, çështje kjo që e zemëroi shumë presidentin Trump.

Pasi nisi lufta, SHBA-ja dhe Irani arritën një armëpushim të brishtë në prill. Ndërkaq, më herët gjatë këtij muaji palët nënshkruan një memorandum mirëkuptimi – marrëveshja e parë e këtij lloji mes Uashingtonit dhe Teheranit që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.

Memorandumi parasheh një periudhë 60-ditore që palët të arrijnë një marrëveshje të përhershme paqeje. SHBA-ja ka thënë se nuk do të lejojë që Republika Islamike të ketë armë bërthamore. /REL/ /E.A/