Lajmet

Vetmia ua shkurton deri në 5 vjet jetë

Vetmia mund të ketë një efekt negativ mendor dhe fizik tek çdokush.

Published

on

Por ndikimi i saj tek moshuarit është i mirë-dokumentuar. Studimet e mëparshme kanë zbuluar se vetmia jo vetëm që mund të çojë në probleme të shëndetit mendor, por mund të shkaktojë madje shfaqjen e sëmundjeve të tilla si demenca.

Tani një studim i ri zbuloi se ndjesia e vetmisë gjatë pleqërisë, mund t’ua shkurtojë jetën shumë njerëzve. Raporti nga Shkolla Mjekësore Duke-NUS në Singapor, zbulon se të rritur mbi moshën 60 vjeçare, që thonë se ndonjëherë ose gjithmonë ndihen të vetmuar vdesin deri 5 vjet më shpejt sesa të moshuarit që nuk ndihen të vetmuar.

“Ne zbuluam se të moshuarit e vetmuar, mund të presin që të kenë një jetë më të shkurtër sesa bashkëmoshatarët e tyre që nuk e perceptojnë veten si të vetmuar”- thotë autori kryesor i studimit, asistent/profesor Rahul Malhotra.

“Përveçse ishte viti i lidhur me sëmundjen e koronavirusit, 2019-a ishte gjithashtu koha kur numri i të rriturve mbi 30 vjeç, përbënte për herë të parë në historinë e regjistruar gjysmën e popullsisë totale globale, duke shënuar fillimin e një bote gjithnjë e më të plakur.

Për pasojë, vetmia midis të moshuarve është bërë një çështje shqetësuese e shëndetit publik dhe shoqëror”-shton profesoresha e asociuar Anxhelik Çan, Drejtore Ekzekutive e Qendrës Duke-NUS për Kërkimin mbi Plakjen.

Autorët e studimit shtojnë se rezultatet e këtij studimi, janë tamam në kohë për shkak të porosive të qëndrimit në shtëpi dhe distancës sociale që mbajnë shumë të moshuar për shkak të pandemisë së koronavirusit.

Studimi zbulon se njerëzit në moshën 60 vjeç që thonë se janë të vetmuar për një pjesë ose gjatë gjithë kohës, kanë një jetëgjatësi që është 3-5 vjet më e shkurtër sesa bashkëmoshatarët e tyre. Për atë që ndihet i vetmuar dhe është në moshën 70 vjeç, jetëgjatësia shkurtohet me 3-4 vjet.

Për ata në moshën 80 vjeçare, vetmia e ul jetëgjatësinë me 2-3 vjet. Studimi zbulon gjithashtu se të moshuarit që ndihen të vetmuar, përjetojnë rënie në parametra të tjerë të gjendjes shëndetësore për pjesën e mbetur të jetës.

Këtu përfshihen vitet e mbetura dhe vitet e mbetura, ata besojnë se do të jenë në gjendje të bëjnë aktivitetet e tyre të përditshme pa kufizime. Ashtu si jetëgjatësia e përgjithshme, të rriturit e moshën 60, 70 dhe 80 vjeçare, panë rënien e këtyre parametrave kur e perceptojnë veten të vetmuar të paktën në disa raste.

Por a luan kultura një rol tek vetmia?Studiuesit thonë se gjetjet janë veçanërisht të rëndësishme në vende si Singapori, të cilin ata e përshkruajnë si me një kulturë “kolektiviste” dhe një popullsi që është plakur me shpejtësi. Meqenëse ndërlidhja midis njerëzve atje është më e rëndësishme se diku tjetër, autorët e studimit thonë se të qenit i vetmuar ka një efekt më të dëmshëm se sa në vendet që janë më “individualiste”.

Për më tepër, një raport i vitit 2016 – Tranzicionet në Shëndetësi, Punësim, Angazhim Social dhe Transferime Ndërbrezore në Singapor (THE SIGNS) – zbuloi se 34 për qind të qytetarëve të vjetër të Singaporit e konsiderojnë veten të vetmuar. Kjo përqindje u rrit në 40 për qind midis atyre që ishin 80 vjeç apo më shumë.

“Gjetjet e studimit tonë nxjerrin në pah ndikimin e vetmisë në shëndetin e popullatës, dhe rëndësinë e identifikimit dhe menaxhimit të saj tek të moshuarit”-thotë Malhotra. Në vitin 2018, Britania e Madhe nisi zbatimin e një strategjie kombëtare për trajtimin e vetmisë.

Ndërkohë këtë vit Japonia krijoi Ministrinë e Vetmisë, që do të merret enkas me këtë problem. / studyfinds bota.al

Continue Reading

Lajmet

Koalicioni Vakat pas takimit me Kurtin thotë se janë të gatshëm të bashkëpunojnë për themelimin e qeverisë

Published

on

Rasim Demiri nga koalicioni Vakat ka shprehur gatishmërinë për të mbështetur kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, në sigurimin e mandatit të tretë dhe formimin e qeverisë. Pas një takimi me Kurtin, Demiri tha se të dyja palët janë të gatshme të bashkëpunojnë për formimin e institucioneve dhe qeverisë së re të Kosovës. Ai theksoi rëndësinë e bisedimeve dhe bashkëpunimit për të realizuar këtë proces.

Gjatë takimit, Demiri diskutoi gjithashtu çështjen e Komunës së Reçanit, duke shprehur interesin e koalicionit Vakat për krijimin e kësaj komune. Ai theksoi se nëse krijohet komuna e Reçanit, ai do të ishte kandidat për kryetar të saj, duke theksuar se Vakati ka besimin e popullit dhe është i gatshëm të përfaqësojë interesat e komunitetit boshnjak.

Në lidhje me formimin e qeverisë, Demiri tha se disa kërkesa, të cilat më herët ishin paraqitur si kushte për koalicion, tani po trajtohen si kërkesa të thjeshta dhe se nuk mund të jenë kusht për formimin e qeverisë. Ai e cilësoi këtë si një përpjekje për manipulim me ndjenjat dhe kërkesat e popullit të atyre zonave./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Rafuna: Tarifa e SHBA-së me shumë ndikim në Kosovë

Published

on

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, ka deklaruar se tarifa prej 10% e vendosur nga Shtetet e Bashkuara për produktet kosovare do të çojë në shtrenjtimin e këtyre produkteve në tregun amerikan, duke ulur kështu kërkesën për to. Rafuna bëri thirrje për veprime të shpejta nga institucionet e Kosovës, duke kërkuar pezullimin ose heqjen e kësaj tarife, për të minimizuar efektet negative në eksportet e Kosovës.

Rafuna theksoi gjithashtu se tarifa prej 20% që SHBA-ja ka vendosur ndaj mallrave nga Bashkimi Evropian mund të ndikojë indirekt edhe në tregun e Kosovës. Produktet që vijnë nga BE-ja, të cilat mund të përmbajnë komponentë të importuara nga SHBA, mund të shtrenjtohen, duke e rritur kështu çmimin e produkteve të prodhuara në Kosovë. Ky ndikim mund të krijojë një valë të re të shtrenjtimit të çmimeve në tregun e brendshëm.

Rafuna gjithashtu vuri në dukje rëndësinë e eliminimit të taksës doganore për produktet që vijnë nga SHBA-ja, duke sugjeruar se kjo mund të ndihmojë në tërheqjen e investitorëve të huaj. Ai theksoi se Kosova ka mundësi të përdorë politikat fiskale të favorshme për të mbështetur bizneset vendore dhe për të ruajtur konkurrencën në tregjet ndërkombëtare.

Continue Reading

Bota

Japonia reagon ndaj tarifave të SHBA-së: “Për të ardhur keq”

Published

on

Japonia ka reaguar ashpër ndaj vendosjes së tarifave të reja nga presidenti amerikan, Donald Trump, duke i cilësuar ato si “jashtëzakonisht për të ardhur keq”. Zëdhënësi i qeverisë japoneze, Yoshimasa Hayashi, theksoi se Japonia kishte shprehur shqetësimet e saj në lidhje me këto masa dhe kishte kërkuar që SHBA të mos merrte hapa të njëanshme, por megjithatë, Uashingtoni vazhdoi të vendosë tarifa të reja për importet e shumicës së vendeve, përfshirë Japoninë.

Zyrtarët japonezë shprehën shqetësimin e thellë lidhur me ndikimin e mundshëm të këtyre masave në marrëdhëniet tregtare ndërkombëtare dhe në stabilitetin ekonomik global. Sipas Hayashit, ky veprim i SHBA-së mund të jetë në kundërshtim me rregullat e Organizatës Botërore të Tregtisë (OBT) dhe marrëveshjen tregtare mes Japonisë dhe SHBA-së, gjë që rrit pasigurinë për tregtinë ndërkombëtare.

Kryeministri japonez, Shigeru Ishiba, urdhëroi ministrat e tij që të shqyrtojnë me kujdes efektet e mundshme të këtyre tarifave dhe ndikimin që mund të kenë ato në ekonominë e Japonisë. Pjesë e këtij shqetësimi janë tarifat e reja prej 10% për shumicën e importeve të SHBA-së dhe një ndëshkim më të lartë prej 24% për Japoninë, të cilat mund të rrisin tensionet tregtare dhe të dëmtojnë marrëdhëniet ekonomike midis dy vendeve.

Continue Reading

Bota

Meloni anulon angazhimet: Të përqendrohemi në veprimet pas tarifave të SHBA

Published

on

Kryeministrja e Italisë Giorgia Meloni ka anuluar angazhimet e saj të planifikuara, në mënyrë që të fokusohet në veprimet që do të ndërmerren pas vendosjes së tarifave të reja nga qeveria e Shteteve të Bashkuara.

Përqendrohuni në veprimet pas tarifave të SHBA”, kanë njoftuar nga kabineti i saj.

Meloni kishte planifikuar të merrte pjesë në inaugurimin e stacionit të Karabinierëve në Limbadi, në provincën e Vibo Valentia.

Continue Reading

Të kërkuara