Aktualitet

Valë e re pandemie, katastrofa natyrore, sulme kibernetike…

Published

on

Valë e re e pandemisë së koronavirusit. Katastrofa natyrore në Kinë dhe Gjermani. Sulme kibernetike, që shënjestrojnë pikat kyçe të Afrikës Jugore.

Këto zhvillime kanë shtyrë zinxhirin global të furnizimit drejt shkatërrimit, duke kërcënuar bartjen e materialeve bazë dhe disa produkte të konsumatorëve, kanë thënë disa kompani, ekonomi dhe specialistë të transportit.

Varianti Delta i koronavirusit ka dëmtuar rëndë disa pjesë të Azisë dhe ka nxitur shumë kombe që të kufizojnë qasjen për marinarët, duke ua komplikuar menaxhimin e punës së ekipeve.

Marrë parasysh se transporti përmes anijeve përbën rreth 90 për qind të tregtisë botërore, krizat e ekipeve të marinarëve janë duke ndikuar në pengesa në furnizim, duke nisur nga nafta, e deri tek ushqimi dhe elektronika.

Kompania gjermane, Hapag Lloyd, e ka përshkruar situatën si “jashtëzakonisht sfiduese”.

“Kapaciteti i anijeve është shumë i vogël, kontejnerët e zbrazur janë të paktë dhe situata operacionale në disa porte dhe terminale nuk është duke u përmirësuar”, ka thënë kompania.

“Ne presim që kjo situatë të zgjasë edhe në çerekun e katërt të vitit – mirëpo është shumë e vështirë që të parashikojmë”.

Ndërkohë, vërshimet vdekjeprurëse në ekonomitë gjigante si Kina dhe Gjermania, kanë dëmtuar edhe më shumë zinxhirin e furnizimeve, që ende nuk është rimëkëmbur nga vala e parë e pandemisë, duke rrezikuar triliona dollarë të aktivitetit ekonomik, që varet nga to.

Vërshimet kineze janë duke kufizuar transportin e thëngjillit nga rajonet ku nxirret lënda, ndërkoha që termocentralet kanë nevojë të përmbushin kërkesat e mëdha gjatë muajve të verës.

Në Gjermani, transporti rrugor i mallrave ka rënë në mënyrë të konsiderueshme.

Më shumë dëme për prodhuesit e makinave

Industritë e prodhimit janë duke u dridhur.

Prodhuesit e makinave, shembull, janë duke u detyruar të ndalin prodhimin për shkak të dëmeve të shkaktuara nga shpërthimi i koronavirusit. Kompania Toyota ka thënë javën e kaluar se do të ndalë punën në disa fabrika në Tajlandë dhe Japoni, për shkak se nuk janë siguruar pjesët e nevojshme.

Stellantis ka pezulluar përkohësisht punën në një fabrikë në Mbretëri të Bashkuar, për shkak se një numër i madh i punëtorëve është dashur të izolohen, si pasojë e koronavirusit.

Kjo industri veçse është goditur rëndë nga mungesat globale që sigurohen kryesisht nga Azia.

Më herët gjatë këtij viti, industria e automobilizmit kishte rënë dakord që kriza e mungesës së çipave, të lehtësohet në pjesën e dytë të vitit 2021 – mirëpo disa zyrtarë të lartë ekzekutivë kanë thënë se kjo situatë do të vazhdojë edhe më 2022.

Një zyrtar i pjesëve të makinës në Korenë Jugore, që furnizon kompanitë Ford, Chrysler dhe Rivian, ka thënë se çeliku që përdoret në shumicën e pajisjeve, tani ka çmim më të shtrenjtë, për shkak të çmimit të lartë të transportit.

“Kur fabrikat rrisin çmimin e çelikut dhe transportit, çmimi te ne rritet për 10 për qind për prodhim të pajisjeve”, ka thënë një zyrtar i kësaj kompanie, në kushte anonimiteti, për agjencinë e lajmeve Reuters.

“Ndonëse ne jemi duke tentuar të mbajmë çmimet e ulëta, kjo gjë ka qenë shumë sfiduese. Nuk janë duke u rritur vetëm çmimet e materialeve, por edhe ato të transportit tejet shumë”.

Prodhuesi më i madh i pajisjeve shtëpiake në Evropë, Electrolux, ka paralajmëruar këtë javë për përkeqësim të problemeve me furnizim, të cilat kanë ndalur prodhimin.

Kompania për pica, Domino, ka paralajmëruar këtë javë po ashtu për përkeqësim të problemeve të zinxhirit të furnizimit, gjë që po ia pamundëson krijimin e dyqaneve të reja.

SHBA dhe Kina janë prekur gjithashtu

Problemet me furnizim janë duke goditur Shtetet e Bashkuara dhe Kinën, superfuqitë e ekonomisë globale, të cilat së bashku realizojnë 40 për qind të prodhimit ekonomik.

Kjo gjë mund të rezultojë me ngadalësim të ekonomisë, bashkë me rritje të çmimeve të mallrave dhe materialeve bazë.

Të dhënat e publikuara ditë në parë në SHBA, kanë treguar se rritja ekonomike do të ngadalësohet në gjysmën e dytë të vitit, pas suksesit në çerekun e dytë, të nxitur nga suksesi i hershëm i vaksinimit.

Varianti Delta i koronavirusit, veçse është duke shtyrë bankat që të analizojnë sërish politikat e tyre, ndërkohë që inflacioni po rritet përtej parashikimeve.

“Na duhet të furnizojmë dyqanet”.

Portet janë duke u përballur me tollovi që nuk është parë për dekada, sipas njohësve të industrisë.

Asociacioni për Porte në Kinë, ka thënë të mërkurën se kapaciteti i transportit vazhdon të jetë i vogël.

“Azia Juglindore, India dhe industria prodhuese e rajoneve të tjera janë të ndikuara nga reagimi ndaj pandemisë, çka ka ndikuar që disa porosi të kalojnë në Kinë”, ka thënë ky Asociacion.

Unioni i Paqësorit, një nga dy operatorët kryesorë të hekurudhave që transportojnë mallra nga portet e Bregut Perëndimor të SHBA-së, në brendësi të territorit amerikan, ka marrë vendim për pezullim shtatëditor të dërgesave fundjavën e kaluar, duke përfshirë mallrat e konsumit, në një qendër të Çikagos, ku kamionët marrin mallrat.

Kjo përpjekje, që synon të lehtësojë “bllokadën” në Çikago, do të shtojë presionin në portet në Llos Angjelles, Oklland dhe Takoma, kanë thënë specialistët.

Një sulm kibernetik, që ka goditur portet jugafrikane në Kejp Taun dhe Durban këtë javë, ka rritur shkallën e problemeve në terminale.

Dhe sikur kjo të mos mjaftonte, në Britani, zyrtarë shëndetësorë kanë thënë se qindra mijëra punëtorët duhet të izolohen, pas kontaktit me një person që është infektuar me koronavirus.

Për pasojë, disa dyqane kanë bërë paralajmërime për mungesë të furnizimeve, dhe disa stacione karburanti janë mbyllur.

Richard Walker, menaxher i grupit të dyqaneve Iceland Foods, u ka bërë thirrje njerëzve të mos bëjnë panik të blerjes.

“Ne duhet të jemi në gjendje të furnizojmë dyqanet, raftet dhe të sigurojmë ushqim”, ka thënë ai përmes një postimi në Twitter./REL

Vendi

Konstituohet Legjislatura e XI-të e Kuvendit të Kosovës, pozita e PDK-së mbetet e zbrazët

Published

on

By

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka konstatuar zyrtarisht të konstituuar Legjislaturën e XI-të të Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ky vendim erdhi pas zgjedhjes së nënkryetarëve nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), komunitetit serb dhe komuniteteve joshumicë joserbe.

Gjatë seancës plenare, Haxhiu bëri të ditur se, përkundër thirrjeve të përsëritura drejtuar Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), deputetët e këtij subjekti nuk ishin të pranishëm në sallë për të tretën herë me radhë, duke mos e ushtruar të drejtën e tyre kushtetuese për të propozuar kandidatin për nënkryetar.

Ajo nënvizoi se, mbështetur në aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese, asnjë subjekt politik nuk mund ta mbajë të bllokuar procesin e konstituimit të institucioneve.

Përmes një reagimi pasues në rrjetet sociale, Haxhiu sqaroi se pozita e nënkryetarit mbetet e rezervuar për PDK-në dhe se Kuvendi do të kalojë menjëherë në votim sapo kjo parti ta paraqesë propozimin e saj.

Me përmbylljen e këtij procesi u hapet rrugë procedurave për formimin e Qeverisë së re. Kryetarja e Kuvendit uroi nënkryetarët e zgjedhur dhe falënderoi deputetët pjesëmarrës për ushtrimin e përgjegjësisë institucionale, duke bërë thirrje që funksionalizimi i plotë i shtetit të vazhdojë pa vonesa të panevojshme./E.A/

Continue Reading

Lajmet

Prishtina mbush sheshet në “Marshin për Liri” në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së vetëm katër ditë para verdiktit të Hagës

Published

on

By

Sot në kryeqytetin e Kosovës po mbahet një nga tubimet më të mëdha qytetare të periudhës së fundit, “Marshi për Liri”, i organizuar nga lëvizja qytetare “Liria ka Emër”. Ky mobilizim masiv po zhvillohet në mbështetje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit — vetëm katër ditë para se Dhomat e Specializuara të Kosovës me sedër në Hagë të shpallin aktgjykimin e tyre përfundimtar.

Skena kryesore e ngjarjes, ku po zhvillohen fjalime politike, mesazhe sensibilizuese dhe performanca artistike, është ngritur në sheshin “Skënderbeu”.

Ky shesh, së bashku me arteriet kryesore që çojnë drejt tij, si sheshi “Nëna Terezë” dhe ai “Zahir Pajaziti”, po përballen me një fluks të jashtëzakonshëm njerëzish. Në turmën e mbledhur bien në sy përfaqësues të lartë të partive politike, veteranë e invalidë të luftës, si dhe familjarë të të akuzuarve dhe të dëshmorëve të rënë gjatë konfliktit.

Gjatë fjalimeve të mbajtura përpara mijëra pjesëmarrësve, përfaqësuesit e shoqatave të dalura nga lufta dhe udhëheqësit politikë përçuan mesazhe të qarta për drejtësi dhe paanësi. Hysni Gucati, kryetar i Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, potencoi se kërkesa e vetme e veteranëve dhe e familjeve të tyre është për një proces të drejtë.

Ai paralajmëroi se një “proces i padrejtë” nuk do t’i shërbente asgjëje tjetër përveçse interesave të Serbisë dhe Rusisë, duke shtuar me vendosmëri: “Liria e Kosovës u fitua me mund e sakrificë. Asnjë sallë e gjyqit nuk mund ta fshijë këtë të vërtetë”.

Në të njëjtën frymë, kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, theksoi se opinioni publik nuk do ta pranojë vendimin e caktuar për datën 16 shtator nëse ai do të analizohet si i padrejtë. Ai iu drejtua drejtpërdrejt trupit gjykues: “Prandaj atyre që marrin vendimet, nga ky shesh u themi ‘mendoni për pasojat para se të vendosni më 16 shtator’”. Ndërkohë, kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ardian Gjini, përkujtoi se katër ish-krerët e UÇK-së kishin vënë jetën në rrezik për lirinë e Kosovës dhe se sot ishte momenti që populli t’u shprehte mirënjohjen e thellë, duke deklaruar: “Kush kurrë nuk do të arrijë ta ndotë tregimin tonë për liri”.

Kjo protestë masive nuk është e para e këtij lloji që organizohet në Kosovë kundër mënyrës se si po zhvillohen proceset në Gjykatën Speciale. Në prill të vitit 2023, sërish në Prishtinë, mijëra qytetarë marshuan një ditë para nisjes zyrtare të gjykimit ndaj Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit, duke e cilësuar procesin që po niste si një goditje të padrejtë ndaj luftës çlirimtare. Blloqe të ngjashme mbështetjeje u përsëritën edhe më 17 shkurt 2026, gjatë shënimit të 18-vjetorit të pavarësisë së Kosovës, ku marshi me moton “Drejtësi, jo politikë” mblodhi mijëra njerëz në kohën kur procesi gjyqësor në Hagë po hynte në fazën e tij përfundimtare.

Procesi maratonë ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së ka zgjatur më shumë se tre vjet prej hapjes së tij më 3 prill 2023. Prokuroria e Përshtatur kishte përfunduar paraqitjen e provave dhe dëshmitarëve të saj në prill të vitit 2025, derisa mbrojtja e mbylli rastin e saj në dhjetor të po atij viti. Pas deklaratave përmbyllëse të mbajtura në shkurt të vitit 2026, shpallja e aktgjykimit përfundimtar ishte paraparë të bëhej më herët gjatë vitit, mirëpo në korrik Dhomat e Specializuara njoftuan zyrtarisht shtyrjen e verdiktit për më 16 shtator, me arsyetimin e kompleksitetit ekstrem të çështjes dhe vëllimit masiv të provave të dorëzuara.

Të katër ish-krerët e UÇK-së u arrestuan nga Policia e EULEX-it në nëntor të vitit 2020 dhe u transferuan menjëharë në qendrën e paraburgimit në Hagë. Ndaj tyre rëndojnë akuza të rënda që përfshijnë gjashtë pika për krime kundër njerëzimit dhe katër pika për krime lufte, të cilat prokuroria pretendon se janë kryer në lokacione të ndryshme në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë gjatë periudhës së luftës. Prokuroria ka kërkuar një dënim prej 45 vjetësh burgim për secilin nga të akuzuarit, ndërkohë që Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi i kanë mohuar në mënyrë kategorike të gjitha pikat e aktakuzës. Vendimi që do të merret më 16 shtator pritet të jetë verdikti më përcaktues dhe më domethënës i Dhomave të Specializuara që nga themelimi i tyre nga Kuvendi i Kosovës në vitin 2015.

 

Foto: Koha

Continue Reading

Vendi

Gjithçka gati për “Marshin për Liri”

Published

on

By

Në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë kanë përfunduar përgatitjet e fundit për “Marshin për Liri”, i cili nis sot në orën 14:00 në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, raporton Ekonomia Online.

Nga platforma “Liria Ka Emër” kanë bërë thirrje për pjesëmarrje masive të qytetarëve, ndërsa marshi zhvillohet para shpalljes së aktgjykimit të Gjykatës Speciale, të paralajmëruar për 16 shtator.

Ismail Tasholli nga kjo platformë ka thënë se bazuar në interesimin dhe gatishmërinë e qytetarëve, pritet që marshi të jetë masiv.

“Marshi me siguri do të jetë shumë masiv, edhe në bazë të asaj se çka kemi parë në terren edhe entuziazmit edhe gatishmërisë së njerëzve, në thirrjen tonë qytetare që të marshojnë për liri nën moton ‘Kosova po pret’”, tha ai.

Tasholli ka bërë të ditur se në sheshin “Skënderbeu” janë duke u përfunduar detajet e fundit të përgatitjeve, ndërsa bina tashmë është gati për nisjen e aktivitetit.

“Tashmë e shihni, bina është gati, në përfundim janë do të thotë detajet e fundit, që e rrumbullakësojnë edhe nisjen e këtij marshi qytetar, që ka për qëllim të përçojë një mesazh shumë të rëndësishëm, që Kosova me të vërtetë po pret, po i pret çlirimtarët në shtëpinë e tyre”, tha Tasholli.

Ai u ka bërë thirrje qytetarëve që të nisen më herët drejt Prishtinës, në mënyrë që në orën 14:00 të përcillet mesazhi i organizatorëve.

“Po, i ftoj le të vijnë sa më herët, Prishtina e ka zemrën e madhe, po i uron mirëseardhje të gjithë qytetarëve të saj, edhe le të nisen sa më herët sepse është shumë e rëndësishme që sot të përçojmë një mesazh bashkë në ora 14:00, që Kosova po pret. Jemi duke i pritur të gjithë”, tha ai.

Continue Reading

Lajmet

Kuvendi dështon sërish të përmbyllë seancën konstituive, PDK lëshon sallën

Published

on

Seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës ka dështuar të përmbyllet edhe në vazhdimin e sotëm, pasi procesi mbeti te zgjedhja e nënkryetarëve të Kuvendit.

Në votimin e veçantë për nënkryetarët, Ardian Gola nga Lëvizja Vetëvendosje u zgjodh në këtë pozitë me 101 vota.

Ndërkaq, kandidatja e PDK-së, Vlora Çitaku, nuk arriti të marrë votat e nevojshme për nënkryetare. Deputetët e LVV-së abstenuan gjatë votimit për kandidaturën e saj.

Pas këtij votimi, deputetët e PDK-së lëshuan sallën e Kuvendit, ndërsa kryetarja Albulena Haxhiu ndërpreu punimet e seancës.

Haxhiu tha se për vazhdimin e radhës së seancës deputetët do të njoftohen me kohë. Me këtë, Kuvendi ende nuk ka arritur ta përmbyllë procesin e konstituimit.

Seanca e sotme vjen në kuadër të përpjekjeve për përmbylljen e seancës konstituive dhe funksionalizimin e plotë të Kuvendit të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara