Botë

​Tri vjet nga agresioni ushtarak i Rusisë në Ukrainë

Published

on

Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022 dhe presidenti rus Vladimir Putin priste të pushtonte të gjithë vendin brenda pak ditësh, por ajo që ndodhi në vend të kësaj ishin tri vjet luftime intensive falë qëndresës së armatosur ukrainase me ndihma që vinin nga aleatët perëndimorë.

Agresioni ushtarak rus ndaj Ukrainës u dënua menjëherë nga SHBA e Evropa duke vendosur sanksione ndaj Moskës. Kosova ka dënuar agresionin ushtarak rus, duke iu bashkëngjitur aleatëve të saj perëndimorë në vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, por një gjë të tillë nuk ka bërë edhe Serbia fqinje.

Kosova ka strehuar nga prilli 2022 disa gazetarë nga Ukraina si pjesë e programit “Gazetarët në Rezidencë-Kosovë”, iniciuar nga Qendra Evropiane për Liri të Shtypit dhe Medias (ECPMF), në kuadër të programit mbështetës Voices of Ukraine, që mbështetet financiarisht nga Qeveria e Kosovës dhe iniciativa Hannah Arendt e Qeverisë gjermane.

Në fillim të luftës në shkurt 2022, Ukraina mbajti trupat ruse larg kryeqytetit Kiev, dhe më vonë siguroi fitore në pjesë të rajoneve verilindore Kharkiv dhe Khersoni jugor. Por ajo gjithashtu pësoi humbje të mëdha në zonat lindore rreth Donetsk dhe Bakhmut.

Për tri vjet luftë miliona ukrainas janë larguar nga shtëpitë e tyre, qoftë në pjesë të tjera të Ukrainës apo në vende të tjera.

Pak më shumë se 6.3 milionë refugjatë ukrainas jetojnë në Evropë, duke përfshirë rreth 1.2 milion në Gjermani, gati 1 milion në Poloni dhe 390 mijë në Çeki, sipas të dhënave deri në fund të vitit 2024 nga agjencia e OKB-së për refugjatët.

Në Rusi jetonin 1.2 milion refugjatë ukrainas, sipas vlerësimit të fundit të OKB-së që nga qershori 2024.

Më shumë se 40 mijë civilë janë vrarë ose plagosur në Ukrainë gjatë konfliktit, me shumë prej vdekjeve të shkaktuara nga armët shpërthyese, sipas Zyrës së OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Të paktën gjysma e të vrarëve 6.203 ishin burra të rritur dhe 669 ishin fëmijë.

SHBA ka qenë kontribuuesi më i madh i vetëm i financimit për Ukrainën që nga fillimi i luftës, me rreth 95 miliardë dollarë ndihmë ushtarake, humanitare dhe financiare.

Donald Trump ishte kritik në lidhje me fondet e SHBA-së që dërgoheshin në Ukrainë gjatë fushatës së tij të vitit 2024, dhe pas marrjes së postit në janar 2025 presidenti amerikan po bën presion për t’i dhënë fund të shpejtë luftës duke mbajtur takime negociuese me Rusinë në Riad pa Ukrainën e Evropën.

Kohët e fundit, Trump ka sugjeruar marrjen e një qasjeje transaksionale ndaj ndihmës, duke thënë se SHBA-të duhet të kenë qasje në mineralet e rralla të tokës në këmbim, gjë që Zelensky e ka refuzuar duke thënë se çdo marrëveshje për një gjë të tillë duhet të përfshijë garanci të qarta sigurie nga Shtetet e Bashkuara.

Botë

Irani dhe Omani arrijnë marrëveshje për Hormuzin, rihapja varet nga SHBA-ja

Published

on

By

Irani dhe Omani kanë arritur marrëveshje për ndarjen e ujërave dhe të ardhurave nga Ngushtica strategjike e Hormuzit, por rihapja e plotë e kësaj rruge ujore mbetet e kushtëzuar nga qëndrimi i Shteteve të Bashkuara. Lajmi është bërë i ditur të mërkurën nga Garda Revolucionare e Iranit.

Zëdhënësi i Gardës Revolucionare, Hossein Mohebbi, tha se Irani dhe Omani kanë zhvilluar negociata për rreth një muaj dhe kanë arritur rezultate që janë të pranueshme për të dyja palët.

Sipas tij, marrëveshja përcakton pjesën e secilit shtet në ujërat e ngushticës, si dhe ndarjen e të ardhurave që gjenerohen nga kjo rrugë ujore.

“Ngushtica e Hormuzit i përket Iranit dhe Omanit”, deklaroi Mohebbi, duke akuzuar njëkohësisht SHBA-në se ka penguar negociatat mes dy vendeve.

Ai paralajmëroi se Hormuzi nuk do të rihapet nëse Uashingtoni nuk pranon kushtet e Teheranit.

“Nëse Shtetet e Bashkuara ndalojnë pengimin dhe rikthehen në marrëveshje, ne mund ta hapim Ngushticën e Hormuzit brenda kuadrit të marrëveshjes së arritur. Nëse SHBA-ja nuk i pranon kushtet tona, ngushtica nuk do të hapet”, tha ai.

Ndërkohë, Irani dhe Omani kanë njoftuar se po diskutojnë një kornizë të përkohshme për rikthimin e lundrimit të sigurt. Plani përfshin krijimin e një korridori të përbashkët të përkohshëm të navigimit dhe një projekt të përbashkët për çminimin e ngushticës. Negociatat teknike do të vazhdojnë për një korridor të përhershëm dhe mënyrën e administrimit të tij.

Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë. Para fillimit të konfliktit në shkurt, përmes saj kalonte rreth një e pesta e dërgesave globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm. Ndërprerja e transportit detar ka ndikuar në tregjet globale të energjisë dhe ka rritur shqetësimet për furnizimin.

Zhvillimet e fundit kanë shtuar shpresat për një zgjidhje diplomatike, ndërsa çmimet e naftës kanë shënuar rënie ditët e fundit për shkak të pritjeve për përparim në negociata.

Foto: Associated Press

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Qindra turistë të zhdukur nga përmbytjet në Nepal, mes tyre britanikë dhe amerikanë

Published

on

By

Qindra udhëtarë rezultojnë të zhdukur, përfshirë të paktën 291 turistë të huaj, pas një përmbytjeje të shpejtë në kufirin mes Nepalit dhe Tibetit.

Zyra e Turizmit e Nepalit ka bërë të ditur se lista paraprake e personave të zhdukur përfshin më shumë se 100 turistë nga India, 12 nga Britania e Madhe dhe tre nga Amerika.

Deri më tani janë konfirmuar të vdekur 17 persona.

Ministri i Jashtëm i Nepalit, Shishir Khanak, ka thënë se një tërmet ka goditur zonën rreth orës 08:37 me kohën lokale, duke iu referuar informacioneve paraprake.

Ai ka thënë se tërmeti ka shkaktuar një ortek, i cili më pas ka sjellë përmbytje të menjëhershme.

Khanal ka shtuar se në mesin e të zhdukurve ka edhe punonjës të doganave dhe të shërbimit të emigracionit.

Gjithashtu, janë shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturën rrugore, në ura, si dhe në rrjetet e komunikimit dhe ato hidroenergjetike.

Continue Reading

Aktualitet

14 fëmijë kanë humbur jetën nga zjarri në repartin e gjinekologjisë në një spital në Pakistan

Published

on

By

Të paktën 14 fëmijë kanë ndërruar jetë pas shpërthimit të një zjarri në repartin e lehonisë të një spitali në kryeqytetin e Pakistanit, Islamabad.

Ekipet e shpëtimit kanë bërë të ditur se zjarri tashmë është vënë nën kontroll dhe të lënduarit janë dërguar në repartin e kujdesit intensiv.

Zjarri shpërtheu në katin e tretë të repartit të nënës dhe fëmijës në spitalin PIMS, një nga spitalet kryesore shtetërore të qytetit. Sipas zëdhënësit të spitalit, në atë moment në repart ndodheshin 15 foshnja të sapolindura.

Automjetet satelitore të televizioneve tani janë rreshtuar jashtë rrethimit të spitalit, duke pritur lajme të reja.

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, ka nxjerrë një deklaratë ku shpreh “dhimbje të thellë dhe keqardhje nga zemra” për zjarrin në spital. Sharif ka udhëzuar autoritetet të “kryejnë një hetim të menjëhershëm”, sipas deklaratës nga zyra e tij.

“Një situatë e tillë me fëmijët është e papërmirësueshme”, vazhdon deklarata. Sharif shpreh “ngushëllimet e tij më të sinqerta për familjet e fëmijëve të pafajshëm”, duke shtuar se “zemra e tij është e pikëlluar nga ky incident tragjik”.

Gjetjet nga hetimi për zjarrin priten brenda 24 orëve

Magjistrati i Rrethit të Islamabadit ka ngritur një komision për zbulimin e fakteve për të hetuar zjarrin, i cili duhet të nxjerrë një raport “brenda 24 orëve”, sipas një dokumenti zyrtar.

Komisionit i është caktuar detyra të “vërtetojë faktet dhe të përcaktojë shkaqet që çuan në shpërthimin e zjarrit”.

Siç raportuam më herët, kryeministri Shehbaz Sharif ka urdhëruar një hetim të menjëhershëm për zjarrin që u mori jetën 14 foshnjave të sapolindura. /BBC/ – Foto- Reuters

 

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja heq Sirinë nga lista e shteteve sponsorizuese të terrorizmit pas 47 vjetësh

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë hequr zyrtarisht Sirinë nga lista e shteteve sponsorizuese të terrorizmit pas gati gjysmë shekulli. Ky vendim heq pengesat kryesore për hyrjen e investimeve të sektorit privat dhe i hap rrugën riintegrimit të vendit në ekonominë globale.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se ky hap vjen si njohje e veprimeve pozitive të qeverisë së re siriane për t’u distancuar plotësisht nga terrorizmi ndërkombëtar. Administrata e Presidentit Trump ka ndërtuar marrëdhënie të mira me presidentin e ri të Sirisë, Ahmed al-Sharaa – një ish-militant ndaj të cilit SHBA-ja dikur kishte caktuar një shpërblim financiar kur ai udhëhiqte një fraksion të lidhur me al-Qaeda-n.

Paralelisht me këtë vendim, nga lista amerikane e organizatave terroriste ndërkombëtare është hequr edhe grupi islamist Hayat Tahrir al-Sham (HTS). Grupi, i njohur më parë si Fronti al-Nusra, shërbeu si dega e al-Qaeda-s në Siri deri në vitin 2016, kohë kur Sharaa ndërpreu përfundimisht lidhjet me rrjetin xhihadist. Në fund të vitit 2024, HTS udhëhoqi ofensivën e rebelëve që përmbysi regjimin e Bashar al-Assadit dhe aktualisht dominon administratën kalimtare të vendit.

Përmes kësaj strategjie, Uashingtoni synon ta afrojë Sirinë pranë sferës së vet të ndikimit, duke parandaluar orientimin e saj drejt Rusisë apo Kinës. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rreziqet mbeten të larta: Siria është ende larg garancive të sigurisë, vuan nga mungesa e një qeverisjeje gjithëpërfshirëse dhe ndodhet në qendër të tensioneve gjithnjë e më të ashpra mes Izraelit dhe Turqisë. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara