Botë

​Tri vjet nga agresioni ushtarak i Rusisë në Ukrainë

Published

on

Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022 dhe presidenti rus Vladimir Putin priste të pushtonte të gjithë vendin brenda pak ditësh, por ajo që ndodhi në vend të kësaj ishin tri vjet luftime intensive falë qëndresës së armatosur ukrainase me ndihma që vinin nga aleatët perëndimorë.

Agresioni ushtarak rus ndaj Ukrainës u dënua menjëherë nga SHBA e Evropa duke vendosur sanksione ndaj Moskës. Kosova ka dënuar agresionin ushtarak rus, duke iu bashkëngjitur aleatëve të saj perëndimorë në vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, por një gjë të tillë nuk ka bërë edhe Serbia fqinje.

Kosova ka strehuar nga prilli 2022 disa gazetarë nga Ukraina si pjesë e programit “Gazetarët në Rezidencë-Kosovë”, iniciuar nga Qendra Evropiane për Liri të Shtypit dhe Medias (ECPMF), në kuadër të programit mbështetës Voices of Ukraine, që mbështetet financiarisht nga Qeveria e Kosovës dhe iniciativa Hannah Arendt e Qeverisë gjermane.

Në fillim të luftës në shkurt 2022, Ukraina mbajti trupat ruse larg kryeqytetit Kiev, dhe më vonë siguroi fitore në pjesë të rajoneve verilindore Kharkiv dhe Khersoni jugor. Por ajo gjithashtu pësoi humbje të mëdha në zonat lindore rreth Donetsk dhe Bakhmut.

Për tri vjet luftë miliona ukrainas janë larguar nga shtëpitë e tyre, qoftë në pjesë të tjera të Ukrainës apo në vende të tjera.

Pak më shumë se 6.3 milionë refugjatë ukrainas jetojnë në Evropë, duke përfshirë rreth 1.2 milion në Gjermani, gati 1 milion në Poloni dhe 390 mijë në Çeki, sipas të dhënave deri në fund të vitit 2024 nga agjencia e OKB-së për refugjatët.

Në Rusi jetonin 1.2 milion refugjatë ukrainas, sipas vlerësimit të fundit të OKB-së që nga qershori 2024.

Më shumë se 40 mijë civilë janë vrarë ose plagosur në Ukrainë gjatë konfliktit, me shumë prej vdekjeve të shkaktuara nga armët shpërthyese, sipas Zyrës së OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Të paktën gjysma e të vrarëve 6.203 ishin burra të rritur dhe 669 ishin fëmijë.

SHBA ka qenë kontribuuesi më i madh i vetëm i financimit për Ukrainën që nga fillimi i luftës, me rreth 95 miliardë dollarë ndihmë ushtarake, humanitare dhe financiare.

Donald Trump ishte kritik në lidhje me fondet e SHBA-së që dërgoheshin në Ukrainë gjatë fushatës së tij të vitit 2024, dhe pas marrjes së postit në janar 2025 presidenti amerikan po bën presion për t’i dhënë fund të shpejtë luftës duke mbajtur takime negociuese me Rusinë në Riad pa Ukrainën e Evropën.

Kohët e fundit, Trump ka sugjeruar marrjen e një qasjeje transaksionale ndaj ndihmës, duke thënë se SHBA-të duhet të kenë qasje në mineralet e rralla të tokës në këmbim, gjë që Zelensky e ka refuzuar duke thënë se çdo marrëveshje për një gjë të tillë duhet të përfshijë garanci të qarta sigurie nga Shtetet e Bashkuara.

Lajmet

Rusia sulmon ndërtesën e Akademisë Kombëtare të Shkencave në qendër të Kievit

Published

on

By

Një sulm rus ka goditur një ndërtesë të Akademisë Kombëtare të Shkencave të Ukrainës dhe një operacion shpëtimi është duke u zhvilluar.

Zjarrfikësit po luftojnë me flakët dhe po kërkojnë për këdo që mund të ketë qenë brenda, ka thënë presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, në Telegram.

Forcat ruse kanë goditur gjithashtu një kompani farmaceutike dhe pika karburanti në Kiev, një qendër biznesi në Dnipro, si dhe objekte civile, ndërmarrje dhe infrastrukturë komunikimi në qytete e rajone të tjera, shtoi lideri ukrainas.

Zelensky ka thënë se ka viktima dhe u ka shprehur ngushëllime familjeve të tyre. Ai ka thënë se Rusia do të marrë një përgjigje.

Ministria ruse e Mbrojtjes ka deklaruar se forcat e saj kanë goditur dy qendra të dhënash në Kiev, si dhe pika karburanti në kryeqytetin ukrainas. Ajo ka njoftuar gjithashtu se një qendër shpërndarjeje e shërbimit postar “Nova Poshta” u godit në qytetin jugor të Odesës. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Trump refuzon propozimin e Iranit për armëpushim, por pret rikthim në negociata gjatë javës

Published

on

By

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të dielën se pret që bisedimet me Iranin të rifillojnë gjatë javës në vijim, ndonëse hodhi poshtë propozimin e Teheranit për një armëpushim shtatë-ditor dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Burime me dijeni mbi çështjen bëjnë me dije se kontaktet indirekte mes Uashingtonit dhe Teheranit mund të nisnin që të hënën.

Oferta iraniane, e paraqitur nga zyrtarët e Teheranit gjatë Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, parashikonte pezullimin e armiqësive në Lindjen e Mesme, heqjen e sanksioneve ndaj naftës, zhbllokimin e aseteve financiare dhe dhënien fund të bllokadës detare amerikane. Në një intervistë për platformën Axios, Trump u shpreh se Irani e ka mbivlerësuar pozitën e tij negociuese, duke theksuar se kushtet e paraqitura mund të ishin të pratueshme një vit më parë, por jo në rrethanat aktuale ku ai po shqyrton edhe mundësinë e rifillimit të sulmeve ajrore në shkallë të gjerë.

Qëndrimin e Uashingtonit e përforcoi edhe ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, i cili e cilësoi propozimin iranian si një manovër cinike. Waltz nëstabilizoi se kërkesa e Teheranit për të përfituar heqje sanksionesh e qasje në miliarda dollarë vetëm për t’u ulur në tryezë është e papranueshme, veçanërisht pas dështimit të memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar në qershor, i cili u prish pasi Irani goditi anijet tregtare në ngushticë.

Nga ana tjetër, Teherani mbetet i prerë në kushtet e tij. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se vendi i tij nuk do të tërhiqet nga kërkesat e parashtruara për kontrollin e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ky ngërç diplomatik vjen në një kohë kur konflikti, i cili filloi shtatë muaj më parë me sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit, vazhdon të mbajë të bllokuar një nga pikat më strategjike të furnizimit botëror me energji, përderisa luftime me intensitet të lartë po vijojnë edhe në frontin e Jemenit. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Tragjedi në Himalaje: Orteku godet kampin bazë në Nepal, dy të vdekur e dhjetëra të zhdukur

Published

on

By

Të paktën dy persona kanë humbur jetën dhe rreth 12 të tjerë rezultojnë të zhdukur pasi një ortek masiv goditi kampin bazë të majës Himlung Himal në Nepal, një lartësi prej 7,126 metrash në distriktin Manang, pranë kufirit me Tibetin.

Sipas raportimeve të BBC-së, ngjarja ka ndodhur të dielën në mëngjes. Grupi i goditur nga orteku përbëhej nga shtetas nepalezë, përfshirë alpinistë lokalë dhe pjesëtarë të stafit mbështetës. Ata kishin dalë përpara alpinistëve të huaj me qëllim përgatitjen e kampit, menaxhimin e itinerarit dhe vendosjen e litarëve në mal.

Shkak për këtë katastrofë janë bërë reshjet e dendura të dëborës që përfshinë zonën ditët e fundit, duke rritur ndjeshëm rrezikun për shkëputjen e orteqeve. Kushtet e vështira atmosferike po pengojnë seriozisht operacionet e shpëtimit, ndërsa helikopterët dhe ekipet e emergjencës e kanë pasur të pamundur të mbërrijnë në vendngjarje gjatë orëve të para.Kjo tragjedi në Himlung Himal vjen më pak se dy muaj pas vdekjes së gjashtë alpinistëve në pikën Broad Peak në Pakistan, mes të cilëve humbi jetën edhe alpinisti i njohur britaniko-nepalez, Nirmal Purja.

Ndërkohë, rajoni i Himalajeve po përballet me një nga periudhat më të rënda nga fatkeqësitë

natyrore:

Mbi 6,000 të zhdukur: Vijojnë kërkimet në kufirin Nepal-Tibet pas përmbytjeve masive dhe rrëshqitjeve të dheut të muajit gusht.

Mbi 1,400 të vdekur: Shembja e një akullnaje shkaktoi vershimin e menjëhershëm të ujit dhe inerteve në luginën e lumit Trishuli, duke shkatërruar terësisht vendbanime të tëra.

/BBC/

Continue Reading

Lajmet

Universitetet britanike u konsultuan me kompaninë e armëve BAE Systems për protestat pro-Palestinës

Published

on

By

Së paku 13 universitete britanike kanë diskutuar me prodhuesin më të madh të armëve në Mbretërinë e Bashkuar, BAE Systems, se si t’i menaxhojnë protestat pro-palestineze në kampuset e tyre. Kjo përfshinte rritjen e masave të sigurisë në ngjarje zyrtare dhe koordinimin e përgjigjeve ndaj kritikave.

Korrespondenca mes universiteteve dhe kompanisë ushtarake u zbulua përmes email-eve dhe dokumenteve të brendshme nga një hetim i përbashkët i “Liberty Investigates” dhe “Al Jazeera”.

Sipas dokumenteve, universitete të tilla si ai i Manchesterit, Nottinghamit, Southamptonit, Birminghamit, Strathclyde dhe Cranfield konsiderohen “partnerë strategjikë” të BAE Systems dhe marrin së bashku deri në 15 milionë funte (rreth 20 milionë dollarë) në vit nga kjo kompani.

Në gusht të vitit 2024, BAE Systems duket se u ka kërkuar universiteteve të hartojnë mesazhe për të kundërshtuar atë që e quante “një narrativë shpesh të deformuar nga protestuesit”. Kjo periudhë përkonte me reagimet e mëdha studentore kundër bashkëpunimit me kompanitë që furnizojnë me armë ushtrinë izraelite gjatë luftës në Gazë.

Në një rast në Universitetin e Sheffieldit, zyrtarët e hetimit të brendshëm u konsultuan me BAE Systems përpara se të dënonin katër studentë që protestuan në një ngjarje online me slloganet “BAE vret fëmijë”. Studentëve u kërkua të paguanin një gjobë prej 75 funtesh ose të nënshkruanin një zotim se nuk do të merrnin pjesë në protesta të paautorizuara.

Ndërsa studentët e ndëshkuar e cilësuan këtë si ndikim të drejtpërdrejtë të kompanisë së armëve mbi drejtuesit e universitetit, zëdhënësi i Universitetit të Sheffieldit i hodhi poshtë pretendimet, duke deklaruar se procedurat disiplinore janë të pavarura dhe bazohen vetëm në rregulloren e sjelljes së studentëve. /Al Jazzera/

 

Continue Reading

Të kërkuara