Botë

​Tri vjet nga agresioni ushtarak i Rusisë në Ukrainë

Published

on

Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022 dhe presidenti rus Vladimir Putin priste të pushtonte të gjithë vendin brenda pak ditësh, por ajo që ndodhi në vend të kësaj ishin tri vjet luftime intensive falë qëndresës së armatosur ukrainase me ndihma që vinin nga aleatët perëndimorë.

Agresioni ushtarak rus ndaj Ukrainës u dënua menjëherë nga SHBA e Evropa duke vendosur sanksione ndaj Moskës. Kosova ka dënuar agresionin ushtarak rus, duke iu bashkëngjitur aleatëve të saj perëndimorë në vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, por një gjë të tillë nuk ka bërë edhe Serbia fqinje.

Kosova ka strehuar nga prilli 2022 disa gazetarë nga Ukraina si pjesë e programit “Gazetarët në Rezidencë-Kosovë”, iniciuar nga Qendra Evropiane për Liri të Shtypit dhe Medias (ECPMF), në kuadër të programit mbështetës Voices of Ukraine, që mbështetet financiarisht nga Qeveria e Kosovës dhe iniciativa Hannah Arendt e Qeverisë gjermane.

Në fillim të luftës në shkurt 2022, Ukraina mbajti trupat ruse larg kryeqytetit Kiev, dhe më vonë siguroi fitore në pjesë të rajoneve verilindore Kharkiv dhe Khersoni jugor. Por ajo gjithashtu pësoi humbje të mëdha në zonat lindore rreth Donetsk dhe Bakhmut.

Për tri vjet luftë miliona ukrainas janë larguar nga shtëpitë e tyre, qoftë në pjesë të tjera të Ukrainës apo në vende të tjera.

Pak më shumë se 6.3 milionë refugjatë ukrainas jetojnë në Evropë, duke përfshirë rreth 1.2 milion në Gjermani, gati 1 milion në Poloni dhe 390 mijë në Çeki, sipas të dhënave deri në fund të vitit 2024 nga agjencia e OKB-së për refugjatët.

Në Rusi jetonin 1.2 milion refugjatë ukrainas, sipas vlerësimit të fundit të OKB-së që nga qershori 2024.

Më shumë se 40 mijë civilë janë vrarë ose plagosur në Ukrainë gjatë konfliktit, me shumë prej vdekjeve të shkaktuara nga armët shpërthyese, sipas Zyrës së OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Të paktën gjysma e të vrarëve 6.203 ishin burra të rritur dhe 669 ishin fëmijë.

SHBA ka qenë kontribuuesi më i madh i vetëm i financimit për Ukrainën që nga fillimi i luftës, me rreth 95 miliardë dollarë ndihmë ushtarake, humanitare dhe financiare.

Donald Trump ishte kritik në lidhje me fondet e SHBA-së që dërgoheshin në Ukrainë gjatë fushatës së tij të vitit 2024, dhe pas marrjes së postit në janar 2025 presidenti amerikan po bën presion për t’i dhënë fund të shpejtë luftës duke mbajtur takime negociuese me Rusinë në Riad pa Ukrainën e Evropën.

Kohët e fundit, Trump ka sugjeruar marrjen e një qasjeje transaksionale ndaj ndihmës, duke thënë se SHBA-të duhet të kenë qasje në mineralet e rralla të tokës në këmbim, gjë që Zelensky e ka refuzuar duke thënë se çdo marrëveshje për një gjë të tillë duhet të përfshijë garanci të qarta sigurie nga Shtetet e Bashkuara.

Aktualitet

Dhjetë të vdekur në Kanda pas të shtënave në një shkollë të mesme

Published

on

By

Qyteti i Tumbler Ridge në Kolumbinë Britanike është tronditur nga një prej vrasjeve masive më të rënda në historinë e Kanadasë, ku dhjetë persona kanë mbetur të vdekur. Ngjarja e rëndë ka ndodhur në një komunitet të largët me rreth 2,400 banorë, ndërsa gjashtë prej viktimave u gjetën brenda shkollës së mesme lokale, e cila ka gjithsej vetëm 160 nxënës.

Mes të vdekurve është edhe autorja e dyshuar e sulmit, por policia ende nuk ka bërë të ditur identitetin e saj apo motivet që e shtynë drejt këtij akti të rëndë. Autoritetet vendase mbeten të rezervuara edhe sa i përket identifikimit të viktimave të tjera, duke mos konfirmuar ende nëse mes tyre ka nxënës të mitur, raporton Reuters.

Si pasojë e kësaj tragjedie, Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, ka anuluar menjëherë një udhëtim të planifikuar jashtë shtetit për të menaxhuar situatën emergjente. Ndërkohë që mbulimi i drejtpërdrejtë i ngjarjes vazhdon, vendi po pret me ankth detaje të reja nga hetimet që po zhvillohen në këtë zonë të izoluar të Kanadasë perëndimore. /Reuters/

 

Continue Reading

Aktualitet

Macron u bën thirrje evropianëve: Ka ardhur koha të sillemi si fuqi botërore

Published

on

By

Presidenti francez Emmanuel Macron i ka bërë thirrje Evropës që të tregoj veten në skenën botërore, duke deklaruar se ka ardhur koha që kontinenti të fillojë të sillet si një “fuqi”.

Përballë kërcënimeve në rritje nga Kina, Rusia dhe tashmë edhe SHBA-ja, ai u shpreh për një grup gazetash evropiane se kontinenti po përballet me një thirrje zgjimi.

Macron shtroi pyetjen nëse Evropa është vërtet gati të shndërrohet në një fuqi në fushat e ekonomisë, financave, mbrojtjes dhe sistemeve demokratike, duke shtuar se në një epokë tjetër kjo do të cilësohej si momenti që kontinenti të “pajisej me pjekurinë e tij”.

Përpara samitit të BE-së në Bruksel, udhëheqësi francez përsëriti thirrjen për kredi të përbashkëta në nivel evropian me qëllim mbledhjen e qindra miliarda eurove të nevojshme për investime industriale.

Ai theksoi se ka ardhur koha për të krijuar një kapacitet të përbashkët borxhi për të financuar shpenzimet e së ardhmes përmes eurobondeve, duke argumentuar se nevojiten programe të mëdha evropiane për projektet më cilësore.

Megjithëse thirrje të tilla në të kaluarën janë pritur medyshas nga Gjermania dhe vende të tjera, të cilat dyshojnë se Franca kërkon të përdorë Evropën për të mbajtur barrën e saj financiare, Macron pranoi se vendi i tij nuk ka pasur gjithmonë një model të balancuar si ekonomitë e veriut.

Ai vuri në dukje se Franca nuk ka ndërmarrë reforma si ato të Portugalisë, Spanjës, Italisë apo Greqisë, të cilat sot po japin rezultate, por argumentoi se tregjet botërore po kërkojnë gjithnjë e më shumë alternativa ndaj dollarit amerikan.

Sipas tij, BE-ja ka nevojë për 1.2 trilionë euro në vit për të investuar në sektorë jetikë si siguria, mbrojtja, energjia e pastër dhe inteligjenca artificiale.

Duke kërkuar mbrojtjen e këtyre industrive, Macron saktësoi se nuk bëhet fjalë për proteksionizëm, por për koherencë, në mënyrë që prodhuesve evropianë të mos u imponohen rregulla që nuk vlejnë për konkurrentët jashtë bllokut.

Ai e përshkroi botën e sotme si një vend në çrregullim ku ndryshimet klimatike po nxitojnë, SHBA-ja nuk është më një garantues i sigurt i sigurisë, Rusia ka ndërprerë energjinë e lirë dhe Kina është kthyer në një rival të ashpër. Në këtë situatë, Macron theksoi se evropianët janë vetëm, por kanë njëri-tjetrin si një forcë prej 450 milionë njerëzish.

Ai përfundoi duke thënë se shndërrimi në fuqi është përmbushja e aventurës evropiane, duke kujtuar se ndonëse shtetet u bashkuan për të ndaluar luftën dhe për të ndërtuar një treg, ato gjithmonë e kishin ndaluar veten të mendonin për pushtetin.

Lidhur me tensionet e fundit me Washingtonin, ai paralajmëroi evropianët që të mos mashtrohen nga tërheqjet e përkohshme të SHBA-së, duke thënë se ekziston një tendencë frikacake për t’u qetësuar pas çdo krize, ndërkohë që rreziqet mbeten reale dhe të vazhdueshme.

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump kërcënon të bllokojë hapjen e urës SHBA-Kanada

Published

on

By

Presidenti Donald Trump ka kërcënuar se do të bllokojë hapjen e një ure që lidh SHBA-në me Kanadanë, derisa Uashingtoni të “kompensohet plotësisht për çdo gjë” që i ka dhënë fqinjit të saj verior.

Ura Ndërkombëtare “Gordie Howe”, e cila lidh provincën kanadeze të Ontarios me shtetin amerikan të Miçiganit (Michigan), nuk do të hapet derisa Otava “ta trajtojë Shtetet e Bashkuara me drejtësinë dhe respektin që meritojmë”, shkroi Trump në rrjetet sociale.

Sipas faqes zyrtare të projektit, ura po financohet nga qeveria kanadeze, por do të jetë në pronësi publike të përbashkët mes Kanadasë dhe Miçiganit. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

53 të vdekur pas përmbysjes së një varke me emigrantë pranë Libisë

Published

on

By

Një varkë gome që transportonte 55 pasagjerë, përfshirë dy foshnja, është përmbysur jashtë bregdetit të Libisë, thotë agjencia e OKB-së për migracionin. Të mbijetuarat e vetme, dy gra nigeriane, u shpëtuan nga autoritetet libiane të premten, njoftoi të hënën Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM). Varka po transportonte emigrantë dhe refugjatë nga vende të ndryshme afrikane, tha ajo për BBC.

Varka u mbyt pasi u mbush me ujë përafërsisht gjashtë orë pas nisjes nga qyteti bregdetar i al-Zawiya në Libinë veri-perëndimore. IOM thotë se pothuajse 500 emigrantë janë raportuar të vdekur ose të zhdukur duke u përpjekur të kalojnë Detin Mesdhe nga Libia deri më tani në vitin 2026.

Libia është bërë një pikë nisjeje për emigrantët nga Afrika nën-Sahariane që kërkojnë të arrijnë në Evropë që kur udhëheqësi i kahershëm Muammar Gaddafi u vra në vitin 2011. Të mbijetuarat i thanë IOM-it se gomonia ishte nisur rreth orës 23:00 me orën lokale nga al-Zawiya, në perëndim të Tripolit. Ajo u përmbys disa orë më vonë në orët e para të mëngjesit të së premtes në veri të Zuwaras.

Nuk është menjëherë e qartë pse ka kërkuar kaq shumë kohë që lajmi të dalë në dritë. Njëra nga dy të mbijetuarat tha se kishte humbur bashkëshortin e saj, ndërsa tjetra raportoi se dy foshnjat e saj kishin vdekur, tha agjencia. Ekipet e IOM-it u ofruan të dyja grave kujdes mjekësor urgjent.

IOM thotë se të paktën 375 emigrantë u raportuan të vdekur ose të zhdukur vetëm in janar pas një serie mbytjesh “të padukshme” në Mesdheun qendror gjatë periudhave të motit ekstrem dimëror. Dyshohet se shifra e vërtetë është më e lartë. Pavarësisht tragjedive të përsëritura, emigrantët vazhdojnë të tentojnë kalimin.

Kushtet për emigrantët brenda Libisë janë gjerësisht të dokumentuara si të tmerrshme. Zyrtarët e OKB-së për të drejtat e njeriut kanë paralajmëruar për tortura, trafikim, punë të detyruar, zhvatje dhe abuzime të tjera të kryera nga aktorë shtetërorë dhe joshtetërorë, përfshirë grupet e milicisë.

IOM thotë se trafikantët dhe rrjetet e kontrabandës përfitojnë duke i detyruar njerëzit në mjete lundrimi të mbingarkuara dhe të pasigurta për lundrim, duke kontribuar në rritjen e numrit të vdekjeve. Agjencia ka bërë thirrje për bashkëpunim më të fortë ndërkombëtar për të çmontuar rrjetet e kontrabandës dhe trafikimit, së bashku me krijimin e rrugëve të sigurta dhe ligjore të migrimit për të reduktuar vdekjet në det.

Shumë mjete lundrimi që mbyten nuk raportohen kurrë nga kontrabandistët e njerëzve që i operojnë ato. Ata që vdesin thjesht zhduken, duke i lënë familjet e tyre pa e marrë vesh kurrë se çfarë ka ndodhur me ta.

Disa vende, duke përfshirë Britaninë e Madhe, Spanjën, Norvegjinë dhe Sierra Leone-n, i kanë bërë thirrje Libisë të mbyllë qendrat e ndalimit ku grupet e të drejtave të njeriut thonë se emigrantët janë torturuar, abuzuar ose vrarë. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara