Dasmat në Indi nuk karakterizohen vetëm me festë, por karakterizohen edhe nga disa tradita dhe rituale strikte. Për shembull, data e dasmës përcaktohet nga horoskopi i nuses dhe dhëndrit, jo nga preferencat e tyre. Ekzistojnë gjithashtu disa rregulla që diktojnë se si duhet të duket nusja në ditën e dasmës, pse duhet të veshë fustan të kuq e jo të bardhë, vendosja e pikës së kuqe në ballë e shumë zakone tjera.
1.Astrologjia përcakton datën e dasmës
Astrologjia luan një rol mjaft të rëndësishëm në kulturën hindu. Megjithatë, nuk është lloji i astrologjisë që haset në botën perëndimore. Astrologët në Indi i ndihmojnë njerëzit të marrin vendime të rëndësishme, madje duke ua përcaktuar edhe datën e dasmës. Njerëzit hindu besojnë se nëse data e martesës llogaritet në bazë të horoskopit të dhëndrit dhe nuses së ardhshme, martesa do të jetë e gjatë dhe e lumtur.
2.Nusja dhe dhëndri duhet të shkëmbejnë kurora lulesh
Një nga ritualet e rëndësishme që kryhet në dasmat indiane është shkëmbimi i kurorave. Në kohët e lashta, ky shkëmbim konsiderohej si pranimi i propozimit për martesë të çiftit. Nusja dhe dhëndri i dhurojnë njëri-tjetrit kurora të bëra me lule dhe që mbajnë aromë. Në ditët e sotme, kjo simbolizon dashurinë dhe respektin e të porsamartuarve.
3.Një vajzë mund të martohet me një pemë apo një qen
Në Indi, ekziston mundësia për t’u martuar jo vetëm me një qenie njerëzore, por edhe me një pemë apo edhe një tenxhere. Kjo praktikë e pazakontë ka një shpjegim kulturor.
Nëse një grua u lind në një periudhë të caktuar kohore – kur grafiku bart planetin Mars (Mangala), ajo quhet “manglike”. Disa njerëz hindu besojnë se gratë manglike kanë fat të keq që mund të shkaktojë probleme me burrat ose familjet e tyre në të ardhmen. Kjo është arsyeja pse gruaja manglike mund të zgjedhë të “martohet” me një pemë, qen ose tenxhere përpara martesës së saj të vërtetë për të shmangur mallkimin. Pas ritualit, tenxherja shkatërrohet së bashku me fatin e saj të keq.
4.Këmbët e dhëndrit lahen me qumësht dhe mjaltë
Në disa komunitete Guxharat, kur dhëndri shkon në shtëpinë e nuses, vjehrra e tij kryen një ritual të pazakontë: ia lan këmbët dhëndrit me qumësht dhe mjaltë. Një përzierje e tillë quhet Madhuparka. Rituali besohet të jetë një nga mënyrat e lashta për të mirëpritur mysafirët.
5.Pluhur i kuq vendoset në flokët e nuses
Kur një grua martohet, në pjesën e flokëve të saj aplikohet një pluhur kozmetik me ngjyrë të kuqe ose portokalli, i quajtur sindoor. Kjo shenjë që nga kohërat e lashta shërben si një vërtetim i statusit martesor dhe shumë gra e aplikojnë atë edhe pas dasmave të tyre.
6.Këna aplikohet në duart dhe këmbët e nuses
Mehendi është ndoshta tradita më e njohur e dasmës indiane. Para dasmës, nusja zbukuron këmbët dhe duart e saj me këna. Rituali Mehendi ndodh kur nusja dhe familja e saj mblidhen së bashku. Besohet se këna promovon pjellorinë dhe largon shpirtrat e këqij për çiftin.
7.Nusja nuk vesh fustan të bardhë
Ndryshe nga vendet e tjera, nuset indiane nuk mund të veshin fustane të bardha në dasmë pasi veshjet në këtë ngjyrë zakonisht përdoren për zi, sipas kulturës hindu. Në vend të kësaj, gratë veshin sari me ngjyra të gjalla, duke preferuar të kuqen shumicën e kohës pasi ajo ka një sërë konotacionesh pozitive në kulturën indiane.
8.Nusja hedh oriz mbi kokë
Në fund të dasmës, një nuse duhet të bëjë ritualin e fundit, Vidaai, për t’u thënë “lamtumirë” prindërve të saj. Gjatë këtij rituali, nusja duhet të hedhë oriz mbi kokën e saj dhe nëna e saj që qëndron prapa duhet ta kapë atë. Është gjithashtu një mënyrë simbolike për të falënderuar prindërit për gjithçka që kanë bërë për vajzën e tyre./UBTNews
Komisioni Evropian (KE) ka propozuar nisjen e negociatave me gjashtë vendet e Ballkani Perëndimor për t’i përfshirë ato në regjimin e Bashkimi Evropian “Roam Like at Home” (Pa tarifa shtesë).
Programi i Komisionit Evropian “Roam Like at Home” është një rregullore e BE-së që u mundëson përdoruesve të telefonisë mobile të përdorin telefonat e tyre në shtetet e tjera anëtare me të njëjtat çmime si në vendin e tyre.
Kjo do të thotë se gjatë përdorimit të telefonit mobil në zonën e Bashkimi Evropian nuk ka kosto shtesë roaming-u për thirrjet, mesazhet SMS dhe përdorimin e internetit.
Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se kostot e roaming-ut paraqesin problem për qytetarët në shtetet e Ballkanit Perëndimor.
“Tarifat e roaming-ut janë problem në gjithë Ballkanin Perëndimor. Për punëtorët që punojnë jashtë vendit dhe familjet që telefonojnë më të dashurit e tyre jashtë vendit. Faturat e papritura kur udhëtoni janë diçka që ne më nuk e pranojmë në BE. Sot propozojmë nisjen e bisedimeve për ta përfshirë në këtë edhe Ballkanin Perëndimor”, shkroi Kos në X.
Me propozimin për nisjen e bisedimeve, Komisioni Evropian kërkon miratimin e Këshilli i BE-së për hapjen e negociatave me partnerët nga Ballkani Perëndimor. Pasi Këshilli ta miratojë këtë kërkesë, Komisioni Evropian do të negociojë marrëveshje dypalëshe me secilin shtet të rajonit.
Pasi marrëveshjet për këtë çështje të përmbyllen me sukses, ato do të hapin rrugën që Ballkani Perëndimor të bëhet pjesë e zonës “Roam Like at Home” në BE.
Pas finalizimit të marrëveshjeve dhe harmonizimit të plotë me rregullat e BE-së për roaming-un, qytetarët që udhëtojnë mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor do të mund të realizojnë thirrje, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin shërbime të internetit, pa tarifa shtesë të roaming-ut.
Bashkimi Evropian e ka iniciuar “Roam Like at Home” në qershor të vitit 2017. Ai zbatohet për shtetet anëtare të BE-së dhe vendet e zonës ekonomike evropiane. Në janar të këtij viti, rregullorja u zgjerua edhe për Ukrainën dhe Moldavinë.
Aktualisht, nuk ka konfirmim nga Komisioni Evropian se kur mund të nisë zbatimi i kësaj rregulloreje për vendet e rajonit, pasi sipas zyrtarëve të KE-së gjithçka varet nga negociatat me institucionet përkatëse në rajon.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Ricardo Cardoso, pranoi se bëhet fjalë për një proces të ndërlikuar.
“Afatet kohore varen nga gatishmëria e secilit prej partnerëve nga Ballkani Perëndimor për të përmbyllur marrëveshje dypalëshe me BE-në dhe për të siguruar harmonizimin e tyre të plotë me legjislacionin përkatës”, tha zëdhënësi i KE-së.
Të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor – Kosova, Shqipëria, Serbia, Mali i Zi, Bosnje dhe Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut – po ashtu synojnë që një ditë të bëhen anëtare të bllokut. Nga të gjashtë vendet, Kosova është e fundit në rrugën evropiane, pasi është shteti i vetëm që nuk ka status të vendit kandidat. Prishtina ka aplikuar për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022. /REL/
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, priti në takim ministren e Jashtme të Shqipërisë, Elisa Spiropali, me të cilën diskutoi për forcimin e bashkëpunimit dhe avancimin e pozitës ndërkombëtare të Kosovës.
Spiropali rikonfirmoi mbështetjen e palëkundur të Shqipërisë për integrimin euroatlantik të Kosovës, duke theksuar se pas heqjes së masave kufizuese është momenti që Bashkimi Evropian t’i japë Kosovës statusin e vendit kandidat. Ajo shtoi se Shqipëria do të vazhdojë angazhimin diplomatik për anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare dhe përparimin drejt BE-së dhe NATO-s.
“Rikonfirmova mbështetjen e Shqipërisë për integrimin euroatlantik të Kosovës. Pas vendimit per heqjen e masave kufizuese, është momenti që BE të vendosë pa vonesë dhënien e statusit kandidat për Kosovën”, nënvizoi Spiropali.
Zëvendëskryeministri i parë i Kosovës dhe ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, e ka cilësuar si vëllazëror takimin me homologen e tij nga Shqipëria, Elisa Spiropali.
Në një konferencë për media, Konjufca theksoi se pritet thellim i mëtejshëm i bashkëpunimit politik, ekonomik dhe diplomatik mes dy vendeve.
“Takime vëllazërore që e ndajnë fatin e përbashkët historik. Presim thellim mëtejmë të bashkëpunimit politik dhe ekonomik në diplomaci të përbashkët”, tha ai.
Nga ana e saj, Spiropali nënvizoi se Kosova mbetet prioritet i politikës së jashtme të Shqipërisë dhe se Tirana do të intensifikojë lobimin për njohje të reja të shtetit kosovar.
Ajo gjithashtu vuri në dukje rëndësinë e një trajtimi të drejtë dhe të paanshëm të ish-krerëve të UÇK-së që po gjykohen në Hagë, duke theksuar se lufta në Kosovë ka qenë për liri dhe jo për pushtet.
“Drejtësi e plotë dhe pa shkelje të standardeve ndërkombëtare. Nuk mund të injorohet fakti se në Kosovë ka pasur spastrim etnik… Lufta e Kosovës nuk ishte për pushtet, por për liri”, tha Spiropali.
Gjatë vizitës, ministrja e Jashtme e Shqipërisë paralajmëroi gjithashtu mbledhjen e përbashkët të qeverive të Kosovës dhe Shqipërisë sivjet, ku do të diskutohen marrëveshjet e nënshkruara më parë, prioritetet e përbashkëta dhe mundësitë për marrëveshje të reja.
“Biseduam për takimin e përbashkët të dy qeverive dhe besojmë se brenda vitit 2026 do të mbahet një mbledhje në Shqipëri ose Kosovë, ku do të diskutohen të gjitha marrëveshjet e mëparshme, fushat me interes të përbashkët dhe të gjitha prioritetet që po implementohen, por edhe mundësitë për marrëveshje të reja”, tha Spiropali.
Qeveritë e Kosovës dhe Shqipërisë kanë mbajtur deri tani tetë mbledhje të përbashkëta. E nënta, e planifikuar për 14 qershor 2023, ishte anuluar njëanshëm nga Tirana. /Kosovapress/
Ministrja e Jashtme e Shqipërisë, Elisa Spiropali, vizitoi sot Prekazin, ku u përul në Kompleksin Memorial “Adem Jashari”, së bashku me Ministrin për Punët e Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca.
Ajo u prit në Kullën e Jasharajve nga Rifat Jashari.
Gjatë vizitës, Spiropali theksoi rëndësinë e vendimit të familjes Jashari për të mos u dorëzuar dhe reflektimin mbi çmimin e lirisë.
“Është dëshmi se liria ka pasur çmim – dhe ai çmim është paguar me jetë. Këtu ndjen peshën e historisë, por edhe përgjegjësinë e së ardhmes. Liria nuk është trashëgimi automatike. Ajo kërkon dinjitet, unitet dhe drejtësi çdo ditë. Prekazi nuk na kërkon lot. Na kërkon të jemi të denjë.”
Kjo vizita thekson lidhjet historike mes Shqipërisë dhe Kosovës dhe respektin për sakrificën që bëri të mundur lirinë e vendit.