“Emri i tij është Gold. Ai është i ftohtë. Ai ha minj”, i thotë pacienti i quajtur Gomes terapistes së tij në një qendër trajtimi në Sao Paulo, duke mbajtur butësisht gjarpërin e madh ndërsa ai rrëshqet rreth tij.
Pikërisht këtë lloj fjalie po përpiqet të nxjerrë terapistja e tij, Andrea Ribeiro.
Ajo është e specializuar në trajtimin e personave me aftësi të kufizuara, autizëm ose ankth, duke përdorur një metodë të pazakontë: terapinë e zvarranikëve, e cila thotë se i ndihmon pacientët të relaksohen dhe të përmirësojnë komunikimin, aftësitë motorike dhe aftësi të tjera.
“Ai po punon në formimin e të folurit dhe kujtesës”, thotë terapisti për Gomes, i ulur në një tryezë me të dhe gjarprin e madh.
Ribeiro ka qenë pionier i kësaj metode gjatë dekadës së fundit në qendrën e trajtimit, e cila përmban një hapësirë në ajër të hapur ku pacientët ndërveprojnë me hardhucat, breshkat dhe “jacare” – një lloj aligatori vendas në Amerikën Latine që është i zakonshëm në Brazil, përfshirë në pyjet tropikale të Amazonës.
Trajtimi nuk është i vërtetuar shkencërisht.
Por “është demonstruar mjekësisht se kur njerëzit vijnë në kontakt me kafshët, çlirohen neurotransmetues si serotonin dhe beta-endorfina që japin një ndjenjë kënaqësie dhe mirëqenieje”, thotë Ribeiro.
“Kjo i bën (pacientët) të ndihen mirë dhe të duan të mësojnë”.
Zvarranikët “na mundësojnë të arrijmë rezultate më të mira dhe më të shpejta”, tha ajo për AFP.
Ribeiro përdorte qen në seancat e saj të trajtimit.
Por ajo zbuloi se përpjekjet e tyre të vazhdueshme për të luajtur dhe për të bashkëvepruar i shqetësonin disa pacientë, veçanërisht ata me autizëm.
Kështuqë ajo iu kthye zvarranikëve.
Është një klasë kafshësh që i bën shumë njerëz të përpëliten.
Por njerëzit me autizëm priren t’u afrohen atyre “pa paragjykime”, thotë ajo: Kafshët ndezin kureshtjen e tyre pa i bërë ato të pakëndshme.
Zvarranikët, nga ana e tyre, “janë indiferentë”, thotë ajo.
“Ata nuk kërkojnë vëmendje siç bëjnë disa gjitarë”.
Dhjetë vjeçari Gabriel Pinheiro është duke përkëdhelur një aligator të vogël, duke u përpjekur të imitojë rrokjet e Ribeiros duke hapur gojën tri herë: “Ja-ca-re”.
Ai dhe Ribeiro më pas këndojnë një këngë për jacare për të praktikuar aftësitë e kujtesës dëgjimore.
Nëna e Pinheiro-s, Cristina, vlerëson katër vitet e kësaj terapie për përmirësimin e aftësive të tij të dëgjimit, komunikimit dhe motorik.
“Ai është gjithmonë i lumtur kur ne vijmë këtu”, thotë ajo.
Një pacient tjetër, 34-vjeçari Paulo Palacio Santos, pësoi dëmtime të rënda në tru në një aksident që e la të paralizuar dhe pa fjalë.
Ribeiro e mbështjell fytyrën me një gjarpër të trashë, pesha e të cilit dhe temperatura e ftohtë ndihmojnë në riaktivizimin e refleksit të gëlltitjes së Santos, thotë ajo.
Ajo më pas përdor një shtrëngues më të vogël boa për të punuar muskujt rreth gojës së tij.
Trajtimi i këtyre specieve rregullohet nga autoriteti mjedisor i Brazilit, IBAMA.
Nuk ka pasur asnjë aksident në 10 vite trajtim, thotë qendra.
Zvarranikët, të cilët rriten në vend, janë mësuar me kontaktin njerëzor. Në terapi, thonë ata, nuk përdoren gjarpërinjtë helmues./france24/UBTNews/
Filmi “Dua”, me regji dhe skenar nga Blerta Basholli, ka shënuar një sukses të madh ndërkombëtar duke fituar çmimin “SACD” në kuadër të programit prestigjioz “Semaine de la Critique” në Festivalin e Filmit në Kanë.
Ky çmim ndahet nga Shoqata e Autorëve dhe Kompozitorëve Dramaturgjikë në Francë dhe vlerëson veprat me skenar origjinal, vizion autorial dhe qasje të veçantë artistike. Me këtë nderim, “Dua” renditet ndër produksionet më të spikatura të këtij edicioni në një nga festivalet më të rëndësishme të filmit në botë.
Vlerësimi për filmin e Bashollit konsiderohet një tjetër dëshmi e fuqisë krijuese dhe ngritjes së vazhdueshme të kinematografisë kosovare në arenën ndërkombëtare. Suksesi i “Dua” vjen pas rrugëtimit të suksesshëm të regjisores kosovare, e cila tashmë është bërë një nga emrat më të njohur të filmit nga Kosova në skenën botërore.
Ky çmim pritet të rrisë edhe më tej vëmendjen ndërkombëtare ndaj filmit dhe industrisë së filmit në Kosovë, duke konfirmuar potencialin e artistëve kosovarë për të konkurruar në platformat më prestigjioze globale.
Pesë shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë propozuar një model të ri të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, me synimin që ato të afrohen më shpejt me tregun e përbashkët evropian dhe të kufizohet ndikimi rus në rajon.
Sipas një dokumenti konfidencial të siguruar nga mediumi “Euractiv”, Austria, Çekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në tregun unik të BE-së.
Në dokument thuhet se për të ruajtur ritmin e zgjerimit dhe për të avancuar integrimin evropian, nevojiten “stimuj të fortë dhe tërheqës” për vendet aspirante. Propozimi parasheh që qasja në tregun e përbashkët të bëhet gradualisht dhe në bazë të meritës, sektor pas sektori.
Modeli, i quajtur “integrim sistematik sektorial”, synon që vendet e Ballkanit Perëndimor – përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë – të përfshihen në më shumë programe të BE-së, paralelisht me harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë evropian.
Sipas dokumentit, integrimi gradual duhet të nisë sapo një vend kandidat të arrijë nivel të lartë përafrimi me rregullat e BE-së në sektorin përkatës. Po ashtu, propozohet krijimi i mekanizmave mbrojtës për rastet kur një shtet që ka fituar qasje të veçantë në tregun evropian bën hapa prapa në reforma.
Ndër sektorët që mund të përfshihen në këtë model janë transporti, energjia, tregu i energjisë elektrike, tregu digjital, konkurrenca dhe politikat për lëndët e para. Dokumenti përmend edhe marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve ndërmjet Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një model që mund të aplikohet për Ballkanin Perëndimor.
Megjithatë, propozimi nuk përfshin disa ide të ngritura nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte sugjeruar javën e kaluar që vendet kandidate të fitojnë status vëzhguesi në institucionet e BE-së gjatë procesit të mbylljes së kapitujve negociues.
Ndërkohë, analistë të çështjeve evropiane vlerësojnë se dokumenti nuk sjell risi të mëdha krahasuar me idetë e mëhershme për integrim gradual. Studiuesi i Këshillit Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Milan Niq, ka deklaruar se propozimi duket si një version më i avancuar i koncepteve ekzistuese për integrim të pjesshëm.
Autorët e dokumentit i kanë bërë thirrje komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, që të hartojë ide të reja për këtë qasje, duke argumentuar se ajo do ta forconte tregun unik evropian dhe do t’i afronte më shumë vendet kandidate me BE-në.
Kosova mbetet vendi më pak i avancuar në procesin e integrimit evropian në rajon. Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, aplikimi i saj ende nuk ka marrë statusin e vendit kandidat dhe nuk përmendet në diskutimet aktuale për zgjerimin.
Në anën tjetër, Mali i Zi dhe Shqipëria konsiderohen më të avancuara në negociatat me BE-në, pasi kanë hapur të gjithë kapitujt negociues. Maqedonia e Veriut ka nisur zyrtarisht negociatat, ndërsa Serbia vazhdon procesin prej vitesh, megjithëse ai është ngadalësuar për shkak të kritikave lidhur me sundimin e ligjit dhe raportet me Rusinë.
Radiotelevizioni i Kosovës dhe Ministria e Kulturës dhe Turizmit kanë nënshkruar marrëveshje të re bashkëpunimi për rikthimin dhe zhvillimin e festivalit tradicional “Akordet e Kosovës”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme të muzikës shqipe në vend.
Marrëveshja u firmos nga ushtruesja e detyrës së Drejtoreshës së Përgjithshme të RTK-së, Zana Spahiu dhe ministrja Saranda Bogujevci, në prani të kryetarit të Bordit të RTK-së, Dardan Beqiri, ushtruesit të detyrës së drejtorit të Televizionit, Rilind Gërvalla dhe këshilltarit të lartë të ministrisë, Muhedin Nushi.
Sipas marrëveshjes, nën ombrellën e “Akordeve të Kosovës” do të organizohet Festivali i Këngës në RTK, ndërsa risi kryesore do të jetë rikthimi i festivalit për fëmijë, i cili për herë të parë do të organizohet nga RTK. Institucionet vlerësuan se ky bashkëpunim do të ndikojë në fuqizimin e skenës muzikore vendore, promovimin e talenteve të reja dhe rritjen e prezencës së Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës.
RTK ka bërë të ditur se synon pjesëmarrjen në “Eurovision Song Contest” dhe “Junior Eurovision Song Contest”, të organizuara nga Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU), duke e konsideruar festivalin si një platformë të rëndësishme për promovimin e artistëve kosovarë. Marrëveshja paraqet vazhdimësi të bashkëpunimit trevjeçar mes RTK-së dhe Ministrisë së Kulturës, ndërsa detajet për datat, formatin dhe aplikimet pritet të publikohen në ditët në vijim.
“Akordet e Kosovës”, i themeluar më 1963 nga Radiotelevizioni i Prishtinës, konsiderohet ndër festivalet më të rëndësishme të muzikës shqipe, duke kontribuar në afirmimin e shumë këngëtarëve dhe kompozitorëve ndër vite.
Në tri edicionet e fundit të Festivalit të Këngës në RTK, fitues kanë qenë La Fazani me këngën “Oj Kosovë”, Endrit Krasniqi me “Flas me gjethen” dhe Arsi Bako me këngën “Rreze zjarri”.
Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar se nga 16 prilli deri më 20 maj 2026 janë konfirmuar gjithsej 17 raste me fruth në vend.
Sipas të dhënave zyrtare, numri më i madh i rasteve është regjistruar në Ferizaj me gjashtë raste, pasuar nga Prishtina me katër raste, Kaçaniku me tre raste, ndërsa nga një rast është raportuar në Lipjan, Fushë Kosovë, Gjilan dhe Shtime.
IKShPK bëri të ditur se të gjitha rastet e konfirmuara janë persona të pavaksinuar me vaksinën MMR, e cila mbron nga fruthi, shytat dhe rubella. Po ashtu, të prekurit kanë pasur nevojë për trajtim spitalor, çka sipas institutit tregon rrezikun serioz që paraqet kjo sëmundje dhe komplikimet që mund të shkaktojë.
Duke pasur parasysh natyrën shumë ngjitëse të fruthit, IKShPK u ka bërë thirrje urgjente prindërve që të kontrollojnë kartelat e vaksinimit të fëmijëve dhe të sigurohen që ata të vaksinohen në qendrat e mjekësisë familjare.
Instituti rekomandon gjithashtu shmangien e kontakteve të panevojshme me persona që shfaqin simptoma të dyshimta si temperaturë e lartë, skuqje në lëkurë, kollë apo rrufë. Çdo person me shenja të mundshme të fruthit duhet të paraqitet menjëherë në institucionet shëndetësore.
Sipas IKShPK-së, institucionet shëndetësore po monitorojnë nga afër situatën epidemiologjike dhe në terren po ndërmerren masa konkrete për identifikimin e fëmijëve të pavaksinuar, kontaktimin e prindërve dhe organizimin e ekipeve mobile për vaksinim, veçanërisht në zonat me mbulueshmëri më të ulët.
Instituti rikujtoi se vaksinimi mbetet mënyra më efektive dhe më e sigurt për parandalimin e fruthit dhe mbrojtjen e shëndetit publik, duke paralajmëruar se çdo vonesë në vaksinim rrit rrezikun e përhapjes së sëmundjes dhe komplikimeve serioze, sidomos tek fëmijët dhe personat me imunitet të dobësuar.