Para Ukrainës, hera e fundit që Rusia e pushtoi plotësisht një vend tjetër sovran ishte Gjeorgjia. Moska doli fituese pas konfliktit 16-ditor në vitin 2008, por ai ishte i rrëmujshëm dhe tregoi se forcat e armatosura ruse kishin nevojë për një përmirësim të madh.

Katër vjet më parë, një ushtri ruse gjysmë e reformuar u vu sërish në provë, kur qindra mijëra trupa u dërguan në Ukrainë. Duke gjykuar nga humbjet marramendëse – më shumë se 1.2 milion të vrarë dhe të plagosur – kjo luftë duket dukshëm më e vështirë. Dhe, Moska ende nuk ka fituar.

Por, Forcat e Armatosura të Rusisë po mësojnë. Pyetja është sa kanë mësuar që nga 24 shkurti 2022.

“Ata po përshtaten me kushtet e fushëbetejës, por ndryshimet më të përhershme në forcë për sa i përket strategjisë dhe operacioneve do të ndodhin më pas”, tha për Radion Evropa e Lirë (REL) Dara Massicot, eksperte i kamotshëm për Forcat e Armatosura Ruse dhe bashkëpunëtore në Institutin për Paqe Ndërkombëtare, Carnegie Endoëment.

“Do ta karakterizoja më shumë si përshtatje sesa si reformë atë nëpër të cilën ka kaluar ushtria ruse, duke qenë se shumë nga kjo duket se nxitet nga presione të menjëhershme”, tha Nick Reynolds, hulumtues për luftën tokësore në Royal United Services Institute, një institut kërkimor në Londër.

“Ajo nuk po ndërton forcën ideale që do të jetë efektive për të luftuar në të ardhmen. Por, po zgjidh probleme operacionale dhe po përpiqet të vendosë një forcë mjaftueshëm të mirë, sipas standardeve të veta, për të zgjidhur problemet para vetes”, shtoi ai.

“Nuk ka pasur asnjë ‘reformë’ në kuptimin rus të fjalës; logjika e luftës e bën të pamundur”, tha nënkoloneli Juha Kukkola, profesor në Grupin e Kërkimit për Rusinë në Universitetin Kombëtar të Mbrojtjes të Finlandës.

Ushtria ruse “është duke mësuar nga dështimet… duke humbur njëkohësisht trupat dhe pajisjet me përvojë të mëparshme, ndërsa mëson të mbijetojë në fazën tjetër të luftës”, tha ai për REL-in.

Mësimet e nxjerra janë “të përshtatshme për nevojat e kësaj lufte, por ndoshta jo edhe për luftën tjetër”, shtoi ai.

Mes Gjeorgjisë dhe Ukrainës

Pas fitores në Gjeorgji, ministri i atëhershëm i Mbrojtjes, Anatoly Serdyukov, u caktua të mbikëqyrte ndryshime të mëdha në ushtri, përfshirë largimin nga mendësia e vjetër sovjetike.

Ai u përpoq të zvogëlonte madhësinë e përgjithshme të ushtrisë, riorganizoi arsimin ushtarak, i dha përparësi më shumë nënoficerëve si rreshterët dhe u përpoq të kalonte nga divizionet e mëdha e të ngadalta, drejt grupeve taktike të batalioneve më të vogla dhe më të lëvizshme.

U bënë investime të mëdha në tanke të reja, transportues të blinduar të rinj, raketa të reja, për të mos përmendur sistemet e reja të komunikimit, të cilat kishin dështuar në Gjeorgji.

Megjithatë, në vitin 2012 Serdyukov u shkarkua nga Vladimir Putin, i shoqëruar nga një hije skandali. Zëvendësuesi i tij, besnik i kamotshëm i Putinit, Sergei Shoigu, injoroi oficerët veteranë që kërkonin rikthim të plotë të strukturave të mëparshme, por bëri pak për modernizim të mëtejshëm.

Reformat e Serdyukovit kishin të bënin vërtet me përmirësimin e aftësisë së Rusisë për të luftuar një luftë lokale”, tha Katri Pynnoniemi, profesoreshë në Qendrën Finlandeze për Studime Ruse dhe të Evropës Lindore në Universitetin e Helsinkit.

“Pastaj, rreth vitit 2012, pati një zhvendosje. Theksi u vu te përgatitja për një luftë më të madhe…. Në realitet nuk pati asgjë madhore, por pati këtë perceptim kërcënimi nga regjimi rus që ndryshoi. Kjo i ndali reformat”, shtoi ajo.

Në vitet që pasuan, Kremlini ndërmori një angazhim të madh ushtarak: një operacion ekspedite në Siri. Aty, sipas ekspertëve, fitoi përvojë të vlefshme në gjëra si sulmet të koordinuara ajrore: kur ushtarët në terren koordinohen drejtpërdrejt me pilotët në ajër për të goditur objektiva të caktuara.

Kur Rusia pushtoi Ukrainën, vëzhguesit e jashtëm prisnin që ushtria ruse, më e madhe dhe më e armatosur, të hynte në Kiev brenda pak ditësh. Kjo nuk ndodhi, pjesërisht për shkak të qëndresës ukrainase, por edhe për shkak të operacioneve të dobëta ruse.

Brenda një viti, forcat ukrainase kryen dy kundërofensiva, duke zmbrapsur pozicionet ruse në rajonin jugor të Hersonit dhe në rajonin verilindor të Harkivit.

Ndërkohë, Kremlini ndërroi komandantë, duke u përpjekur ta rimarrë vrullin. Derisa u përfshi në rebelimin e shkurtër të qershorit 2023 nga shefi i mercenarëve të Wagnerit, Yevgeny Prigozhin, gjenerali Sergei Surovikin arriti t’i stabilizonte linjat ruse pjesërisht duke ndërtuar mbrojtje të gjera shumështresore që u njohën si Linjat e Surovikinit.

Komandantët rusë gjithashtu iu kthyen taktikave të vjetra sovjetike, jo të modernizuara: dërgimi i valëve të këmbësorisë për të mbingarkuar mbrojtjet ukrainase. Kjo zakonisht përfshinte burra të trajnuar dobët dhe të armatosur lehtë, ndonjëherë të burgosur, dhe u bë e njohur si një “makinë mishi” për shkak të humbjeve të jashtëzakonshme.

Së fundmi, oficerët kanë përdorur metoda si dërgimi i burrave të armatosur lehtë që përpiqen të kalojnë me shpejtësi përtej mbrojtjeve ukrainase, duke përdorur motoçikleta ose automjete të tjera, për të lëvizur shpejt – dhe për të shpresuar t’u shmangen dronëve.

Rezultati? Rusia ka pësuar më shumë të vrarë dhe të plagosur sesa në të gjitha luftërat që ka zhvilluar së bashku që nga Lufta e Dytë Botërore.

“Ata kanë humbur pjesën më të madhe të automjeteve të blinduara dhe nuk i vendosin në vijën e frontit në të njëjtën mënyrë apo në të njëjtat numra si më parë”, tha Reynolds për REL-in. “Synojnë sulme këmbësorie për të kapur dhe mbajtur pozicione. Pranojnë humbje shumë të larta. Forcat tokësore, këmbësoria, autoblindat, nuk janë shumë të afta”.

Njësitë në vijën e frontit, tha Massicot, janë gjithashtu të përfshira nga “probleme të përhapura dhe të tmerrshme disiplinore”.

“Kjo është arsyeja pse e kam të vështirë të përdor fjalën reformë për atë që po vjen për ushtrinë ruse, sepse reforma kërkon pranimin e problemeve dhe dëshirën për të bërë diçka për to”, tha ajo. “Dhe mendoj se nuk ka gatishmëri në këtë kohë për të pranuar këto probleme në vijën e frontit”.

Në frontin elektronik

Ndër përmirësimet që ekspertët kanë vënë re janë taktikat e artilerisë ruse dhe aftësia e saj për të përdorur luftën elektronike për të bllokuar dronët ose radarët e avionëve.

Dhe pastaj janë dronët.

Si për Rusinë ashtu edhe për Ukrainën, e gjithë lufta është transformuar nga dronët, thanë ekspertët: dronët kamikazë Shahed, dronë të rëndë furnizimi dhe dronë të drejtuar me kabllo me fibër optike. Duke mbetur fillimisht pas në kapacitetet e saj me dronë, Rusia bleu mijëra njësi dhe teknologji nga Irani dhe më pas zhvilloi prodhim vendas.

Njësia Rubicon e Rusisë ka shkaktuar dëme të mëdha ndaj forcave ukrainase. Një njësi hibride që zhvillon dhe blen teknologji të reja, ndërsa teston taktika të reja dhe lufton përkrah njësive të rregullta, Qendra Rubicon për Teknologji të Avancuara të Paekuipazhuara shihet si nisma më e suksesshme e re që Rusia ka vendosur në përdorim që nga viti 2022.

“Si model, udhëheqja ushtarake ruse e pëlqen shumë”, tha Massicot. “Me një nivel të përshtatshëm burimesh shtetërore ajo ka kaluar nga një organizatë kërkimore në një organizatë operacionale dhe tani po merr më shumë role trajnimi. Kjo është diçka që ata duan ta përsërisin në fusha të tjera”.

Faktori vendimtar për Rusinë është thjesht fakti që është më e madhe, tha Kukkola.

“Në këtë lloj lufte, nuk duhet të jesh ‘më i mirë’ se kundërshtari, mjafton të kesh më shumë burime, njerëzore dhe materiale, dhe kohë – nëse asgjë tjetër – kjo ndryshon situatën strategjike”, tha ai.

Por, Rusia nuk ka burime të mjaftueshme për të filluar zhvillimin e forcave të saj të ardhshme bazuar në atë që ka mësuar në Ukrainë, shtoi Kukkola, sepse po humb shumë njerëz.

“Ushtritë që i mbijetojnë një lufte, ndonjëherë dalin prej saj më të forta dhe ndonjëherë dështojnë plotësisht kur vihen sërish në provë”, tha ai. /REL/

Gjykata Supreme të premten rrëzoi disa nga tarifat e gjera të Presidentit Trump mbi mallrat e importuara, por la të hapur mundësinë që Shtëpia e Bardhë të përdorë mjete të tjera për të vendosur taksat e diskutueshme.

Në një goditje të rëndësishme për Trump, gjykata e lartë me shumicë konservatore vendosi se presidenti kishte tejkaluar autoritetin e tij duke vendosur tarifat e gjera, një politikë kyçe e mandatit të tij të dytë. Gjyqtarët Kavanagh, Alito dhe Thomas dolën kundër vendimit.

“IEEPA nuk e autorizon Presidentin të vendosë tarifa,” shkroi Kryetari i Gjykatës, John Roberts, në vendim, duke iu referuar Aktit për Fuqitë Ekonomike Ndërkombëtare në Rast Emergjence (International Economic Emergency Powers Act).

Roberts theksoi se Trump pretendon që ligji i jep atij autoritet pothuajse të pakufizuar për të vendosur çdo tarifë për çdo arsye, një pretendim që, sipas tij, sfidon logjikën.

“Asnjë President nuk e ka përdorur këtë statut për të vendosur tarifa, e aq më pak tarifa të kësaj përmase dhe shtrirjeje,” shkroi Roberts. “Kjo ‘mungesë precedenti historik’, së bashku me gjerësinë e autoritetit që presidenti tani pretendon, sugjeron se tarifat shkojnë përtej ‘kompetencës së ligjshme’ të presidentit.”

Shtëpia e Bardhë është zotuar se do të lëvizë shpejt për të zëvendësuar tarifat që Gjykata Supreme rrëzoi me taksa të tjera importi. Nuk ishte menjëherë e qartë sa kohë mund të zgjasë kjo apo çfarë pengesash ligjore mund të përballet administrata.

Përveç ligjshmërisë së tarifave, gjykata e lartë duhej të vendoste edhe për çështjen e ndërlikuar të rimbursimit të miliarda dollarëve të mbledhur deri më tani, siç kërkuan paditësit.

Nuk ishte menjëherë e qartë se çfarë do të thotë vendimi për afro 300 miliardë dollarët që SHBA-ja ka mbledhur tashmë nga kompanitë që importojnë mallra të mbuluara nga akti.

Vendimi e kthen çështjen në një gjykatë më të ulët për të vendosur nëse këto para duhet të kthehen.

“Ky proces ka gjasa të jetë një rrëmujë,” argumentoi gjyqtari Brett Kavanaugh në një mendim kundërshtues.

Rasti u përqendrua në Aktin e vitit 1977 për Fuqitë Ekonomike Ndërkombëtare në Rast Emergjence, i cili i jep presidentit të drejtën të “rregullojë … importin ose eksportin” e mallrave nëse ai shpall një “kërcënim të pazakontë dhe të jashtëzakonshëm.”

Trump e përdori këtë akt për të vendosur dy grupe tarifash. Njëri synonte produkte nga Kina, Kanadaja dhe Meksika, për të cilat Trump thotë se nuk kanë bërë mjaftueshëm për të ndalur rrjedhën e fentanilit drejt SHBA-së, pa pretenduar madje ndonjë lidhje të mundshme mes kësaj çështjeje dhe tregtisë.

Ai gjithashtu së fundmi ka kërcënuar të vendosë një seri të re tarifash ndaj aleatëve evropianë për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kërkesës së tij që SHBA-ja të marrë nën kontroll Grenlandën, megjithëse më pas u tërhoq.

Taksat e tjera mbi importet nga pothuajse të gjithë partnerët tregtarë në botë synonin t’i jepnin fund asaj që Trump e quajti kërcënim urgjent nga deficitët e mëdhenj tregtarë, edhe pse SHBA-ja ka pasur deficit tregtar prej dekadash dhe në fakt ka suficit tregtar me disa nga vendet e synuara.

Një grup biznesesh të vogla dhe shtetesh të drejtuara nga demokratët ngritën padi veçmas, duke theksuar se IEEPA nuk është përdorur kurrë për të vendosur tarifa dhe se vetëm Kongresi ka të drejtën të vendosë taksa të tilla mbi mallrat e shitura në SHBA. Ata fituan në gjykatat më të ulëta, duke e çuar çështjen përpara gjykatës së lartë me shumicë konservatore.

Gjatë një seance të gjatë dëgjimore në nëntor, gjyqtarët u shfaqën kryesisht skeptikë ndaj pretendimeve të Trump, por vëzhguesit e gjykatës paralajmëruan se kjo nuk tregon gjithmonë se si do të votojnë përfundimisht.

Trump ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e një vendimi të favorshëm, duke e quajtur të drejtën e tij të pakufizuar për të vendosur tarifa një mjet thelbësor për të ruajtur fuqinë e SHBA-së në skenën globale.

Tarifat janë taksa që paguhen nga kompanitë që importojnë produkte, jo nga vendet e huaja vetë, siç ka pretenduar Trump. Kompanitë zakonisht ua kalojnë kostot shtesë konsumatorëve për të shmangur uljen e fitimeve, por disa analistë thonë se ato shpesh i vonojnë ose i maskojnë rritjet e çmimeve për të mos humbur klientë apo pjesë tregu. /New York Daily News/

Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi paralajmëroi të premten në fjalimin e saj të parë pas zgjedhjeve në parlament për një “presion” në rritje nga Kina, duke premtuar një rishikim të strategjisë së mbrojtjes, lehtësim të kufizimeve për eksportin ushtarak dhe forcim të zinxhirëve kritikë të furnizimit, raporton Reuters.

Që nga marrja e detyrës katër muaj më parë, Takaichi është përfshirë në një mosmarrëveshje diplomatike me Kinën pas deklaratave se Japonia mund të përdorë forcën ushtarake për të kundërpërgjigjur çdo sulmi ndaj Tajvanit që kërcënon edhe territorin japonez.

Pas fitimit të një shumice të madhe në zgjedhjet e këtij muaji për Dhomën e Poshtme, ajo prezantoi një agjendë për të kundërshtuar atë që e sheh si kërcënim ekonomik dhe sigurie në rritje nga Kina dhe partnerët e saj rajonalë.

Pak rezistencë politike për planin e saj

Me koalicionin qeverisës që zotëron më shumë se dy të tretat e vendeve, kryeministrja përballet me pak rezistencë politike.
“Japonia po përballet me mjedisin më të rëndë dhe më kompleks të sigurisë që nga Lufta e Dytë Botërore,” tha Takaichi, duke përmendur aktivitetin ushtarak në rritje të Kinës, lidhjet e saj të ngushta të sigurisë me Rusinë dhe kapacitetin në rritje bërthamor dhe raketor të Koresë së Veriut.

Ajo njoftoi se qeveria do të rishikojë këtë vit tre dokumentet kryesore të sigurisë për të prodhuar një strategji të re mbrojtjeje dhe do të përshpejtojë rishikimin e rregullave për eksportin ushtarak për të zgjeruar shitjet në tregjet e huaja dhe për të forcuar kompanitë e mbrojtjes.

Një panel politik i Partisë Liberale Demokratike të Takaichi propozoi të premten heqjen e rregullave që kufizojnë eksportin e pajisjeve ushtarake vetëm në ekuilibër joushtarak, si jelekët kundër plumbave, sipas agjencisë së lajmeve Kyodo.

Rritje ushtarake dhe masa të tjera

Takaichi ka përshpejtuar rritjen e shpenzimeve ushtarake të nisura në 2023, që synon dyfishimin e tyre në 2% të PBB-së deri në fund të marsit, duke bërë Japoninë një nga shpenzuesit më të mëdhenj ushtarakë në botë, pavarësisht kushtetutës paqësore.

Ajo gjithashtu njoftoi krijimin e një Këshilli Kombëtar të Inteligjencës, të kryesuar prej saj, për të bashkuar informacionet e mbledhura nga agjencitë, përfshirë policinë dhe ministrinë e mbrojtjes.

Përveç sigurisë, Takaichi propozoi krijimin e një versioni japonez të Komitetit për Investimet e Huaja Sensibile të SHBA-së (CFIUS) për të shqyrtuar investimet e huaja në sektorë të ndjeshëm dhe tha se do të rishikohen rregullat për blerjet e tokës nga të huajt.

Ajo premtoi gjithashtu të ulë varësinë nga “vendet specifike” duke forcuar zinxhirët e furnizimit dhe duke bashkëpunuar me aleatët për sigurimin e materialeve kritike, përfshirë metale të rralla, në ishullin e largët Paqësor të Minamitori.

Në përfundim, kryeministrja theksoi rifillimin e shpejtë të reaktorëve bërthamorë të ndalur që pas katastrofës së Fukushima në 2011.
“Një komb që nuk merr përsipër sfida nuk ka të ardhme. Politika që vetëm mbron nuk mund të frymëzojë shpresë,” përfundoi Takaichi.

/Reuters/

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u dorëzoi ultimatumin e tij më të fundit Iranit të enjten gjatë një takimi të Bordit për Paqe, koalicionit të Lindjes së Mesme që Trump formoi për të stabilizuar një rajon që ai mund ta zhytë së shpejti në një luftë të re.

Ironia e të kërkuarit njëkohësisht paqe dhe kërcënimit me veprime ushtarake nënvizon impulsin konkurrues në thelb të politikës së jashtme të Trump-it në mandat të tij të dytë, raporton BBC.

Ndoshta asnjëherë kjo kontradikë nuk shihet më qartë sesa në ngërçin midis Uashingtonit dhe Teheranit – një bllokadë që është përshkallëzuar shpejt dhe tani mund të çojë në fushatën më të madhe ajrore amerikane në vite.

Trump ka thënë se ai preferon një zgjidhje diplomatike në formën e një marrëveshjeje që do të përfundojë programin bërthamor të armëve të Iranit. Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha të mërkurën se do të ishte “shumë i mençur” për Iranin që të bënte një marrëveshje.

Megjithatë, për gjithë fjalët rreth diplomacisë, Trump ka rritur retorikën e tij kundër Republikës Islamike në javët e fundit, dhe ka urdhëruar atë që analistët thonë se është rritja më e madhe ushtarake e SHBA-së në Lindjen e Mesme që nga Lufta e Irakut në 2003.

Është një shembull tjetër i dukshëm i gatishmërisë së Trump-it për të përdorur forcë ushtarake më shpesh se sa mbështetësit e tij prisnin në mandat të tij të dytë, dhe pa miratimin paraprak të Kongresit.

Kërcënimi i Trump-it për të goditur Iranin nuk mund të injorohet thjesht si një taktike negociimi, pasi herën e fundit që ai kërcënoi një armik me veprime ushtarake, SHBA-ja ndoqi me një sulm ndaj Venezuelës në janar. /BBC/