Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Live

Zgjedhjet e sotme në SHBA: Test për Presidentin Trump dhe shumicën në Kongres

Published

on

By

Më shumë se 57 milionë amerikanë kanë votuar përpara kohe, ndërsa sot hapen qendrat e votimit në të gjithë SHBA-në për zgjedhjet e mesmandatit . Këto zgjedhje konsiderohen si një votëbesim i drejtpërdrejtë për dy vitet e para të mandatit të Presidentit Donald Trump dhe për përbërjen e re të legjislaturës në Uashington.

Në garë janë të gjitha 435 ulëset e Dhomës së Përfaqësuesve dhe 35 nga 100 ulëset e Senatit. Humbja e shumicës parlamentare në ndonjërën prej dhomave nga ana e republikanëve do të kufizonte ndjeshëm hapësirën e Presidentit Trump për të kaluar reformat e tij dhe do t’u jepte demokratëve mundësi për të nisur hetime parlamentare ndaj administratës.

Tema kryesore e fushates ka qenë kostoja e jetesës, ku votuesit kanë shprehur shqetësime për rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe karburantit. Kjo rritje është ndikuar nga politikat e tarifave tregtare si dhe konflikti me Iranin, i cili e ngriti çmimin e naftës në nivele rekord gjatë muajve të fundit.

Donald Trump zhvilloi një seri tubimesh në ditët e fundit të fushates për të mobilizuar bazën e tij elektorale, duke u fokusuar edhe në shtete konservatore si Kansas dhe Iowa, ku garat janë bërë më të ngushta se sa pritej. Rezultatet e para pritet të rrjedhin gjatë orëve të vona të mbrëmjes, ndërsa numërimi përfundimtar në disa zona mund të zgjasë disa ditë. /The New York Times/

Continue Reading

Lajmet

Detaje nga dosja e Prokurorisë për vrasjen e dyfishtë në Gjilan

Published

on

By

Goditje me grushte në kokë e trup, një mjet i fortë, një litar i vendosur rreth qafës dhe gjurmë gjaku në shtratin ku u gjet e pajetë foshnja. Këto janë disa nga detajet e përshkruara në dosjen e Prokurorisë Themelore në Gjilan lidhur me vrasjen e dyfishtë në fshatin Demiraj.

Sipas dosjes, Braim Demiri dyshohet se më 1 nëntor 2026, pas orës 00:27 dhe deri në orët e mëngjesit, pas një konflikti fizik me djalin e tij, Adonis Demirin, e ka privuar atë nga jeta.

“Me një litar të cilin ia vendos në qafë viktimës dhe sipas shenjave të njëjtin e ngulfat”, thuhet në përshkrimin e dyshimeve në dosjen e Prokurorisë.

Në të njëjtën ngjarje dyshohet se është vrarë edhe foshnja. Në përshkrimin e veprës penale, Prokuroria pretendon se foshnja D. është gjetur e pajetë në shtratin e babait të saj, Adonis Demirit, me shenja dhune dhe njolla gjaku.

“…ndërsa më parë edhe fëmija D., është gjetur e pajetë me shenja dhune në shtratin e babait të saj, tani të ndjerit Adonis, ku janë vërejtur edhe njolla gjaku, krejt këto të shkaktuara me dyshimin nga babai i saj, tani i ndjeri Adonis, ashtu që nga veprimet e të njëjtëve janë privuar nga jeta dy anëtarë të familjes së tyre”, thuhet në dosje.

Lidhur me gjendjen në të cilën janë gjetur viktimat, Prokuroria përshkruan:

“Viktima Adonis Demiri është gjetur me lëndime të dukshme në fytyrë, i mbuluar me gjak dhe me një litar të shtrënguar rreth qafës, ndërsa foshnja D. është gjetur e pajetë me shenja dhune”.

Mënyra e saktë e privimit nga jeta të të dy viktimave ende nuk është përcaktuar, pasi deklaratat e të pandehurve nuk përputhen me incizimet e kamerave të sigurisë të marra nga pajisja DVR e sekuestruar në shtëpinë e vëllait të të dyshuarit.

“Po ashtu, duhet potencuar se mënyra e saktë e privimit nga jeta të djalit Adonis, por edhe e mbesës së tij D., për momentin është ende e paqartë, pasi ekzistojnë kundërthënie të qarta në mes të deklaratave të të pandehurve dhe incizimeve të kamerave të sigurisë”, thekson Prokuroria.

Përveç Braim Demirit, e pandehur është edhe bashkëshortja e tij, H. Demiri, e dyshuar për ndihmë në kryerjen e veprës penale të vrasjes së rëndë. Prokuroria ka kërkuar masën e paraburgimit për shkak të rrezikut të bashkërendimit të deklaratave mes të pandehurve.

“…dy të pandehurit kanë dhënë versione të ngjarjes që bien ndesh me incizimet e kamerave të sigurisë, ekziston rrezik real që i pandehuri, nëse do të ndodhet në liri, do të bashkërendojë deklaratat me bashkëpandehurën, me çka do të pengonte zhvillimin e rregullt të procedurës penale”, thuhet në kërkesë.

Hetimet ndodhen në fazën fillestare. Janë në pritje rezultatet e autopsisë nga Instituti i Mjekësisë Ligjore, ekspertizat e gjurmëve biologjike, të litarit dhe të pajisjeve elektronike, si dhe intervistimi i dëshmitarëve të tjerë. Përveç dyshimit për vrasje të rëndë, Braim Demiri dyshohet edhe për armëmbajtje pa leje.

/Ekonomia online/

Continue Reading

lajme

Moti sot: Shi dhe borë në viset e larta

Published

on

By

Sot në Kosovë do të mbajë mot i vranët dhe me reshje shiu, ka njoftuar Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHK).

Sipas parashikimit të institutit, në zonat e larta malore priten reshje të përziera shiu dhe bore.

Temperaturat minimale do të lëvizin nga 0 deri në 3 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale gjatë ditës do të arrijnë nga 6 deri në 8 gradë Celsius. Era do të fryjë nga verilindja me shpejtësi prej 1 deri në 6 metra në sekondë. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Qeveria prezanton projektbuxhetin për vitin 2027, parashihen 4.27 miliardë euro

Published

on

Qeveria e Kosovës ka prezantuar projektbuxhetin për vitin 2027, i cili kap vlerën e 4.27 miliardë eurove.

Kryeministri Albin Kurti bëri të ditur se projektbuxheti i vitit të ardhshëm është 200 milionë euro më i lartë se buxheti i rishikuar për vitin 2026 dhe 300 milionë euro më i lartë se buxheti fillestar i këtij viti.

Nga shuma e përgjithshme, 908 milionë euro parashihen të ndahen si financim i drejtpërdrejtë për komunat e Kosovës.

Gjatë prezantimit, Kurti tha se rritja e vazhdueshme ekonomike ka ndikuar në zgjerimin e buxhetit dhe në qëndrueshmërinë e financave publike.

Sipas tij, ekonomia e Kosovës ka shënuar rritje prej 5.4 për qind në tremujorin e parë dhe 4.1 për qind në tremujorin e dytë të këtij viti.

“Kjo na vendos te vendet me rritjen më të shpejtë në rajon dhe më gjerë. Kjo nënkupton edhe rritjen në vazhdimësi të buxhetit dhe qëndrueshmërinë e financave publike”, deklaroi Kurti.

Kryeministri bëri të ditur gjithashtu se, sipas projektbuxhetit për vitin 2027, Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) parashihet të mbledhë të hyra në vlerë sa 60 për qind e të hyrave që pritet t’i mbledhë Dogana e Kosovës.

Kurti e cilësoi projektbuxhetin si rekord edhe për komunat, duke theksuar se rritja e financimit për pushtetin lokal vjen si rezultat i rritjes së vazhdueshme të granteve qeveritare.

Pas miratimit në Qeveri, projektligji për buxhetin e vitit 2027 pritet t’i procedohet Kuvendit të Kosovës për shqyrtim dhe votim.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara