Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Lajmet

DW: Gjermani: Gjithnjë e më shumë njerëz ndryshojnë punë

Published

on

Një numër gjithnjë e në rritje punonjësish në Gjermani e ndryshojnë vendin e punës brenda një viti. Janë kryesisht meshkujt në punë me paga të ulëta ata që kërkojnë më shpesh një punë të re.

Përqindja e punonjësve që kanë ndryshuar vendin e  punës brenda një viti u rrit me 13 pikë përqindjeje midis viteve 2013 dhe 2024. Kjo del sipas një studimi të ri të Institutit për Kërkime të Punësimit (IAB), të publikuar sot në Nuremberg.

Sipas studimit, në vitin 2013 vetëm 12 për qind e grave dhe 13 për qind e burrave punonin në një profesion të ndryshëm nga viti i mëparshëm. Që atëherë, numri i njerëzve që kanë ndryshuar profesion është rritur ndjeshëm: në vitin 2024, lëvizshmëria profesionale te meshkujt ishte 16 për qind më e lartë se në vitin 2013, ndërsa te femrat ishte 10 për qind më i lartë.

Meshkujt ndërrojnë punë më shpesh, veçanërisht kur pagat janë të ulëta

Rritja e lëvizshmërisë në karrierë vërehet në të gjitha nivelet e pagave, megjithatë ishte më e theksuar tek meshkujt sesa tek femrat, vëren IAB. Meshkujt në profesionet me paga të ulëta e të mesme, veçanërisht, ishin më të gatshëm të ndryshonin karrierë. Megjithatë, mobiliteti u ul kur niveli i pagës u rrit.

Femrat ndryshonin profesionin më shpesh se meshkujt, veçanërisht në grupin e pagave të mesme. Sipas autorëve të studimit, një arsye e mundshme për këtë është se, në këtë nivel pagash, femrat priren të kalojnë në punë me kohë të pjesshme më shpesh pas lindjes së një fëmije. Në profesionet me paga të ulëta të mesme ose të larta, mobiliteti i tyre profesional ishte dukshëm më i ulët.

Klima ekonomike ndikon në tregun e punës

Studimi gjithashtu tregon se mobiliteti profesional është i lidhur ngushtë me situatën ekonomike: ‘U vërejt një rritje në vitet kur kërkesa për punë u rrit veçanërisht ndjeshëm për shkak të klimës ekonomike,’ thuhet në të. Në të njëjtën kohë, numri i ndryshimeve të vendit të punës ishte më i ulët gjatë periudhave të vështirësive ekonomike. “Kjo sugjeron se punonjësit shfrytëzojnë mundësitë në profesione të reja kur shumë nga këto vende pune të reja krijohen si rezultat i rritjes së punësimit,” shkruajnë autorët.

Kështu, pandemia COVID-19 ngadalësoi përkohësisht rritjen e mobilitetit të karrierës. Ai arriti kulmin në vitin 2023, përpara se të fillonte sërish të binte në vitin 2024. “Ndryshimi strukturor ndryshon kërkesën për punë. Ata që kalojnë në një profesion që ka shumë kërkesë në atë kohë zakonisht si rezultat janë në gjendje të përmirësojnë perspektivat e tyre të fitimit,” tha Mara Buhmann, hulumtuese në IAB.

aud (ag, tgsch)

Continue Reading

Lajmet

DW: Optimizëm i matur-Klima e biznesit në Gjermani përmirësohet

Published

on

Klima e biznesit në Gjermani është përmirësuar më tej. Indeksi ifo i klimës së biznesit është barometri kryesor i ekonomisë gjermane. Ai u rrit në të gjitha sektorët, pavarësisht situatës së paqartë në Lindjen e Mesme.

Optimizmi në drejtimet e ndërmarrjeve gjermane po forcohet përsëri. Instituti ifo i Mynihut mblodhi të dhëna nga rreth 9.000 drejtues biznesesh. Sipas tij, indeksi i klimës së biznesit u rrit në korrik në 86.6 pikë. Kjo është rritja e tretë radhazi.

Ekonomistët e anketuar nga agjencia Reuters prisnin vetëm 86.0 pikë. Në qershor, barometri kishte shënuar 85.7 pikë.

Analistët paralajmërojnë megjithatë që rritja aktuale të mos mbiinterpretohet: “Rritja e dukshme e klimës së biznesit ifo ka vlerë të kufizuar informuese, sepse shumica e ndërmarrjeve iu përgjigjën pyetësorit përpara rritjes së fortë të çmimit të naftës gjatë dy javëve të fundit,” thekson Jörg Krämer, ekonomisti kryesor i Commerzbank. Në shumë sektorë në Gjermani rrezikohen humbje masive vendesh pune.

Lufta me Iranin vazhdon të rëndojë mbi optimizmin

Në Lindjen e Mesme,  lufta mes SHBA-së dhe Iranit   u rindez përkohësisht. Kjo i rriti çmimet e naftës. Fuçia e naftës referuese Brent arriti përsëri mbi 100 dollarë.

Ngushtica e Hormuzit është jetike për zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit. Aty, transporti i naftës, gazit dhe lëndëve të para ende nuk ka arritur nivelet e para luftës me Iranin. Një hapje e qëndrueshme e kësaj rruge detare konsiderohet impuls i rëndësishëm për ekonominë gjermane. Prej muajsh, ajo po vuan nën peshën e çmimeve të larta të energjisë.

Në të njëjtën linjë është edhe Alexander Krüger, ekonomisti kryesor i Bethmann Hal: “Optimizmi i ndërmarrjeve mund të përmirësohet vetëm kur çmimet e energjisë të bien ndjeshëm. Deri atëherë, klima do të vazhdojë ndoshta të ecë me valë-valë.” Kështu, edhe vlerësimi për situatën aktuale rezulton më i dobëvlen veçanërisht për industrinë përpunuese dhe sektorin e shërbimeve.

Me optimizëm drejt së ardhmes

Pritshmëritë për të ardhmen janë dukshëm më pozitive. Treguesi u mbështet kryesisht nga përmirësimi i pritshmërive të ndërmarrjeve. Klima u përmirësua në të gjitha sektorët: në industri, te ofruesit e shërbimeve, në tregti dhe në ndërtim.

Në korrik u ndje veçanërisht optimizëm në drejtimet e ndërmarrjeve industriale gjermane. “Bizneset raportojnë kërkesë të përmirësuar,” tha Klaus Wohlrabe, drejtues i anketave të Institutit ifo. Kjo vlen për sektorët e mëdhenj si prodhuesit e automobilave dhe të makinerive. Nuk vlen, megjithatë, për industrinë kimike. Aty pesimizmi u rrit, “ndoshta i shtyrë nga rritja e çmimeve të naftës,” theksoi Wohlrabe.

Prirje e lehtë drejt rritjes

Rritja e çmimeve të naftës po ngre edhe pritshmëritë për çmimet. Kjo vlen për ekonominë gjermane në përgjithësi. “Shumë ndërmarrje kanë kaluar në rritje çmimesh,” theksoi eksperti Wohlrabe. “Gjithashtu, pasiguria është rritur përsëri, në të gjitha sektorët.”

“Por rritja tregon të paktën potencialin e rimëkëmbjes, nëse SHBA-ja dhe Irani arrijnë një marrëveshje dhe Ngushtica e Hormuzit hapet përgjithmonë,” thekson Krämer, ekonomisti kryesor i Commerzbank. Në mënyrë të ngjashme i interpreton të dhënat edhe Wohlrabe: “Ekonomia gjermane është gati të marrë vrull,” thotë drejtuesi i anketave të Institutit ifo. “Për ekonominë në tërësi, po vihet re një prirje e lehtë rritëse.”

aud (tgsch, ag)

Continue Reading

Lajmet

Sekuestrohen pesë vetura në Vushtrri, dyshohet për falsifikim dokumentesh gjatë importit nga Koreja e Jugut

Published

on

Prokuroria Themelore në Mitrovicë, në bashkëpunim me Doganën e Kosovës dhe Policinë e Kosovës, ka realizuar kontrolle në disa lokacione në Vushtrri, në kuadër të një hetimi për falsifikim dokumentesh gjatë importimit dhe zhdoganimit të automjeteve.

Sipas Prokurorisë, të dyshuarit dyshohet se kanë falsifikuar dhe përdorur dokumente publike të falsifikuara gjatë procedurave për importimin e automjeteve nga Koreja e Jugut.

Hetimet kanë zbuluar dyshimet se në librezat koreane të automjeteve është ndryshuar viti i regjistrimit të parë nga 2015 në 2016, me qëllim që veturat të paraqiteshin si më të reja dhe të plotësonin kushtet ligjore për import në Kosovë.

Dokumentet e dyshuara si të falsifikuara janë përdorur gjatë zhdoganimit të pesë automjeteve, për të cilat janë lëshuar deklarata doganore me të dhëna të pasakta.

Prokuroria ka bërë të ditur se pesë veturat janë sekuestruar, ndërsa hetimet do të vazhdojnë në koordinim me Doganën dhe Policinë e Kosovës për zbardhjen e plotë të rastit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Pesë trupa foshnjesh u gjetën në kuti në shtëpinë e një çifti në Francë

Published

on

Trupat e pesë foshnjave u gjetën në shtëpinë e një çifti në Orange të Francës, shkruan Le Parisien.

Një burim pranë hetimit deklaroi se policia zbuloi mbetjet e të porsalindurve në shtëpinë e një çifti, gruaja e të cilit kishte lindur një foshnjë të shëndetshme të hënën. Hetuesit gjetën trupat në kuti kartoni.

Sipas një burimi pranë hetimit që foli për Le Parisien, kjo grua, e lindur në vitin 1994, lindi fëmijën e saj të tretë të hënën në mbrëmje, pas një rasti të tretë të mohimit të shtatzënisë.

Burri i saj, i cili mungonte kur ajo shkoi në spital pasi kishte pasur dhimbje barku, tha ajo, vendosi të kontrollonte disa kuti në shtëpinë e tyre pas një grindjeje për atë që kishte brenda.

Ishte atje që ai thuhet se zbuloi një trup në dekompozim. Një kontroll u krye në shtëpinë e çiftit.

Burri më pas e çoi çantën në spital, i cili e raportoi incidentin tek autoritetet sipas Nenit 40. Policia gjyqësore e Avignonit u njoftua dhe kontrolloi shtëpinë e çiftit.

Hetuesit zbuluan ato që dukeshin si fetuse në qese plastike të vendosura brenda kutive. Çifti, i përshkruar si pa histori të njohur problemesh, tashmë ka dy fëmijë, të moshës tetë dhe dymbëdhjetë vjeç. Burri punon ndërsa gruaja e tij është shtëpiake.

Zyra e prokurorit të Carpentras nuk i është përgjigjur ende kërkesave tona për koment. Gruaja mbetet në spital dhe nuk është marrë në paraburgim./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara