Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Lajmet

Nis edicioni i 8-të i “Mitrovica Guitar Days”

Published

on

Ka nisur edicioni i tetë i festivalit “Mitrovica Guitar Days”, i cili po sjell në Mitrovicë artistë dhe kitaristë të njohur ndërkombëtarë, koncerte dhe aktivitete të ndryshme artistike që po e pasurojnë jetën kulturore të qytetit.

Festivali është hapur me një performancë nga artistja me renome botërore Carlotta Dalia, e cila ka sjellë një mbrëmje të veçantë me interpretime mbresëlënëse për publikun.

“Mitrovica Guitar Days” vazhdon të afirmohet si një prej festivaleve më të rëndësishme të kitarës në vend, duke krijuar hapësirë për shkëmbim artistik, zhvillim profesional dhe promovim të muzikës.

Ngjarja mbështetet nga Ministria e Kulturës përmes një financimi trevjeçar, me synim zhvillimin dhe qëndrueshmërinë afatgjatë të festivalit. Në koncertin hapës ka marrë pjesë edhe zëvendësministrja Nora Arapi-Krasniqi./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Irani paraqet 14 kushte për marrëveshjen me SHBA-në

Published

on

Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për programin bërthamor dhe Ngushticën e Hormuzit pritet të nisin vetëm pas nënshkrimit të një marrëveshjeje paraprake mes dy vendeve, sipas raportimeve të mediave iraniane dhe ndërkombëtare.

Sipas IRNA, Teherani ka paraqitur një paketë kushtesh që duhet të përmbushen para se të kalohet në negociata të plota. Dokumenti konsiderohet paraprak dhe ende nuk është miratuar përfundimisht nga autoritetet iraniane, ndërsa bisedimet e detajuara pritet të zhvillohen brenda 60 ditëve pas arritjes së kornizës fillestare.

Në këtë fazë fillestare, Irani kërkon garanci politike, ekonomike dhe ushtarake nga SHBA-ja dhe aleatët e saj, si dhe një qasje të re ndaj sanksioneve dhe pranisë ushtarake në rajon. Zhvillimet po ndiqen nga afër edhe nga tregjet ndërkombëtare për shkak të ndikimit që mund të kenë në sigurinë e Lindjes së Mesme dhe furnizimin global me energji.

14 kushtet e paraqitura nga Irani janë:

  1. Ndalim i menjëhershëm i luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin
  2. Angazhim i SHBA-së për mosndërhyrje në punët e brendshme të Iranit
  3. Respektim i sovranitetit të Iranit
  4. Heqje e plotë e bllokadës detare brenda 30 ditësh
  5. Rifillim i lundrimit në Ngushticën e Hormuzit brenda 30 ditësh
  6. Angazhim i SHBA-së për tërheqjen e trupave nga zonat kufitare me Iranin
  7. Pezullim i sanksioneve ndaj naftës, petrokimikës dhe derivateve
  8. Qasje e plotë e Iranit në burimet e tij financiare
  9. Plan rindërtimi për Iranin me vlerë të paktën 300 miliardë dollarë
  10. Fillimi i negociatave për marrëveshjen përfundimtare bërthamore brenda 60 ditëve
  11. Konfirmim i angazhimit të Iranit ndaj Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore
  12. Mosvendosje e sanksioneve të reja gjatë negociatave
  13. Zhbllokim i 24 miliardë dollarëve asete iraniane gjatë procesit
  14. Krijimi i një mekanizmi monitorues për zbatimin e marrëveshjes

Sipas IRNA-s, këto kushte përbëjnë bazën e dokumentit paraprak, ndërsa SHBA dhe Irani ende nuk kanë arritur një dakordim përfundimtar.

Continue Reading

Lajmet

Ekonomia e Kosovës shënon rritje prej 5.43 për qind në tremujorin e parë

Published

on

Ekonomia e Kosovës ka shënuar rritje reale prej 5.43 për qind në tremujorin e parë të vitit 2026, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës.

Sipas ASK-së, rritjen më të madhe e kanë shënuar sektori i administratës publike, arsimit, shëndetësisë dhe aktiviteteve të punës sociale me 22.11 për qind, ndërsa rritje është regjistruar edhe në sektorin e arteve, argëtimit dhe çlodhjes me 13.11 për qind.

Kontribut në rritjen ekonomike kanë dhënë gjithashtu aktivitetet financiare dhe të sigurimit, sektori i industrisë, informacioni dhe komunikimi, ndërtimtaria, bujqësia dhe tregtia.

Sa i përket qasjes së shpenzimeve, ASK bën të ditur se eksporti i mallrave dhe shërbimeve ka shënuar rritjen më të lartë, prej 17.26 për qind.

Continue Reading

Lajmet

Ushtria e Kosovës në Gaza, Maqedonci: Flamuri ynë do të valojë për paqe

Published

on

By

Kosova po bën një hap gjigant që do të mbetet gjatë në historinë tonë ushtarake dhe diplomatike. Në një bisedë në Podcastin e UBT-së, Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka zbuluar detajet e misionit të ardhshëm të FSK-së në Gaza. Ai tregoi se institucionet janë në fazën e fundit të përgatitjeve për të dërguar kontingjentin e parë prej 22 ushtarësh në këtë zonë të krizës globale.

Ky mision ka një peshë të jashtëzakonshme politike për shtetin tonë. Për herë të parë, ushtria e Kosovës do të marrë pjesë në një operacion të mandatuar drejtpërdrejt nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, edhe pse Kosova ende nuk është anëtare e kësaj organizate. Sipas ministrit, kjo dëshmon se aleatët tanë të mëdhenj, me në krye SHBA-në, po na trajtojnë si të barabartë në tavolinat ku vendoset për paqen botërore.

“Misioni në Gaza ka një veçanti, sepse është misioni i parë ku Kosova marrin pjesë në kuadër të një operacioni të mandatuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së. Ne po bëhemi nga një importues i sigurisë në eksportues të sigurisë. Një vend që dikur kishte nevojë për siguri, sot po i kërkohen ushtarët për të kontribuar për paqe”, u shpreh ministri Maqedonci për UBT News.

Kontingjenti ushtarak i FSK-së është i kombinuar dhe i përbërë nga profesionistë të fushave më të rrezikshme. Në këtë grup do të dominojë fusha e deminimit dhe largimit të mjeteve të pashpërthyera, por pjesë e tij do të jenë edhe oficerë të operacioneve speciale që do të vendosen në shtabin qendror të forcës ndërkombëtare stabilizuese. Po ashtu, pjesë e ekipit do të jenë edhe mjekë ushtarakë dhe oficerë planifikues, të cilët do të ofrojnë ndihmë humanitare për qytetarët atje dhe do të punojnë për vendosjen e një paqeje afatgjatë.

Ky prezantim ndërkombëtar shihet si goditja më e mirë ndaj propagandës së Serbisë, e cila tenton ta paraqesë Kosovën si faktor destabilizues në rajon. Ministri kujtoi se si në vitin 2021, kur FSK-ja shërbeu në Kuvajt, flamuri i Kosovës valoi për një vit rresht para syve të shumë shteteve që ende nuk na kanë njohur zyrtarisht. Ai theksoi se misioni i ri në Gaza do të ketë të njëjtin efekt të fuqishëm diplomatik.

“Ne po përcjellim mesazh te vendet mosnjohëse se njohja e Kosovës nënkupton edhe njohjen e kontributit të saj për paqe dhe siguri. Kjo e forcon pozitën tonë ndërkombëtarisht”, potencoi në fund Ministri i Mbrojtjes. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara