Lajmet
Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën
Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.
Published
3 years agoon
By
UBT newsNë këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.
Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.
“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.
Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.
Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.
Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.
Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.
“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.
Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.
Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.
Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al
Lajmet
93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, “Bilbili i Kosovës”
Published
11 minutes agoon
May 7, 2026By
UBT News
Sot shënohen 93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, një prej figurave më të mëdha të muzikës shqiptare dhe një emër i pazëvendësueshëm i kulturës kombëtare.
E lindur më 7 maj 1933 në fshatin Pagarushë, ajo u dallua që në moshë të re për zërin e saj unik dhe talentin interpretues, që më vonë do ta shndërronin në një ikonë të muzikës shqiptare. Gjatë një karriere mbi pesë dekada, Pagarusha la gjurmë të thella në muzikën popullore, atë qytetare dhe në interpretimin artistik me elemente operistike.
Një nga interpretimet e saj më të njohura mbetet kënga “Baresha”, me tekst të Rifat Kukajt, e cila konsiderohet një ndër kryeveprat e muzikës shqipe.
Përveç muzikës, ajo u angazhua edhe në aktrim, duke luajtur në filma si “Tre vetë kapërcejnë malin”, “E kafshoja terrin” dhe “Fluturimi i Micakut”, duke treguar një prani të gjithanshme në art.
Në vitin 1984 u tërhoq nga skena muzikore, ndërsa në vitin 2012 u nderua me titullin “Nderi i Kombit” për kontributin e saj të jashtëzakonshëm në kulturë.
Nexhmije Pagarusha ndërroi jetë më 7 shkurt 2020, në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar artistike që vazhdon të frymëzojë breza të tërë.
Lajmet
Disa persona të arrestuar brenda një dite për raste të dhunës në familje
Published
49 minutes agoon
May 7, 2026By
UBTNews
Në raportin 24-orësh të Policisë së Kosovës janë regjistruar pesë raste të dhunës në familje. Rastet e raportuara janë në Fushë-Kosovë, Gjakovë, Malishevë dhe në Viti.
Në rastin e parë në Fushë-Kosovë, një person është në kërkim nën dyshimin se kishte sulmuar fizikisht viktimën grua e më pas i ka dëmtuar edhe makinën viktimës. Sipas policisë, viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari po vazhdon të kërkohet nga organet e rendit.
Ndërkaq, në Viti janë arrestuar dy burra, pasi dyshohet se janë përleshur ndërmjet vete. Gjatë incidentit, njëri prej tyre po ashtu ka sulmuar edhe viktimën tjetër burrë. Në konsultim me prokurorin, të dyshuarit pas inicimit të rastit janë dërguar në mbajtje.
Edhe në Gjakovë raportohet se është arrestuar një person nën dyshimin se ka sulmuar dy viktima, një grua dhe një burrë. Viktima burrë ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari është arrestuar dhe në konsultim me prokurorin kujdestar dërgohet në ndalim për 48 orë.
Në një rast tjetër, po ashtu në Gjakovë, është raportuar se viktima grua është sulmuar nga e dyshuara grua, e cila është arrestuar dhe pas inicimit të rastit, në konsultim me prokurorin, është liruar në procedurë të rregullt.
Ndërkaq, rasti i fundit ka ndodhur në Malishevë, ku edhe në këtë rast kemi një burrë të arrestuar nën dyshimin se kishte sulmuar viktimën grua. Viktima ka pranuar trajtim mjekësor, ndërsa i dyshuari me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje.
Lajmet
Chopin Piano Fest Prishtina nis edicionin e 16-të me artistë ndërkombëtarë
Published
57 minutes agoon
May 7, 2026By
UBT News
Chopin Piano Fest Prishtina ka hapur edicionin e tij të 16-të, duke vazhduar traditën e promovimit të muzikës artistike dhe repertorit pianistik në Kosovë dhe më gjerë.
Festivali është bërë një nga ngjarjet kryesore kulturore në vend, duke sjellë çdo vit artistë ndërkombëtarë dhe duke krijuar bashkëpunime artistike. Nën drejtimin artistik të Prof. Lejla Haxhiu-Pula, edicioni i sivjetshëm përfshin koncerte solistike, muzikë kamertale dhe projekte ndërdisiplinore.
Në festival do të marrin pjesë artistë nga shumë vende, përfshirë Kosovën, Shqipërinë, Francën, Austrinë, Poloninë, Slloveninë, Hungarinë, Malin e Zi, Gjeorgjinë dhe Turqinë.
Festivali zhvillohet nga 7 maji deri më 10 qershor dhe hapet më 7 maj me “Italian Night” nga Duo Gazzana nga Italia. Në program përfshihen edhe pianistë të njohur ndërkombëtarë, përfshirë laureatë të Konkursit Ndërkombëtar të Pianos “Chopin”, një nga garat më prestigjioze në botë.
Një nga mbështetësit kryesor të festivalit është Ministria e Kulturës.
Lajmet
Victor Julien-Laferrière performon në Prishtinë me Filharmoninë e Kosovës
Published
1 hour agoon
May 7, 2026By
UBT News
Një nga violonçelistët më të shquar të kohës, Victor Julien-Laferriere, do të performojë në Prishtinë së bashku me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës, nën drejtimin e dirigjentit Peter Valentovic.
Koncerti do të mbahet më 8 maj, në ora 19:30, në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë në Prishtinë.
Ky event pritet të sjellë një mbrëmje të veçantë muzikore për adhuruesit e muzikës klasike në Kosovë.
93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, “Bilbili i Kosovës”
Arrestohet i dyshuari në Gjakovë për vrasje dhe pjesëmarrje në rrahje
Irani po shqyrton propozimin e SHBA-së, ndërsa Trump thotë se lufta do të përfundojë shpejt
Disa persona të arrestuar brenda një dite për raste të dhunës në familje
Chopin Piano Fest Prishtina nis edicionin e 16-të me artistë ndërkombëtarë
Kurs mbi “Scanderbeide” nga Margherita Sarrochi në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës
Victor Julien-Laferrière performon në Prishtinë me Filharmoninë e Kosovës
Vdes foshnja që u lind në tualetin e Emergjencës në Ferizaj
Bonnie Tyler dërgohet me urgjencë në spital për operacion
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
