Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Vendi

DONJETA SADIKU SHPALLËT KAMPIONE, MPOSHT SERBEN NË FINALEN E TARANTO 2026

Published

on

By

Donjeta Sadiku ka triumfuar në finalen e kategorisë deri në 60 kilogramë në Lojërat Mesdhetare “Taranto 2026”.

Boksierja kosovare ka mposhtur përfaqësuesen e Serbisë, Kristina Kuluhova, ndërsa kundërshtarja u tërhoq që në minutat e para të duelit.

Kështu, Sadiku e mbyll me medaljen e artë aventurën e saj në Taranto, duke i sjellë Kosovës një tjetër sukses të madh në arenën ndërkombëtare.

Një triumf i veçantë për boksieren kosovare, e cila edhe një herë dëshmoi nivelin e saj dhe u ngjit në podiumin më të lartë.

DONJETA SADIKU – KAMPIONE E MESDHEUT!

Foto: RTK

D.L

Continue Reading

Vendi

MASH miraton katalogun e teksteve shkollore, ekzekutohen mjetet për prindërit përfitues

Published

on

Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka miratuar Katalogun Zyrtar të Teksteve Shkollore dhe ka njoftuar se janë ekzekutuar mjetet financiare në llogaritë e prindërve përfitues për subvencionimin e teksteve për nxënësit e klasave 1–9, për vitin shkollor 2026/2027.

Sipas MASh-it, aplikimi për subvencionim ka nisur më 27 korrik përmes platformës eKosova. Aplikimet janë verifikuar fillimisht nga koordinatorët e autorizuar nëpër shkolla dhe më pas nga komisioni përkatës i ministrisë, ndërsa lista përfundimtare e përfituesve i është përcjellë Ministrisë së Financave për realizimin e pagesave.

Pas negociatave me shtëpitë botuese, ministria ka përcaktuar edhe çmimet finale të teksteve shkollore. Këto çmime janë të përfshira në katalogun zyrtar dhe janë të detyrueshme për të gjitha pikat e shitjes.

Vlera e subvencionimit për tekstet shkollore në gjuhën shqipe është:

  • Klasat 1 dhe 2 – 60 euro
  • Klasa 3 – 65 euro
  • Klasa 4 – 70 euro
  • Klasa 5 – 80 euro
  • Klasat 6 dhe 7 – 90 euro
  • Klasat 8 dhe 9 – 100 euro

Me miratimin e katalogut, prindërit dhe kujdestarët ligjorë mund të nisin blerjen e teksteve shkollore.

MASh u ka bërë thirrje prindërve që gjatë blerjes të kontrollojnë nëse tekstet po shiten me çmimet e përcaktuara në katalogun zyrtar.

Ndërkohë, Inspektorati i Arsimit ka nisur monitorimin e pikave të shitjes për të verifikuar respektimin e çmimeve, ndërsa pas fillimit të vitit shkollor do të kryhen kontrolle edhe në shkolla për të parë nëse nxënësit janë pajisur me tekstet shkollore.

Prindërit që hasin mospërputhje mes çmimeve të katalogut dhe atyre në pikat e shitjes mund ta raportojnë rastin në numrat zyrtarë të MASh-it: +383 (0) 38 200 65 144 dhe +383 (0) 38 200 65 005.

Ministria ka bërë të ditur se sistemi në eKosova mbetet i hapur edhe për fëmijët që ende nuk janë regjistruar në klasën e parë dhe do të regjistrohen në afatin e dytë, si dhe për prindërit e nxënësve të niveleve të tjera që ende nuk kanë aplikuar për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore./A.K/

Continue Reading

lajme

Profesori i UBT-së dhe mësimdhënësit e UBT International Smart Schools pjesë e SHIELD Cybersecurity Training në Riga

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Jon Doone, së bashku me mësimdhënësit e UBT International Smart Schools, Ganimete Marmullaku, Ibrahim Nici dhe Vjollca Baxhaku, morën pjesë në trajnimin ndërkombëtar SHIELD Cybersecurity Training, të zhvilluar në Riga.

Pjesëmarrja e përfaqësuesve të UBT-së dhe UBT International Smart Schools në këtë ngjarje ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e institucionit për avancimin e vazhdueshëm të njohurive dhe praktikave profesionale në fushën e sigurisë kibernetike, veçanërisht në mjediset arsimore.

Trajnimi ofroi njohuri bashkëkohore dhe praktika konkrete për forcimin e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e të dhënave dhe rritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet digjitale në institucionet arsimore. Përmes sesioneve trajnuese dhe shkëmbimit të përvojave ndërkombëtare, pjesëmarrësit patën mundësi të njihen me qasje dhe praktika të reja për adresimin e sfidave që lidhen me sigurinë digjitale në shkolla.

Continue Reading

Lajmet

Bëhu pjesë e tranzicionit energjetik: Studio Inxhinierinë e Energjisë në UBT

Published

on

By

Programi Bachelor në Inxhinieri të EnergjisëUBT është një studim unik që të përgatit për një nga profesionet më të kërkuara dhe më mirë të paguara në treg. Ky program është krijuar posaçërisht për t’iu përgjigjur nevojës urgjente për eksperte të rinj.

Po ashtu, me Strategjinë e Energjisë së Kosovës 2022-2031 dhe direktivat e BE-së, investimet private e publike po fokusohen masivisht në këtë sektor, çka e bën këtë diplomë një garanci për një karrierë të sigurt.

Për t’ju përgjigjur kërkesave specifike të industrisë, programi ofron orientime të specializuara në fushat më inovative. Studentët trajnohen në mënyrë të thelluar në teknologjitë e energjisë së rinovueshme, si ajo solare, e erës, gjeotermale dhe biomasa. Një drejtim tjetër kyç është specializimi në ruajtjen e energjisë me bateri dhe menaxhimin e rrjeteve inteligjente (Smart Grid). Programi mbulon gjithashtu konvertimin e energjisë, termodinamikën, makinat elektrike, si dhe teknologjitë tradicionale që përfshijnë mirëmbajtjen dhe rivitalizimin e blloqeve të termocentraleve Kosova B.

Përmes një qasjeje praktike dhe interaktive, gjatë studimeve do të zhvillosh aftësi në projektimin, analizën dhe optimizimin e sistemeve energjetike. Do të mësosh të përdorësh metoda simulimi, të vlerësosh ndikimet mjedisore dhe të zbatosh zgjidhje efikase energjetike. Gjatë periudhës së stazhit, studentët ekzekutojnë projekte të pavarura kërkimore dhe trajnohen për udhëheqjen e projekteve teknike, duke u përgatitur plotësisht për të hyrë me sukses në tregun e punës.

Nëse dëshiron të kesh një profesion me ndikim real dhe të jesh pjesë e tranzicionit energjetik në Kosovë e më gjerë, zgjidh Inxhinierinë e EnergjisëUBT dhe shndërro pasionin tënd për teknologjinë në një karrierë premtuese!

 

Continue Reading

Të kërkuara