Lajmet
Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën
Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.
Published
3 years agoon
By
UBT newsNë këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.
Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.
“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.
Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.
Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.
Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.
Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.
“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.
Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.
Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.
Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al
Vendi
Tri raste te dhunës në familje brenda një dite në Kosovë
Published
1 hour agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Policia e Kosovës ka njoftuar për disa raste të dhunës në familje të ndodhura gjatë 24 orëve të fundit në Istog, Pejë dhe Malishevë, të cilat kanë rezultuar me arrestime dhe hetime të vazhdueshme.
Në qytetin e Istogut, një person është shpallur në kërkim policor nën dyshimin se ka ushtruar dhunë ndaj një gruaje. Sipas raportit, viktima është intervistuar nga hetuesit, ndërsa njësitë policore janë në kërkim të të dyshuarit, i cili ndodhet në arrati.
Një rast është regjistruar në Pejë, ku policia ka arrestuar një burrë nën dyshimin se ka sulmuar fizikisht dhe ka kanosur disa viktima. Viktimat kanë pësuar lëndime trupore dhe kanë pranuar trajtim mjekësor. Për këtë rast janë njoftuar Qendra për Punë Sociale dhe mbrojtësi i viktimave, ndërsa i dyshuari, me vendim të prokurorit, është dërguar në mbajtje.
Ndërkaq, në Malishevë është arrestuar një person i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj një burri tjetër brenda familjes. Pas procedurave të intervistimit, prokurori kujdestar ka vendosur që i dyshuari të lirohet dhe rasti të vazhdojë në procedurë të rregullt.
Lajmet
Hagë: Shtyhet afati për shpalljen e aktgjykimit ndaj ish-krerëve të UÇK-së
Published
2 hours agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Dhomat e Specializuara në Hagë kanë konfirmuar zgjatjen e afatit për shpalljen e vendimit përfundimtar ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.
Përmes një njoftimi zyrtar, Gjykata bëri të ditur se për shkak të kompleksitetit të lartë të çështjes, Paneli Gjyqësor ka vendosur ta shtyjë afatin edhe për 60 ditë të tjera.
Sipas vendimit të ri, afati i fundit për shpalljen e aktgjykimit është caktuar data 20 korrik 2026. Gjykata sqaroi se kjo datë nuk shënon domosdoshmërisht ditën e shpalljes së vendimit, por përfaqëson kufirin e ri kohor brenda të cilit pritet të jepet verdikti. Paneli Gjyqësor la të hapur mundësinë për një tjetër shtyrje, nëse kjo vlerësohet si “absolutisht e nevojshme” në të ardhmen.
Ky proces gjyqësor, i cili nisi zyrtarisht më 3 prill 2023, ka hyrë në fazën finale pasi palët dhanë fjalët e tyre përfundimtare më 18 shkurt. Katër ish-krerët e UÇK-së, të cilët po mbahen në paraburgim prej vitit 2020, janë deklaruar sërish të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës, duke mohuar çdo pretendim të Prokurorisë. Tashmë, sytë e opinionit publik janë kthyer nga Haga, në pritje të një vendimi që do të vulosë njërën prej çështjeve më të rëndësishme gjyqësore të pasluftës në Kosovë.
Vendi
Sekuestrohet mall në vlerë mbi 50 mijë euro në Ferizaj
Published
2 hours agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Njësia e Task Forcës nga Drejtoria Rajonale e Policisë Kufitare (DRK Jug) ka realizuar një operacion të suksesshëm kundër krimit ekonomik, duke sekuestruar një sasi të konsiderueshme mallrash të kontrabanduara në qytetin e Ferizajt. Operacioni u ndërmor pas mbledhjes së informacioneve në teren për ekzistencën e një depoje ku fshiheshin produkte të paligjshme.
Sipas njoftimit të Policisë, hetimet e para tregojnë se një person i dyshuar i kishte futur këto mallra në Republikën e Kosovës përmes rrugëve ilegale nga Maqedonia e Veriut. Gjatë kontrollit në depo, policia gjeti dhe sekuestroi:
- Mbi 800 kg duhan të përpunuar dhe makineritë përkatëse për përpunimin e tij.
- Një sasi prej 94 kg mjaltë.
- Pajisje ambalazhimi (plastikë dhe letër) dhe vegla ndihmëse për spërkatjen e duhanit.
Vlera e tregut e këtyre mallrave llogaritet të jetë rreth 16,500 euro, por dëmi real i shkaktuar buxhetit të shtetit është shumë më i lartë. Shmangia nga akciza dhe taksat doganore llogaritet të arrijë vlerën e rreth 34,000 eurove.
Pas përfundimit të procedurave policore, i gjithë malli i konfiskuar i është dorëzuar Doganës së Kosovës për trajtim të mëtutjeshëm ligjor. Ky aksion vjen si vazhdimësi e përpjekjeve të Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe Policisë së Kosovës për të luftuar ekonominë informale dhe për të mbrojtur kufijtë nga aktivitetet kriminale.
Lajmet
Gjeneral Bashkim Jashari në “SAHA Expo 2026”: FSK drejt modernizimit dhe forcimit të kapaciteteve ushtarake
Published
2 hours agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, po qëndron për një vizitë zyrtare në Stamboll, ku së bashku me një delegacion të lartë të FSK-së po merr pjesë në panairin prestigjioz të industrisë së mbrojtjes, “SAHA Expo 2026”.
Pas ceremonisë hapëse, Gjeneral Jashari zhvilloi takime kyçe me drejtuesit e lartë të Mbrojtjes dhe Forcave të Armatosura të Turqisë. Gjatë këtyre diskutimeve, ai shpalosi objektivat strategjikë për zhvillimin e mëtutjeshëm të FSK-së, duke u fokusuar në koordinimin e planeve dypalëshe për trajnime, stërvitje të përbashkëta dhe furnizimin me pajisje moderne ushtarake.
Pjesëmarrja në këtë panair, që konsiderohet si një nga platformat më të rëndësishme teknologjike në botë, i ka mundësuar delegacionit të FSK-së të shohë nga afër inovacionet e fundit në fushën e mbrojtjes.
Gjeneral Jashari dhe ekipi i tij zhvilluan takime me prodhues të ndryshëm ndërkombëtarë, me synim konkret forcimin e kapaciteteve operacionale dhe modernizimin e ushtrisë në përputhje me misionin e saj kushtetues.
Ky angazhim në SAHA EXPO 2026 rikonfirmon përkushtimin e FSK-së për të ndërtuar një forcë moderne dhe të ndërveprueshme me partnerët, e gatshme për t’u ballafaquar me sfidat bashkëkohore të sigurisë globale.
Tri raste te dhunës në familje brenda një dite në Kosovë
Vdekje e dyshimtë në Podujevë
Hagë: Shtyhet afati për shpalljen e aktgjykimit ndaj ish-krerëve të UÇK-së
Arsenali mposht Atleticon dhe siguron finalen e Ligës së Kampionëve
Sekuestrohet mall në vlerë mbi 50 mijë euro në Ferizaj
Gjeneral Bashkim Jashari në “SAHA Expo 2026”: FSK drejt modernizimit dhe forcimit të kapaciteteve ushtarake
George Clooney planifikon të tërhiqet gradualisht nga aktrimi
Design Kosova prezantohet në Milan Design Week
SHBA pezullon “Projektin Liri” në Hormuz: Trump sinjalizon marrëveshje me Iranin
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
