Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Vendi

Arkitektura në UBT me qasje bashkëkohore dhe njohje globale

Published

on

By

Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit HapësinorUBT ofron një program bashkëkohor studimi, i cili synon të përgatisë profesionistë të aftë për t’iu përgjigjur sfidave moderne të arkitekturës, urbanizmit dhe zhvillimit të qëndrueshëm të hapësirave.

Ky program është i dizajnuar për të zhvilluar te studentët njohuri të avancuara teorike dhe praktike në fushën e projektimit arkitektonik, planifikimit urban dhe menaxhimit të mjedisit të ndërtuar. Studentët aftësohen për të identifikuar dhe analizuar probleme komplekse arkitekturore, për të hartuar projekte inovative dhe për të kontribuar në zhvillimin e komuniteteve moderne, duke respektuar aspektet sociale, kulturore dhe mjedisore.

Përmes një kurrikule gjithëpërfshirëse dhe ndërdisiplinare, programi kombinon njohuritë nga arkitektura, urbanizmi, teknologjia e ndërtimit, fizika e ndërtimit, gjeodezia, ekonomia e ndërtimit, dizajni urban, arkitektura e peizazhit dhe trashëgimia kulturore. Kjo u mundëson studentëve të fitojnë kompetenca të gjera profesionale dhe të jenë të përgatitur për tregun vendor dhe ndërkombëtar të punës.

Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë aftësi për:

  • Projektimin dhe analizën kritike të projekteve arkitekturore dhe urbane;
  • Planifikimin e hapësirave funksionale dhe të qëndrueshme;
  • Integrimin e teknologjive moderne në procesin e projektimit;
  • Zgjidhjen e problemeve komplekse që lidhen me ndërtimin dhe inxhinierinë;
  • Hulumtimin dhe përdorimin e materialeve inovative në arkitekturë;
  • Krijimin e hapësirave urbane me efikasitet energjetik dhe ndikim pozitiv në mjedis;
  • Menaxhimin e projekteve dhe punën në ekipe multidisiplinare;
  • Trajtimin profesional dhe etik të çështjeve që lidhen me arkitekturën dhe planifikimin urban.

Programi i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT vendos theks të veçantë në zhvillimin e kreativitetit, mendimit kritik dhe inovacionit, duke u ofruar studentëve mundësi të shumta për punë praktike, projekte reale, bashkëpunime ndërkombëtare dhe pjesëmarrje në konkurse profesionale.

Cilësia e këtij programi dëshmohet edhe nga sukseset ndërkombëtare të UBT-së. Në rangimin prestigjioz INSPIRELI World Architecture University Ranking, UBT është renditur në mesin e 100 institucioneve më të mira në botë në fushën e arkitekturës, duke zënë vendin e 33-të nga 1,444 universitete ndërkombëtare.

Po ashtu, në vitin 2026, UBT shkroi histori duke u renditur i pari në botë për kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin prestigjioz global WURI, një dëshmi e reputacionit, cilësisë dhe ndikimit të tij në arsimin e lartë ndërkombëtar.

Ndër sukseset më të mëdha të viteve të fundit, UBT është vlerësuar edhe si “Engaged University of the Year”, duke u renditur universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me 25 vite traditë, inovacion dhe ekselencë akademike, UBT vazhdon të jetë zgjedhja kryesore për studentët që synojnë një karrierë të suksesshme në arkitekturë, planifikim hapësinor dhe zhvillim urban në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Regjistrimet e hershme po vazhdojnë, eja dhe siguro vendin tënd. Vendet janë te limituara.

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu pret në takim Antonio Costan

Published

on

By

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur sot në takim Presidentin e Këshillit Evropian, Antonio Costa.

Takimi po zhvillohet në objektin e Presidencës së Kosovës, në kuadër të vizitës zyrtare të Costas në vend.

Gjatë qëndrimit në Kosovë, Presidenti i Këshillit Evropian pritet të takohet edhe me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, si dhe me kryetarët e partive të tjera politike.

Vizita e Costas në Kosovë është pjesë e një turi rajonal në Ballkanin Perëndimor. Pas Prishtinës, ai do të vazhdojë vizitën e tij në Beograd më 4 qershor.

Continue Reading

Vendi

Serwer: Vuçiqi po pret mundësinë për ta marrë veriun e Kosovës

Published

on

By

Profesori amerikan dhe njohësi i çështjeve të Ballkanit, Daniel Serwer, ka paralajmëruar se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, po pret një moment të favorshëm gjeopolitik për të avancuar synimet e tij ndaj Kosovës.

Në një intervistë në “A2 CNN”, Serwer ka thënë se është e qartë se Serbia po synon të paktën veriun e Kosovës, duke pritur rrethana më të favorshme ndërkombëtare.

“Është e qartë se Serbia nën Vuçiqin po pret për një mundësi gjeopolitike në të cilën mund të marrë të paktën veriun e Kosovës, sepse nuk ka interes për pjesën tjetër të territorit, pasi do të përballej me një luftë guerile që do të ishte shkatërruese për Serbinë”, u shpreh ai.

Serwer foli edhe për praninë ushtarake amerikane në Kosovë, duke vlerësuar se në të ardhmen mund të ketë reduktim të trupave amerikane. Sipas tij, Kosova duhet të përgatitet për një skenar të tillë dhe të forcojë partneritetet e saj strategjike.

Ai sugjeroi se Shqipëria, si vend anëtar i NATO-s, mund të luajë një rol më të madh në garantimin e sigurisë së Kosovës, duke shtuar praninë e saj ushtarake në vend nëse paraqitet nevoja.

“Do të doja të shihja më shumë trupa amerikane në Kosovë dhe të qëndronin aty, por nuk do të habitesha nëse do të kishte ndonjë tërheqje. Kosova duhet të mësohet edhe me këtë mundësi”, ka thënë ai.

Sipas Serwerit, prioritet strategjik për Kosovën duhet të mbetet anëtarësimi në NATO dhe në Bashkimin Evropian, pasi integrimi në aleancën veriatlantike do të zgjidhte shumë nga sfidat e sigurisë me të cilat përballet vendi.

Megjithatë, ai theksoi se procesi i anëtarësimit mund të vështirësohet nga mungesa e një qeverie të qëndrueshme, duke shtuar se bota nuk do të presë pafundësisht derisa Kosova të kapërcejë ngërçin politik.

“Kosova duhet të lobojë që të hyjë në NATO sa më shpejt, si një shtet me ushtri të mirëkualifikuar. Por është e vështirë të imagjinohet që NATO të pranojë një anëtar të ri pa një qeveri të qëndrueshme”, përfundoi Serwer.

Continue Reading

Lajmet

Filharmonia e Kosovës organizon koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të sjellë dy koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore në kuadër të programit “Arti në shkolla”, me qëllim afrimin e fëmijëve me muzikën klasike dhe instrumentet muzikore.

Koncertet do të mbahen në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë dhe do t’i dedikohen publikut të ri.

Më 4 qershor 2026, duke filluar nga ora 13:30, Kuinteti Frymor i Filharmonisë së Kosovës do të interpretojë veprën e njohur “Pjetri dhe Ujku” të Sergei Prokofiev, të aranzhuar nga David Sale. Në këtë koncert do të performojnë Zanë Abazi në flaut, Xhovana Marku në obo, Shkumbin Bajraktari në klarinetë, Meriton Ferizi në fagot dhe Ilir Kodhima në korno.

Një ditë më vonë, më 5 qershor, në të njëjtën orë dhe vend, do të prezantohet koncerti “Dialog”, me vepra të kompozitorëve David Hartzell, James Curnow, Robert Clérisse, Leroy Ostransky dhe Thomas Simaku. Në këtë mbrëmje do të interpretojnë Betim Krasniqi në trombon dhe Misbah Kaçamaku në piano.

Përmes këtyre aktiviteteve, Filharmonia e Kosovës synon të nxisë interesimin e fëmijëve për muzikën artistike dhe t’u ofrojë atyre një përvojë të afërt me botën e instrumenteve dhe interpretimit muzikor.

Continue Reading

Të kërkuara