Lajmet

Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën

Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.

Published

on

Në këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.

Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.

“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.

Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.

Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.

Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.

Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.

“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.

Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.

Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.

Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al

Lajmet

Fermerët protestojnë para Ministrisë së Bujqësisë, derdhin qumësht dhe kërkojnë rifillimin e grumbullimit

Published

on

Shoqata e Fermerëve Kosovarë të Qumështit ka protestuar këtë të hënë para Ministrisë së Bujqësisë, duke kërkuar zgjidhje urgjente për situatën e krijuar pas ndërprerjes së grumbullimit të qumështit nga fermat vendore.

Fermerët dolën në protestë me mjete bujqësore dhe derdhën qumësht para objektit të ministrisë, ndërsa mbanin pankarta me mbishkrimet “Mos na leni pa bukë” dhe “Mbroni prodhimet vendore”.

Sipas Shoqatës, vendimi për protestë u mor unanimisht në mbledhjen e mbajtur më 5 korrik, pasi, siç thanë, institucionet nuk kanë reaguar ndaj shqetësimeve të tyre.

“Protesta është e pashmangshme me situatën e krijuar për mosgrumbullimin e qumështit të freskët nga fermat tona, duke hasur në vesh të shurdhër tek akterët kompetentë”, thuhej në njoftimin e shoqatës.

Fermerët kanë paraqitur tri kërkesa kryesore: rifillimin e menjëhershëm të grumbullimit të qumështit, publikimin urgjent të rezultateve të analizave për të larguar dyshimet mbi produktet vendore dhe rikthimin e çmimit të mëparshëm të qumështit, me qëllim që të shmanget falimentimi i fermave.

Protesta vjen pas zhvillimeve të javës së kaluar, kur Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) njoftoi se gjatë një inspektimi në kompaninë “Vita” kishte konstatuar mospërputhje me legjislacionin në fuqi, pas verifikimit të dokumentacionit, kontrollit fizik të objektit dhe inspektimit të linjave të prodhimit.

Një ditë pas inspektimit, kompania “Vita” njoftoi ndërprerjen e përkohshme të punës, ndërsa drejtori i përgjithshëm, Artan Spahija, tha se vendimi ishte marrë nga bordi i kompanisë.

Ndërkohë, Komisioni inspektues i AUV-së bëri të ditur se gjatë kontrollit është konstatuar se fabrika kishte shkelur vendimin e Ministrisë së Bujqësisë që ndalon përdorimin e qumështit pluhur, vajit të palmës, hirrës dhe përbërësve të tjerë në produktet e qumështit. Sipas AUV-së, rezultatet përfundimtare do të bëhen të ditura pas analizave laboratorike./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gastroenterologjia në United Hospital, standarde moderne për diagnostikim të hershëm dhe trajtim profesional të sëmundjeve të sistemit tretës

Published

on

Diagnostikimi i hershëm mbetet çelësi i suksesit në trajtimin e sëmundjeve të sistemit tretës, ndërsa Departamenti i Gastroenterologjisë në United Hospital po ofron shërbime të avancuara diagnostike dhe terapeutike, të mbështetura në teknologjinë më bashkëkohore dhe protokollet ndërkombëtare të mjekësisë.

United Hospital, nën drejtimin e Edmond Hajrizit, një prej emrave më të njohur në fushën akademike dhe të inovacionit teknologjik në Kosovë, po konsolidohet si një nga institucionet më moderne të kujdesit shëndetësor në vend. Vizioni i tij për të ndërthurur teknologjinë më bashkëkohore me ekspertizën mjekësore ka krijuar një model të ri të ofrimit të shërbimeve shëndetësore, të bazuar në cilësi, siguri dhe standarde ndërkombëtare.

Kontributi i Hajrizit në zhvillimin e teknologjisë dhe inovacionit është reflektuar edhe në modernizimin e infrastrukturës mjekësore të United Hospital, ku investimet në pajisje të avancuara diagnostike, trajtime moderne dhe staf të specializuar kanë ngritur ndjeshëm nivelin e shërbimeve që u ofrohen pacientëve.

Me shëndetin e qytetarëve të Kosovës si prioritet kryesor, United Hospital synon të ofrojë diagnostikim të saktë, trajtim cilësor dhe kujdes të integruar, duke krijuar kushte që gjithnjë e më shumë pacientë të gjejnë brenda vendit shërbimet mjekësore për të cilat dikur orientoheshin drejt klinikave jashtë Kosovës. Përkushtimi ndaj inovacionit, profesionalizmit dhe investimeve të vazhdueshme e pozicionon këtë institucion si një nga qendrat më perspektive të mjekësisë moderne në vend dhe në rajon.

Ndryshe nën kujdesin e Dr. Valon Hamzës, specialist i gastroenterologjisë, pacientëve u ofrohen ekzaminime të specializuara për diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve të stomakut, zorrëve, ezofagut dhe mëlçisë. Përmes pajisjeve moderne dhe metodave endoskopike të avancuara, realizohen kontrolle të detajuara që mundësojnë zbulimin e hershëm të patologjive dhe ndërhyrjen në kohë.

Shërbimet e departamentit përfshijnë vizita specialistike gastrohepatologjike, ekografi të abdomenit, gastroskopi dhe kolonoskopi diagnostike e terapeutike, si dhe procedura endoskopike për largimin e polipeve (polipektomi), ndalimin e gjakderdhjeve të brendshme dhe marrjen e biopsisë për analiza histopatologjike.

Sipas specialistëve të këtij departamenti, simptoma si dhimbjet e vazhdueshme të barkut, urthi, fryrja, çrregullimet e tretjes, gjakderdhjet ose ndryshimet në funksionimin e zorrëve nuk duhet të neglizhohen, pasi diagnostikimi i hershëm rrit ndjeshëm mundësitë për trajtim të suksesshëm dhe parandalon komplikimet serioze.

Përveç shërbimeve diagnostike dhe terapeutike, United Hospital ka përgatitur edhe pako të veçanta gastroenterologjike, duke përfshirë paketën e kontrollit me analiza laboratorike, paketën e kontrollit specialistik, si dhe gastroskopinë dhe kolonoskopinë me sedacion, me qëllim që pacientët të kenë qasje më të lehtë në kontrollet parandaluese.

Me staf të specializuar, pajisje të teknologjisë së fundit dhe përkushtim ndaj standardeve më të larta të kujdesit shëndetësor, Departamenti i Gastroenterologjisë në United Hospital synon të ofrojë diagnostikim të saktë, trajtim profesional dhe kujdes të vazhdueshëm për shëndetin e sistemit tretës, duke e vendosur pacientin në qendër të çdo shërbimi mjekësor./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Nis edicioni i 14-të i Festivalit të Arkitekturës në Kosovë, fokusi te qytetet në kohë krizash

Published

on

Edicioni i 14-të i Festivalit të Arkitekturës në Kosovë (KAF) do të nisë të hënën, më 6 korrik, duke sjellë një program të pasur me ligjërata, punëtori dhe diskutime mbi sfidat e arkitekturës dhe urbanizmit në kohë krizash globale.

Tema e sivjetme e festivalit është “The City After – Design in an Age of Crises” (“Qyteti Pas – Dizajni në Kohë të Krizës”), e cila synon të nxisë debat mbi rolin e arkitekturës dhe dizajnit në periudha të pasigurisë, konflikteve dhe transformimeve të mëdha shoqërore.

Në kuadër të programit do të organizohen 13 ligjërata publike, tri punëtori me fokus në territoret palestineze, si dhe tri turne arkitektonike.

Për herë të parë, festivali ka hapur edhe një program bursash për arkitektë të rinj nga Palestina, të cilët do t’i bashkohen aktiviteteve duke udhëhequr punëtori dhe duke mbajtur ligjërata publike.

Sipas organizatorëve, tema e këtij viti trajton ndikimin e luftërave, krizave klimatike, paqëndrueshmërisë ekonomike, migrimit të detyruar dhe trazirave politike në zhvillimin e qyteteve, duke sfiduar profesionistët dhe qytetarët të reflektojnë mbi mënyrat e rindërtimit pas krizave.

“Në vend të kësaj, rindërtimi duhet të përballet me pyetje më të thella në lidhje me drejtësinë, qëndrueshmërinë, kujtesën dhe të ardhmen e jetës kolektive”, thuhet në deklaratën programore të festivalit.

Përmes ligjëratave, punëtorive, ekspozitave dhe diskutimeve publike, KAF 2026 synon të krijojë një platformë ndërkombëtare dialogu mbi mënyrën se si arkitektura dhe dizajni mund t’u përgjigjen sfidave të kohës, duke kontribuar në ndërtimin e qyteteve më të drejta, më të qëndrueshme dhe më shpresëdhënëse./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Grabitje spektakolare në Francë, vidhen bizhuteri kristali me vlerë 4 milionë euro nga Muzeu Lalique

Published

on

Muzeu i prodhuesit të njohur francez të qelqit luksoz Lalique, në verilindje të Francës, është grabitur nga persona të maskuar, të cilët kanë vjedhur bizhuteri kristali me vlerë rreth 4 milionë euro.

Sipas raportimeve, autorët hynë me forcë në muze, thyen gjashtë vitrina ekspozimi dhe u larguan me 20 bizhuteri kristali. Pas incidentit, muzeu do të qëndrojë i mbyllur për disa ditë, derisa të përfundojnë vlerësimet e dëmeve dhe të forcohen masat e sigurisë.

Në një deklaratë të publikuar në rrjetin social X, drejtuesit e muzeut konfirmuan se xhandarmëria ndërhyri menjëherë në vendin e ngjarjes, ndërsa hetimet për identifikimin e autorëve janë duke vazhduar.

Kryetari i bashkisë së Wingen-sur-Moder, Christian Dorschner, tha se grabitësit dukeshin të mirëinformuar, pasi iu drejtuan menjëherë koleksionit të bizhuterive. Sipas tij, sistemi i alarmit funksionoi normalisht, por kompania private e sigurisë nuk e njoftoi menjëherë policinë.

Autoritetet po analizojnë pamjet e kamerave të sigurisë, ndërsa hetimi është marrë përsipër nga njësia e hetimeve kriminale e xhandarmërisë së Bas-Rhin.

Mediat franceze raportojnë se muzeu ishte vendosur nën mbikëqyrje të shtuar pas grabitjes së bujshme në Muzeun e Luvrit në tetor 2025, ku u vodhën bizhuteri dhe objekte të çmuara me vlerë rreth 102 milionë dollarë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara