Lajmet
Studimi: Rrahjet e zemrës diktojnë perceptimin tuaj mbi për kohën
Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht.
Published
3 years agoon
By
UBT newsNë këtë moment truri po mban shënim gjurmët e kalimit të kohës pa vetëdijen tuaj, duke ju lejuar të përqendroheni mbi gjëra më të mira si leximi i kësaj historie. Ky proces ndodh automatikisht, por jo vazhdimisht. Perceptimi i trurit për kohën mund të luhatet. Disa momente duket se zgjaten ose zvogëlohen në lidhje me çdo sekondë që kalon.
Ndërsa këto luhatje mund të jenë shtrembërime të realitetit, teknikisht ato nuk janë të gjitha në kokën tuaj. Sipas një studimi të ri, disa perceptime mbi kohën e kanë origjinën në zemrën tuaj. “Rrahjet e zemrës diktojnë ritmin mbi perceptimin e kohës” thotë profesori i psikologjisë në Universitetit Kornell, Adam K. Anderson, njëherazi autori kryesor i studimit.
“Koha është një dimension i Universit, dhe një bazë thelbësore për përvojën tonë me veten. Hulumtimi ynë tregon se kjo përvojë sinkronizohet dhe ndryshon me kohëzgjatjen e tërrahurës së zemrës” thekson ai.
Studimi i ri shqyrtoi lidhjet midis perceptimit të kohës dhe ritmeve trupore, me fokus kryesor luhatjet natyrore të ritmit të zemrës. Ndërsa rritmi i përgjithshëm i zemrës duket i qëndrueshëm, çdo rrahje individuale mund të jetë pak më e shkurtër ose më e gjatë se ajo e mëparshme.
Hulumtimet kanë treguar se rrahjet e zemrës mund të ndikojnë në perceptimin tonë të stimujve të jashtëm, dhe është dyshuar prej kohësh se zemra e ndihmon trurin që të masë kohën. Studiuesit rekrutuan 45 studentë nga Universiteti Kornell, të moshës 18–21 vjeç me një nivel dëgjimi normal dhe pa histori të sëmundjeve të zemrës.
Ata përdorën elektrokardiografinë (EKG) për të monitoruar aktivitetin e zemrës me një saktësi prej disa milisekondash, duke e lidhur aparaturën e EKG-në me një kompjuter që do të regjistronte tingujt të shkurtër të shkaktuara nga rrahjet e zemrës së studentëve.
Secili prej tyre zgjati vetëm 80 deri në 180 milisekonda, dhe pasi dëgjuan një të tillë subjekteve iu kërkua të raportonin nëse mendonin se zgjati më shumë apo më pak se sa tingujt e tjerë. Subjektet perceptuan se tonet e rrahjes ishin më të gjata në kohë kur parapriheshin nga një rrahje zemre më e shkurtër në kohë, dhe i raportuan tonet si më të shkurtra kur ato pasonin një rrahje zemre më të gjatë në kohë.
“Rrahjet e zemrës janë një ritëm, të cilin e përdor truri ynë për të na dhënë ndjenjën tonë të kohës që kalon. Dhe ajo nuk është lineare. Por tkurret dhe zgjerohet vazhdimisht” thotë Anderson. Ndërsa zemra mund të ushtrojë një ndikim të madh në perceptimin e trurit mbi kohën, studiuesit kanë vënë re se ajo është si një rrugë me dy drejtime.
Dëgjimi i një tingulli i nxiti subjektet ta përqendronin vëmendjen e tyre tek ai. Kjo është një ”përgjigje orientuese”, e cila nga ana tjetër ndryshoi rrahjet e tyre të zemrës dhe e ri-rregulloi përvojën e tyre të kohës. Perceptimi i gabuar i kalimit të kohës, mund të duket si një gjë e keqe, dhe ndonjëherë është kështu.
Por ndërsa humbja e gjurmës së kohës mund të shkaktojë probleme, ajo mund të ketë edhe përfitime adaptive për llojin e luhatjeve të përkohshme të identifikuara në këtë studim.
Zemra duket se e ndihmon trurin të punojë në një mënyrë më efikase edhe me burime të kufizuara, shtojnë studiuesit, duke ndikuar mbi mënyrën se si ai përjeton kalimin e kohës në shkallë më të vogla, dhe duke vepruar në periudha kohore shumë të shkurtra për mendime ose ndjenja të ndërgjegjshme. / science alert – bota.al
Lajmet
Dekretohen 17 gjyqtarë të rinj, Haxhiu kërkon integritet dhe pavarësi të plotë
Published
1 hour agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka dekretuar sot 17 gjyqtarë me mandat fillestar, të cilët kanë dhënë betimin zyrtar për të shërbyer në sistemin gjyqësor të Republikës së Kosovës.
Gjatë kësaj ceremonie solemne, gjyqtarët e rinj u zotuan se do t’i qëndrojnë besnikë Kushtetutës dhe ligjeve në fuqi, duke premtuar se do ta ushtrojnë detyrën e tyre me integritet, profesionalizëm dhe paanshmëri të plotë.
Duke u uruar punë të mbarë në këtë përgjegjësi të madhe publike, ushtruesja e detyrës së presidentes theksoi faktin se vendimet e tyre do të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e qytetarëve dhe në besimin e tyre te drejtësia.
Ajo porositi të dekretuarit që në punën e tyre të përditshme të udhëhiqen vetëm nga parimet e larta juridike, duke thënë se “drejtësia duhet të mbështetet gjithmonë në ligj, në prova dhe në pavarësi të plotë”, shkruan Haxhiu.
Ky proces i dekretimit konsiderohet një hap i rëndësishëm për forcimin e sundimit të ligjit dhe rritjen e efikasitetit të sistemit gjyqësor në vend.
Lajmet
Nga hiri i luftës në art: Halilaj rikthen kujtesën e Kosovës në Berlin
Published
1 hour agoon
May 6, 2026By
UBT News
Artisti kosovar Petrit Halilaj ka hapur në Berlin një ekspozitë të re që lidhet drejtpërdrejt me luftën në Kosovë, kujtesën personale dhe transformimin e dhunës në art.
Ekspozita bazohet në një ngjarje të vitit të kaluar në Drenicë, kur gjatë përgatitjeve për operën “Syrigana” u dogj një kontejner me rekuizita artistike dhe u lanë simbole e mesazhe nacionaliste e kërcënuese. Halilaj këtë ngjarje nuk e trajton si lajm të zakonshëm, por si material artistik që e shndërron në vepër.
Në Berlin, ai ka krijuar një hapësirë të ngjashme me një “çajtore”, ku ndërthuren kujtesa, tradita kosovare dhe diskutimi bashkëkohor për identitetin. Në disa interpretime hapësira lexohet edhe si “Gaytore”, duke simbolizuar hapje ndaj komuniteteve dhe identiteteve të ndryshme.
Brenda ekspozitës gjenden mbetjet e kontejnerit të djegur, dardha si simbol i Kosovës (Dardanisë), zogj të zinj, vizatime të fëmijërisë së artistit të shpëtuara nga lufta, si dhe libra e materiale historike që flasin për mënyrën si shqiptarët janë përshkruar në kohë të ndryshme. E gjithë kjo vendoset përballë objekteve që simbolizojnë jetën, si kafshë dhe këngë, duke krijuar kontrast mes dhunës dhe shpresës.
Halilaj e lidh këtë ekspozitë edhe me veprat e tij të mëparshme në institucione të mëdha ndërkombëtare, duke theksuar se qëllimi i tij nuk është të theksojë vetëm dhimbjen, por ta shndërrojë atë në dialog, bashkim dhe imagjinatë për të ardhmen.
Në thelb, ekspozita pyet se kujt i përket toka dhe kujtesa, duke e kthyer një histori dhune në një rrëfim për paqe dhe bashkëjetesë.
Lajmet
Historike: UBT, në 25-vjetorin e themelimit, renditet i pari në botë për reputacionin universitar në WURI 2026
Published
1 hour agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Në vitin kur shënon çerek shekulli nga themelimi, UBT shkruan historinë në arsimin e Kosovës dhe rajonit: renditet i pari në botë për “University Brand and Reputation” në rangimin prestigjioz global WURI 2026.
Ky sukses i jashtëzakonshëm vjen si rezultat i 25 viteve zhvillim, inovacion dhe ndërkombëtarizim, duke e pozicionuar UBT-në në krye të universiteteve më inovative në botë për ndikimin, besueshmërinë dhe reputacionin ndërkombëtar.
Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, theksoi se kjo arritje merr një domethënie të veçantë në vitin jubilar të institucionit, duke e cilësuar si një moment historik.
“Ky është një vit i veçantë për UBT-në, 25 vjet rrugëtim që kulmojnë me këtë arritje historike. Të renditesh i pari në botë për reputacionin universitar është dëshmi e vizionit tonë afatgjatë dhe e punës së palodhshme për të ndërtuar një institucion me ndikim global”, u shpreh ai.
Renditja në vendin e parë për reputacionin universitar është një garanci e fuqishme për cilësinë e arsimit, besueshmërinë e diplomës dhe mundësitë ndërkombëtare për studentët.
UBT, vitin e kaluar është vlerësuar si “Engaged University of the Year”, duke u renditur i pari dhe më i miri në nivel global dhe duke lënë pas universitete prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.
Lajmet
Për shpronësime të jashtëligjshme arrestohen 7 persona
Published
2 hours agoon
May 6, 2026By
UBTNews
Një operacion i Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale ka rezultuar sot me arrestimin e shtatë personave në Prishtinë, Lipjan dhe Vushtrri, nën dyshimet për përfshirje në shpronësime të kundërligjshme.
Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar akuzohen për një sërë veprash penale korruptive, ku H.M., Sh.S dhe H.M. dyshohen për keqpërdorim të pozitës zyrtare, ndërsa të tjerët si V.G., N.R., N.K. dhe A.P. përballen me akuza për marrje dhe dhënie të ryshfetit si dhe ndihmë në kryerjen e këtyre veprave.
Gjatë bastisjeve, organet e rendit kanë sekuestruar dokumentacion të rëndësishëm, pajisje teknologjike dhe një shumë parash prej 6,450 eurosh, të cilat do të shërbejnë si prova në procesin e mëtutjeshëm gjyqësor.
Ky aksion është vazhdimësi e një hetimi të nisur kohë më parë, pasi edhe në dhjetor të vitit të kaluar ishin arrestuar shtatë persona të tjerë për të njëjtin rast. Në komunikaten e përbashkët, institucionet theksuan se ky operacion tregon përkushtimin për sundimin e ligjit, duke deklaruar se “ky proces hetimor mbetet prioritet kryesor për të adresuar shpronësimet e kundërligjshme dhe për të ruajtur integritetin e institucioneve publike”, sipas komunikatës.
Të gjithë të dyshuarit tashmë ndodhen në mbajtje deri në vendimin e radhës nga gjykata kompetente.
Dekretohen 17 gjyqtarë të rinj, Haxhiu kërkon integritet dhe pavarësi të plotë
Nga hiri i luftës në art: Halilaj rikthen kujtesën e Kosovës në Berlin
Historike: UBT, në 25-vjetorin e themelimit, renditet i pari në botë për reputacionin universitar në WURI 2026
Për shpronësime të jashtëligjshme arrestohen 7 persona
Mira Murati në Met Gala në New York
Irani ngre pikëpyetje për pjesëmarrjen në Botërorin 2026
Derbi kryeqytetas hap xhiron e 33-të në Superligën e Kosovës
Nominimet e Tony Awards 2026 dominohen nga dy mjuzikëlla
Mbrëmje muzikore polake në Prishtinë
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
