Lajmet

Si po e ri-formaton Evropën Giorgia Meloni?

Nga Nicholas Farrell.

Published

on

Nga Nicholas Farrell

“The Spectator”

Kryeministrja e parë grua e Italisë, Giorgia Meloni, po bëhet vazhdimisht udhëheqësja politike më e rëndësishme e Evropës. Madje disa thonë se është fati i saj të jetë Angela Merkel e radhës. Nëse do të ndodhë vërtet, kjo do të nënkuptonte një ndryshim dramatik në drejtimin e Bashkimit Evropian drejt asaj që ajo e quan një Evropë konfederale, në vend të një Evrope federale.

Pra një Evropë e kombeve sovrane dhe jo një super-shtet, gjë që sipas Melonit do të “bënte më pak, por më mirë”. Meloni, 46 vjeçe, drejton një koalicion qeveritar të krahut të djathtë – që përbëhet nga partia e saj Fratelli D’Italia (Vëllezërit e Italisë) plus 2 partnerë të vegjël, Lega e Matteo Salvinit dhe Forza Italia e Silvio Berlusconit – që fitoi një shumicë të gjerë në zgjedhjet parlamentare të shtatorit 2022.

Në këtë mënyrë, ajo u bë kryeministrja e parë e zgjedhur me votë në Itali që nga viti 2011. Asnjë nga 6 kryeministrat e mëparshëm nuk ishte udhëheqës i një partie apo koalicioni që fitoi zgjedhjet kur u emërua në detyrë. Madje 4 prej tyre nuk ishin as deputetë.

Ndërkohë partitë e krahut të majtë të opozitës, nuk janë në gjendje të sheshojnë dallimet midis tyre për të formuar një koalicion alternativ efektiv. Partia Demokratike post-komuniste, e cila doli e dyta në zgjedhje me 19 për qind të votave, po merr aktualisht vetëm 16 për qind në sondazhe, ndërsa po vazhdon të rritet popullariteti i Fratelli D’Italia.

Ajo mori 26 për qind të votave në zgjedhje, dhe tani në sondazhe renditet me 31 për qind mbështetje. Largimi i Merkel në vitin 2021 në fund të mandatit të saj të katërt si kancelare e Gjermanisë, krijoi një boshllëk në Evropë, i cili nuk është mbushur ende.

Shpresat e presidentit francez Emmanuel Macron për ta zëvendësuar atë si udhëheqëse de facto të BE-së u zhdukën që shumë kohë më parë (pavarësisht se kushtet për një lidershipfrancez nuk kanë qenë kurrë më të mira sesa këto vitet e fundit), në një kohë që kancelari aktual gjerman Olaf Scholz njihet më së shumti për ngurrimin e tij tipik.

Nga ana tjetër Meloni po e forcon gjithnjë e më shumë staturën e saj kombëtare dhe ndërkombëtare. Shkalla e popullaritetit të saj prej 52 për qind është shumë më e lartë se ajo e Scholz (34 për qind) dhe e Macron (vetëm 28 për qind).

Kryeministrja italiane – që identifikohet si një konservatore, por jashtë Italisë është quajtur pa dyshim si një ekstremiste i djathtë – që ka plane shumë ambicioze për Italinë dhe Evropën. Shumë kohë përpara pushtimit rus të Ukrainës, ajo hoqi dorë nga pozicioni tradicionalisht anti-amerikan i së djathtës italiane për ta vendosur Italinë në një pozicion të ngjashëm me atë të Britanisë së Madhe.

Por edhe pse atlantizmi i saj është një nga shkaqet e mundshme të tensionit brenda BE-së, ajo është e vendosur të mos i trazojë shumë ujërat për dy arsye kryesore. Së pari, Italia do të marrë më shumë se çdo shtet tjetër anëtar para nga Fondi i Rimëkëmbjes i BE-së për krizën e shkaktuar nga Covid-19.

200 miliardë euro (një e katërta e totalit) midis viteve 2021-2026 në formën e kredive dhe granteve, por vetëm me kushtin që të ndërmarrë dhjetëra reforma strukturore. Për këtë arsye nuk ka luksin të përplaset Komisionin Evropian.

Së dyti, ajo nuk ka ende aleatë për ta fituar një luftë kundër Brukselit. Për këtë arsye, Meloni është e detyruar të ndërtojë një rrjet aleancash dhe të fitojë një rol kontrollues në Parlamentin Evropian, që ka një rol të madh mbi emërimet kyçe në Komisionin Evropian. Pikërisht këtu qëndron fuqia e vërtetë në BE. Në zgjedhjet e fundit të Parlamentit Evropian të vitit 2019, Fratelli D’Italia mori vetëm 6.4 për qind të votave dhe 5 eurodeputetë (një numër që u rrit në 8 për shkak të Brexit-it dhe largimeve). Por ajo është drejtuese e grupit parlamentar të cilit i përkasin konservatorët evropianë euroskeptikë dhe reformistët (ECR), që u bashkë–themelua nga David Cameron në vitin 2009.

Aktualisht, ECR ka vetëm 64 eurodeputetë. Tradicionalisht, grupi i Partisë Popullore Evropiane (EPP), që ka në përbërje partitë demokristiane, dhe që ka aktualisht 176 eurodeputetë, e ka kontrolluar PE, që pas Brexit ka 705 vende në total.

Ajo hyn zakonisht në aleancë me kundërshtarët e saj natyralë, socialistët (S&D), me 144 eurodeputetë, edhe herë pas here me Renew (ish liberalët), që ka 102 eurodeputetë (përfshirë eurodeputetët e Macron plus ata të Guy Verhofstadt). Megjithatë, në legjislaturat e fundit, pjesa e vendeve të EPP-së ka rënë ndjeshëm, ndaj është rritur nevoja për aleatë.

Meloni synon të zëvendësojë rolin e S&D, të zhytur keqazi në skandalin e miliona eurove të dhëna në formën e ryshfeteve, Qatargate, ku ECR do të jetë aleatja kryesore e EPP-së në zgjedhjet evropiane të vitin e ardhshëm, kur Fratelli D’Italia parashikohet të rrisë ndjeshëm përfaqësimin e saj në PE.

Po ashtu, anëtarët e tjerë të ECR, veçanërisht partia populiste spanjolle Vox, mund të jetë  partnerja e vogël në atë që sondazhet parashikojnë se do të jetë një qeveri e koalicionit të krahut të djathtë në zgjedhjet spanjolle këtë vit. Ndërkohë në këtë grupim janë edhe Demokratët Suedezë, të cilët dolën shumë mirë në zgjedhjet e shtatorit 2022, dhe mbështetja e të cilëve është jetike për qeverinë e re të krahut të djathtë.

As Tubimi Kombëtar i Marine Le Pen, Lega i Salvinit apo Alternativa për Gjermanisë (AfD) nuk janë pjesë e ECR, por e grupit rival Identiteti dhe Demokracia (ID), që ka gjithashtu 64 eurodeputetë. Lega, që ka pësuar një rënie të vazhdueshme dhe që arriti kulmin i saj në zgjedhjet e fundit evropiane të 2019-ës, nuk do të jetë në gjendje të përsërisë 34 përqindëshin e saj spektakolar.

Ndërsa shumë në EPP e konsiderojnë ID-në si një grupim më rënie të pandalshme, ata janë shumë më të hapur për një aleancë me ECR-në. Edhe Meloni do të përpiqet ta bindë partinë e Salvinit të braktisë ID-së. Manfred Weber – udhëheqësi i EPP-së nga Unioni Kristian Social, versioni bavarez i Unionit Demokristian të Merkelit – është takuar dy herë me Melonin në Romë që kur ajo u zgjodh kryeministre.

Evropa konfederale që dëshiron Meloni është ajo në të cilën dominon parimi i subsidiaritetit. Siç tha ajo në një intervistë për gazetarin e njohur italian Bruno Vespa: “Brukseli nuk duhet të bëjë atë që Roma mund ta bëjë më mirë”. Kur u pyet nëse ligji i BE-së duhet të mbizotërojë ndaj ligjit italian në rastet e konfliktit, ajo u përgjigj: “Për rastet më të diskutueshme Gjykata Kushtetuese gjermane ka vendosur në favor të interesit kombëtar”.

Vizita e Melonit pak kohë më parë në Kiev, menjëherë pas asaj të presidentit amerikan JoeBiden, për të takuar Volodymyr Zelensky dhe për ta siguruar atë se Italia do ta mbështesë me armë “deri në fund” ishte shumë domethënëse. Sepse ndërsa Macron ndryshoi qëndrim në lidhje me mënyrën se si Evropa duhet të reagojë ndaj pushtimit të Vladimir Putinit, dhe Scholz u tërhoq nga sjellja nguruese, mbështetja e Melonit si për sanksionet ndaj Rusisë po ashtu edhe për armët ndaj Ukrainës ka qenë e paqartë që nga fillimi i luftës, kur ajo ishte ende në opozitë.

Shumë analistë thanë se vendimi i Macron për të ftuar vetëm Scholz-in dhe jo Melonin në takimin me Zelensky në Paris dy javë më parë, ishte një shenjë e qartë se udhëheqësja e ekonomisë së tretë më të madhe të BE-së ishte mënjanuar nga “salla e komandimit” të BE-së.

Po ashtu ata nënvizuan se Meloni ishte dobësuar nga deklarata e Silvio Berlusconi, një mik i vjetër i Putinit, se nëse do të ishte kryeministër, nuk do të shkonte kurrë që të takonte Zelenskin, sepse “sulmet e tij në Donbas kishin shkaktuar shkatërrimin në Ukrainë”.

Meloni zgjodhi ta shpërfillë komentin e Berlusconit. Por kryeministrja italiane është e ashpër jo vetëm me dy partnerët e saj të koalicionit, por edhe me shumicën e vendit të saj që kundërshton dërgimin e armëve në Ukrainë (vetëm pak më shumë se 1/3 e italianëve e konsiderojnë Rusinë si armike, krahasuar me 2/3 në Amerikë dhe Britani, madje çereku i italianëve e konsiderojnë Rusinë si aleate).

“Meloni është tani udhëheqësja e së djathtës evropiane. Ajo dhe ata që janë rreth saj do të jenë në gjendje të lëvizin boshtin e politikës evropiane në zgjedhjet e ardhshme”- thotë Massimo Cacciari, profesor filozofie, ish-deputet komunist dhe ish-kryetar i bashkisë së Venecias./bota.al/

Marrë me shkurtime

lajme

Thaçi, Smakaj, Kilaj, Kuçi dhe Fazliu presin sot vendimin e Speciales

Published

on

By

Ish-presidenti Hashim Thaçi, së bashku me katër të akuzuar të tjerë, presin sot shpalljen e aktgjykimit në Dhomat e Specializuara në Hagë, lidhur me akuzat për pengim të drejtësisë, të cilat mbrojtja i ka kundërshtuar si të paprovuara dhe juridikisht të gabuara.

Seanca për shpalljen e vendimit është caktuar në orën 10:00 nga gjykatësi Christopher Gosnell, i cili ka urdhëruar paraqitjen e të pesë të akuzuarve. Krahas Thaçit, vendimin do ta dëgjojnë edhe ish-drejtori i AKI-së, Bashkim Smakaj, ish-kryetari i Malishevës, Isni Kilaj, ish-ministri Hajredin Kuçi dhe Fadil Fazliu.

Në qendër të këtij procesi gjyqësor janë bisedat e regjistruara gjatë vizitave në qendrën e paraburgimit. Në fjalën përmbyllëse, prokurori Joshua Hafetz përmendi rreth 28 orë incizime të realizuara gjatë nëntë vizitave përgjatë katër muajve, të cilat Prokuroria i interpreton si dëshmi të përpjekjeve për ndërhyrje te dëshmitarët. Për këtë, ajo mbështetet te incizimet, dokumentet përcjellëse dhe verifikimet e njësisë gjuhësore të gjykatës.

Nga ana tjetër, ekipi mbrojtës i Thaçit ka kundërshtuar ashpër si interpretimin e Prokurorisë, ashtu edhe besueshmërinë e transkripteve. Sipas avokatëve, hetimet nuk kanë siguruar prova për kontakte të papërshtatshme me dëshmitarët, pjesë të bisedave kanë qenë të pakuptueshme, ndërsa transkriptimi nga personeli i Prokurorisë rrezikonte të ndikohej nga pritshmëritë e hetuesve. Po ashtu, mbrojtja ka kontestuar trajtimin si konfidencial të informacioneve që ishin publike ose kujtime të përbashkëta, duke argumentuar se dispozitat penale janë interpretuar përtej praktikës gjyqësore të Kosovës.

Për besueshmërinë e transkripteve në gjykatë dëshmoi edhe ekspertja e thirrur nga mbrojtja, Helen Fraser, e cila e vlerësoi të ulët besueshmërinë e tyre për shkak të metodës së përdorur dhe mungesës së garancive të mjaftueshme për saktësi, ndonëse sqaroi se nuk mund të pohonte që ato ishin të gabuara, duke pranuar edhe kufizimin nga mosnjohja e gjuhës shqipe. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Tre të vdekur nga një aksident në Gjermani, dy janë të rinj nga Rahoveci

Published

on

By

Një aksident i rëndë trafiku ka ndodhur të dielën pasdite në Gjermani, duke lënë të vdekur tre persona, mes të cilëve edhe dy të rinj nga Komuna e Rahovecit.

Ngjarja tragjike është regjistruar në rrugën B311, pranë qytetit Erbach në landin Baden-Württemberg, ku në një përplasje zinxhirorë janë përfshirë gjithsej nëntë automjete.

Viktimat nga Kosova janë identifikuar si Leart Morina nga fshati Sopniq dhe Berhan Zeka nga fshati Pataqan i Poshtëm i Komunës së Rahovecit. Lajmin për vdekjen e tyre e ka konfirmuar kryetari i kësaj komune, Smajl Latifi, i cili u ka shprehur ngushëllime familjeve Morina dhe Zeka.

Sipas raportimeve të mediave gjermane, dy drejtues të automjeteve, të moshës 18 dhe 19 vjeç, kanë ndërruar jetë në vendin e ngjarjes, ndërsa një pasagjer 26-vjeçar ka vdekur disa orë më vonë në spital, pasi nuk u ka mbijetuar plagëve të marra. Nga ky aksident kanë mbetur të lënduar edhe tre persona të tjerë, përfshirë një 26-vjeçare e cila ndodhet në gjendje të rëndë shëndetësore. /E.A/

Continue Reading

lajme

AUV tërheq nga tregu një seri të qumështit “VITA 3.2%”, u gjet me aflatoksinë

Published

on

By

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) ka urdhëruar tërheqjen e menjëhershme nga tregu të një serie të qumështit VITA UHT 3.2% yndyrë, të prodhuar nga kompania “ABRAZEN SH.P.K.” (Qumështorja VITA), pasi analizat laboratorike të kryera në Kosovë dhe Austri kanë konfirmuar tejkalimin e nivelit maksimal të lejuar të aflatoksinës M1.

Masa e tërheqjes vlen specifikisht për produktin VITA – Qumësht UHT 3.2% yndyrë në paketim prej 1 litri, me datë prodhimi 18.07.2026 dhe afat përdorimi deri më 18.01.2027. AUV u bën thirrje qytetarëve që të mos e konsumojnë këtë seri të qumështit dhe ta kthejnë produktin në pikën e shitjes ku e kanë blerë. Sipas agjencisë, masat aktuale zbatohen vetëm për këtë seri të identifikuar, ndërsa produktet e tjera të të njëjtit prodhues mbeten nën verifikim të vazhdueshëm.

Konfirmimi i fundit erdhi nga Instituti për Sigurinë e Ushqimit në Linz (AGES) në Austri, ku u konstatua përqendrim i aflatoksinës M1 prej 0.065 µg/kg, kundrejt kufirit maksimal të lejuar prej 0.050 µg/kg. Ky rezultat përputhet me analizat e mëparshme të Laboratorit të Ushqimit dhe Veterinarisë (LUV) në Kosovë, i cili kishte gjetur tejkalime në tri mostra të së njëjtës seri. Ky rast pason konstatimet e ngjashme në Maqedoninë e Veriut, ku analizat në produktin LAND Milk UHT 3.2% — të prodhuar nga po i njëjti operator (“ABRAZEN SH.P.K.”) — kishin zbuluar përqendrime të aflatoksinës M1 prej 0.100 dhe 0.139 µg/kg, çka tregon tejkalime të përsëritura te produktet e kësaj kompanie.

Bazuar në Ligjin për Ushqim dhe rregulloret në fuqi, ushqimi që përmban mikotoksina mbi kufirin e lejuar konsiderohet i pasigurt, ndaj operatorit i është urdhëruar ndalimi i shitjes, tërheqja nga pikat tregtare dhe dokumentimi i sasive të tërhequra. AUV ka paralajmëruar se do të zgjerojë kontrollet te qumështi i papërpunuar, fermat dhe ushqimi i kafshëve për të gjetur burimin e kontaminimit.

Aflatoksina M1 është një substancë toksike që kalon në qumësht përmes ushqimit të kontaminuar të kafshëve dhe ekspozimi afatgjatë ndaj saj paraqet rrezik për shëndetin e konsumatorëve. AUV bën të ditur se gjatë kontrolleve të gjera të periudhës gusht–nëntor 2026 në tregun vendor dhe import, mostrat e tjera të analizuara kanë rezultuar brenda standardeve të lejuara. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donika Emini kritikon interpretimin e këngës nacionaliste serbe në forumin e BE-së në Bruksel

Published

on

Ekspertja e politikës së jashtme, Donika Emini, ka kritikuar interpretimin e këngës nacionaliste serbe “Oj Kosovo, Kosovo” në mbrëmjen hapëse të Forumit të Zgjerimit të Bashkimit Evropian në Bruksel, duke e cilësuar të papranueshme përzgjedhjen e një kënge që përmban pretendime territoriale ndaj Kosovës.

Gjatë fjalimit të mbajtur më 16 nëntor, Emini tha se ngjarja e kishte detyruar ta ndryshonte tërësisht fjalimin e përgatitur. Ajo e nisi paraqitjen duke cituar disa vargje të këngës, të interpretuar një natë më parë.

“Popull serb, thërrit fort. Kosovë, nuk do të të dorëzojmë. Ti gjithmonë ke qenë e jona. Kështu ka qenë që nga kohët e lashta”, citoi Emini, duke theksuar se teksti përmban pretendime të drejtpërdrejta territoriale ndaj Kosovës.

Ajo ngriti pikëpyetje nëse institucionet evropiane i kuptojnë kompleksitetet politike dhe ndjeshmëritë historike të Ballkanit Perëndimor.

“Pas asaj që ndodhi mbrëmë, vërtet pyes veten nëse ata i kuptojnë kompleksitetet e rajonit, edhe pse po flasim për një Komision Evropian që është mjaft afër këtij rajoni”, deklaroi ajo.

Emini tregoi se kishte vendosur të merrte pjesë në forum pasi kishte vërejtur mungesën e përfaqësuesve nga Kosova në listën e folësve. Megjithatë, ajo theksoi se prania e saj si përfaqësuese e shoqërisë civile nuk mund ta zëvendësonte përfaqësimin institucional të vendit.

Ajo tha se nuk do të befasohej nëse një këngë e tillë do të interpretohej në tubime nacionaliste apo në një tubim të ish-presidentit serb Slobodan Millosheviq, por u shpreh e befasuar që ajo u dëgjua në një aktivitet të Komisionit Evropian.

“U befasova shumë kur e dëgjova në Komisionin Evropian, një projekt paqeje, një projekt që po e udhëheq rajonin drejt demokracisë”, u shpreh Emini.

Ekspertja sqaroi se kundërshtimi i saj nuk kishte të bënte me gjuhën apo muzikën serbe, duke theksuar se do ta mirëpriste interpretimin e këngëve shqipe dhe serbe që promovojnë bashkëjetesën dhe tejkalimin e ndarjeve.

Në përfundim të fjalimit, Emini i bëri thirrje Bashkimit Evropian të mos riprodhojë narrativa nacionaliste dhe revizioniste që, sipas saj, kanë penguar procesin e pajtimit në Ballkan.

“A mundeni të paktën të mos i riprodhoni narrativat revizioniste dhe propagandistike të një regjimi që e përçau rajonin dhe që e bëri pajtimin kaq të vështirë deri më sot?”, pyeti ajo.

Fjalimi u mbajt në kuadër të forumit “Përmes pajtimit drejt zgjerimit të Bashkimit Evropian”, më 16 nëntor, një ditë pas interpretimit të këngës në mbrëmjen hapëse të aktivitetit në Bruksel./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara