Teksa të gjitha vendet në botë po luftojnë pandeminë me kufizime dhe masa të tjera duke shtuar kufizimet për të frenuar përhapjen e mundshme të variantit Delta, Singapori ka hedhur një vizion të ri për kthimin e jetës në normalitet.
Strategjia, e propozuar nga tre anëtarë të task forcës për menaxhim të Covid-19 të Singaporit, do të hiqte bllokimet dhe gjurmimin e kontakteve masive dhe do të lejonte një kthim në udhëtimet pa karantinë dhe rifillimin e tubimeve të mëdha. Madje do të ndalonte numërimin e rasteve të përditshme të Covid.
Singapor
Propozimi është një largim rrënjësor nga modelet tjera të miratuara nga disa vende dhe territore – duke përfshirë qendrën rivale të biznesit aziatik Hong Kong – të cilat deri më tani kanë rezultuar të suksesshme në shmangien e shpërthimeve të mëdha.
Por ky model, i cili kërkon masa të rrepta, shpesh ndëshkuese karantine, do të jetë pothuajse e pamundur të mirëmbahet ndërsa përhapen variante të reja, dhe afatgjata thjesht nuk është e qëndrueshme, të paktën kështu pretendojnë anëtarët e task forcës. Në vend të kësaj, ata thonë se të jetosh me Covid mund të bëhet.
“Lajmi i keq është se Covid-19 ndoshta nuk do të zhduket kurrë. Lajmi i mirë është se është e mundur të jetosh normalisht me të në mesin tonë”, thanë Ministri i Tregtisë i Singaporit Gan Kim Yong, Ministri i Financave Lawrence Wong dhe Ministri i Shëndetësisë Ong Ye Kung. “Ne mund ta kthejmë pandeminë në diçka shumë më pak kërcënuese, si gripi, sëmundja e duarve, këmbëve dhe gojës, ose dhenve, dhe të vazhdojmë jetën tonë.”
Si do ta bëjnë?
Çelësi për një qasje më të lehtë ndaj pandemisë është padyshim shkalla e lartë e vaksinimit. Singapori është në rrugën e duhur për dy të tretat e popullsisë së saj që kanë marrë dozën e tyre të parë të vaksinës deri në fillim të korrikut dhe synon të vaksinojë plotësisht këtë shifër deri më 9 gusht.
Singapori do të monitorojë ata që sëmuren rëndë ose sa janë në njësitë e kujdesit intensiv. Personat e infektuar do të lejohen të shërohen në shtëpi.
Ndërsa testimi dhe mbikëqyrja do të jenë akoma të nevojshme, ata propozojnë kryerjen e testeve të veçantë si p.sh. përpara ngjarjeve të mëdha shoqërore, ose kur udhëtojnë nga jashtë, në vend se të ndjekin dhe karantinojnë kontaktet e ngushta.
Për ta bërë këtë, ministrat thonë se metodat më të shpejta dhe më të lehta të testimit do të hapen pasi testet PCR zgjasin shumë për të siguruar rezultate. Metodat e tjera “në tubacion” përfshijnë alfabetues që marrin rreth një ose dy minuta për të prodhuar rezultate.
Ata gjithashtu thonë se qytetarët do të nxiten të praktikojnë “përgjegjësinë shoqërore” të tilla si higjiena e mirë dhe qëndrimi larg turmave kur ndihen të sëmurë për të ulur normat e transmetimit.
Singapori ishte cilësuar si i suksesshëm në kontrollimin e virusit, falë kontrolleve të rrepta kufitare, vendosjes së karantinave dhe gjurmimit të kontakteve, si dhe rregullave për tubimet shoqërore dhe veshjen e maskave.
Qyteti-shtet me 5.7 milion njerëz ka pasur mesatarisht rreth 18 raste në ditë gjatë muajit të kaluar dhe ka regjistruar shumë pak vdekje. Qasja e tij e re është një largim nga vendet e tjera që kanë qenë të suksesshëm në menaxhimin e pandemisë, por mbetet të shihet nëse edhe kjo strategji do të jetë e suksesshme.
Shëndeti i zemrës nuk përcaktohet vetëm nga një diagnozë, por nga kompleksiteti i dëmtimeve, gjendja e përgjithshme e pacientit dhe mënyra më e sigurt për të rikthyer qarkullimin e duhur të gjakut në muskulin e zemrës. Për këtë arsye, jo çdo problem i arterieve koronare mund të zgjidhet me vendosjen e një stenti apo vetëm përmes trajtimit medikamentoz.
Në rastet kur bllokimet janë të shumta, të përhapura ose anatomikisht komplekse, kirurgjia e bypass-it mund të jetë një alternativë e rëndësishme terapeutike, e cila vendoset pas vlerësimit të plotë të pacientit nga ekipi specialistik.
Pikërisht për këtë çështje, Dr. Sulejman Kusi, specialist i kardiologjisë/kardiokirurgjisë në United Hospital, shpjegon se vendimi ndërmjet stentit dhe bypass-it duhet të bazohet në karakteristikat konkrete të sëmundjes koronare dhe në gjendjen e përgjithshme shëndetësore të pacientit. Zgjedhja e trajtimit nuk është një vendim që merret në mënyrë të njëjtë për të gjithë, por kërkon ekzaminime, vlerësim të enëve koronare dhe gjykim të specializuar mjekësor.
Rikuperimi pas bypass-it kërkon kujdes dhe disiplinë
Pas një operacioni bypass, rikthimi në aktivitetet e përditshme është një proces gradual. Kujdesi për plagën operative, aktiviteti fizik i kontrolluar dhe ushqyerja e shëndetshme janë pjesë të rëndësishme të periudhës së rikuperimit.
Pacientët këshillohen që plagën operative ta mbajnë të pastër dhe të thatë, të ecin çdo ditë sipas udhëzimeve të mjekut dhe të kryejnë ushtrimet e frymëmarrjes pa e sforcuar organizmin. Po ashtu, një regjim ushqimor i balancuar, me më shumë fruta, perime dhe peshk dhe me kufizim të kripës së tepërt, mund të jetë pjesë e rëndësishme e kujdesit afatgjatë për shëndetin kardiovaskular.
Rikuperimi kërkon durim, terapi dhe monitorim
Periudha pas operacionit të zemrës nuk duhet parë si një kthim i menjëhershëm në ritmin e mëparshëm të jetës. Ajo kërkon disiplinë, durim dhe ndjekje të vazhdueshme mjekësore. Ecja e përditshme, ushtrimet e frymëmarrjes, marrja e rregullt e terapisë së përshkruar dhe pushimi i mjaftueshëm janë ndër elementet që mund ta mbështesin rikuperimin.
Në javët e para mund të shfaqen lodhje, shqetësime të menaxhueshme në kraharor, çrregullime të gjumit apo ulje e oreksit. Megjithatë, çdo simptomë e re, e fortë ose që përkeqësohet duhet t’i komunikohet ekipit mjekësor dhe nuk duhet të trajtohet vetëm me vetëkujdes.
Mosha e shtyrë nuk është kriteri i vetëm për kirurgjinë
Një prej pyetjeve të rëndësishme për pacientët dhe familjarët është nëse operacioni në zemër është i sigurt te personat në moshë të shtyrë. Sipas Dr. Sulejman Kusit, mosha në vetvete nuk e përcakton sigurinë e ndërhyrjes. Vlerësimi duhet të marrë parasysh gjendjen e përgjithshme shëndetësore, funksionimin e organeve, sëmundjet shoqëruese, gjendjen e zemrës dhe kompleksitetin e problemit koronar.
Për këtë arsye, vendimi për ndërhyrje kirurgjikale duhet të merret individualisht, pas një vlerësimi të plotë specialistik dhe pas peshimit të përfitimeve dhe rreziqeve për secilin pacient.
Në fund, mesazhi kryesor është i qartë: kujdesi për zemrën nuk përfundon me ndërhyrjen kirurgjikale. Bypass-i apo stenti mund të jenë pjesë e trajtimit, por kontrolli i faktorëve të rrezikut, terapia e përshkruar, aktiviteti fizik i përshtatur dhe ndjekja mjekësore mbeten thelbësore për shëndetin afatgjatë.
Për informacione dhe konsultime në United Hospital:
📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
Vendimi ndërmjet trajtimit medikamentoz, stentit dhe bypass-it duhet të merret vetëm nga mjeku/ekipi specialistik pas vlerësimit individual të pacientit./rajonipress/
Prokuroria Speciale dhe Instituti i Mjekësisë Ligjore thanë se në Zubin Potok, në lokacionet ku dyshohet se ka varre masive, bazuar në vlerësimet preliminare janë identifikuar mbetje kockore që dyshohet se u përkasin të paktën 23 individëve.
“Identifikimi i plotë do të bëhet pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe procedurave përkatëse”, u tha në njoftim.
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, më herët kishte deklaruar se mbetjet mortore të gjetura në Kalludër të Vogël, mund t’u përkasin grupit të 23 shqiptarëve që ishin zhdukur në atë pjesë të Kosovës në vitin 1999.
Ky grup, i njohur si “grupi i intelektualëve të Mitrovicës” është i zhdukur që nga 19 prilli i vitit 1999. Në mesin e tyre kishte mjekë, profesorë, avokatë dhe profile të tjera.
Gërmimet në Zubin Potok nisën më 28 korrik dhe gërmimet janë kryer në Kalludër të Vogël, Jakubë dhe në një lokacion tjetër në këtë komunë, në veri të Kosovës.
Gërmimet nisën pas një hetimi dyvjeçar lidhur me dyshimet për krime lufte.
Më 15 gusht, autoritetet kishin njoftuar se në Kalludër ishin gjetur mbetje eshtërore të të paktën tre personave.
“Aktualisht, lidhur me këtë rast janë duke u hetuar tre persona J.R., M.J dhe M.B. nën dyshimin për kryerjen e veprës penale ‘Krime lufte kundër popullsisë civile’, të cilët ndodhen në masën e paraburgimit”, tha Prokuroria Speciale e Kosovës.
Njëri nga të arrestuarit, sipas autoriteteve, dyshohet se në kohën e luftës kishte qenë pjesë aktive e Armatës Jugosllave.
Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.
Kosova ka kërkuar vazhdimisht nga Serbia bashkëpunim për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe qasje në arkivat ushtarake që sipas autoriteteve mund të ndihmojnë në identifikimin e lokacioneve të varreve të mundshme.
/REL/
Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) i kanë dërguar kërkesë zyrtare kryesuesit të seancës konstituive, Avni Dehari, për të thirrur vazhdimin e seancës ditën e enjte, më 20 gusht.
Përmes një letre, PDK-ja ka theksuar se caktimi i seancës është një obligim kushtetues dhe procedural i kryesuesit, duke paralajmëruar se vonesat e mëtejshme thellojnë shkeljet ligjore.
“Moskonstituimi i Kuvendit brenda afatit të përcaktuar tashmë ka krijuar një situatë të rëndë të shkeljes së Kushtetutës dhe të mosrespektimit të aktgjykimeve të Gjykatës Kushtetuese. Mosrespektimi i afateve dhe procedurave të përcaktuara me Rregulloren e Kuvendit vetëm sa e thellon më tej këtë situatë”, ,thuhet në kërkesen e PDK-së.
Kjo kërkesë vjen në kuadër të aksioneve të vazhdueshme të PDK-së, deputetët e së cilës po protestojnë çdo mëngjes para Qeverisë dhe po mblidhen çdo dy ditë në sallën e Kuvendit.
Në anën tjetër, që nga vazhdimi i fundit më 8 gusht, kryesuesi Avni Dehari nuk ka thirrur seancë të re, duke mbështetur qëndrimin e kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, se pa një marrëveshje politike seancat mbeten “shterpe”. Kurti ka kërkuar më shumë kohë për negociata, me arsyetimin se pa një dakordim për postin e presidentit, vendi do të shkojë pashmangshëm në zgjedhje të reja.
Përderisa PDK-ja dhe AAK-ja kanë refuzuar takimet me Kurtin, ky i fundit ka zhvilluar negociata me Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), përfshirë një takim me liderin e saj, Lumir Abdixhiku, për të diskutuar rreth çështjes së presidentit. Ndërkohë, afati kushtetues 30-ditor për konstituimin e Kuvendit pas certifikimit të rezultateve tashmë ka kaluar. /E.A/
Dyshja e kombëtares së Kosovës, Arijanet Muric dhe Mërgim Vojvoda, kanë dhënë paraqitje të shkëlqyera në Kupën e Italisë, duke u përfshirë në formacionin më të mirë të javës sipas platformës së specializuar të statistikave, SofaScore.
Portieri Arijanet Muric dhuroi një paraqitje të nivelit të lartë në fitoren 3-0 të Sassuolos ndaj Cesenas, duke u vlerësuar me notën e lartë 8.7.
Nga ana tjetër, mbrojtësi Mërgim Vojvoda po ashtu ishte vendimtar në triumfin e Udineses kundër Padovas me rezultat 1-0, ku për performancën e tij u shpërblye me notën 8.3.
Përfshirja e të dy futbollistëve kosovarë në 11-shen më të mirë konfirmon formën e tyre të mirë në fillim të këtij edicioni në futbollin italian. /E.A/