Lajmet

Strategjia e Izraelit kundër Omicronit

Cila është strategjia?

Published

on

AFP

Reagimi i Izraelit ndaj pandemisë COVID-19 është vëzhguar nga afër në të gjithë botën – sidomos për shpërndarjen e shpejtë të vaksinave dhe vendimin e hershëm për të ofruar doza përforcuese.

Ky vend tani po përballet me një numër të paparë të të infektuarve, të shkaktuar nga varianti Omicron i koronavirusit.

Të martën, autoritetet atje raportuan mbi 37,000 raste të reja, duke thyer çdo rekord të mëparshëm.

Në mesin e të infektuarve është edhe ministri i Jashtëm izraelit, Yair Lapid, i cili tha se është në gjendje të mirë shëndetësore dhe i izoluar në shtëpi.

Pavarësisht shtimit të rasteve, Qeveria izraelite është duke i rezistuar rivendosjes së bllokimeve dhe shumicës së kufizimeve të tjera, edhe pse thotë se kulmi i infektimeve mund të jetë ende larg.

Cila është strategjia?

Menjëherë pas shfaqjes së variantit Omicron për herë të parë në Afrikën e Jugut në muajin nëntor, Izraeli ka frenuar shumicën e udhëtimeve ndërkombëtare.

Cyrille Cohen, profesor i shkencave jetësore në Universitetin Bar Ilan pranë Tel Avivit, e cilëson këtë si një “veprim të mirë”, që, siç thotë, ka ndaluar transmetimin e virusit në masë të madhe dhe ka blerë kohë për t’u përgatitur për trajtim.

Megjithatë, shton ai, Izraeli nuk e ka shfrytëzuar këtë kohë për të rritur në mënyrë adekuate kapacitetet e testimit.

Më vonë, me rritjen e transmetimit të brendshëm të infeksionit, Izraeli ka arritur në përfundimin se kufizimet e udhëtimit nuk do të bëjnë gjë tjetër veçse do të dëmtojnë ekonominë.

Ai ka rihapur qiellin e tij dhe ka lejuar që baret, restorantet, palestrat dhe objektet e tjera të qëndrojnë të hapura.

Duke folur për AFP-në, Cohen thotë se Izraeli, në mënyrë efektive, “ka transferuar një pjesë të menaxhimit të kësaj krize nga autoritetet te njerëzit”, duke u dhënë qytetarëve përgjegjësinë kryesore për vetëtestim dhe karantinë.

Cilat janë rreziqet?

Hagai Levine, kryetar i Shoqatës së Mjekëve të Shëndetit Publik në Izrael, thotë për AFP-në se vendimi i Izraelit “për të vazhduar jetën normale”, do të rezultojë në mënyrë të pashmangshme me më shumë infektime.

Levine e mbështet vendimin për të shmangur një bllokim të ri, por thotë se Qeveria do të përballet me probleme nëse vazhdon të shpallë ndryshime politikash pothuajse çdo ditë.

“Ndryshimi i politikës në vazhdimësi shkakton konfuzion dhe ndjenjën se Qeveria nuk e ka nën kontroll [situatën] – gjë që është e vërtetë, sepse nuk është e mundur ta kesh nën kontroll”, thotë ai.

Shefi i njësisë së trajtimit të pandemisë në Izrael, Salman Zarka, ka paralajmëruar të hënën se përhapja e rasteve dhe izolimi i detyrueshëm do të shkaktojnë gjithnjë e më shumë stres në fuqinë punëtore, veçanërisht në sistemin e kujdesit shëndetësor.

Ai ka thënë se Qeveria po shqyrton mundësinë e shkurtimit të periudhave të izolimit për individë të caktuar që rezultojnë pozitivë, por që janë asimptomatikë.

Doza e katërt për të gjithë?

Më shumë se 80 për qind e banorëve të rritur të Izraelit kanë marrë dy vaksina kundër koronavirusit dhe më shumë se gjysmës i është dhënë edhe doza përforcuese.

Kryeministri izraelit, Naftali Bennett, ka thënë muajin e kaluar se Izraeli do të administrojë edhe dozën e katërt, për të luftuar Omicronin.

Disa grupe në rrezik tani kanë qasje në dozën e katërt, edhe pse provat shkencore për ndikimin e saj janë të pakta.

“Izraeli është i hapur për të bërë gjëra të bazuara në arsye, pa prova shkencore”, thotë Levine.

“Kjo ndonjëherë ia vlen”, shton ai.

Të dhënat paraprake nga Qendra Mjekësore Sheba e Izraelit tregojnë rritje të konsiderueshme të antitrupave te personat që kanë marrë dozën e katërt.

Por, Cohen thotë se është vështirë të nxirret ndonjë përfundim.

“Unë mund ta kuptoj vendimin për ta mundësuar [dozën e katërt] për njerëzit që janë në rrezik. Por, ne nuk e dimë nëse do të ketë ndonjë dallim në krahasim me tri dozat”, thotë ai. RFE

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu pranon letrat kredenciale të ambasadores së re zvicerane në Kosovë

Published

on

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pranuar sot letrat kredenciale të ambasadores së re të Konfederatës Zvicerane në Kosovë, Anne-Lise Cattin Hennin.

Haxhiu i ka uruar ambasadores mirëseardhje në Kosovë dhe sukses në misionin e saj diplomatik, duke shprehur bindjen se gjatë mandatit të saj do të forcohen më tej marrëdhëniet mes Kosovës dhe Zvicrës.

Ajo ka theksuar se Kosova e vlerëson miqësinë dhe mbështetjen e Zvicrës, veçanërisht gjatë periudhave më të vështira, si dhe bashkëpunimin në fushat politike, ekonomike, zhvillimore dhe të sigurisë.

Haxhiu ka veçuar edhe rolin e mërgatës së Kosovës në Zvicër, duke thënë se ajo ka dhënë kontribut të rëndësishëm në jetën ekonomike, shoqërore dhe kulturore të të dyja vendeve.

U.D. Presidentja e ka siguruar ambasadoren Cattin Hennin për bashkëpunimin e plotë të institucioneve të Kosovës në avancimin e mëtejshëm të partneritetit mes dy shteteve./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Asociacioni i Komunave kritikon Ministrinë e Arsimit: Viti shkollor nisi, ju ende jo

Published

on

Asociacioni i Komunave të Kosovës ka shprehur shqetësim për problemet me të cilat, sipas tij, ka nisur viti i ri shkollor në Kosovë.

Drejtori ekzekutiv i këtij asociacioni, Sazan Ibrahimi, ka thënë se bazuar në informatat e pranuara nga drejtorët komunalë të arsimit, një numër i madh i nxënësve e kanë nisur mësimin pa tekstet shkollore, ndërsa shkollave u mungon edhe dokumentacioni i nevojshëm shkollor dhe kurrikular.

Sipas Asociacionit, shqetësuese janë edhe raportimet e prindërve se në disa raste mjetet financiare për blerjen e teksteve shkollore ende nuk janë transferuar.

AKK-ja ka kritikuar Ministrinë e Arsimit, duke vlerësuar se këto çështje është dashur të përfundohen para fillimit të vitit shkollor dhe jo pasi mësimi ka nisur.

“Mësimi ka filluar, Ministria ende jo!”, thuhet në reagimin e Asociacionit.

AKK-ja i ka kërkuar Ministrisë së Arsimit që urgjentisht t’i përmbushë obligimet e saj dhe të mos ua bartë komunave, shkollave, mësimdhënësve dhe prindërve pasojat e vonesave në nivelin qendror.
“Nxënësit duhet t’i kenë librat dhe shkollat dokumentacionin që në ditën e parë. Arsimi nuk improvizohet!”, ka thënë ai./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kurti paralajmëron takime të reja me LDK-në

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka paralajmëruar takime të reja me Lidhjen Demokratike të Kosovës sa i përket çështjes së presidentit. Ka deklaruar se përkundër kundërshtive brenda LDK-së, marrëveshja për emrin e Bekim Sejdiut për president, është ende valide.

Ai tha se takimet e reja me LDK-në do të zhvillohen për t’u gjetur zgjidhje.

“Flasim në Prishtinë për këto çështjet tjera. Këtu jemi për eficiencë të energjisë. Por, natyrisht, siç kam thënë mbrëmë, do të zhvillojmë edhe takime dhe mbledhje. Për neve marrëveshja politike është valide”, tha Kurti.

Ai nuk përjashtoi që një takim i tij me liderin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, të mbahet dikur më vonë, por konfirmoi se diçka e tillë nuk ndodhi në mëngjes.

“Jo se në mëngjes u nisa për Viti”, tha ai.

Kurti i bëri këto deklarata pas ceremonisë së përurimit të implementimit të masave të efiçiencës së energjisë në shkollën “28 Nëntori” në Viti.

Një ditë më parë, Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Arben Gashi, Janina Ymeri, Armend Zemaj e Kujtim Shala dolën kundër marrëveshjes që kryetari i këtij subjekti e arriti me Vetëvendosjen për të propozuar Bekim Sejdiun për president. Madje marrëveshja u mbështet edhe nga Kryesia e partisë. Pa këto vota, votimi i Sejdiut duket i paarritshëm nëse nuk përfshihen parti të tjera shqiptare./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Qasja e përmbajtur e Sirisë ndaj Izraelit bart rreziqe

Published

on

By

Opinion -Al Jazeer

Përmbajtja e Damaskut mund të nxisë më tej cenimin izraelit dhe të humbasë besimin e publikut sirian.

Javën e kaluar, Izraeli sulmoi sërish territorin sirian. Forcat izraelite bombarduan një kodër afër Beit Jinn-it në zonën rurale perëndimore të Damaskut, ndërsa ushtarët bastisën një fshat në provincën e Quneitras.

Sulmet erdhën vetëm pak ditë pasi aeroplanët luftarakë izraelitë goditën bazën ushtarake Abu al-Duhur në veri të Sirisë, duke shkaktuar dëme të mëdha. Izraeli tha se goditja kishte për qëllim parandalimin e një dislokimi të mundshëm ushtarak turk atje, edhe pse si Damasku ashtu edhe Ankara i hodhën poshtë këto pretendime. Sulmet izraelite kanë vazhduar përkundër përpjekjeve të Sirisë për ç’tensionim përmes diplomacisë dhe kritikave nga Uashingtoni për sulmin në Abu al-Duhur.

Duke iu shmangur përplasjes, qeveria e Ahmed al-Sharaa vazhdon të insistojë që Izraeli të tërhiqet nga territori sirian që ka pushtuar dhe që Damasku duhet të mbetet i lirë të rindërtojë forcat e tij të armatosura e të bashkëpunojë me partnerët që zgjedh vetë.

E gjithë kjo shpërfaq më shumë sesa thjesht dobësinë ushtarake të Sirisë. Kjo sugjeron se udhëheqja e re siriane beson se sovraniteti mund të rikthehet duke rindërtuar fillimisht kapacitetet e shtetit. Kjo strategji, megjithatë, bart rreziqe potenciale: Izraeli mund të vazhdojë të cenojë sovranitetin sirian duke shfrytëzuar përmbajtjen e Sirisë; si dhe qeveria siriane mund të fillojë përfundimisht të humbasë besimin e sirianëve dhe të publikut më të gjerë arab, mes të cilëve Izraeli shihet në mënyrë dërrmuese si kërcënim.

Dobësia e Sirisë është reale. Në fund të vitit 2024, pas rënies së ushtrisë së ish-presidentit Bashar al-Assad, Izraeli goditi asete strategjike ushtarake në të gjithë vendin. Qeverisë së re iu desh më pas të fillonte ngritjen e një arkitekture të sigurisë kombëtare nga institucionet jofunksionale dhe një mozaik grupesh të armatosura.

Për momentin, një përgjigje ushtarake siriane e aftë për të ndryshuar sjelljen e Izraelit është e vështirë të imagjinohet.

Në vend të kësaj, al-Sharaa ka vendosur rimëkëmbjen ekonomike dhe legjitimitetin ndërkombëtar në krye të prioriteteve të tij. Qeveria e tij është përqendruar në rindërtimin e institucioneve shtetërore, ristrukturimin e sektorit të sigurisë, rikthimin e furnizimit me energji, përmirësimin e marrëdhënieve me jashtë dhe rilidhjen e Sirisë me ekonominë ndërkombëtare. Por rindërtimi i Sirisë është një sfidë e jashtëzakonshme.

Banka Botërore vlerëson se rindërtimi i aseteve fizike të dëmtuara të Sirisë do të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. Një shtet që përballet me nevojë të tillë nuk mund ta rikthejë autoritetin e tij vetëm përmes institucioneve ushtarake. Ai ka nevojë për të ardhura, energji elektrike, administratë funksionale, qasje bankare, investime dhe marrëdhënie të jashtme.

Al-Sharaa ka arritur progres të ndjeshëm në frontin ndërkombëtar. Uashingtoni shpërbëu programin e gjerë të sanksioneve ndaj Sirisë në vitin 2025, ndërsa Bashkimi Evropian hoqi sanksionet e tij ekonomike, edhe pse masat e targetuara dhe ato që lidhen me sigurinë mbeten në fuqi. Më 24 gusht, Uashingtoni gjithashtu hoqi Sirinë nga lista e Shteteve Sponsore të Terrorizmit, duke eliminuar një tjetër pengesë kryesore për normalizimin financiar dhe investimet.

Për Damaskun, këto hapa zgjerojnë burimet me të cilat shteti mund të qeverisë; ato nuk janë thjesht një përfitim ekonomik nga shmangia e luftës.

Kjo e bën gjithashtu kontestin me Izraelin më me peshë. Strategjia e rindërtimit të Sirisë tashmë varet shumë pikërisht nga qasja ndërkombëtare që viteve të izolimit uua kishte mohuar. Një përshkallëzim i madh ushtarak me Izraelin mund të dëmtonte besimin e investitorëve, të komplikonte riintegruarjen e Sirisë në sistemin bankar ndërkombëtar dhe të dobësonte mbështetjen diplomatike nga e cila varet rimëkëmbja e saj.

Kjo gjithashtu mund ta ekspozonte Damaskun ndaj një presioni të ri politik nga Uashingtoni dhe BE-ja, edhe nëse kjo nuk do të përkthehej automatikisht në rivendosjen e sanksioneve të gjera.

Dilema prandaj po bëhet më e mprehtë: Përmbajtja e ndihmon Damaskun të ruajë mjedisin ndërkombëtar që i nevojitet për të rindërtuar shtetin, por gjithashtu i jep hapësirë Izraelit të kufizojë pikërisht ato kapacitete ushtarake dhe strategjike që Siria po përpiqet të rindërtojë.

Izraeli ka shqetësime sigurie rreth qeverisë së re siriane, udhëheqja e së cilës doli nga një lëvizje e armatosur islamike, dhe është gjithnjë e më i alarmuar nga marrëdhënia ushtarake e Turqisë me Damaskun. Por kërkesat izraelite janë shtrirë përtej parandalimit të forcave armiqësore që t’i afrohen kufirit të saj.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kërkuar çmilitarizimin e provincave Quneitra, Deraa dhe Suwayda të Sirisë. Qeveria e tij po ashtu kundërshtoi dislokimin e forcave që i përkasin ushtrisë së re të Sirisë në jug të Damaskut dhe ka kërkuar të kufizojë fushëveprimin e bashkëpunimit ushtarak të Damaskut me Turqinë.

Izraeli qartazi dëshiron të kufizojë rindërtimin e kapaciteteve ushtarake të Sirisë. Ai e sheh këtë ndërhyrje përmes prizmit të sigurisë parandaluese. Damasku e sheh të njëjtën çështje përmes prizmit të sovranitetit: Një shtet që nuk mund të vendosë se ku do të dislocohet ushtria e tij apo me kë stërvitet, nuk e ka rikthyer plotësisht autonominë strategjike.

Ky është një nga rreziqet qendrore të strategjisë së al-Sharaa-s. Siria po i shmanget një përplasjeje të pafitueshme pjesërisht për të rindërtuar kapacitetet e pushtetit shtetëror, ndërkohë që po këto kapacitete po bëhen gjithnjë e më shumë objekt i presionit izraelit.

Përmbajtja ka kufijtë e vet. Siria ka mbështetjen e shteteve të tjera arabe, ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe BE-ja kanë mbështetur rindërtimin e një shteti funksional sirian si pjesë e qasjes së tyre ndaj stabilitetit rajonal. Damasku ka shprehur gjithashtu në mënyrë të përsëritur interesin për arritjen e një marrëveshjeje sigurie me Izraelin.

E megjithatë, asnjë nga këto nuk e ka ndalur aksionin ushtarak izraelit.

Rreziku tjetër ka të bëjë me opinionin publik sirian. Të dukurit pafundësisht i paaftë për t’iu përgjigjur sulmeve izraelite mund të dëmtojë përfundimisht pozitën publike të al-Sharaa-s dhe legjitimitetin e qeverisë së tij.

Një sondazh i madh nga Arab Center Washington DC i realizuar në vitin 2025 zbuloi se 74 për qind e sirianëve kundërshtonin njohjen e Izraelit, 70 për qind refuzonin një marrëveshje që nuk përfshinte kthimin e Lartësive Golan, dhe 88 për qind besonin se Izraeli kërcënonte sigurinë dhe stabilitetin e Sirisë. Në të njëjtën kohë, 61 për qind thanë se politika e jashtme e qeverisë aktuale pasqyronte pikëpamjet e popullit sirian.

Gjetjet janë të rëndësishme pikërisht sepse e ndërlikojnë tablonë. Sondazhi i paraprin përplasjeve të fundit dhe nuk na tregon nëse sirianët favorizojnë hakmarrjen ushtarake. Ai vendos linja të kuqe politike, jo një kërkesë publike për luftë.

Sondazhet e tjera më të gjera arabe tregojnë në të njëjtin drejtim. Në të gjitha vendet e anketuara në Indeksin e Opinionit Arab të vitit 2025, kundërshtimi ndaj njohjes së Izraelit mbeti dërrmues.

Thënë kjo, Siria nën sundimin e Assad-ëve përgjithësisht i shmangej gjithashtu përplasjes me Izraelin, ndërsa ruante një reputacion për përkatësinë në kampin rajonal të “rezistencës”. Modeli i vjetër kombinonte shmangien e luftës direkte me aleancat dhe rrjetet e armatosura që i jepnin Damaskut ndikim rajonal.

Qeveria e al-Sharaa-s duket se po bën një bast tjetër, duke u përqendruar në konsolidimin e institucioneve, rimëkëmbjen ekonomike, qasjen ndërkombëtare dhe ushtrinë kombëtare të rindërtuar.

Kjo nuk zëvendëson sovranitetin territorial. Është një përpjekje për të rindërtuar mjetet për ushtrimin e tij.

Basti do të bëhet më i vështirë për t’u mbrojtur, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nëse kapaciteti i rikthyer shtetëror nuk i jep përfundimisht Sirisë kontroll më të madh mbi territorin e saj, zgjedhjet e saj të sigurisë dhe marrëdhëniet e saj të jashtme.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin redaktues të Al Jazeera-s.

Ehab Badwi

Ehab Badwi është politolog dhe hulumtues në Qeverisje dhe Politika në Gjermani, me përvojë të gjerë profesionale në politikat publike ndërkombëtare dhe menaxhimin strategjik.

 

Continue Reading

Të kërkuara