Lajmet

Si u krijuan mumiet?

Një analizë e thellë mbi procesin e ndërlikuar se si u krijuan mumiet.

Published

on

Shkencëtarët kanë zbuluar një objekt të lashtë balsamimi në Egjipt, një zbulim i paprecedentë që ofron një pasqyrë të thellë mbi procesin e ndërlikuar se si u krijuan mumiet.

Objekti që është rreth 30 kilometra në jug të Kajros, daton rreth viteve 664-525 p.e.s dhe ka një strukturë mbitokëse dhe disa dhoma nëntokësore deri në 30 metra nën tokë. Substancat e gjetura brenda objektit janë me prejardhje nga Azia Juglindore e largët.

Një recetë e fshehur

Deri më tani, shumicën e informacioneve lidhur me procesin e mumifikimit shkencëtarët i kanë marrë nga tekstet e vjetra të papirusit, historianët grekë dhe vetë mumiet egjiptiane. Këto burime tregojnë se balsamimi është një proces kompleks që realizohet me përzierje të ndryshme vajrash të veçantë, rrëshirave dhe katranit.

Edhe pse shkencëtarët e përcaktuan lirshëm pse dhe ku disa nga këto substanca përdoreshin për balsamim, ata nuk mund t’i bënin këto dallime për të gjithë përbërësit. Edhe pse në tekstet e vjetra ka emra përbërësish, megjithatë përkthimi i tyre është sfidues. Andaj ende vazhdon debati se cilat janë ato substanca, ku dhe si përdoren.

Në një studim të ri të botuar të mërkurën në revistën Nature, autorët gjetën dhe analizuan saktësisht se çfarë u nevojitet studiuesve për të mbushur këto boshllëqe, 31 enë qeramike, mbetje, nga një punëtori balsamimi e vitit 600 para Krishtit. Disa madje përmbajnë udhëzime se si dhe ku të përdoren substancat specifike.

Për shembull, në një enë shkruhej se substanca duhet përdorur për balsamimin e kokës. Kurse një tjetër i udhëzoi balsamuesit që të përdorin këtë substancë për një erë më “të këndshme”.

“Para këtij studimi ne i dinim emrat e disa substancave, por ne kurrë nuk e dinim se çfarë ishin ato”, tha Salima Ikram, një profesore e Egjiptologjisë në Universitetin Amerikan në Kajro për DW. Ajo nuk ishte e përfshirë në këtë hulumtim.

Më shumë informacion mbi gjuhën egjiptiane

I kryer në Saqqara, një nekropol antik masiv, studimi mblodhi së bashku arkeologë, ekspertë të gjuhës së lashtë dhe kimistë.

“Ne [klasifikuam përbërësit] duke identifikuar substancat kimike brenda anijes dhe duke e lidhur atë me jashtë”, tha në një konferencë për shtyp bashkëautori Philipp Stockhammer, një profesor i arkeologjisë në Universitetin Ludwig Maximilian të Mynihut, Gjermani.

Këto korrelacione i mundësuan studiuesve të debatojnë mbi kuptimet e mëparshme të termave egjiptiane, sikurse “antiu”, i cili identifikohet me mirrën dhe “sefet”, i përshkruar tradicionalisht si një vaj i paidentifikuar.

Këtu studiuesit zbuluan se “antiu” nuk ishte mirrë, por më tepër një përzierje vajrash halorë të përzier me yndyrë shtazore – një substancë – dhe se “sefet” ishte gjithashtu një substancë aromatike që përmban aditivë bimorë si vaj selvi ose elemi.

Shkencëtarët gjetën gjithashtu rrëshira tropikale si elemi, të cilat kanë prejardhje nga Azia Juglindore ose pyjet tropikale afrikane, dhe dammar, gjithashtu nga Azia Juglindore. Të dyja janë të njohura për aromat e tyre të këndshme dhe vetitë antibakteriale dhe antifungale.

“Kjo na tregon se në thelb industria e balsamimit ishte një vrull që çoi përpara globalizimin e hershëm, sepse do të thoshte se ju duhej vërtet t’i transportonit këto substanca në distanca të mëdha nga e gjithë Azia Juglindore”, tha Stockhammer.

Një bashkëpunim Egjipt-Evropë

Kontejnerët qeramikë të rikuperuar duhej të përgatiteshin dhe analizoheshin, por ligji egjiptian nuk i lejon studiuesit të heqin mostrat e lashta nga vendi.

Kështu, shkencëtarët bashkëpunuan me Qendrën Kombëtare të Kërkimit në Kajro, një qendër lokale kërkimi dhe zhvillimi, për të analizuar mostrat në Egjipt.

“Mungesa e këtij lloji të bashkëpunimit është arsyeja pse kërkimet e mëparshme të këtij lloji nuk kanë qenë të mundshme deri më tani”, tha bashkautori Susan Beck në një konferencë për media./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Agjenda shtetërore për 18-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës

Published

on

By

Zyra për Komunikim e Kryeministrit ka bërë të ditur Programin e manifestimeve shtetërore për shënimin e 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës. Aktivitetet do të zhvillohen gjatë gjithë ditës, me ceremoni shtetërore, homazhe dhe aktivitete kulturore në nderim të historisë dhe sakrificës për liri.

Manifestimet nisin në orën 7:00 me ngritjen solemne të Flamurit të Republikës së Kosovës në oborrin e Qeverisë. Më pas, në orën 7:20, mbahet mbledhja solemne e Qeverisë së Republikës së Kosovës.

Në vazhdim të agjendës, do të zhvillohen homazhe dhe nderime në disa prej pikave më të rëndësishme përkujtimore në kryeqytet dhe jashtë tij. Në orën 7:30 do të bëhen nderime te Monumenti i të Pagjeturve në Sheshin “Ibrahim Rugova”, ndërsa në 7:35 homazhe te Pllaka Përkujtimore e Fëmijëve të Vrarë në oborrin e Presidencës.

Në orën 8:00 dhe 8:10 do të bëhen homazhe te varri i ish-Presidentit Ibrahim Rugova dhe te varri i veprimtarit Adem Demaçi, në Varrezat e Velanisë.

Në orën 9:00 do të zhvillohen homazhe në Kompleksin Memorial Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz, në nderim të familjes Jashari dhe të rënëve për liri.

Seanca solemne e Kuvendi i Kosovës do të mbahet në orën 10:30, ndërsa në 11:25 do të bëhen nderime te Monumenti “Heroinat” në rrugën “Luan Haradinaj”. Në orën 11:30 do të mbahet parakalimi i trupave të Forca e Sigurisë së Kosovës dhe të Policia e Kosovës.

Dita përmbyllet me pritjen shtetërore në orën 17:30, të organizuar nga Presidentja, Kryetari i Kuvendit dhe Kryeministri i Republikës së Kosovës, si dhe me koncertin solemn të Filharmonia e Kosovës në orën 20:00, në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë.

Kosova shpalli pavarësinë më 17 shkurt 2008, pas një periudhe të gjatë administrimi ndërkombëtar dhe përpjekjesh politike për zgjidhjen e statusit të saj. Shpallja e pavarësisë u bë nga përfaqësuesit e popullit në Kuvendin e Kosovës, duke e shpallur Kosovën shtet të pavarur dhe sovran.

Deri më sot, Republikën e Kosovës e kanë njohur mbi 100 shtete.

 

Continue Reading

Lajmet

Të akuzuarit për shpërthimin në Ibër-Lepenc deklarohen të pafajshëm

Published

on

By

Në seancën fillestare të mbajtur në Gjykata Themelore në Prishtinë, tre të akuzuarit për shpërthimin në kanalin e Ibër-Lepencit janë deklaruar të pafajshëm për veprat penale “kërcënim i rendit kushtetues” dhe “kryerje e aktit terrorist”.

Sipas Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, shpërthimi i ndodhur më 29 nëntor 2024 ka shkaktuar rrezik serioz për qytetarët dhe dëme materiale në vlerë rreth 400 mijë euro.

Nga ana tjetër, mbrojtja ka paralajmëruar se do ta kundërshtojë aktakuzën, duke theksuar se do të paraqesë prova që, sipas saj, dëshmojnë pafajësinë e të akuzuarve.

Procesi gjyqësor pritet të vazhdojë me shqyrtimin e provave dhe dëgjimin e dëshmitarëve në seancat e radhës. /REL/

Continue Reading

Lajmet

Edi Rama: Drejtësia në Hagë më politike se gjykatat serbe ndaj Kosovës

Published

on

By

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, mori pjesë në promovimin e librit “Kur heshtja flet” nga Ahmet Shala dhe kritikoi vendimet e drejtësisë në Hagë, duke thënë se ato po dëmtojnë Kosovën dhe luftën çlirimtare të UÇK-së.

Ai theksoi se “Katër ish-krerët e UÇK-së u armatosën kundër një pushtimi shfarosës dhe nuk u armatosën për të imponuar sundimin e tyre në një territor të huaj, por për të mbrojtur tokën dhe popullin e tyre.”

Rama shtoi se “Gjykata Speciale është më politike sesa gjykata e Serbisë ndaj Kosovës. Drejtësia ndërkombëtare, e financuar nga shtete demokratike, vazhdon për turpin e vet ta ndjekë këtë katastrofë, duke krijuar pikëpyetje se çfarë mund dhe duhet të bëjmë.”

Ai akuzoi gjithashtu Prokurorinë e Hagës për presione ndaj presidentes Vjosa Osmani, duke thënë se ajo “ka ndaluar çdo tentativë për të dhunuar institucionin e Presidencës për të marrë prova të krimeve kundër njerëzimit” dhe nënvizoi se kjo situatë përbën një pengmarrje politike që kërkon masa më të qarta për mbrojtjen e drejtësisë dhe sovranitetit të Kosovës. /Ekonomia online/

Continue Reading

Lajmet

Osmani pret në takim Kryeministrin Edi Rama, diskutohet bashkëpunimi Kosovë–Shqipëri

Published

on

By

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, priti sot në takim Kryeministrin e Republikës së Shqipërisë, Edi Rama, ku u fokusuan mbi zhvillimet rajonale dhe forcimin e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve.

Sipas Presidentes Osmani, një nga temat kryesore të diskutimit ishte “koordinimi i ngushtë politik dhe institucional, si dhe përkushtimi i ndërsjellë për intensifikimin e bashkëpunimit në politikën e jashtme, në funksion të avancimit të interesave të përbashkëta strategjike”.

Liderët nënvizuan rëndësinë e bashkëpunimit të vazhdueshëm Kosovë–Shqipëri si një faktor stabiliteti dhe paqeje në rajon, si dhe rolin konstruktiv të dy shteteve në iniciativa ndërkombëtare që promovojnë paqen dhe dialogun.

Diskutimet përfshinë gjithashtu bashkëpunimin në kuadër të Bordit të Paqes dhe angazhimin e përbashkët në iniciativa globale që mbështesin sigurinë dhe vlerat demokratike.

Në takim u riafirmua gjithashtu vullneti për thellimin e partneritetit ekonomik dhe realizimin e projekteve të përbashkëta që sjellin përfitime direkte për qytetarët e të dy vendeve. Presidentja Osmani përgëzoi Kryeministrin Rama për progresin e Shqipërisë në rrugën drejt Bashkimit Evropian, duke e konsideruar këtë një përparim që forcon perspektivën evropiane të gjithë rajonit.

Në përmbyllje, Kryeministri Rama e uroi Presidenten Osmani dhe popullin e Kosovës për 18-vjetorin e Pavarësisë, duke rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur të Shqipërisë për shtetin e Kosovës dhe të ardhmen e saj euroatlantike.

Sipas programit zyrtar, në ora 15:00, Kryeministri Rama do të zhvillojë edhe një takim me Kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti.

Continue Reading

Të kërkuara