Lajmet
Si nuk mbarojnë luftërat: Ukraina, Rusia dhe mësimet e Luftës së Parë Botërore
Nga Margaret MacMillan.
Published
3 years agoon
By
UBT newsNga Margaret MacMillan
“Foreign Affairs”
Më 24 shkurt 2022, romancieri i madh ukrainas Andrey Kurkov dhe gruaja e tij u zgjuan në shtëpinë e tyre në Kiev nga zhurma e raketave ruse. Në fillim, ai nuk po mundte ta besonte atë që po ndodhte. “Duhet të mësohesh psikologjikisht me idenë se lufta ka nisur”,– shkroi ai. Shumë vëzhgues të pushtimit e ndjenë dhe vazhdojnë ta ndiejnë atë ndjenjë mosbesimi.
Ata u hutuan nga sulmi i hapur dhe masiv i Rusisë, dhe u mahnitën nga rezistenca e fortë dhe e suksesshme të Ukrainës. E kush në ditët e para të luftës, dhe teksa përparonin kolonat ruse, do ta kishte parashikuar se të dyja palët do të vazhdonin të luftonin ende, edhe pas më shumë se një viti?
Me kaq shumë armë, burime të tjera dhe me shumë trupa për të përdorur, dukej si një përfundim i paramenduar se Rusia do ta dërrmonte Ukrainën dhe do të pushtonte brenda pak ditësh qytetet e saj kryesore. Megjithatë, lufta ka hyrë në vitin e saj të dytë dhe po vazhdon në një mënyrë shumë ndryshe nga sa pritej.
Përvoja e një lufte të madhe të mëparshme në Evropë – që e njohim si Lufta e Parë Botërore – duhet të na kujtojë kostot e tmerrshme të një konflikti të armatosur të gjatë dhe të egër. Dhe ashtu si sot, edhe ajo luftë pritej të ishte e shkurtër dhe vendimtare. Megjithatë, sot bota dhe Ukraina përballen me disa pyetje shqetësuese.
Sa kohë do të vazhdojë Rusia me fushatën e saj, edhe pse vazhdojnë të pakësohen shpresat e saj për të festuar fitoren? Çfarë dëmi dhe tmerri më i madh do t’i shkaktohet Ukrainës dhe popullit të saj? Dhe kur do të munden vendet më të prekura nga konflikti, nga fqinjët e Ukrainës deri tek ato që janë anëtare të NATO-s, të mos shqetësohen se lufta do të përhapet jashtë kufijve të Ukrainës?
E kaluara ofron gjithashtu një paralajmërim edhe më të errët. Dhe këtë herë, për të ardhmen, kur të mbarojë lufta në Ukrainë. Ukraina dhe mbështetësit e saj mund të shpresojnë për një fitore dërrmuese dhe rrëzimin e regjimit të Putinit. Por nëse Rusia lihet të zhytet në kaos dhe trazira, e hidhëruar nga humbja dhe e izoluar, me shumë nga udhëheqësit dhe njerëzit e saj që fajësojnë të tjerët për dështimet e saj, siç bënë shumë gjermanë në dekadat ndërmjet dy luftërave, atëherë fundi i një lufte vetëm sa mund të hedhë bazat për një tjetër.
Në pranverën e vitit 1914, pakkush mendonte se ishte e mundur një luftë tokësore midis fuqive të mëdha evropiane. Shtetet evropiane, siç supozonin me vetëkënaqësi banorët e tyre, ishin shumë të avancuara, tepër të integruara ekonomikisht dhe tepër “të civilizuara” për t’iu drejtuar konflikteve të armatosura ndaj njëra-tjetrës.
Luftërat zhvilloheshin ende në periferi të Evropës, veçanërisht në Ballkan apo në territoret koloniale, ku evropianët luftuan kundër popujve më pak të fuqishëm. Gati e njëjta gjë ishte e vërtetë në javët e para të 2022-shit. Udhëheqësit, politikë-bërësit dhe publiku i tyre në Perëndim prireshin ta shihnin luftën si diçka që ndodhte vetëm gjetkë, qoftë në formën e kryengritjeve kundër qeverive jopopullore apo në konfliktet në dukje të pafundme në shtetet e dështuara.
Pra si në vitin 1914 dhe 2022, ata që supozuan se lufta nuk ishte e mundur, e kishin gabim. Në vitin 1914, pati tensione të rrezikshme dhe të pazgjidhura midis fuqive evropiane, një garë e re armatimi dhe kriza rajonale, të cilat çuan në bisedimet për luftën.
Ngjashëm, në muajt para pushtimit rus të Ukrainës, Moska ia kishte bërë të qarta Perëndimit ankesat e saj, ndërsa presidenti rus Vladimir Putin kishte dhënë shumë shenja për qëllimet e tij. Në esenë e tij të gjatë botuar në vitin 2021, Putin tha se jo vetëm që Ukraina ishte vendlindja e vetë Rusisë, por popujt e saj kanë qenë gjithmonë rusë.
Presidenti rus e kundërshtoi humbjen e fuqisë globale nga Moska pas Luftës së Ftohtë, dhe ishte i bindur se do ta mposhtte shpejt Ukrainën. Edhe në vitin 1914, fuqitë e mëdha kishin vetëm plane luftarake sulmuese, të bazuara tek fitoret e shpejta. Nëse Putini do të kishte bërë llogaritjet e duhura në fillim, ai ndoshta nuk do ta kishte pushtuar Ukrainën.
Ose të paktën do të ishte përpjekur të tërhiqte forcat ruse sapo të bëhej e qartë se nuk do të arrinte pushtimin e shpejtë dhe pak të kushtueshëm që priste. Por emocionet – pakënaqësia, krenaria, frika – mund të ndikojnë tek vendimet e mëdha dhe të vogla, dhe siç e tregoi 1914-a, mund të ndikojnë gjithashtu edhe tek përvojat e atyre që marrin vendimet.
Ashtu si Cari Nikolla II 108 vite më parë, edhe Putin kujtoi një poshtërim. Si oficer i ri i KGB-së, ai kishte parë drejtpërdrejt tërheqjen e Perandorisë Sovjetike nga Gjermania Lindore dhe më pas shpërbërjen e vetë Bashkimit Sovjetik. Pastaj ai pa zgjerimin drejt lindjes të NATO-s dhe BE-së.
Një nga mësimet e luftës së Rusisë në Ukrainë, është se strategët perëndimorë duhet t’i kushtojnë më shumë vëmendje mënyrës sesi liderët gjetkë i shohin vendet dhe historitë e tyre. Për shembull, pushtimi i Tajvanit do të mbartte të gjitha llojet e rreziqeve për Kinën. Por kinezët mund të jenë të përgatitur që t’i marrin parasysh ato.
Siç e tregoi Lufta e Parë Botërore, luftërat shkojnë rrallë siç janë planifikuar. Strategët ushtarakë ishin të vetëdijshëm për rëndësinë në rritje të luftës së llogoreve dhe artilerisë, por ishin të papërgatitur për atë që shpejt u bë vija statike e frontit. Një luftë që ishte menduar të përfundonte brenda disa muajsh, zgjati më shumë se 4 vjet dhe kushtoi shumë më tepër në jetë njerëzore dhe burime ekonomike nga sa e kishte imagjinuar dikush në fillim.
Edhe pse lufta në Ukrainë është vetëm në vitin e saj të dytë, edhe ajo është shndërruar në një luftë llogoresh me kosto shumë të larta njerëzore. Një realitet i tillë nuk përjashton mundësinë e operacioneve të reja të rëndësishme nga secila palë dhe ndryshime momentale të vijës së frontit.
Më shumë se një vit pas luftës, përparimet ka të ngjarë të vijnë me një kosto shumë më të lartë. Siç e mësuan gjeneralët në Luftën e Parë Botërore, toka për të cilën është luftuar është më e vështirë për të ndryshuar duar. Dhe të dyja palët i kanë shfrytëzuar muajt e dimrit për të përgatitur mbrojtjen e tyre.
Megjithëse shifra të tilla duhet të trajtohen me kujdes, agjencitë perëndimore të inteligjencës kanë vlerësuar se gjatë disa prej luftimeve më të ashpra, Rusia ka pësuar mesatarisht më shumë se 800 të vrarë dhe të plagosur në ditë, ndërsa zyrtarët ukrainas kanë pranuar maksimum 200- 500 viktima nga radhët e tyre.
Sa më gjatë të zgjasë një konflikt, aq më të rëndësishëm bëhen aleatët dhe burimet. Në të dyja luftërat botërore, Gjermania dhe aleatët e saj patën disa suksese të hershme. Por ndërsa lufta vazhdonte, koalicioni kundërshtar fitoi luftën ekonomike si dhe atë në fushën e betejës.
Në secilin rast, Britania e Madhe mund të mbështetej tek perandoria e saj jashtë shtetit për pasuri dhe lëndë të para. Më vonë Shtetet e Bashkuara u bënë siç e tha presidenti FranklinRoosevelt në Luftën e Dytë Botërore “arsenali i demokracisë” dhe një ushtri e fortë partnere.
Dominimi i burimeve dhe i fuqisë punëtore ishte jetik në arritjen e fitores së aleatëve.
Në fillim, Rusia u duk se kishte një avantazh të rëndësishëm ndaj Ukrainës, përfshirë një ushtri shumë më të fuqishme dhe më shumë burime nga gjithçka që mund të numërohej. Por ndërsa lufta ka vazhduar, aleatët e Ukrainës janë treguar më të rëndësishëm se fuqia e Rusisë.
Historia ka treguar se luftërat fitohen ose humben sa nga qasja në burime apo konsumimi i burimeve të armikut, edhe nga aftësitë e komandantëve të secilës palë dhe nga trimëria e luftëtarëve të tyre.
Ka të ngjarë që Ukraina dhe Rusia, ndoshta nën presionin e Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, mund të bien një ditë dakord të bisedojnë për përfundimin e luftës. Koha mund të jetë jetike. Në Luftën e Parë Botërore, pavarësisht përpjekjeve për paqe – për shembull nga Papa dhe nga presidenti amerikan WoodrowWilson – të dyja palët vazhduan të kapeshin pas shpresës së fitores në fushën e betejës.
Gjermania kërkoi armëpushim vetëm në verën e vitit 1918, kur komanda e lartë gjermane e pranoi se po humbiste. Por është e vështirë të imagjinohet se si do të dukej një zgjidhje e tillë në Ukrainë. Sepse ndërsa po rriten humbjet nga të dyja palët, dhe teksa dalin në dritë më shumë raporte mbi mizoritë e Rusisë, urrejtja dhe hidhërimi i akumuluar do të paraqesin pengesa të mëdha për çdo lëshim nga të dyja palët.
Në mënyrë të pashmangshme, në një luftë të gjatë evoluojnë objektivat e të dyja palëve. Në Luftën e Parë Botërore, Gjermania synoi të zgjerohej për të përfshirë Belgjikën dhe ndoshta shtetet baltike dhe Ukrainën. Franca synonte të rimerrte provincat e saj të humbura të Alsas-Lorenës, teksa u grind me Britainë se kush do të merrte pjesët më të mëdha të Perandorisë Osmane të mundur.
Në luftën aktuale, Rusia duket se ka hequr dorë për momentin nga pushtimi i Kievit. Por duket se është e vendosur të pushtojë sa më shumë pjesë që mundet nga Ukraina, dhe ta reduktojë atë që ka mbetur në një shtet të varfër dhe pa dalje në det. Nga ana tjetër, qeveria ukrainase, e cila
në fillim synonte thjesht t’i rezistonte sulmit rus dhe të mbronte territorin e saj, ka deklaruar synimin e saj për ta dëbuar Rusinë nga e gjithë Ukraina, përfshirë Krimenë, si dhe nga pjesët e Donetskut dhe Luhanskut të pushtuara nga Rusia që nga viti 2014. Për sa kohë që të dyja palët vazhdojnë të shpresojnë për diçka që mund ta quajnë fitore, ulja e tyre në tryezën e bisedimeve do të jetë e vështirë.
Humbësit nuk e pranojnë lehtësisht humbjen dhe fitimtarët e kanë të vështirë të jenë zemërgjerë. Traktati i Versajës nuk ishte kurrë aq ndëshkues sa pretendonte Gjermania, dhe shumë nga klauzolat e traktatit nuk u zbatuan kurrë. Por Evropa e viteve 1920 do të kishte qenë një vend më i lumtur nëse aleatët nuk do të ishin përpjekur të nxirrnin dëmshpërblime të larta nga Gjermania dhe ta kishin mirëpritur atë më shpejt në komunitetin e kombeve.
Por historia mund të ofrojë shembuj më inkurajues. Pas Luftës së Dytë Botërore, Plani Marshall i SHBA-së ndihmoi në rindërtimin e vendeve të Evropës Perëndimore në ekonomi në lulëzim dhe, po aq të rëndësishme, në demokraci të qëndrueshme.
Nën kërcënimin e Luftës së Ftohtë, Gjermania Perëndimore dhe Italia, u lejuan të bashkoheshin me NATO-n dhe u bënë anëtarët kryesorë të aleancës transatlantike. Pra edhe armiqtë e dikurshëm mund të shndërrohen në partnerë të ngushtë. Kjo ofron një farë shprese se Rusia e sotme mund të jetë një ditë një kujtim po aq i largët sa është sot Gjermania e vitit 1945.
Marrë me shkurtime
Shënim: Margaret MacMillan, profesoreshë e Historisë Ndërkombëtare në Universitetin e Oksfordit dhe autore e librit “Si na ndryshoi konflikti dhe lufta që i dha fund Paqes: Rruga drejt 1914-ës”.
Lajmet
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 25 prill, në vitet nëntëdhjetë
Published
16 hours agoon
April 25, 2026By
UBTNews
25 prill 1994
Lajm i plotë:
Forcat serbe vranë Naim Bajramin në Miratoc të Preshevës
Naim Bajrami (1969) nga fshati Llashticë i komunës së Gjilanit, u vra mbrëmë nga forcat serbe në afërsi të fshatit Miratoc të Preshevës.
Tash për tash nuk dihen detaje të tjera rreth vrasjes.
Në Komisionin për Informim të Degës së LDK-së në Gjilan thonë se Naim Bajrami para disa ditësh kishte dorëzuar një revole në policinë serbe për të shpëtuar babain e tij, Rrahmanin, i cili po torturohej nga policia.
Javën që shkoi policia sërish e bastisi shtëpinë e të ndjerit, mirëpo nuk gjeti kurrëfarë arme.
Në fshatin Llashticë gjatë aksionit të bastisjeve e torturimeve nën pretekst të mbajtjes së armëve pa leje, janë rrahur shumë persona.
Besohet se Naim Bajrami deshi të ikte nga Kosova nga frika e arrestimit dhe e torturimit në polici.
I ndjeri nuk kishte pasaportë.
Supozohet se ai u vra në përpjekje për ta kaluar kufirin e Serbisë me Maqedoninë.
Kufoma e të ndjerit është dërguar mbrëmë vonë në Qendrën Mjekësore në Gjilan, e cila po mbahet nën kontroll të rreptë nga policia.
Naim Bajrami ishte i martuar dhe baba i dy fëmijëve.
Kjo është viktima e dytë në këtë vendkalim kufitar në dy vitet e fundit. Më 1992 ishte gjetur i vrarë Nazim Hajdari nga fshati Stubëll e Ultë i Vitisë, ndërsa rrethanat e vrasjes së tij nuk janë sqaruar ende.
Lajm i plotë:
Klinton: Na brengos statusi i shqiptarëve në Kosovë
Me rastin e vizitës së kryeministrit grek, Andreas Papandreu, në Uashington, në një knferencë për gazetarë në Shtëpinë e Bardhë të premten e kaluar, një gazetar grek i shtroi pyetjen presidentit të SHBA, Bill Klinton, për pozitën e minoritarëve grekë në Shqipëri, përkatësisht të tensionit midis Shqipërisë dhe Greqisë që u ngrit pas vrasjes kriminale të dy ushtarëve shqiptarë nga komandosët që hyn nga territori i Greqisë.
“Çfarë mendoni për çështjen e tensionit midis Greqisë dhe Shqipërisë dhe a keni diskutuar (gazetari grek mendon për takimin me Papandreun – v.j.), çështjen e statusit të minoritarëve grekë në Shqipëri dhe, siç po thuhet, shkeljen e të drejtave të njeriut?”.
Megjithëse pyetja ishte për minoritarët grekë në jug të Shqipërisë, presidenti amerikan tërhoqi vëmendjen për statusin e shqiptarëve në Kosovë. Duke iu përgjigjur pyetjes, presidenti Klinton tha:
“Së pari mendoj se Greqia po tregon një vetëpërmbajtje dhe një gjykim të arsyeshëm. Natyrisht se përcjellim pozitën e minoritetit grek, por jemi të brengosur për statusin e shqiptarëve në Kosovë”, njofton “Bujku” i sotëm.
Presidenti i SHBA më tej tërhoqi vërejtjen për rrezikun e shpërthimit të një konflikti në rjaonin e tensionuar dhe theksoi se në përputhje me situatën janë ndërmarrë masa nga mekanizmat ndërkombëtare për izolimin e konfliktit aktual në Bosnjë, që ai të mos zgjerohet. Ai po ashtu bëri thirrje që të ulen tensionet dhe të ketë një mbikëqyrje të të drejtave të minoritaëve.
“I gjithë ky rajon është një bombë e kurdisur për ç’arsye ia kemi kushtuar kujdesin e deritashëm brenda autorizimeve të Kombeve të BAshkuara dhe të NATO-s në mënyrë që ta izolojmë konfliktin. Mendoj se duhet që të ftohen gjakrat dhe retorika e nxehtë dhe të vëgzhgohen të drejtat e minoritetit në mënyrë që të mos lejohet që lufta që po zhvillohet në Bosnjë të bartet në rajonet përreth ku tensionet po thellohen”, tha presidenti Klinton.
Lajme të tjera:
Planifikohet regjistrimi i 25 000 nxënësve në shkollën e mesme
Në Prishtinë ndiqen të rinjtë për rekrutim
U meremetua rruga dhe u hap një ambulancë në lagjen “Emshiri” të Prishtinës
Një ish-inspektor shqiptar i sigurimit u rrah në SPB-në e Pejës
Policia serbe u largua nga objekti në Bellaqevc të Madh
U ngrit akuza kundër Ramiz Alisë
Bashkësia Shqiptare protestoi përballë ambasadës greke në Bruksel
U përurua fusha e futbollit në lagjen Kodra e Trimave
Në Prizren policia plaçkiti tregun e plaçkave
Shkatërrim total gjyqeve serbe në Kosovë
25 prill 1995
Lajmet kryesore:
Gjyqi penal ndërkombëtar për krime në ish-Jugosllavi njofton për hetimet ndaj Karaxhiqit, Mlladiqit dhe Stanishiqit
Klaus Kinkel: Nuk bën ta harrojmë Kosovën dhe Maqedoninë
Arrin në Kosovë një delegacion i Kongresit Amerikan
Suzane Auer vizitoi PFK-në
Mësimi u pengua në disa shkolla në Prizren, Pejë dhe Prishtinë
Policia pengoi një manifestim në Përlepnicë të Gjilanit
Policia kërcënoi pronarin e shtëpisë-shkollë
Udhëheqësit e Kaçanikut vazhdojnë të mbahen në paraburgim
Në Tetovë mbahet nesër protestë kundër procesit të montuar ndaj rektorit Sylejmani
“Bujku” nuk u botua as sot për shkak të shantazheve të serbëve
Në Klinikën e Gjinekologjisë dhe të Akusherisë shtohet numri i vdekjeve
Dhuna e përditshme në Kosovë
Bashkëfshatarët e Vrapçanit në Prishtinë përkrahin protestën në Tetovë
NATO u propozua për çmimin Nobel
Lajm i plotë:
Në kufirin ndërmjet Shqipërisë dhe Malit të Zi u vra edhe një shtetas shqiptar
Në zonën kufitare mes Shqipërisë e Malit të Zi, gjegjësisht në rajonin e quajtur Brigje (Malësi e Madhe), më 23 prill 1995, rreth orës 03,05, patrulla e ushtrisë së Jugosllavisë së vetëshpallur, vrau shtetasin shqiptar Kolë Lekë Ivanaj (27) nga fshati Vrrakë i rrethit të Shkodrës.
Komisioni i përbashkët i Shqipërisë dhe Malit të Zi për zgjidhjen e incidenteve kufitare, nga vendi i ngjarjes konstatoi se tre shtetas shqiptarë paskan kaluar kufirin në mënyrë të paligjshme në këtë sektor dhe se rojet kufitare paskan shtirë në ta, derisa po tentonin të ktheheshin në territorin shqiptar, më ç’rast u vra Kolë Ivanaj, njofton TVSH.
25 prill 1997
Lajmet kryesore:
Konferencë për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugova
Dr. Zejnullah Rrahmani: Vonesat e pagave pasojë edhe e përplasjeve politike
Adem Demaçi bisedoi me diplomatin gjerman Prygel
Sali Berisha: Grupet rebele dhe aleanca e PS me to – pengesë kryesore për zgjedhje
Azem Hajdari: Ministri Vukaj të distancohet nga “komitetet e shpëtimit”
Banda e armatosur sulmoi komesariatin e policisë në Elbasan
Leka Zogu vizitoi Vlorën
Abaz Ermenji: “S’mund të ketë zgjedhje kur jehojnë armët”
Për armëmbajtje u dënua me 5 muaj burg
U lirua nga burgu Muhamet Latifi
Dhuna e përditshme në Kosovë
Kërkohet Afrim Mustafa nga Gjilani
Lajm i plotë:
Dy të vrarë në Përmet
Prishtinë, 25 prill (QIK)
Dje në mengjes në qytetin e Përmetit u gjetën të vrarë nga armë zjarri dy persona, at e bir, 60 dhe 40 vjeç.
Burime të komisariatit të policisë së rrethit, konfirmuan se personat në fjalë janë qëlluar me armë zjarri. Ende nuk dihen motivet dhe autorët e këtij krimi.
Nga fillimi i trazirave në këtë reth janë vrarë 16 vetë dhe janë plagosur 75 të tjerë.
Ndërkaq, disa kilometra larg pikës kufitare të Kakavijës, një grup personash të armatosur kanë sulmuar një autobus që udhëtonte në drejtim të Tiranës dhe kanë vrarë një banor të fshatit Selenicë të rrethit të Vlorës, njofton ATSH.
Lajm i plotë:
U maltretua në polici pse u gjet në kafenenë ku u vra zv/ministri serb i policisë
Prishtinë, 25 prill (QIK)
E pajisur me autoblinda, një ekspeditë e policisë serbe ndërhyri më 22 prill në shtëpinë e Rexhep Rexhepit në fshatin Peran, njofton KI i Degës së LDK-së në Podujevë.
- Rexhepi u dërgua në stacionin e policisë në Podujevë dhe u maltretua rreth tri orë. Pretekst për këtë ishte se ai kishte qenë rastësisht në lokalin “Mama mia” në Beograd në momentin kur u vra zëvendësministri serb i policisë Radovan Stojiçiq.
Policia e urdhëroi atë të mos largohej nga shtëpia, sepse do ta marrë sërish në pyetje.
25 prill 1998
Edicioni i parë (Ora 12:30)
Lajm i plotë:
Rifilloi sulmi kundër Baballoqit
Gjendja në territorin e komunës së Deçanit po rëndohet nga dita në ditë. Mbrëmë forcat ushtarko-policore kanë shtëna nga armët e lehta edhe nga artileria e rëndë. Si pasojë e kësaj, prej dje edhe fshati Baballoç ka mbetur pa rrymë elektrike nga se forcat serbe kanë granatuar trafon e këtij fshati. Pas prishjes së trafos, është dëmtuar dukshëm edhe rrjeti i tensionit të lartë të rrymës elektrike. Kjo ka futur shqetsim tek qytetarët që kanë mbetur në mbrojtje të fshatit, e po ashtu të njëjtit kanë mbetur edhe pa informim.
Nga disa persona që kanë dalë nga shtetrrethimi i fortë ushtarako-policor, njoftohet se deri dje janë dëmtuar pjesërisht rreth 20 shtëpi të fshatit. Ata kanë treguar se në bregoren e fshatit që konsiderohet si pikë strategjike, vazhdimisht po gjuajnë snajpersitët serbë, ndërsa në Sukën e Baballoçit është vendosur një top me tytë të kthyer në drejtim të fshatit dhe 4 kamionë ushtarakë.
Gjatë ditës së djeshme në këtë anë kanë shkuar përforcime ushtarake, por edhe përkundër kësaj, burrat dhe popullata po i mbrojnë pragjet e shtëpisë së vet.
Fshati Baballoq u sulmua edhe sot që nga ora 4,10 minuta, me të shtëna nga të gjitha llojet e armëve.
Forca të shumta ushtarake gjenden në zonën kufitare mes Kosovës e Shqipërisë, të cilat që nga mëngjesi po shtinë edhe me armë të rënda, njofton KI i LDK-së në Deçan.
Lajm i plotë:
Shumë deçanas në mesin e të ekzekutuarve nga ushtria jugosllave
Në mesin e 23 të vrarëve nga ana e ushtrisë jugosllave në kufirin shqiptaro-shqiptar, dyshohet se ka edhe të vrarë nga komuna e Deçanit. Për numrin dhe identitetin e tyre edhe më tutje nuk ka të dhëna nga pamundësia e qarkullimit të njerëazve dhe të informatave nga vendi i ngjarjes, njofton KI i LDK-së në Deçan.
Lajm i plotë:
Qelë Deskun, nuk e vrau UÇK siç pretendon Beogradi, por policia serbe
Qelë Shaban Desku (41) nga Kliçina u vra dje nga policia serbe. KI i Degës së LDK-së në Pejë njofton se me rastin e ndërhyrjes së policisë në këtë fshat, Qela u plagos rëndë derisa po dilte për të parë se ç’po ndodhte me nxënësit që gjendeshin në shkollë. Një gjysmë orë pasi u qëllua me armë nga policia, ai vdiq, pasi për shkak të bllokadës së policisë, askush nuk pati mundësi t’i jipte asnjë ndihmë.
Në këtë mënyrë hidhen posht pretendimet e mediumeve dhe të policisë serbe se kinse Qelë Deskun e vranë dje terroristët shqiptarë për shkak se ai ishte lojal ndaj Serbisë dhe pse ai kishte marrë pjesë në referendumin serb kundër ndërmjetësuesve ndërkombëtarë në zgjidhjen e çështjes së Kosovës.
Dëshmitarët nga Kliçina dhe Jabllanica thonë se trupin e pajetë të Qelë Deskut, baba i pesë fëmijëve, e mori një automobil i ndihmës së shpejtë dhe atë deri sot paradite ende nuk e ka marrë familja.
Në këtë njoftim jipen detaje të ndërhyrjes së mbi 100 policëve gjatë ditës së djeshme në Kliçinë, Jabllanicë dhe Rosujë. Gjatë ndërhyrjes policia plagosi nxënësit Afrim H. Berishën (17) e Burim A. Berishën (17). Afrimi u plagos në dorën e majtë, ndërsa i dyti në këmbën e majtë.
Policia shtiu me armë edhe kundër Naim B. Abazit (22) dhe Jeton M. Abazit (17) nga Jabllanica. Këta të dytë pasi u kapën nga policia, u rrahën në vend dhe pastaj u dërguan në postkomandën e policisë, ku sërish u keqtrajtuan rëndë fizikisht, e pastaj u liruan.
Gjatë aksionit serb u bastisën shtëpitë e Ramiz e Mehmet Zogajt në Kliçinë, ndërsa në Jabllanicë të Leshanit u bastisën shtëpitë e Tahir e Ramë Abazit, Zenel Atashit, Hamdi Senikut dhe Haxhi Berishës, në të cilat u demolan shumë orendi.
U rrah nga policia edhe Fekë B. Atashi nga Jabllanica, i cili, në të kthyer nga Peja, u ndalua para postkomandës në Kliçinë dhe u keqtrajtua në prani të anëtarëve të familjes që po udhëtonin me të.
Gjatë ndërhyrjes në këto fshatra, që zgjati nga ora 12 deri në orën 15, forcat policore serbe shtinë pandërprerë me armë zjarri, duke rrezikuar banorët e pafajshëm. Ndërsa, nxënësit e shkollës fillore, që nuk mundën të largohen nga shkolla, u strehuan deri në fund të aksionit në një shtëpi në afërsi.
Lajm të tjera:
Policët malazezë paralajmërojnë tërheqjen nga policia serbe në Deçan
Paralizim i furnizimit me bukë e gjëra ushqimore
Ali Hasani i kindnapuar u paraqit nga Prizreni
Vërshim i ushtrisë jugosllave në Gjakovë dhe rrethinë
Regjimi serb dhe ushtria jugosllave duan të mbajnë të fshehura aksionet kriminale në Deçan dhe në Gajkovë
Në vendet e sulmuara nuk ka shkuar ende asnjë përfaqësues republikan
MPJ e Shqipërisë: “Incidentet kufitare të pretenduara nga qeveria e Beogradit – krejtësisht të pavërteta”
Territori i Klinës po mbahet i rrethuar nga forcat ushtarake e policore serbe
U arrestua kryetari i Degës së LDK-së në Klinë
Policia rrahu dhe plaçkiti një qytetar shqiptar
Edicioni i dytë (Ora 15:00)
Lajmet kryesore:
Përforcime të vazhdueshme të forcave ushtarake e policore në Gjakovë
Forca ushtarake vazhdojnë të vijnë nga Serbia në Kosovë
Vushtrri: Ilir Merovci u plagos në afërsi të stacionit të policisë në fshatin Druar
Rubin: Situata në Kosovë nuk mund të durohet
SHBA-të do të angazhohen për forcimin e sanksioneve ndaj Beogradit
Deklaratë e presidencës së UE-së për Kosovën
Vedrin: “Arsyetim i pasuksesshëm i autoriteteve në Beograd”
Qëndrimi italian për çështjen e Kosovës
Turqia e gatshme të dërgojë trupat në forcat eventuale ndërkombëtare në Kosovë
Ushtria e Shqipërisë në gjendje gatishmërie
Një shtab i posaçëm orerativ shqiptar vepron në zonat kufitare
Kukës: Ushtria jugoslave i solli nga fshatrat e Deçanit dhe i ekzekutoi në Kosharë shqiptarët
Kryetari Rugova mori pjesë në takimin me kryetarët e degëve të LDK-së
Armatosen edhe serbët e Klinës
Në Kamenicë serbëve u shpërndahen armë dhe uniforma
Në Suharekë armatosen civilët serbë
Në Gazimestan të Prishtinës u vendosën forca të mëdha ushtarako-policore
Paramilitarët serbë të Istogut thërrasin për mobilizim
Stërvitje të ushtrisë në fshatrat e Vushtrisë
Ushtarët serbë provokuan dy qytetarë shqiptarë
Edhe sot, forca të shtuara të policisë në Mitrovicë
Civilë të shumtë serbë po armatosen në Gjilan
Forca ushtarake në Bërnicë – vazhdojnë të digjen malet në Barilevë
Në Shtime prani e madhe e policisë serbe
Në njësinë speciale të policisë në Hajvali është vërejtur edhe krimineli serb Arkan
Mijëra qytetarë morën pjesë edhe në ditën e gjashtëmbëdhjetë të manifestimeve protestuese
Oficeri franzez, i akuzuar për spiunazhë, udhëhoqi trupat franceze gjatë operacioneve paqësore në Shqipëri
Manipulime të mëdha me numrin e votuesve në referendumin serb në Kosovë
Një qytetari shqiptar nga Pozhorani policia ia plaçkiti 7. 000 DM
Edicioni i tretë (Ora 15:45)
Lajm i plotë:
Ushtria jugosllave njofton emrat e dhjetë shqiptarëve të vrarë në Kosharë
Në një njoftim me titull “Identifikohen trupat e dhjetë terroristëve”, agjencia serbe e lajmeve Tanjug transmeton sot një kumtesë të gjyqit ushtarak të Nishit në Serbi, përmes së cilës njoftohen emrat e dhjetë shqiptarëve të vrarë gjatë aksionit të ushtrisë jugosllave më 23 prill në karakollin e Kosharës mes Kosovës e Shqipërisë.
Në kumtesë thuhet:
“Gjyqtari hetues i Gjyqit ushtarak në Nish, nënkoloneli Radenko Miladinoviq, ka kumtuar sot se menjëherë pas incidentit kufitar në rajonin e karakollit ‘Kosharë’ më 23 prill, ka dalë në vendin e ngjarjes dhe ‘në rajonin e gjerë’ në mes gurëve kufitarë C-3 dhe C-2/10 në kufirin jugosllavo-shqiptar, me hetimin e terrenit dhe ka gjetur 19 kufoma dhe një sasi të madhe armësh, municioni dhe pajisjesh ushtarake të prodhimit të huaj.
Në kumtesë thuhet se me njohjen nga ana e personave të arrestuar dhe në bazë të letërnjoftimeve të gjetura u vërtetua se bëhet fjalë për këta të vrarë:
- Shefqet Selim Aliaj, nga fshati Hereç i Gjakovës, i lindur më 1969;
- Bekim Sali Aliaj, nga fshati Hereç;
- Hasan Bajram Tahiraj, nga fshati Hereç;
- Skender Qazim Hajdaraj, nga fshati Hereç, i lindur më 1969;
- Gazmend Hasan Ramaj, nga fshati Hereç, i lindur më 1972;
- Ukë Misin Shabani, nga fshati Hereç;
- Sadik Lush Alijaj, nga fshati Hereç, i lindur më 1961,
- Hasan Tahir Dinaj, nga fshati Hereç;
- Hajdar Ramadan Taçaj (ndoshta Thaçaj), nga fshati Hereç, i lindur më 1972;
- Vehbi Asllan Hasanaj, nga Hereçi.
Në kumtesë thuhet se gjatë shikimit në vendin e ngjarjes janë gjetur edhe letërnjoftimet e këtyre personave:
- Gëzim Shefqet Haredinajt, i lindur më 1976, nga fshati Sllup i Deçanit,
- Arben Bajram Hadërgjonaj, nga fshati Sllup, i lindur më 1978,
- Beqë Binak Lokaj, nga fshati Sllup, i lindur më 1968,
- Imer Isuf Lokaj, nga fshati Sllup, i lindur më 1970,
- Bekim Shefqet Mazrekaj, nga Deçani, i lindur më 1976,
- Xhemajl Sejdi Mazrekaj, nga Deçani, i lindur më 1969.
Në kumtesë thuhet se është e mundshme që këta persona të jenë vrarë në ngjarjen e përmendur. Puna e identifikimit vazhdon.
Në kumtesë thuhet se janë arrestuar Gazmend Mustafë Tahiraj, profesor i gjuhës angleze nga fshati Hareç, i lindur më 1970 dhe Ibër Sherif Metaj, bujk, nga fshati Hereç i lindur më 1961.
Këta dy persona janë trajtuar nga pikëpamja kriminalistike dhe kundër tyre është në proces procedura penale në Gjyqin ushtarak në Nish.
Gjyqtari ushtarak ka saktësuar se në rastin e shikimit në vend të ngjarjes janë gjetur këto armë, municione dhe pajisje ushtarake të prodhimit të huaj: 7 pushkomitralozë të kalibrit 7,62 mm, 5 pushkë gjysmautomatike të kalibrit 7,62 mm, 5 pushkë automatike të kalibrit 7,62 mm, 2 minahedhës dore, 2 mitralozë PKT, 67 bomba dore, 123 ndezës të bombave, 16 granata të minahedhësve, mbi 20 mijë copë municon të kalibrave të ndryshëm, 1 shtrat për minahedhës 60 mm dhe arkëz për pushkomitraloz.
Për shkak se ngjarja ka ndodhur në një hapësirë të gjerë dhe vështirë të kalueshme, po vazhdohet me gjurmimin e terrenit, thuhet në kumtesë.
Siç shihet, në këtë kumtesë nuk figuron askund emri i Naim Malokut, i vetmi emër që është përmendur në të gjitha njoftimet e Beogradit, e nuk përmenden as emrat e disa ish-eprorëve ushtarakë shqiptarë në ushtrinë e ish-Jugosllavisë, për të cilët ka barë zhurmë të madhe propaganda serbe pas incidentit në Kosharë.
Lajme të tjera:
Forca të mëdha policore serbe shkuan nga Klina drejt Skënderajt
“Frankfurter Algemaje Cajtung”: I domosdoshëm intervenimi ushtarak në Kosovë
Kinkel: “Milosheviqin do ta detyrojmë të hyjë në dialog”
Përfaqësuesit e LRDK-së u takuan me diplomatë të huaj
Edicioni i katërt (Ora 19:00)
Lajmet kryesore:
Kryetari Rugova priti diplomatë të lartë italianë
Dëshmi: Shqiptarët u ekzekutuan në Zharet e Batushës, 4 km në brendësi të Kosovës
Forcat ushtarako-policore serbe sulmuan sot Morinën
Trupat e viktimave të vrarë u dërguan nga Gjakova në Hereç
Në Prizren rafale armësh dhe mobilizim i serbëve
Në Prizren vazhdojnë shëtitjet protestuese
Edicioni i pestë (Ora 20:10)
Lajm i plotë:
Forca të shumta ushtarake arrijnë në mbrëmje në Deçan
Forca të mëdha të ushtrisë jugosllave kanë arritur sonte në mbrëmje në Deçan, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Deçan.
Rreth orës 18:00 nëpër qendër të Deçanit parakaluan 12 tankse dhe disa autoblinda të ushtrisë jugosllave dhe duke kënduar me megafon këngë çetnike, si këngën famëkeqë “Marsh në Drinë”, shkuan në manastirin e Deçanit.
Në orën 19:30 nëpër qendrën e qytetit parakaluan edhe 13 tankse dhe 40 kamionë me ushtarë. Konvoji shkoi e u vendos në karakollin e ushtrisë në Hulaj, afër Deçanit.
Ndërsa në drejtim të Gjakovës shkoi një autoblindë, dy tankse dhe disa automjete të tjera.
Gjatë ditës së sotme, në Baballoq pati sulme të herëpahershme me armë të ndryshme.
Nga Deçani njoftohet se sot në Gjakovë policia kindnapoi Hysen Çallakajn nga Baballoqi dhe Hysen Kasumajn, Mehmet Agajn e Gani Rexhajn. Për ta nuk dihet asgjë.
Rreth orës 12:00 policia ka rrahur Demë Halil Cacajn dhe Muharrem Bajramajn.
Foto: Presheva
Lajmet
Studentët e Psikologjisë në UBT realizojnë aktivitete ndërgjegjësuese për shëndetin emocional në “Akademia Elite”
Published
1 day agoon
April 24, 2026By
UBTNews
Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm për ndikim social dhe edukativ, Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka realizuar një vizitë në institucionin “Akademia Elite”.
Nën udhëheqjen e Prof. Violeta Zefit, studentët e vitit të tretë patën mundësinë të takojnë drejtueset e akademisë dhe të bashkëbisedojnë mbi praktikat më të mira të mbështetjes psikologjike për fëmijët.
Pjesa qendrore e kësaj vizite u fokusua në zhvillimin e një sërë aktiviteteve interaktive me fëmijët, të cilat u dizajnuan posaçërisht për t’i njohur ata me botën e emocioneve dhe rolin vendimtar që luan inteligjenca emocionale në shëndetin dhe mirëqenien e tyre të përgjithshme.
Përmes lojërave edukative dhe teknikave të thjeshta shpjeguese, studentët ndihmuan fëmijët të identifikojnë dhe të shprehin ndjenjat e tyre, duke krijuar një mjedis ku mirëqenia psikologjike trajtohet si prioritet që në moshë të hershme.
Kjo nismë nuk shërbeu vetëm si një urë lidhëse mes teorisë akademike dhe praktikës në terren për studentët, por u vlerësua edhe si një kontribut i çmuar për komunitetin.
Angazhime të tilla konfirmojnë misionin e UBT-së për të përgatitur profesionistë të ndjeshëm ndaj nevojave sociale, duke ofruar ekspertizën e tyre në shërbim të institucioneve edukative dhe shëndetit mendor të gjeneratave të reja.
Lajmet
Profesoresha Violeta Zefi dhe studentja Zhaneta Shatri publikojnë studimin shkencor në revistën prestigjioze “International Journal of Educational Reform”
Published
1 day agoon
April 24, 2026By
UBTNews
Profesoresha Violeta Zefi nga Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka publikuar artikullin e saj më të ri shkencor në revistën ndërkombëtare “International Journal of Educational Reform”, e cila botohet nga platforma prestigjioze Sage Journals.
Bashkautore në këtë punim është edhe studentja e vitit të tretë, Zhaneta Shatri, duke dëshmuar suksesin e metodologjisë së mësimdhënies së orientuar kah hulumtimi që aplikohet në UBT.
Ky artikull trajton rëndësinë e perspektivës së prindërve në rastet e fëmijëve me vështirësi specifike në të nxënë, duke vënë në pah se si qëndrimet e tyre ndikojnë drejtpërdrejt në zhvillimin akademik dhe emocional të fëmijëve.
Përmes intervistave të thelluara me 53 prindër, studimi ka zbuluar se mungesa e informacionit shpesh krijon pasiguri në identifikimin e hershëm të sfidave me të cilat përballen fëmijët.
Si rrjedhojë, punimi thekson nevojën urgjente për krijimin e sistemeve më të forta mbështetëse, si programet edukative të përshtatura, udhëzimet profesionale dhe qasjen në shërbime psikologjike.
Ky publikim përbën një kontribut të rëndësishëm për fushën e psikologjisë dhe edukimit, duke shërbyer si një udhërrëfyes për politika më të avancuara në përkrahjen e mirëqenies së fëmijëve dhe familjeve të tyre.
Artikullin mund ta lexoni këtu: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/10567879261436425
Foto: Violeta Zefi
Foto: Zhaneta Shatri
Lajmet
Kuvendi zgjedh dy anëtarë të Këshillit Gjyqësor
Published
1 day agoon
April 24, 2026By
UBTNews
Kuvendi i Kosovës ka zgjedhur sot dy anëtarë të rinj të Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) me një mandat pesëvjeçar.
Pas procesit të votimit, u bë e ditur se anëtarët e përzgjedhur janë Bashkim Hyseni dhe Ivana Milenkoviq, të cilët do të jenë pjesë e këtij organi të rëndësishëm të sistemit të drejtësisë.
Ndërkohë, për sa i përket pozitës së një përfaqësuesi nga komuniteti serb, Kuvendi njoftoi se procesi do të rikthehet në pikën zero pasi asnjë kandidat nuk mori votat e mjaftueshme. Si rrjedhojë, për këtë pozitë do të shpallet së shpejti një konkurs i ri për të plotësuar vendin e mbetur vakant.
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 25 prill, në vitet nëntëdhjetë
Premier League, La Liga dhe Bundesliga sjellin ndeshje të zjarrta
Studentët e Psikologjisë në UBT realizojnë aktivitete ndërgjegjësuese për shëndetin emocional në “Akademia Elite”
Profesoresha Violeta Zefi dhe studentja Zhaneta Shatri publikojnë studimin shkencor në revistën prestigjioze “International Journal of Educational Reform”
Kuvendi zgjedh dy anëtarë të Këshillit Gjyqësor
Profesori nga Holanda ligjëron në UBT për vlerësimin e pasurive të paluajtshme
Studentët e programit Real Estate në UBT përfitojnë nga ekspertiza ndërkombëtare në arkitekturën e qëndrueshme
Drilon Hajrizi shkëlqen, udhëheq Trepçën drejt fitores ndaj Pejës
NATO mohon mundësinë e pezullimit të shteteve anëtare
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
