Lajmet

Si mund të përgatiten qytetet për valët ekstreme të të nxehtit në Evropë?

Pika të tilla të merkurit mund të jenë vdekjeprurëse – në nivel global, rreth 480 mijë njerëz vdesin nga nxehtësia ekstreme çdo vit.

Published

4 years ago

June 19, 2022

Betim Gashi

Valët vdekjeprurëse të të nxehtit vrasin mijëra njerëz çdo vit – por nuk duhet të jetë kështu, bën thirrje rrjeti më i madh humanitar në botë. Ndërsa temperaturat u rritën në pjesën më të madhe të Evropës, Spanja dhe Franca po zhyten nën nxehtësinë shtypëse.

Pika të tilla të merkurit mund të jenë vdekjeprurëse – në nivel global, rreth 480 mijë njerëz vdesin nga nxehtësia ekstreme çdo vit. Megjithatë, vdekjet nga valët e të nxehtit nuk janë të pashmangshme, këmbëngul Federata Ndërkombëtare e Shoqatave të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe (IFRC).

“Valët e të nxehtit janë vrasësit e heshtur të ndryshimeve klimatike, por s’duhet të jenë ashtu”, deklaroi Francesco Rocca, president i IFRC-së.

5 miliardë njerëz jetojnë në vende që janë të prirura ndaj valëve të të nxehtit në mbarë botën dhe ku sistemet e paralajmërimit të hershëm mund t’i parashikojnë ato përpara se të ndodhin.

Si duhet të përgatiten qytetet për një valë të të nxehtit?

Planifikimi urban mund të minimizojë ndikimin shkatërrues të motit ekstrem.

“Lajmi i mirë është se ka veprime të thjeshta dhe me kosto të ulët që autoritetet mund t’i ndërmarrin për të parandaluar vdekjet nga të nxehtit”, deklaroi Rocca.

Rrjeti C40 Cool Cities – i cili është në partneritet me FNKKGjK për të rritur ndërgjegjësimin – ka lansuar një “kuti mjetesh për ftohjen urbane”. Kutia e mjeteve është plot me veprime që ne të gjithë mund të ndërmarrim për të përmirësuar qytetet tona, si rritja e sasisë së hapësirës së gjelbër dhe lyerja e çatisë me ngjyrë të bardhë. Këto masa iu ndihmojnë edhe banorëve.

Zgjedhje si kjo e bëjnë diferencën, shpjegon Mark Watts, Drejtori Ekzekutiv i rrjetit C40.

“Nga Majami në Mumbai dhe Athina në Abidjan, kryebashkiakët në rrjetin tonë po rrisin hapësirat e gjelbra, po zgjerojnë programet e çatisë së bardhë dhe po bashkëpunojnë në veprimet e ngrohjes për të përmirësuar qëndrueshmërinë ndaj nxehtësisë në rritje urbane“, thotë ai.

Si do ta përkeqësojë ndryshimi i klimës nxehtësinë ekstreme?

Me rritjen e temperaturave globale, do të rritet edhe frekuenca dhe ashpërsia e valëve të të nxehtit. Më shumë se një e treta e të gjitha vdekjeve si pasojë e nxehtësisë mes viteve 1991 dhe 2018 mund t’i atribuohen ngrohjes globale të shkaktuar nga njerëzit, ka zbuluar hulumtimi.

Më të rrezikuar janë të moshuarit dhe të izoluarit, foshnjat, gratë shtatzëna, ata me sëmundje para-ekzistuese dhe të varfërit në zona urbane, të cilët shpesh punojnë jashtë ose jetojnë dhe punojnë në ndërtesa pa ajër të kondicionuar ose ajrim adekuat./UBTNews/

Vendi

Kuvendi mban sot seancë solemne për Eliot Engel dhe seancë të rregullt plenare

Published

1 hour ago

April 24, 2026

UBTNews

Kuvendi i Kosovës mban sot dy seanca plenare, duke nisur në orën 10:00 me një seancë solemne në nderim të ish-kongresmenit amerikan Eliot Engel, i cili vdiq më 10 prill.

Pas saj, në orën 11:00, do të vijojë seanca e rregullt me këtë rend dite:

Miratimi i procesverbalit nga seanca e mëparshme.
Deklarimet jashtë rendit të ditës.
Pyetjet parlamentare.
Shqyrtimi i Projektligjit për Ratifikimin e Amendamentit Nr. 2 të Marrëveshjes Financiare Kosovë-BE për Programin IPA 2020.
Shqyrtimi i Projektligjit për Ratifikimin e Amendamentit Nr. 1 të Marrëveshjes Financiare Kosovë-BE për programin IPA 2019 (pjesa e dytë, objektivi 1).
Zgjedhja e anëtarëve të Këshillit Gjyqësor të Kosovës.
Zgjedhja e anëtarëve të Bordit të Radiotelevizionit të Kosovës.
Zgjedhja e anëtarëve në Komisionin e Pavarur të Mediave.
Shqyrtimi i Propozim-rezolutës për avancimin e përkujdesjes institucionale ndaj komunitetit shqiptar në Preshevë, Medvegjë e Bujanoc.
Propozimi i Grupit parlamentar “Multietnik” për zëvendësimin e deputetëve në komisione parlamentare.

Kronikë e zezë

Punëtori humb jetën në vendin e punës në Gjakovë

Published

12 hours ago

April 23, 2026

UBTNews

Një punëtor ka humbur jetën gjatë orarit të punës sot në Gjakovë.

Sipas njoftimit të Policisë, viktima dyshohet se ka rënë nga një objekt i lartë teksa ishte duke punuar në rrugën “Pjetër Bogdani” në këtë komunë.

Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar menjëherë njësitë përkatëse policore si dhe ekipi emergjent mjekësor, të cilët kanë konstatuar vdekjen e punëtorit.

Zëdhënësja e Policisë për rajonin, Vlera Krasniqi, ka bërë të ditur se lidhur me rastin një person është duke u intervistuar në cilësinë e të dyshuarit, ndërsa hetimet po vazhdojnë për të sqaruar rrethanat e ngjarjes.

Në vendin e ngjarjes ka dalë edhe prokurori i shtetit.

Raporton Koha.net.

Vendi

Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes

Published

18 hours ago

April 23, 2026

UBTNews

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.

Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.

“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.

Lajmet

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

18 hours ago

April 23, 2026

UBT News

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.