Kulturë

Si i frymëzoi Tina Turner të mbijetuarat e dhunës në familje?

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme.

Published

on

Në vitin 1993, kur Tina Turner u pyet se pse qëndron ende në këmbë, përgjigja e saj ishte shumë e thjeshtë: “Unë u ngrita për jetën time”.

Ikona e rock-ut dhe feminizmit, kur foli për herë të parë mbi dhunën që përjetoi nga duart e ish-bashkëshortit dhe partnerit të saj muzikor, Ike, hapi një çështje të padëgjuar më parë.

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme dhe i hapi rrugën ndryshimit kulturor për atë se si diskutohet dhuna në familje dhe si trajtohen të mbijetuarat. Në të njëjtën kohë, nuk e la dhunën që ta definojë atë.

Pasi u deklarua për herë të parë mbi dhunën në vitin 1981, në kujtimet e saj dhe në intervista ajo foli edhe për “torturën” e martesës së saj 16-vjeçare, për kockat e thyera dhe poshtërimin, rrahjet para se ajo të mahniste skenën krah tij.

“Po jetoja një jetë buzë vdekjes. Nuk ekzistoja. Por mbijetova. Dhe kur u largova, u largova. Nuk shikova mbrapa”, deklaroi ajo në dokumentarin e vitit 2021 që u realizua për të nderuar jetën e saj.

Turner qe tashmë një yll. Por pas martesës së saj, ajo u bë ikonë: Mbretëresha e Rock’n’Rollit.

“Kur një e mbijetuar që është në një lidhje abuzive dëgjon një grua sikurse Tina Turner duke folur rreth eksperiencave të saj, flet rreth rrugëtimit të saj drejt mbijetesës, dhe pastaj mund të përjetojë suksesin dhe rezultatet që ka arritur – ajo u jep shpresë të mbijetuarave dhe atyre që përballen me dhunë në familje kurajo dhe shpresë për të kërkuar ndihmë”, deklaroi Farah Nazeer, shefe ekzekutive e Women’s Aid.

“Turner është dëshmi se mund të largohesh nga këto marrëdhënie të dëmshme. Është tejet e rëndësishme të kesh një shembull sikurse Tina Turner, një grua ikonike, personazh i famshëm, që flet në këtë mënyrë”, deklaroi ajo tutje.

Kur ajo foli për herë të parë për dhunën që përjetoi, ishte “revolucion”, tha Nazeer.

“U dha zë grave që ndjenë se nuk mund të flasin mbi këtë, nuk ishte çështje e pranueshme në shoqëri”, deklaroi ajo tutje.

“Aty filloi transformimi ku ne flasim mbi çështje të tilla, dhe ne tani pajtohemi edhe më shumë se dhuna në familje është krimi i autorit dhe të mbijetuarit nuk duhet të ndjehen fajtorë, nuk duhet të turpërohen. Por ajo ishte kultura e atyre ditëve”, deklaroi ajo edhe më tej.

Këngëtarja e Boney M, Liz Mitchell, e cila ishte mike me Turnerin, vlerësoi guximin e yllit për të kapërcyer vështirësitë me të cilat u përball në jetë.

“Sot, i gjithë imazhi i saj është një dëshmi për shumë gra që të kuptojnë se gjërat mund të shkojnë keq në jetën tuaj, por nëse mund të gjeni një rrugëdalje prej saj, gjeni rrugën dhe vazhdoni si ajo. Ajo thjesht qëndroi e fortë”, deklaroi ajo.

Guximi i saj për të folur rreth dhunës ka nxitur një mori lëvdatash pas vdekjes së saj në moshën 83-vjeçare, dhe të mbijetuarat ndajnë histori se si ajo i inspirioi.

“Mu thye zemra”, ka shkruar Trisha Jopson, nga New Yorku, në Instagram.

“Ajo ishte arsyeja që unë u largova nga një marrëdhënie abuzive. Ajo ishte shumë më tepër sesa argëtuese. Ajo ishte një frymëzim absolut”.

Spice Girl Melanie Brown, e cila ka folur për përvojën e saj me dhunën në familje është gjithashtu në mesin e atyre që e kanë lavdëruar yllin.

“Ajo e bëri të pamundurën. E la atë, mbijetoi, u largua dhe u dha shpresë të gjitha të mbijetuarave sikurse unë”, shkroi Brown në Instagram.

Aktivistet thonë se përveç muzikës së saj, kjo është trashëgimia e Turnerit./UBTNews/

Lajmet

Publikohet lista e guidave turistike të licencuara në Kosovë

Published

on

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka bërë të ditur se është publikuar lista e guidave turistike të licencuara të Republikës së Kosovës.

Lista tashmë është e qasshme në uebfaqen e Ministrisë dhe përmban të dhëna për guidat e licencuara, përfshirë llojin e licencës dhe kontaktet e tyre, duke u mundësuar qytetarëve dhe vizitorëve qasje më të lehtë në shërbimet profesionale turistike.

Sipas Ministrisë, lista do të përditësohet vazhdimisht, ndërsa të gjitha guidat turistike që ushtrojnë veprimtarinë në Kosovë dhe ende nuk janë pjesë e saj janë ftuar të plotësojnë dokumentacionin përkatës për t’u përfshirë në regjistrin zyrtar.

Ky hap synon rritjen e standardeve në sektorin e turizmit dhe ofrimin e informacionit më të organizuar për vizitorët që zgjedhin Kosovën si destinacion./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ndahet nga jeta akademik Emin Riza, studiuesi i shquar i trashëgimisë kulturore shqiptare

Published

on

Është ndarë nga jeta në moshën 89-vjeçare akademik Emin Riza, një nga figurat më të rëndësishme të studimeve mbi trashëgiminë kulturore dhe arkitekturën tradicionale shqiptare.

Akademia e Shkencave e Shqipërisë ka shprehur ngushëllime për familjen, miqtë dhe komunitetin akademik, duke vlerësuar kontributin e jashtëzakonshëm të Rizës në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore kombëtare.

I lindur më 3 korrik 1937 në Shkodër, Emin Riza zhvilloi një karrierë të gjatë si studiues, pedagog dhe specialist në Institutin e Monumenteve të Kulturës, duke lënë gjurmë të rëndësishme në dokumentimin dhe mbrojtjen e monumenteve shqiptare.

Ndër veprat e tij më të njohura janë “Qyteti-Muze i Gjirokastrës” dhe monografia “Banesa shqiptare me qoshk”. Ai ishte autor i 16 monografive dhe 134 artikujve shkencorë në revista të specializuara.

Emin Riza ishte gjithashtu kryeredaktor i revistave “Studia Albanica” dhe “Monumentet”, si dhe një nga kontribuuesit në përgatitjen e dosjeve të Gjirokastrës dhe Beratit për UNESCO-n.

Për kontributin e tij shumëvjeçar, ai ishte nderuar me titullin “Qytetar Nderi” i Gjirokastrës dhe Beratit. Homazhet për akademikun Emin Riza do të mbahen sot në Tiranë, ndërsa ceremonia e varrimit do të zhvillohet në varrezat e Tufinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zbulohet nekropol 2,500-vjeçar nën fabrikën e makaronave në Itali

Published

on

Arkeologët kanë zbuluar një nekropol rreth 2,500-vjeçar nën fabrikën historike të makaronave “Garofalo” në Gragnano, pranë Napolit, gjatë gërmimeve të kryera për një zgjerim industrial.

Sipas Institucionit të Arkeologjisë, Arteve të Bukura dhe Peizazhit për Zonën Metropolitane të Napolit (Soprintendenza ABAP Napoli), varrezat datojnë nga periudha arkaike, midis shekujve VIII dhe VI para erës sonë, kur rajoni i Kampanias ishte një qendër ku ndërthureshin kulturat vendase, greke dhe etruske.

Në vendngjarje janë zbuluar 85 varre, të cilat besohet se i përkisnin, të paktën pjesërisht, elitës së pasur të shekullit VI para erës sonë.

Gërmimet nxorën në dritë enë qeramike të zbukuruara, stoli, armë, si dhe objekte të importuara nga Egjipti dhe Etruria. Veçanërisht të rëndësishme konsiderohen materialet organike të ruajtura brenda disa varreve, përfshirë pëlhura, objekte druri dhe shporta të thurura, të cilat zakonisht shkatërrohen me kalimin e kohës.

Sipas ekspertëve, zbulimi dëshmon për lidhjet tregtare dhe kulturore që Kampania kishte me Greqinë, Egjiptin, Etrurinë dhe Mesdheun lindor, ndërsa ofron informacion të ri për zakonet e varrimit dhe jetën e përditshme në periudhën pararomake.

“Zbulimi i nekropolit të Via dei Pastai në Gragnano është rezultat i një bashkëpunimi të suksesshëm publiko-privat. Artefaktet e gjetura dhe gjendja e jashtëzakonshme e ruajtjes së tyre ofrojnë njohuri të reja për zhvillimin e vendbanimeve në këtë rajon gjatë periudhës arkaike”, ka deklaruar Luigi La Rocca, drejtues i Departamentit për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore në Ministrinë italiane të Kulturës.

Pas dokumentimit, zona do të mbulohet sërish, ndërsa studiuesit do të vazhdojnë analizat mbi artefaktet dhe mbetjet njerëzore, me synim të zbulojnë më shumë rreth jetës dhe kushteve të banorëve të asaj kohe./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nisi edicioni i pestë i “Prizren Fest”: Java që e shndërron Prizrenin në skenë gjigante teatri

Published

on

By

Në Prizren ka nisur zyrtarisht edicioni i pestë i Festivalit Ndërkombëtar të Teatrit në Hapësirë të Hapur, Prizren Fest, i cili nga data 21 deri më 27 korrik do të shndërrojë qytetin në një skenë gjigante artit. Programi i sivjetmë sjell një gërshetim shfaqjesh teatrale, performancash street-art, koncertesh, stand-up komedi dhe punëtori artistike me pjesëmarrjen e trupave nga 10 shtete të botës, përfshirë me vendet si Italia, Franca, Brazili, Spanja e Kanada.

Mbrëmja hapëse u mbajt në Shtëpinë e Kulturës “Xhemajli Berisha”, ku morën pjesë figura të larta shtetërore e lokale, si dhe artdashës të shumtë. Perdeja e festivalit u ngrit me performancën sllovene “Borderless Body”.

Pikat kryesore të programit sipas ditëve:

  • 22 Korrik: Shfaqja “Darkness Picnic” (Itali) në Parkun e Universitetit (18:30) dhe “Souvenirs” (Francë) te Teatri i Lumit (21:30).

  • 23 Korrik: Performanca “Mission Roosevelt” (Francë) te Shatërvani (20:00) dhe drama “Lysistrata” (Turqi) në hapësirën e ITP-së (21:30).

  • 24 Korrik: Drama “Babai” (Maqedoni e Veriut) në teatrin “Bekim Fehmiu” (20:00) dhe koncerti i “Zanat Vocal Ensemble” te Lidhja e Prizrenit (22:00).

  • 25 Korrik: Shfaqja eksperimentale “A Scream in the Dark” (Brazil) në ambientet e Burgut të Qytetit (20:30) dhe “Pylli” (Kosovë) te teatri i qytetit (21:30).

  • 26 Korrik: Bashkëprodhimi francezo-shqiptar “Mall / Longing” te Katedralja Katolike (20:30), Stand-up komedi te Abi Çarshia (21:00) dhe “Última Planta” (Spanjë) te Lidhja e Prizrenit (21:30).

  • 27 Korrik: Mbyllja me performancën “The Body Symphonic” (Kanada-Holandë) te Këndi i Sinan Pashës (21:00)

Aktivitete shtesë & qasja: Më 23 dhe 24 korrik do të mbahet edhe masterklasa e aktrimit “The Guhelli Technique – Emotional Core Acting”. Organizatorët njoftojnë se të gjitha shfaqjet dhe aktivitetet janë plotësisht falas për të gjithë publikun. /E.A/

Foto: RTKlive

Continue Reading

Të kërkuara