Kulturë

Si i frymëzoi Tina Turner të mbijetuarat e dhunës në familje?

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme.

Published

on

Në vitin 1993, kur Tina Turner u pyet se pse qëndron ende në këmbë, përgjigja e saj ishte shumë e thjeshtë: “Unë u ngrita për jetën time”.

Ikona e rock-ut dhe feminizmit, kur foli për herë të parë mbi dhunën që përjetoi nga duart e ish-bashkëshortit dhe partnerit të saj muzikor, Ike, hapi një çështje të padëgjuar më parë.

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme dhe i hapi rrugën ndryshimit kulturor për atë se si diskutohet dhuna në familje dhe si trajtohen të mbijetuarat. Në të njëjtën kohë, nuk e la dhunën që ta definojë atë.

Pasi u deklarua për herë të parë mbi dhunën në vitin 1981, në kujtimet e saj dhe në intervista ajo foli edhe për “torturën” e martesës së saj 16-vjeçare, për kockat e thyera dhe poshtërimin, rrahjet para se ajo të mahniste skenën krah tij.

“Po jetoja një jetë buzë vdekjes. Nuk ekzistoja. Por mbijetova. Dhe kur u largova, u largova. Nuk shikova mbrapa”, deklaroi ajo në dokumentarin e vitit 2021 që u realizua për të nderuar jetën e saj.

Turner qe tashmë një yll. Por pas martesës së saj, ajo u bë ikonë: Mbretëresha e Rock’n’Rollit.

“Kur një e mbijetuar që është në një lidhje abuzive dëgjon një grua sikurse Tina Turner duke folur rreth eksperiencave të saj, flet rreth rrugëtimit të saj drejt mbijetesës, dhe pastaj mund të përjetojë suksesin dhe rezultatet që ka arritur – ajo u jep shpresë të mbijetuarave dhe atyre që përballen me dhunë në familje kurajo dhe shpresë për të kërkuar ndihmë”, deklaroi Farah Nazeer, shefe ekzekutive e Women’s Aid.

“Turner është dëshmi se mund të largohesh nga këto marrëdhënie të dëmshme. Është tejet e rëndësishme të kesh një shembull sikurse Tina Turner, një grua ikonike, personazh i famshëm, që flet në këtë mënyrë”, deklaroi ajo tutje.

Kur ajo foli për herë të parë për dhunën që përjetoi, ishte “revolucion”, tha Nazeer.

“U dha zë grave që ndjenë se nuk mund të flasin mbi këtë, nuk ishte çështje e pranueshme në shoqëri”, deklaroi ajo tutje.

“Aty filloi transformimi ku ne flasim mbi çështje të tilla, dhe ne tani pajtohemi edhe më shumë se dhuna në familje është krimi i autorit dhe të mbijetuarit nuk duhet të ndjehen fajtorë, nuk duhet të turpërohen. Por ajo ishte kultura e atyre ditëve”, deklaroi ajo edhe më tej.

Këngëtarja e Boney M, Liz Mitchell, e cila ishte mike me Turnerin, vlerësoi guximin e yllit për të kapërcyer vështirësitë me të cilat u përball në jetë.

“Sot, i gjithë imazhi i saj është një dëshmi për shumë gra që të kuptojnë se gjërat mund të shkojnë keq në jetën tuaj, por nëse mund të gjeni një rrugëdalje prej saj, gjeni rrugën dhe vazhdoni si ajo. Ajo thjesht qëndroi e fortë”, deklaroi ajo.

Guximi i saj për të folur rreth dhunës ka nxitur një mori lëvdatash pas vdekjes së saj në moshën 83-vjeçare, dhe të mbijetuarat ndajnë histori se si ajo i inspirioi.

“Mu thye zemra”, ka shkruar Trisha Jopson, nga New Yorku, në Instagram.

“Ajo ishte arsyeja që unë u largova nga një marrëdhënie abuzive. Ajo ishte shumë më tepër sesa argëtuese. Ajo ishte një frymëzim absolut”.

Spice Girl Melanie Brown, e cila ka folur për përvojën e saj me dhunën në familje është gjithashtu në mesin e atyre që e kanë lavdëruar yllin.

“Ajo e bëri të pamundurën. E la atë, mbijetoi, u largua dhe u dha shpresë të gjitha të mbijetuarave sikurse unë”, shkroi Brown në Instagram.

Aktivistet thonë se përveç muzikës së saj, kjo është trashëgimia e Turnerit./UBTNews/

Kulturë

Promovohet në Bruksel vepra pesëvëllimëshe për Ydriz Bashën e Novosejt

Published

on

Në Bruksel është prezantuar vepra pesëvëllimëshe “Kujtesa e Kosovës: Ydriz Basha i Novosejt”, një projekt trevjeçar i realizuar nga Fondacioni Ydriz Basha në bashkëpunim me Bibliotekën Kombëtare të Kosovës.

Botimi përmbledh materiale të përzgjedhura nga një arkiv i pasur digjital me mbi 20 mijë njësi, të dhuruara nga familja Basha në vitin 2018, duke dokumentuar veprimtarinë e Ydriz Bashës në mbështetje të përpjekjeve të popullit të Kosovës për liri dhe pavarësi.

Ngjarja u mbajt në ambientet e Bibliotekës Mbretërore të Belgjikës, në praninë e përfaqësuesve diplomatikë, pjesëtarëve të diasporës shqiptare, institucioneve kulturore belge dhe kryetarit të Bashkisë së Brukselit, Philippe Close.

Ky botim është pjesë e projektit “Kujtesa e Kosovës”, i nisur në vitin 2022, që synon të dokumentojë historinë e patreguar të vendit përmes dëshmive dhe përjetimeve të atyre që kanë kaluar periudha të shtypjes dhe padrejtësive. Bashkëpunimi shënon herën e parë që Biblioteka Kombëtare e Kosovës i kushton vëmendje të veçantë kontributit të diasporës politike, duke vlerësuar rolin e komunitetit shqiptar në Evropë gjatë viteve të rezistencës.

Kimete Mitrovica, një nga themelueset e fondacionit, theksoi se puna do të vazhdojë me mbledhjen dhe digjitalizimin e historive të diasporës shqiptare, me synimin për t’i përfshirë ato më fuqishëm në kujtesën kulturore shqiptare dhe evropiane.

Në këtë aktivitet folën edhe ambasadori i Kosovës në Belgjikë, Agron Bajrami, si dhe drejtoresha e përgjithshme e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, e cila ftoi komunitetin shqiptar në mërgim të kontribuojë me materiale arkivore për ruajtjen e kujtesës historike dhe politike.

Continue Reading

Kulturë

29 Prilli shënon Ditën Botërore të Baletit

Published

on

Sot, më 29 prill, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Baletit, një ditë e dedikuar promovimit të këtij arti skenik dhe vlerësimit të balerinëve dhe koreografëve.

Kjo datë është zgjedhur në nder të Jean-Georges Noverre, i cili konsiderohet si themelues i baletit modern. Në këtë ditë, institucione kulturore dhe studio baleti organizojnë shfaqje, aktivitete artistike dhe punëtori për të afruar publikun me këtë formë të veçantë arti.

Kjo ditë shërben gjithashtu si një kujtesë për rëndësinë e baletit në kulturë dhe në zhvillimin e artit skenik bashkëkohor.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës do të shënojë Ditën Botërore të Vallëzimit me premierë të re

Published

on

Në kuadër të Ditës Botërore të Vallëzimit, më 29 prill, Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë premierën e parë për vitin 2026, duke sjellë një mbrëmje të veçantë artistike për publikun.

Programi do të përfshijë dy shfaqje koreografike që do të eksplorojnë tema të ndryshme përmes lëvizjes dhe muzikës. Vepra “We will never give up on love”, me koreografi nga Erion Kruja, do të vijë me muzikë nga Chase & Status dhe vetë koreografi, ndërsa asistent do të jetë Fatmir Smani.

Ndërkohë, pjesa e dytë “Bletë” do të mbajë firmën koreografike të Clébio Oliveira, me asistencë nga Lela Di Costanzo dhe muzikë nga Matresanch.

Premiera do të mbahet më 29 prill, ndërsa repriza e parë do të zhvillohet më 30 prill, duke filluar nga ora 20:00 në Amfiteatrin e Pallatit të Rinisë në Prishtinë.

Kjo mbrëmje pritet të jetë një festë e vallëzimit dhe krijimtarisë bashkëkohore, duke shënuar një fillim të rëndësishëm të sezonit artistik për vitin 2026.

Continue Reading

Kulturë

“Misatango” magjeps Prishtinën pas suksesit në Tiranë

Published

on

Pas një pritjeje të jashtëzakonshme në Tiranë, vepra “Misa de Buenos Aires” (Misatango) nga kompozitori argjentinas Martín Palmeri është sjellë edhe para publikut në Prishtinë, ku u mirëprit me duartrokitje dhe entuziazëm të madh.

Ky produksion i veçantë artistik erdhi si rezultat i bashkëpunimit mes Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit të Shqipërisë dhe Filharmonisë së Kosovës, duke dëshmuar edhe një herë fuqinë e bashkimit të institucioneve kulturore shqiptare.

Në skenë u paraqitën Orkestra e TKOBAP-së dhe Kori i Filharmonisë së Kosovës, i përgatitur nga Hajrullah Syla, nën dirigjimin e maestros Sergio Alapont. Interpretimit i dha një dimension të veçantë edhe mexosopranoja Vikena Kamenica, e cila solli një performancë të ndjerë dhe plot emocion.

“Misatango”, e njohur për ndërthurjen unike të muzikës liturgjike me ritmet e tangos argjentinase, arriti të krijojë një atmosferë të fuqishme artistike, duke e mbajtur publikun të angazhuar gjatë gjithë mbrëmjes.

Ky projekt shënon një tjetër hap të rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit kulturor ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë, duke dëshmuar potencialin e përbashkët për realizime artistike të standardeve të larta ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara