Lajmet

​Shqiptarët në jug të Serbisë: Fshirje nga adresat e banimit, mosnjohje e diplomave dhe gjuhë urrejtjeje

Published

on

Shqiptarët në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë vazhdojnë të përballen me pasivizimin e adresave dhe shkeljen e të drejtave themelore të njeriut. Cili është qëndrimi i tyre? Dhe cili është qëndrimi i tyre ndaj shtetit të Serbisë?

Pasivizimi i adresave, mosrespektimi i dispozitave ligjore për gjuhën dhe arsimin, përfaqësimi i pabarabartë në institucionet publike dhe gjuha e urrejtjes janë vetëm disa nga problemet me të cilat përballet komuniteti shqiptar në Serbi.

Pasivizimi i adresave është një procedurë me të cilën Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) fshin vendbanimin e një qytetari nga një adresë kur përcakton se ai nuk jeton atje. Pasojat janë humbja e të drejtës për kartë identiteti, kartë shëndetësore dhe votë. Shqiptarët në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë përballen me këtë.

Redaktori i portalit online Folj, Jeton Ismailji, i tha “Vreme” se njeh njerëz që jetojnë dhe punojnë në Bujanoc, kanë shtetësi serbe, por prapëseprapë ata fshihen nga regjistri civil.

“Problemi është se policia kontrollon tri herë nëse dikush është në adresë, kështu që nëse nuk e gjen, e fshijnë nga regjistri. Dhe një person, për shembull, mund të jetë jashtë shtetit për një muaj. Komuniteti serb nuk e ka këtë problem. Unë njoh serbë që punojnë në Beograd ose Nish, kështu që ata nuk fshihen nga regjistri. Pra, është një praktikë selektive në lidhje me anëtarët e komunitetit shqiptar”, shpjegon Ismailji.

Ai shton se ka pasur një iniciativë të Ministrisë së të Drejtave të Njeriut dhe të Pakicave në këtë çështje për të zhvilluar një dialog me përfaqësuesit e shqiptarëve.

Është bardh e zi dhe mund të zgjidhet shumë lehtë – njerëzit punojnë këtu, fëmijët e tyre shkojnë në shkollë këtu, është shumë e lehtë të kontrollosh nëse jetojnë atje”, thekson Ismailji.

Rezultatet e regjistrimit të popullsisë të kryer në vitin 2022 regjistrojnë se në Serbi ka gjithsej 61,687 burra dhe gra shqiptare, sipas të dhënave të Zyrës së Statistikave të Republikës (RZS).

Kjo është dukshëm më shumë se regjistrimi i kryer në vitin 2011, kur rezultati ishte 5,809 banorë për shkak të bojkotit të shumicës së anëtarëve të komunitetit kombëtar shqiptar.

Sipas regjistrimit të fundit, komuniteti shqiptar është më i përfaqësuar në Preshevë, 31,340 prej tyre nga 33,449 banorë në atë komunë dhe Bujanoc, prej tyre 25,465 nga 41,068 banorë.

Gjithsej, në rajonin e Serbisë Jugore dhe Lindore, komuniteti shqiptar, sipas të dhënave zyrtare, ka 58,145 banorë, të dhëna nga RZS.

Mosnjohja e diplomave

Një problem tjetër me të cilin përballet komuniteti shqiptar është mosnjohja e diplomave të marra në Kosovë. Ismailji thotë se më shumë se 90 përqind e të rinjve shqiptarë diplomohen në universitet në Kosovë.

Për shkak të mosnjohjes së diplomave në Serbi, shumica migrojnë në vendet e Evropës Perëndimore – Gjermani, Austri ose Zvicër. Një pjesë e të rinjve qëndrojnë në Prishtinë ku kanë përfunduar studimet. Kështu, njerëz nga Vranja dhe disa qytete të tjera marrin punë që mund t’i bënin me një diplomë universitare.

Rezolutë dhe propozime për pozicionin e shqiptarëve

Deputeti i Parlamentit nga Bujanoci, Shaip Kamberi, i paraqiti Parlamentit të Serbisë një propozim mbi “Rezolutën mbi pozicionin e shqiptarëve në Luginën e Preshevës”, megjithatë kjo nuk u përfshi kurrë në rend të ditës.

Rezoluta kërkon zbatimin e marrëveshjeve nga viti 2001, 2009 dhe 2013, pezullimin e menjëhershëm të masave administrative për pasivizimin e adresave, respektimin e plotë të dispozitave ligjore mbi gjuhën dhe arsimin, përfaqësimin e shqiptarëve në institucionet publike, përpunimin të gjuhës së urrejtjes kundër shqiptarëve, krijimin e fondeve zhvillimore me mbështetje shtetërore dhe ndërkombëtare, shkroi “Bujanovačke”.

Për më tepër, kryetari i komunës së Bujanocit, Arbër Pajaziti, i paraqiti një propozim prej 10 pikash Ministrit të të Drejtave të Njeriut dhe të Pakicave, Demo Berishës, si dhe përfaqësuesve të Trupit Koordinues të Qeverisë së Serbisë për komunat e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës, për të përmirësuar pozicionin e shqiptarëve. Ky takim shkaktoi edhe konflikte në skenën politike shqiptare.

Për më tepër, misioni i OSBE-së zhvilloi një plan me shtatë pika, i cili u miratua nga Qeveria e Serbisë në vitin 2013 për të përmirësuar pozicionin e shqiptarëve.

Ai parashikon integrimin e shqiptarëve në institucionet shtetërore, zhvillimin ekonomik të komunave të Bujanocit, Preshevës dhe Medvegjës, sigurinë e kësaj zone, të drejtën e përdorimit zyrtar të gjuhës, shkrimit dhe simboleve kombëtare, decentralizimin e gjyqësorit, përmirësimin e të drejtave të shqiptarëve në fushat e arsimit, kulturës dhe informacionit, shëndetësisë dhe mbrojtjes sociale. mbrojtje.

Deri më tani, pak është zbatuar.

Ismailji e sheh zgjidhjen në faktin që shteti i Serbisë të respektojë ligjet dhe Kushtetutën e tij sepse “atëherë nuk do të kishte nevojë për rezoluta, propozime prej shtatë ose dhjetë pikash”, transmeton Vreme.

“Kushtetuta e Serbisë është e qartë – përfaqësimi i komunitetit në institucionet shtetërore duhet të pasqyrojë numrin e anëtarëve të komunitetit që jetojnë në atë komunë. Kjo nuk zbatohet, kështu që jemi në situatën në të cilën ndodhemi”, përfundoi ai.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 5 shtator 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

5 shtator 1994

Shqiptarët në Zvicër dhe Gjermani përkrahin aksionin për shkollën shqipe në Kosovë

Pardje në Cyrih, në lokalet e klubit shqiptar “Përparimi”, si rrallë ose asnjë herë më parë, ishin tubuar bashkërisht pothuaj të gjithë përfaqësuesit e subjekteve politike dhe jopolitike shqiptare nga Kosova dhe nga viset tjera etnike shqiptare nga ish-Jugosllavia anëtarë dhe simpatizantë të cilët jetojnë e veprojnë në Zvicër. Shkak i këtij tubimi, që kaloi në një atmosferë të përzemërt dhe pune, ishte aksioni i Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe i Këshillit për Financim për ta ndihmuar shkollën dhe arsimin shqip në Republikën e Kosovës.

Në tubim merrnin pjesë përfaqësues të subjekteve politike (LDK, PPD, PSHDK, LPK, PVD, PDP etj) dhe jopolitike si LASH-i, KPSH si dhe përfaqësues të shumë klubeve e të asociacioneve të tjera shqiptare që veprojnë në Zvicër. Në tubim merrte pjesë edhe ministri i Informatave i Republikës së Kosovës, Xhafer Shatri, ndërsa atë e përfshëndeti ish-deputetja e Parlamentit të Kosovës, Silvie Gjinaj, shkruan “Bujku” i sotëm.

Ndërsa bashkëpunëtori ynë në Bon Islam Spahiu njofton se në një mbledhje të mbajtur në Frankfurt, ku merrnin pjesë edhe ministri i Arsimit, dr.Muhamet Bicaj, dhe ministri për Ekonomi dhe Financa mr.Isa Mustafa, u bisedua me përfaqësuesit e LDK-së dhe të partive dhe asociacioneve të tjera shqiptare lidhur me aksionin për shkollën shqipe në Kosovë.

 

 

5 shtator 1997

Doli nga shtypi Harta e Kosovës

Në botim të Qendrës për Informim të Kosovës (QIK) këto ditë doli nga shtypi Harta e Kosovës, në format A3 (420 X300 mm). Harta përbëhet prej dy pjesësh, hartës fizike dhe administrative. Kjo hartë është në shkallë 1:600 000. Për dallim nga hartat e mëparshme, në këtë hartë figurojnë vendbanime dhe shënime të reja që pasqyrojnë realitetin e ri në Kosovë. Shumë shënime për vendbanime janë vjelë nga terreni. Janë shtuar edhe hijëzimet e punuara me kompjuter. Ndërsa ngjyrat janë më të lehta për shikim. Legjendat në hartë janë në gjuhën shqipe dhe angleze.

Autor i hartës është Mendim Rugova.

Përpos në opinionin e gjerë, harta do të përdoret edhe për shkollat fillore e të mesme. Për një hartë të tillë ka pasur nevojë të madhe, pasi, siç dihet, harta e fundit është botuar më 1984 nga Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore të Kosovës, në punim të një institucioni të Beogradit. Harta e tashme e Kosovës është në tërësi e punuar në Kosovë. Në të janë eliminuar shumë të meta e pasaktësi nga hartat e mëparshme.

Këtë botim shumë të rëndësishëm e ndihmuan 30 ndërmarrje dhe qytetarë nga Kosova.

Harta mund të gjendet në librari, në punktet e shpëndarjes së librit shkollor dhe te botuesi.

 

5 shtator 1998

Në Panorc të Malishevës 15 mijë refugjatë po mbahen të rrethuar nga forcat serbe

Drama e refugjatëve shqiptarë të strehuar në malet e Panorcit të Malishevës vazhdon edhe më tej.

Një banor i këtij fshati, që kishte arritur të largohej, ndërsa familja i kishte mbetur në rrethim të forcave serbe, tha se mbi 15.000 banorë po mbahen të rrethuar dhe nuk dihet ç’mund të ndodhë me ta.

Ata të gjithë janë në një fushë dhe policia po i ndan, veç meshkujt e veç femrat.

Fshati Panorc, ku ishin të strehuar një numër i madh i banorëve të fshatrave të tjera të sulmuara të komunës së Malishevës dhe të Rahovecit e Klinës, u sulmua dhe u dogj dje nga forcat serbe, sikur edhe fshati fqi, Rud, e disa fshatra të komunës së Klinës.

 

 

Vazhdon shkatërrimi e djegia e shtëpive në fshatrat e Dushkajës

Forcat e ushtrisë e policisë serbe vazhduan edhe mbrëmë granatimin e fshatrave të anës së Dushkajës së Gjakovës dhe disa fshatrave të komunës së Rahovecit. Ndërsa sot forcat serbe po djegin më bënzinë shtëpitë që janë dëmtuar më pak gjatë ofensivës së trei ditëve të fundit, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Njoftimet nga fshatrat: Cërmjan, Kralan, Gërgoc e Kodrali të Dushkajës bëjnë të diturs e mbi 90 për qind të shtëpive të këtyre fshatrave janë rrafshuar me tokë. Në Kralan janë shkatërruar 42 shtëpi, ndërsa fshati Kodrali më 13 shtëpi është rrafshuar dhe më nuk ekziston. Banorët e këtyre fshatrave kanë ikur në male. Shumica prej tyre gjenden në Shushicë.

Gjatë ofensivës serbe të tri ditëve të kaluara pati edhe të vrarë e të plagosur, por edhe shumë të arrestuar e të keqtrajtuar në mënyrë barbare. Njoftohet se të enjten në Cërmjan është vrarë Benita (Gashi) Ismaili (22) nga Cërmjani, ndërsa është plagosur rëndë bashkëshorti i saj, Haki Ismaili (24). Po ashtu, njoftohet se mbrëmë në Kodrali vdiq nga pasojat e torturave të rënda fizike Haxhi Alia (67), ndërsa në gjendje kritike janë edhe disa banorë të tjera të këtyre fshatrave, të cilët kanë mbetur në malet e kësaj ane, pa kurrfarë ndihme mjekësore.

Continue Reading

Lajmet

UBT organizon Ceremoninë e Gradimit të studentëve të gjeneratës së 23-të

Published

on

By

UBT do të organizojë nesër, më 5 shtator, Ceremoninë e Gradimit, një ngjarje solemne që shënon përmbylljen e një kapitulli të rëndësishëm akademik për studentët dhe fillimin e një etape të re drejt së ardhmes së tyre profesionale.

Ceremonia do të mbledhë të diplomuarit, familjarët e tyre, profesorët, stafin akademik dhe drejtuesit e institucionit, për të festuar së bashku rezultatet e një rrugëtimi të karakterizuar nga përkushtimi, puna dhe sfidat e tejkaluara ndër vite.

Ceremonia do të zhvillohet në dy termine, në orën 10:00 dhe 15:00, duke krijuar një moment të veçantë për secilin të diplomuar që kurorëzon rrugëtimin e tij akademik në UBT.

Continue Reading

Lajmet

Seanca konstituive e Kuvendit mbahet më 9 shtator

Published

on

Kryesuesi i seancës konstitutive të Kuvendit të Kosovës, deputeti i Vetëvendosjes, Avni Dehari, ka njoftuar se e ka thirrur vazhdimin e seancës për datën 9 shtator nga ora 11:00

“Si Kryesues i Seancës Konstitutive e kam parë si një lajm të mirë arritjen e marrëveshjes ndërmjet Lëvizjes VETËVENDOSJE! dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës. Edhe pse ende nuk ka qartësi të plotë, nëse ekziston numri i nevojshëm i deputetëve për konstituimin e të gjitha institucioneve, kam vendosur që vazhdimin e Seancës Konstitutive ta thërras më 9 shtator, në orën 11:00”, ka shkruar Dehari në Facebook.

Ai ka thënë se deri atëherë pret që kjo marrëveshje të shoqërohet “me përgjegjësi konkrete dhe me gatishmëri të deputetëve për t’i përmbushur detyrimet e tyre kushtetuese.

“Kosova nuk ka nevojë për një tjetër zvarritje, as për një tjetër krizë dhe aq më pak për një proces të ri zgjedhor”, ka shkruar Dehari.

Afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit ka përfunduar më 7 gusht. Seanca e fundit për këtë çështje është mbajtur një ditë më vonë, ndërsa prej atëherë nuk është thirrur vazhdimi i saj.

LDK-ja dhe Vetëvendosja arritën marrëveshje që profesori universitar Bekim Sejdiu të jetë kandidati i përbashkët për president. Por kundër marrëveshjes dolën deputetët e LDK-së Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Kujtim Shala, Janina Ymeri, Armend Zemaj dhe Arben Gashi./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos anulon vizitën në Serbi pas glorifikimit të Ratko Mlladiqit

Published

on

Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka njoftuar se ka vendosur të anulojë vizitën e planifikuar në Serbi, pas reagimeve ndaj glorifikimit të Ratko Mlladiqit pas vdekjes së tij.

Në një postim në platformën X, Kos ka thënë se Mlladiqi ishte dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.

Ajo ka theksuar se glorifikimi i tij është i papajtueshëm me vlerat evropiane dhe se rruga drejt Bashkimit Evropian kërkon përballje me të kaluarën, pajtim dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës.

“Kjo rrugë kërkon përballje me të kaluarën, pajtim të vërtetë dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës”, ka deklaruar Kos.

Për këtë arsye, ajo ka vendosur që, në këtë moment, të mos e realizojë vizitën e planifikuar në Serbi./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara