Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka dhënë alarmin të mërkurën para ligjvënësve në Strasburg, duke bërë të ditur se përshkallëzimi i luftës në Iran ka goditur rëndë ekonominë e bllokut.

Sipas saj, tronditja e tregjeve ka bërë që çmimet e gazit të rriten me 50% dhe ato të naftës me 27%.

“Nëse e përktheni këtë në euro, 10 ditë luftë u kanë kushtuar tashmë taksapaguesve evropianë tre miliardë euro shtesë në importe të lëndëve djegëse fosile”, ka deklaruar von der Leyen, duke shtuar me prerje se “ky është çmimi i varësisë sonë”.

Gjatë fjalimit të saj, ajo vuri në dukje se për dallim nga tregjet e jashtme, çmimi i energjisë së rinovueshme dhe asaj bërthamore evropiane ka mbetur i qëndrueshëm, duke dëshmuar rëndësinë e pavarësisë energjetike.

Presidentja e KE-së ishte e prerë në qëndrimin e saj kundër thirrjeve për t’u rikthyer te burimet ruse të energjisë si zgjidhje për krizën aktuale, duke e cilësuar këtë si një rrezik për sigurinë e bllokut.

“Ky do të ishte një gabim strategjik. Do të na bënte më të varur, më të prekshëm dhe më të dobët”, ka thënë ajo, duke hedhur poshtë çdo mundësi që BE-ja të thyejë sanksionet ndaj naftës dhe gazit rus.

Von der Leyen e përfundoi fjalimin duke insistuar se Evropa duhet t’i rezistojë çdo tundimi për t’u kthyer pas, pasi rruga e vetme drejt stabilitetit është forcimi i burimeve të veta dhe largimi i plotë nga lëndët djegëse fosile të importuara nga zonat e konfliktit.

Një dron ka goditur të martën një objekt të rëndësishëm diplomatik të SHBA-së në Bagdad, pa shkaktuar të lënduar. Besohet se ky sulm është kryer nga milicitë e mbështetura nga Irani në Irak.

Droni goditi Qendrën Diplomatike Mbështetëse në Bagdad, e cila shërben si një qendër e madhe logjistike për diplomatët amerikanë pranë aeroportit të qytetit. Sipas një njoftimi të brendshëm të SHBA-së, të cituar nga Washington Post dhe Reuters, goditja ka ndodhur pranë një kulle roje.

Washington Post raporton se gjithsej gjashtë dronë ishin lëshuar në drejtim të kompleksit, pesë prej të cilëve u rrëzuan nga sistemet mbrojtëse.

Sipas raportimeve, sulmi ka gjasë të jetë kryer nga grupet e armatosura që veprojnë nën ombrellën e “Rezistencës Islamike në Irak” (IRI). Ky koalicion i grupeve të mbështetura nga Irani ka rritur intensitetin e sulmeve që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën e tyre kundër Iranit.

Ndërkohë, në veri të Irakut, të paktën tre dronë janë interceptuar në periferi të Erbilit, në rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit. Deri më tani nuk raportohet për viktima apo të lënduar nga ky operacion.

Pranë aeroportit të Erbilit ndodhet një bazë ushtarake amerikane, ndërsa vetë qyteti ka qenë vazhdimisht cak i sulmeve hakmarrëse të Iranit dhe milicive pro-iraniane. /BBC/

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli shkëmbyen sulme ajrore me Iranin në mbarë Lindjen e Mesme të mërkurën, ndërkohë që qeveria e rrethuar e Teheranit paralajmëroi se forcat e saj të sigurisë shtetërore janë gati me “gishtin në këmbëz” për t’u përballur me çdo protestë anti-qeveritare.

Pas një shkëmbimi të bombardimeve ndër më të rëndat në rajon të martën, palët luftuese rinovuan sulmet mbi objektivat kundërshtare në Izrael, Liban dhe Gjirin Persik, ndërsa lufta ka hyrë në ditën e saj të 12-të.

Konflikti ka bllokuar efektivisht rrugët jetike detare përmes Ngushticës së Hormuzit, duke ndërprerë rrjedhën e një të pestës së furnizimeve botërore me energji fosile nga Gjiri i pasur me naftë.

Pas një rritjeje të madhe të çmimeve të naftës bruto të hënën, çmimet globale të energjisë kanë pësuar rënie dhe bursat janë rimëkëmbur, teksa investitorët shpresojnë se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, do të kërkojë përfundimin e shpejtë të luftës.

Duke i shtuar optimizëm tregut, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka propozuar nxjerrjen më të madhe të rezervave të naftës në historinë e saj për të stabilizuar më tej çmimet e naftës bruto, raportoi të martën Wall Street Journal, duke cituar zyrtarë njohës të çështjes. Reuters nuk ka mundur ta verifikojë menjëherë këtë raportim.

Sidoqoftë, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit u zotua të bllokojë dërgesat e naftës nga Gjiri, përveç nëse sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndalen. Ndërkohë, sulmet ajrore mes dy palëve nuk treguan asnjë shenjë të menjëhershme zbutjeje.

Një anije mallrash u godit nga një projektil i panjohur në Ngushticën e Hormuzit, gjë që shkaktoi zjarr në bord dhe detyroi ekuipazhin të evakuohej e të kërkonte ndihmë, sipas autoritetit të Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) të mërkurën.

Ky trup detar gjithashtu njoftoi se ka marrë një raport për një incident të veçantë pranë bregdetit të Emirateve të Bashkuara Arabe, ku kapiteni i një anijeje konteinerësh raportoi dëmtime nga një projektil i dyshuar, por i panjohur.

Shtëpia e Bardhë përsëriti të martën kërcënimin e Trumpit për ta goditur rëndë Iranin pas lëvizjeve të Teheranit për të ndaluar rrjedhën e furnizimeve energjetike përmes Ngushticës së Hormuzit. Komanda Qendrore e SHBA-së njoftoi se 16 anije iraniane për vendosjen e minave janë “asgjësuar” pranë ngushticës të martën.

IRANI BËN THIRRJE PËR NDIHMË NË SHËNJESTRIMIN E SHBA-SË DHE IZRAELIT

Miliona izraelitë u detyruan të hyjnë vazhdimisht në vendstrehime gjatë natës, pasi ushtria paralajmëroi se Irani ka lëshuar raketa drejt Izraelit – një shenjë kjo që Teherani ruan kapacitetin për të goditur Izraelin pas gati dy javësh armiqësi.

Zhurma e shpërthimeve nga mbrojtja ajrore që interceptonte raketat ndërpreu errësirën e para-agimit, ndërsa sirenat e alarmit ajror ranë dhe izraelitët nxituan drejt dhomave të sigurta dhe strehimoreve. Nuk pati informacione të menjëhershme nëse ndonjë prej raketave ka prekur tokën.

Zëdhënësi i forcave të armatosura të Iranit, Abolfazl Shekarchi, u bëri thirrje të mërkurën vendeve të rajonit dhe besimtarëve myslimanë të tregojnë “vende-fshehjet e SHBA-Zionistëve (Izraelitëve)” për të maksimizuar saktësinë dhe ndikimin e sulmeve iraniane, duke minimizuar dëmtimin e civilëve, të cilët, sipas tij, po përdoren si “mburoja njerëzore”.

Shekarchi tha gjithashtu se Irani do t’u përgjigjet sulmeve të fundit amerikano-izraelite në zonat e banuara.

Sulmet e fundit nga Irani përkuan me një breshëri të re izraelite mbi Bejrut, që synonte eliminimin e grupit Hezbollah të mbështetur nga Irani, i cili ka gjuajtur drejt Izraelit nga Libani në shenjë solidariteti me qeverinë e Teheranit.

Tubime në shkallë të gjerë janë mbajtur në Iran në mbështetje të liderit të ri suprem, Mojtaba Khamenei, një linjë-ashpër i zgjedhur për të pasuar babanë e tij, i cili u vra në ditën e parë të luftës. Një procesion funerali për komandantët e lartë ushtarakë iranianë të vrarë herët në luftë do të mbahet në Teheran këtë të mërkurë nga ora 13:30. /Reuters/

Presidenti i Libanit ka bërë thirrje për negociata të drejtpërdrejta me Izraelin si pjesë e një propozimi për t’i dhënë fund konfliktit në rritje me Hezbollahun, ndërsa ka kritikuar ashpër grupin e mbështetur nga Irani për tërhiqjen e vendit në një luftë më të gjerë rajonale.

Një zëdhënës i Presidentit Joseph Aoun i tha BBC-së se Libani është i gatshëm të negociojë, por jo për sa kohë që vendi mbetet nën zjarrin izraelit. Gjatë një takimi virtual me zyrtarë të lartë të Bashkimit Evropian të hënën, Aoun skicoi atë që ai e përshkroi si një rrugë drejt “marrëveshjeve të përhershme të sigurisë dhe stabilitetit në kufijtë tanë”.

Zyrtarët izraelitë kanë dhënë pak shenja mbështetjeje për negociata dhe qeveria nuk komentoi menjëherë. Sipas planit katërpikësh të presidentit libanez, një “armëpushim i plotë” do të përkonte me çarmatimin e Hezbollahut dhe ndihmën ndërkombëtare për Forcat e Armatosura Libaneze, për t’i ndihmuar ato të rimarrin kontrollin e “zonave të tensionit”.

Pasojat e luftës dhe kritikat ndaj Hezbollahut

“Dhe simulutanisht, Libani dhe Izraeli të nisin negociata të drejtpërdrejta nën sponsorizim ndërkombëtar, me qëllim ekzekutimin e planit të lartpërmendur,” thuhej në një deklaratë.

Aoun tha se lufta ka pasur një kosto shkatërruese për Libanin, me më shumë se 700,000 njerëz të zhvendosur, duke përfshirë 200,000 fëmijë, dhe qindra të vrarë nga sulmet izraelite gjatë nëntë ditëve të fundit, sipas Kombeve të Bashkuara. “Disa prej tyre janë në rrugë. Ata nuk kanë strehë dhe as nevojat më elementare për jetesë,” u shpreh ai.

Presidenti gjithashtu lëshoi një kritikë jashtëzakonisht të hapur ndaj Hezbollahut, duke akuzuar milicinë dhe lëvizjen politike myslimane shiite për veprime kundër interesave kombëtare të Libanit. Duke iu referuar Hezbollahut si një “fraksion i armatosur”, Aoun tha se ai nuk i jep “asnjë peshë interesave të Libanit apo jetëve të njerëzve të tij” dhe dëshiron “kolapsin e shtetit libanez nën agresion dhe kaos”.

Presioni ndërkombëtar dhe dështimi i armëpushimit

Këto komente vijojnë pas deklaratës së qeverisë javën e kaluar se operacionet ushtarake të Hezbollahut ishin të paligjshme, megjithëse shteti aktualisht nuk ka kapacitete për ta çarmatosur grupin i vetëm. Javën e kaluar, Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu iu drejtua drejtpërdrejt qeverisë libaneze në platformën X, duke shkruar: “Është përgjegjësia juaj të zbatoni marrëveshjen e armëpushimit dhe është përgjegjësia juaj të çarmatosni Hezbollahun.”

Joshua Zarka, ambasadori i Izraelit në Francë, tha të martën se Bejruti nuk ka ndërmarrë hapa domethënës drejt çarmatimit të grupit. “Në këtë fazë, nuk jam në dijeni të ndonjë vendimi për të hyrë në negociata për t’i dhënë fund kësaj lufte,” tha ai. “Ajo që do t’i jepte fund është çarmatimi i Hezbollahut – dhe kjo është një zgjedhje e qeverisë libaneze.”

Megjithëse një armëpushim u ra dakord midis Izraelit dhe Libanit në nëntor 2024 nën ndërmjetësimin e SHBA-së dhe Francës, ai kryesisht ka dështuar të mbajë. Izraeli ka vazhduar sulmet pothuajse të përditshme në Liban, duke akuzuar Hezbollahun për përpjekje për t’u riarmatosur dhe për të rindërtuar praninë e tij.

Dy ditë pas fillimit të sulmit të përbashkët SHBA-Izrael ndaj Iranit, Hezbollahu hyri në konflikt duke lëshuar një numër raketash dhe dronësh në veri të Izraelit. Grupi tha se po hakmerrej për vrasjen e Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dhe sulmet e vazhdueshme izraelite. Megjithatë, Aoun e përshkroi këtë si një pritë të qëllimshme ndaj Libanit dhe ushtrisë së tij, të krijuar për të tërhequr ushtrinë izraelite në një tjetër inkursion. /BBC/