Botë

SHBA-ja dhe Irani s’kanë caktuar bisedime bërthamore, por janë në kontakt

Published

on

Shtetet e Bashkuara dhe Irani janë duke mbajtur kontakte të vazhdueshme për rifillimin e bisedimeve mbi programin bërthamor të Teheranit, por ende nuk kanë caktuar bisedime formale, thanë zyrtarë nga të dyja vendet të enjten vonë.

Uashingtoni është “në komunikim të afërt” me Iranin dhe ndërmjetësit e tij, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në një konferencë për shtyp, ndërsa ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, i tha transmetuesit shtetëror IRIB se diplomacia po vazhdon dhe kontaktet po zhvillohen përmes kanaleve të ndryshme.

Araqchi shtoi se nuk është bërë asnjë “marrëveshje, aranzhim apo bisedë për t’i nisur bisedimet e reja bërthamore”.

Ai theksoi se Irani tani po vlerëson se çfarë është më e mira për interesat kombëtare, duke shtuar se “thashethemet” se Teherani do të rikthehet në tryezën e bisedimeve “nuk duhet të merren seriozisht”.

Presidenti amerikan, Donald Trump, duke folur në samitin e NATO-s në Hagë më 25 qershor, tha se Uashingtoni do të zhvillojë bisedime me Teheranin javën e ardhshme.

Rundi i gjashtë i bisedimeve SHBA-Iran në Oman, i caktuar për 15 qershor, u anulua pasi forcat izraelite kryen sulme mbi caqet iraniane më 13 qershor.

Duke folur për IRIB, Araqchi konfirmoi se sulmet e fundjavës së kaluar nga forcat amerikane shkaktuan dëme “të konsiderueshme” në infrastrukturën bërthamore të Iranit.

Komentet e Araqchi vijnë pak orë pasi mbikëqyrësi kushtetues i Iranit, Këshilli i Gardës, e miratoi vendimin e Parlamentit për të pezulluar bashkëpunimin e Teheranit me Agjencinë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).

Për këtë ligj, i cili u miratua një ditë më parë nga ligjvënësit me 221 vota pro dhe asnjë kundër, do të vendosë përfundimisht Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare (SNSC).

SNSC teknikisht drejtohet nga presidenti, por ashtu si të gjitha institucionet kyçe të shtetit, i përgjigjet udhëheqësit suprem, ajatollah Ali Khamenei.

Plani për ta detyruar Qeverinë ta pezullojë bashkëpunimin me Agjencinë Ndërkombëtare për Energjinë Bërthamore nuk ishte në kundërshtim me ligjin islamik dhe Kushtetutën pas shqyrtimit nga anëtarët e Këshillit të Gardës”, tha zëdhënësi i këshillit, Hadi Tahan Nazif, në një postim në X.

Izraeli kreu sulme të papara ndaj objekteve kyçe bërthamore dhe ushtarake të Iranit, si dhe zonave të banuara, më 13 qershor, në një luftë që mori jetën e shumë civilëve nga të dyja palët para se të përfundonte me një armëpushim të brishtë të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara më 24 qershor.

Pezullimi i bashkëpunimit me IAEA do të thotë se Irani do t’i ndalojë inspektimet, raportimet dhe veprimtarinë mbikëqyrëse sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT).

Para votimit, kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, e kritikoi IAEA-n, duke thënë se ajo dështoi “qoftë edhe të shtirej sikur e dënonte sulmin ndaj objekteve bërthamore të Iranit” dhe e akuzoi për “shitjen e besueshmërisë së vet ndërkombëtare”.

Teherani ka akuzuar prej kohësh IAEA-n për anshmëri dhe bashkëpunim me fuqitë perëndimore dhe Izraelin kundër Iranit.

Projektligji parashikon që pezullimi i bashkëpunimit të hiqet vetëm nëse garantohet që objektet dhe shkencëtarët bërthamorë iranianë janë të mbrojtur dhe që e drejta e Iranit për të pasuruar uranium brenda vendit është e garantuar.

Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-s, Rafael Grossi, ka shprehur prej vitesh shqetësimin për mungesën e bashkëpunimit nga Irani në hetimet për objekte të vjetra, por të padeklaruara, bërthamore.

Organizata për Energjinë Atomike e Iranit do të pezullojë bashkëpunimin me agjencinë deri sa të garantohet siguria e objekteve bërthamore, dhe programi bërthamor paqësor i Iranit do të ecë përpara me një ritëm më të shpejtë”, tha Qalibaf në komentet që u pasuan nga thirrjet e ligjvënësve “vdekje Amerikës dhe Izraelit”.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, tha se “skenari më i keq” do të ishte nëse Teherani tani do të largohej nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore.

Macron u tha gazetarëve në Bruksel, pas një samiti të BE-së, se në përpjekje për të ruajtur traktatin, ai do të fliste në ditët në vijim me pesë anëtarët e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Këto bisedime tashmë kanë filluar me një telefonatë në Shtëpinë e Bardhë më 26 qershor, në të cilën ai informoi presidentin Donald Trump për kontaktet që Parisi ka pasur me Teheranin “në ditët dhe orët e fundit”.

Shpresa jonë është që të ketë një konvergjencë të vërtetë të pikëpamjeve”, tha Macron, duke shtuar se synimi është “që të mos ketë rifillim” të ndërtimit bërthamor nga Irani.

Irani e ratifikoi traktatin për mospërhapjen e armëve bërthamore (NPT) në vitin 1970, duke u angazhuar të deklarojë materialin e tij bërthamor para Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Atomike./REL/

Aktualitet

Moska e hapur për dialog me BE-në, por refuzon ultimatumat

Published

on

By

Kremlini ka njoftuar se është i hapur për të rinisur dialogun me vendet evropiane, por ka bërë të qartë se nuk do të pranojë asnjë kushtëzim apo ultimatum nga pozicioni i forcës. Kjo deklaratë e zëdhënësit Dmitry Peskov vjen pas sinjaleve se Bashkimi Evropian po tenton të hapë me kujdes kanalet e komunikimit me Moskën, të cilat u ndërprenë që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës. Sipas Kremlinit, presidenti Vladimir Putin është i gatshëm për bisedime, por hapi i parë duhet të vijë nga vetë blloku evropian, i cili deri më tani ka ndërmarrë 20 pako sanksionesh ekonomike ndaj Rusisë.

Pasi ia la për më shumë se një vit ndërmjetësimin Donald Trumpit, zyra e Presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Costa, ka zhvilluar javët e fundit kontakte të shkurtra diplomatike me Kremlinin. Ndërsa kancelari austriak Christian Stocker kërkoi që BE-ja të shfrytëzojë këtë moment për bisedime, nisma e Costës ka zbuluar ndarje të thella brenda bllokut. Në samitin e fundit në Bruksel, disa shtete anëtare u ankuan se nuk ishin konsultuar paraprakisht dhe kërkuan që fokusi të mbetet ekskluzivisht te presioni ushtarak dhe sanksionet ndaj Rusisë.

Nga ana tjetër, Ukraina po rrit presionin përmes sulmeve masive me dronë në thellësi të territorit rus, duke synuar të kthejë situatën në favor të saj. Autoritetet ruse konfirmuan se nga sulmet e fundit ka mbetur e vdekur një vajzë 8-vjeçare në rajonin e Moskës, ndërsa për të dytën herë brenda pak ditësh u përfshi nga flakët një rafineri e madhe nafte në juglindje të kryeqytetit. I pyetur nëse Putin i ka parë pamjet e rafinerisë duke u djegur, Peskov u kundërpërgjigj duke u kërkuar gazetarëve të shohin shkatërrimet në qytetet ukrainase dhe paralajmëroi se sulmet ruse do të vazhdojnë nëse nuk arrihet një zgjidhje diplomatike. /Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Sulmi masiv me dronë në Moskë: Ukraina godet rafinerinë, Kremlini fsheh ngjarjen

Published

on

By

Kryeqyteti rus është përballur me një nga sulmet më të mëdha me dronë të viteve të fundit, i cili ka shkaktuar panik te qytetarët dhe ka bllokuar përkohësisht katër aeroporte kryesore, duke sjellë anulimin e qindra fluturimeve. Megjithatë, për pjesën më të madhe të popullsisë ruse, ngjarja mbeti e jashtë debatit publik, pasi mediat shtetërore e censuruan lajmin duke u fokusuar në takimet e zakonshme të presidentit Vladimir Putin.

Ukraina pretendon se ka përdorur mbi 500 dronë në këtë operacion, disa prej të cilëve arritën të godasin një rafineri nafte në zonën Kapotnya, në juglindje të Moskës, duke ngritur kolona të dendura tymi. Në krahun tjetër, autoritetet ruse deklaruan se kanë neutralizuar qindra mjete ajrore, ku sipas kryebashkiakut Sergey Sobyanin, 194 dronë u rrëzuan vetëm në rajonin e kryeqytetit.

Për banorët e periferisë së Moskës, kjo ishte një ditë tmerri ku lufta u ndje drejtpërdrejt, me shpërthime të fuqishme, dridhje të ndërtesave dhe një shtresë hiri të zi që mbuloi sipërfaqet. Shumë qytetarë u detyruan të strehoheshin nëpër banjo e parkingje nëntokësore në mungesë të alarmeve paralajmëruese, gjë që ka shtuar pasigurinë dhe ka shtyrë njerëzit të nisin furnizimet me karburant.

Pavarësisht kaosit, sulmet nuk pritet të ndryshojnë qëndrimin e Kremlinit; gjatë një takimi ndërkombëtar Putin nuk foli publikisht për dëmet, ndërsa zyrtarët rusë, përfshirë ministrin Sergey Lavrov, paralajmëruan se këto zhvillime vetëm sa do të intensifikojnë operacionet ushtarake dhe sulmet hakmarrëse ndaj Ukrainës. /Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Anulohen bisedat SHBA-Iran pas sulmeve në Liban

Published

on

By

Bisedat e parashikuara për t’u zhvilluar të premten midis SHBA-së dhe Iranit në Zvicër për zbatimin e një marrëveshjeje paqeje u anuluan, pasi Hezbollahu shënjestroi forcat izraelite dhe Izraeli ndërmori një valë sulmesh ajrore në jug të Libanit, duke vrarë disa njerëz.

Bisedimet ishin planifikuar të fillonin të premten në fshatin e vogël zviceran Obbürgen, dy ditë pas nënshkrimit të një memorandumi mirëkuptimi (MOU) që hapi një dritare 60-ditore për të negociuar një marrëveshje të përhershme mbi programin bërthamor të Iranit, duke vënë njëkohësisht në lëvizje trafikun e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit.

Shtëpia e Bardhë tha se SHBA mezi pret “të fillojë bisedimet teknike sa më shpejt të jetë e mundur”, ndërsa njoftoi se JD Vance, i cili po udhëheq negociatat për administratën Trump, tani nuk do të udhëtonte.

Marrëveshja e paqes me Iranin tregon qartë se sa larg është detyruar të tërhiqet SHBA që nga viti 2025.

“Logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë apo e parashikueshme. Që nga ky moment, zëvendëspresidenti nuk do të niset sonte,” tha një zëdhënës i Shtëpisë e Bardhë vonë të enjten.

Anulimi i bisedimeve erdhi në kohën kur Izraeli dhe Hezbollahu shkëmbyen sulmet e tyre më të dhunshme që nga vendosja e armëpushimit.

Hezbollahu shënjestroi forcat izraelite pranë qytetit Nabatieh, në jug të Libanit, me disa breshëri raketash vonë të enjten, pas bombardimeve të ndërprera izraelite gjatë gjithë ditës. Izraeli u përgjigj me një valë sulmesh ajrore mbi qytet dhe qytezat përreth, duke lënë disa njerëz të vdekur dhe të plagosur, përfshirë fëmijë.

Hezbollahu tha se po shënjestronte forcat izraelite që po përpiqeshin të përparonin drejt kodrave që rrethojnë Nabatieh – një pikë e nxehtë që ka parë luftime të ndërprera që kur u shpall armëpushimi SHBA-Iran. Përpara armëpushimit, forcat izraelite po përparonin drejt qytetit të Libanit jugor.

Anulimi i bisedimeve të së premtes midis Iranit dhe SHBA-së erdhi aq papritur, saqë stafi i Vance dhe një grup i vogël gazetarësh ishin mbledhur madje në bazën e përbashkët Andrews jashtë Uashingtonit në pritje të udhëtimit. Dhjetëra zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë, staf i avancuar dhe media ishin tashmë në Zvicër për t’u përgatitur për mbërritjen e parashikuar të Vance.

Udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollahu Mojtaba Khamenei, tha të enjten se e kishte miratuar memorandumin e mirëkuptimit pavarësisht rezervave, ndërsa në të njëjtën kohë, Shtetet e Bashkuara hoqën zyrtarisht bllokadën ndaj porteve iraniane.

Por para se bisedimet të anuloheshin, agjencia gjysmë-zyrtare e lajmeve e Iranit, Tasnim, tha se negociatorët iranianë duhej të shihnin shenja të zbatimit të marrëveshjes së përkohshme nga SHBA përpara se të fillonin raundet e ardhshme të bisedimeve të paqes, dhe se nuk kishte asnjë konfirmim që delegacioni i saj do të udhëtonte drejt Gjenevës.

Anulimi i bisedimeve erdhi pas një raporti nga Al-Mayadeen, një rrjet mediatik në gjuhën arabe që është i rreshtuar politikisht me grupin e armatosur libanez të mbështetur nga Irani, Hezbollah, i cili tha se Teherani po shtynte dërgimin e delegacionit të tij në Zvicër për shkak të fushatës ushtarake të vazhdueshme të Izraelit në Liban.

Izraeli, i cili nuk ishte i përfshirë në bisedimet e paqes dhe është distancuar nga marrëveshja SHBA-Iran, ka vazhduar luftimet e tij në Liban dhe ka nisur sulme të reja ajrore herët të premten, duke akuzuar Hezbollahun për shkelje të armëpushimit – një akuzë që grupi i armatosur ia ka kthyer mbrapsht Izraelit. /The Guardian/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Sulmi më i madh me dronë nga Kievi: Përfshihet nga flakët një rafineri nafte në Moskë

Published

on

By

Dronët ukrainas kanë goditur disa lokacione në mbarë Moskën, në atë që konsiderohet si sulmi më i madh ajror i Kievit mbi këtë qytet që nga fillimi i pushtimit në shkallë të gjerë të Rusisë, duke përfshirë nga flakët një rafineri të madhe nafte dhe duke detyruar evakuime në aeroportin më të madh të vendit.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, e përshkroi sulmin si një përgjigje ndaj goditjes së një kompleksi manastiri historik në Kiev nga ana e Rusisë në fillim të kësaj jave.

“Ne nuk e duam këtë luftë dhe nuk e kemi dashur kurrë,” tha Zelenskyy në një mesazh zanor drejtuar gazetarëve. “Por nëse Ukraina do të digjet, edhe Moska juaj do të digjet gjithashtu… Është koha që agresiuni të marrë fund, koha që kjo luftë të përfundojë.”

Shkalla e këtij sulmi me rreze të gjatë, i cili dukshëm kishte synim të ndalonte operimet në rafinerinë kryesore të naftës në zonën Kapotno, i ka befasuar shumicën e njerëzve në një qytet që zakonisht nuk i paralajmëron banorët me alarme të sulmit ajror, gjë që nxiti mesazhe paniku në rrjetet sociale. Pamjet e publikuara në internet shfaqnin tre shtëllunga tymi duke u ngritur nga rafineria në Kapotno. Ky ishte sulmi i dytë brenda dy ditëve mbi këtë fabrikë.

Kjo rafineri, një nga objektet më të rëndësishme energjetike të Moskës, furnizon deri në 40% të benzinës dhe rreth 50% të naftës (dizelit) për kryeqytetin rus. /The Guardian/ /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara