Aktualitet

Sëmundja misterioze e lëkurës prek peshkaqenët

Published

on

Biologët e detit po hetojnë një sëmundje misterioze të lëkurës që prek peshkaqenët me majë të bardhë në Malajzi dhe raportet e hershme sugjerojnë që rritja e temperaturës së detit është përgjegjëse për sëmundjen.

Të quajtur sipas pendëve të bardha dalluese, këta peshkaqenë zakonisht pushojnë gjatë ditës dhe janë një tërheqje për zhytësit. Natën, ata bëhen aktivë në gjueti të peshqve të vegjël dhe kafshëve të tjera detare.

Gjatë një prej zhytjeve, një fotograf nënujor qëlloi një ekzemplar të një peshkaqen me bisht të bardhë pranë ishullit Borneo, dhe fotografitë që ai postoi në mediat sociale në prill tregojnë njolla dhe lezione të pazakonta në zonën e kokës.

Menjëherë pas njoftimit, zhytësit bënë më shumë foto rreth ishullit Sipadan, duke alarmuar ekspertë nga universitetet shtetërore dhe grupet qeveritare për mbrojtjen e florës dhe faunës, të cilët arritën në përfundimin se ishte një sëmundje e lëkurës.

Në një përpjekje për të zbuluar shkakun e sëmundjes, ekipi përcaktoi se temperatura e sipërfaqes së detit rreth Sipadan u rrit në 29.5 gradë Celsius në maj, e cila është një gradë më e lartë se në vitin 1985.

“Ne pothuajse me siguri mund të lidhim ngrohjen e oqeanit dhe shfaqjen e sëmundjes së lëkurës midis peshkaqenëve në ujërat përreth Sipadan”, tha Davis Austin Spidgey, një biolog detar me grupin jofitimprurës të mbrojtjes së koraleve Reef Guardian.

Ai përjashtoi faktorin njerëzor, duke shpjeguar se Sipadan është një zonë e mbrojtur detare në të cilën peshkimi është i ndaluar dhe nuk ka vendbanime ose ndonjë objekt industrial afër.

Raportet e ndodhjes së kësaj sëmundje përputhen me të dhënat mbi zbardhjen e koraleve në zonë, sipas Muhamed Dean, një profesor në Fakultetin e Mjekësisë Veterinare, i cili merret me florën dhe faunën detare.

Dean shton se fakti që ndodhin ndryshime të ndryshme në oqeane për shkak të rritjes së temperaturave nuk mund të injorohet, por shton se duhet të bëhen studime shtesë shkencore.

Në maj, anëtarët e ekipit kërkimor, në bashkëpunim me zhytësit, u përpoqën, por nuk arritën të kapnin disa ekzemplarë peshkaqenësh për të siguruar mostra për testim. Ekipi po planifikon një përpjekje tjetër në korrik.

Continue Reading

Lajmet

REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve

Published

on

By

Brenda vetëm 24 orësh, çmimi i derivateve në Kosovë u rrit për së paku 14 centë.

Më 3 mars, një litër naftë në disa pika karburanti arriti në 1.39 euro, ndërsa benzina në 1.38 euro.

Një ditë më parë, çmimet ishin deri në 1.25 euro për naftë dhe 1.24 euro për benzinë.

Lëvizja e shpejtë e tregut vendor nuk është rastësi – ajo pasqyron përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe tronditjen e zinxhirit global të furnizimit me energji.

Tensionet gjeopolitike dhe efekti domino

Rritja u nxit nga tensionet mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, që shtynë çmimin e naftës Brent – standardi global i referencës – të rritet deri në 10 për qind më 1 mars.

Pasiguria për ndërprerje të furnizimeve u shtua veçanërisht pas pezullimit të një pjese të dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit.

Kjo ngushticë, përmes së cilës kalon mbi një e pesta e furnizimeve ditore globale me naftë, shërben si arterie eksporti për vende si Irani, Arabia Saudite, Kuvajti dhe Iraku.

Çdo rrezik për bllokim apo kufizim të qarkullimit përkthehet menjëherë në rritje të kostove të sigurimit dhe transportit dhe, për rrjedhojë, në çmime më të larta në tregjet botërore.

Kosova, plotësisht e varur nga importi

Kosova nuk ka rafineri të saj dhe furnizohet tërësisht nga importet.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, vendi importoi mbi 478 milionë euro naftë dhe më shumë se 51 milionë euro benzinë.

Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.

Kjo varësi strukturore e bën tregun vendor jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, thotë për Radion Evropa e Lirë se çmimet mund të vazhdojnë të lëvizin, pasi kompanitë furnizohen sipas çmimeve aktuale të bursës dhe nuk mbajnë rezerva të mëdha.

Ai shton se nuk ka vend për panik dhe se nuk priten mungesa në treg, por thekson se dinamika e çmimeve mbetet e varur nga zhvillimet ndërkombëtare.

Institucionet mes paralajmërimeve dhe masave të përkohshme

Përballë rritjes së shpejtë të çmimeve, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) e Kosovës njoftoi për një intensifikim të inspektimeve dhe përgatitje të raporteve ditore mbi çmimet.

Sipas ministrisë, në rast të rritjeve të pajustifikuara mund të aplikohen masa mbrojtëse dhe rregullim i përkohshëm i çmimeve, me mbikëqyrje nga Dogana e Kosovës dhe Administrata Tatimore.

Një vendim i ngjashëm u mor më 16 dhjetor 2025 nga ministrja e atëhershme Rozeta Hajdari, duke përcaktuar marzhë maksimale tregtare prej 2 centësh për litër në shitje me shumicë dhe prej 12 centësh për litër në shitje me pakicë. Ky vendim qëndroi në fuqi vetëm 30 ditë. /REL/

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Irani kërcënon Evropën: “Çdo ndërhyrje do të jetë akt lufte” 

Published

on

By

Tensionet mes Iranit dhe vendeve evropiane kanë hyrë në një fazë alarmante, pasi Teherani ka paralajmëruar se çdo përfshirje e Evropës në konflikt do të konsiderohet “akt lufte” dhe mund të pasohet me sulme hakmarrëse ndaj qyteteve evropiane.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, deklaroi se çdo veprim i ashtuquajtur “mbrojtës” kundër kapaciteteve raketore të Iranit do të përbënte bashkëpunim të drejtpërdrejtë me armiqtë e vendit. “A duan ta privojnë Iranin nga aftësia dhe kapaciteti për t’u kundërpërgjigjur ndaj agresorëve?” – pyeti ai gjatë një konference për shtyp me agjencitë shtetërore të lajmeve.

Baghaei shtoi se do të ishte “turp” nëse vendet evropiane mbajnë anën e agresorëve, duke theksuar se sipas tij ato tashmë kanë bërë mjaft kundër Iranit.

Paralajmërimi vjen në një kohë kur Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar po përpiqen të forcojnë mbrojtjen, nga frika se përshkallëzimi i konfliktit mund të shtrihet përtej Lindjes së Mesme dhe të paraqesë kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë e kontinentit.

Situata u tensionua edhe më shumë pasi dronë sulmues të prodhuar nga Irani shënjestruan të hënën bazën ajrore britanike RAF Akrotiri në Qipro, një shtet anëtar i Bashkimit Evropian, duke rritur shqetësimet për një zgjerim të konfliktit drejt territorit evropian. /Euronews/

 

Continue Reading

Lajmet

Fillon dëshmia e dytë në gjykimin e Thaçit dhe të tjerëve në Hagë

Published

on

By

Në Dhomat e Specializuara të Kosovës (DhSK) në Hagë ka nisur dëshmia e dytë e Prokurorisë në rastin ndaj Hashim Thaçit, Bashkim Smakajt, Isni Kilajt, Fadil Fazliut dhe Hajredin Kuçit për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë.

Dëshmitari i dytë, Koen Herlaar nga Instituti i Kriminalistikës së Holandës (IKH), ka treguar se punon aty që prej vitit 2009 si ekspert i kriminalistikës dhe se roli i tij është të ekzaminojë prova dhe gjurmë që lidhen me dokumentet dhe objektet e të dyshuarve. Ai tha:

“Ne bëjmë gjurmimet e materialeve, instrumenteve dhe mjeteve të ndryshme, ekzaminojmë objekte dhe lidhim gjurmët me dokumente ose persona të dyshuar. Mund të analizojmë edhe vendngjarjet dhe objektet e përfshira aty.”

Gjatë seancës, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj dhe Fadil Fazliu kërkuan ndryshimin e kushteve të lirimit me kusht, por Prokuroria kundërshtoi dhe u obligua të zgjerojë parashtrimet më vonë. Ndërkaq, Hashim Thaçi, i pranishëm përmes video-lidhjes, u ankua për mungesë përkthimi gjatë procedurës.

Continue Reading

Lajmet

Kurti dhe Abdixhiku sërish takohen për zgjedhjen e presidentit

Published

on

By

Kryeministri Albin Kurti dhe kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku janë takuar edhe sot për të diskutuar mbi zgjedhjen e presidentit të Kosovës. Kjo ndoshta është edhe përpjekja e tyre e fundit, pasi afati për votim po shkon drejt fundit.

Ende nuk është propozuar asnjë kandidat dhe nuk është arritur ndonjë marrëveshje mes partive. Abdixhiku në takimin e djeshëm  ka theksuar se LDK nuk ka qëndrime përjashtuese ndaj asnjë kandidati, përfshirë edhe presidenten aktuale Vjosa Osmani, dhe se deri tani nuk është paraqitur asnjë emër konkret për mbështetje.

Ai gjithashtu ka shtuar se arritja e një konsensusi politik duket sfiduese dhe se një garë mes partive mund ta çojë vendin drejt krizës ose zgjedhjeve të reja.

Continue Reading

Të kërkuara