Kombet evropiane kanë ardhur dhe kanë shkuar, por për më shumë se 1,500 vjet, një pakicë etnike sllavo-folëse ka mbetur brenda Gjermanisë.
Andrea Bunar ka një nga punët më të pazakonta në Gjermani. Pothuajse çdo ditë midis prillit dhe tetorit, Bunar hidhet në një varkë të gjatë dhe lundron paqësisht nëpër një labirint të rrugëve të vogla ujore për të dërguar letra në rreth 65 shtëpi që përndryshe janë shumë të vështira për t’u arritur.
Posta në Spreewald për 124 vitet e fundit është dorëzuar me një anije e ngjajshme me gondolën.
Bunar gëzon qetësinë që vjen me punën e saj. Çdo javë, ajo shpërndan rreth 650 letra dhe pako të vogla në Lehde. Ajo ka transportuar pemë, makinë prerëse, madje edhe TV me ekran të sheshtë, duke e manovruar me shkathtësi përmes kanaleve të ngushta me një shtyllë të gjatë 4m.
Lehde, është fshati i qetë prej 150 personash i ishujve kënetorë të lidhur me ura këmbësorësh, i vendosur në rezervatin e harlisur të biosferës Unesco të Spreewald.
Ndodhet rreth 100 km në jug-lindje të Berlinit, ky mozaik i gjerë 47,500 hektarësh me livadhe, pyje dhe kanale ka pak rrugë, krenohet me shumë shtigje shëtitjeje dhe është i popullarizuar në mesin e turistëve që duan të shpëtojnë nga nxitimi i kryeqytetit gjerman.
Spreewald është një biosferë e Unesco-s që përfshin 47,500 hektarë livadhe, pyje dhe kanale me pak rrugë!
Megjithëse Bunar ka jetuar pranë Spreewald pjesën më të madhe të jetës, ajo bisedon në gjermanisht dhe pendohet që nuk flet gjuhën e Sorbëve. Përveç strehimit të 6,000 specieve të kafshëve dhe bimëve, Spreewald është gjithashtu shtëpia e Sorbëve: grupi më i vogël sllav në botë dhe një nga katër pakicat e Gjermanisë.
Sorbët janë pasardhës të fiseve sllave që jetonin në veri të Maleve Karpate në Evropën Qendrore dhe Lindore. Rreth 1500 vjet më parë, një rajon historik i quajtur Sorbi shtrihej në Gjermaninë Lindore, Poloninë Perëndimore dhe veriun e Republikës Çeke.
Sorbët janë një pakicë etnike sllave që kanë jetuar në Gjermaninë e sotme për rreth 1,500 vjet.
Sot ka rreth 60,000 Sorbë në Gjermani, ku ata gjithashtu flasin gjuhët e tyre sllave perëndimore.
Një nga arsyet që Sorbët kanë qenë në gjendje të ruajnë kulturën dhe gjuhën e tyre është se ky komunitet pak i populluar, fort katolik është i rrethuar nga fusha dhe kodra dhe është e vështirë të arrihet me transport publik. Pra është vetëm rreth 50 km nga Dresden, kryeqyteti i Saksonisë, por ndihet si një botë larg.
Për ta ruajtur gjuhën, Sorbët janë përqendruar te brezat e ardhshëm. Rreth 5,000 nxënës mësojnë gjuhën serbe në 41 shkolla fillore, si dhe në një duzinë shkollash të mesme. Sipas Katharina Jurk, 60 studentët në shkollën fillore lokale në Crostwitz mësojnë gjuhën sorbe si gjuhë amtare dhe gjermanishten si gjuhë të dytë.
Qyteti i Bautzen është një nga qendrat kryesore të kulturës sorbiane.
Sigurisht që ka sfida të mëdha, siç është gjetja e mësuesve. Por, theksoi Jurk, familjet e reja po i kushtojnë rëndësi gjithnjë e më të madhe transmetimit të jo vetëm gjuhës, por traditave të tjera sorbiane për brezat e rinj.
Kostum tradicional i Sorbëve.
Gjatë gjithë historisë gjermane, Sorbët kanë arritur të ruajnë trashëgiminë e pasur kulturore, të vetën. Ata janë të njohur për vezët e Pashkëve të krijuara me mjeshtëri, të cilat familjet i zbukurojnë dhe i ngjyrosin çdo vit. Ata gjithashtu çmojnë zakonet e tyre të karnavaleve, ku ata sprapsin shpirtrat e këqij dhe i japin lamtumirën muajve të ftohtë të vitit. Bunar tha se kjo është një nga traditat sorbiane që ajo veçanërisht pëlqen të praktikojë me fëmijët e saj në Spreewald.
Udhëtimet e saj janë shënuar nga “qetësia absolute” që ajo ndjen në ujë. Gjatë rrugës së saj prej 8 km, ajo shkon nga një fermë në tjetrën, në një rajon të natyrës së paprishur dhe traditave të lashta që është me fat ta quajë në shtëpi.
“Shumë e bukur në të vërtet, në mënyrë unike e bukur”, tha ajo.
Irani ka akuzuar Shtetet e Bashkuara të Amerikës për “shkelje të rëndë” të armëpushimit, pas sulmeve të reja ajrore të kryera gjatë 48 orëve të fundit.
Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) njoftoi se kishte goditur lokacione raketore iraniane dhe mjete detare që dyshohej se po vendosnin mina në jug të Iranit, duke i cilësuar sulmet si “veprime vetëmbrojtëse”.
Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se SHBA-ja mban përgjegjësi për pasojat e “veprimeve agresive dhe të pajustifikuara” në rajonin Hormozgan, përgjatë Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Irani paralajmëroi se nuk do të lërë “asnjë veprim armiqësor pa përgjigje” dhe se do të mbrojë interesat e vendit.
Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se një marrëveshje për përfundimin e konfliktit mbetet ende e mundur, megjithëse negociatat mund të zgjasin edhe disa ditë.
Bisedimet për konfliktin po ndërmjetësohen kryesisht nga Pakistani, ndërsa këtë javë negociatorët iranianë po zhvillojnë takime edhe në Katari./BBC/
Katër njerëz, përfshirë dy fëmijë, kanë humbur jetën të martën pasi treni e goditi një autobus shkolle në veri të Belgjikës, tha zëvendëskryeministri i vendit, Maxime Prevot.
“Një përplasje tragjike midis një treni dhe një autobusi shkolle ndodhi këtë mëngjes në Bugenhout. Katër persona kanë humbur jetën, përfshirë dy fëmijë”, shkroi Prevot në X.
Kryeministri Bart De Wever ka se është “thellësisht i prekur nga aksidenti i tmerrshëm… Në këto çaste bashkëndiejmë me familjet e prekura”.
Pamjet nga vendngjarja në rajonin e Flandrës shfaqin autobusin e rrokullisur dhe dëmtuar në skaj të një rrugë pranë vijës hekurudhore. Treni i udhëtarëve mbeti i ndalur mbi shina.
Zëdhënësja e Policisë, An Berger, u tha mediave belge se në autobus ndodheshin shtatë fëmijë, një mbikëqyrës dhe shoferi, duke shtuar se askush në tren nuk ishte lënduar.
“Përplasja ishte jashtëzakonisht e dhunshme”, tha për AFP Frederic Sacre, zëdhënës i agjencisë hekurudhore belge, Infrabel, duke shtuar se treni po udhëtonte rreth 120 kilometra në orë kur ndodhi aksidenti.
“Autobusi u hodh rreth 15 metra drejt një shtylle metalike”, tha ai.
Sacre tha se pamjet nga vendi i ngjarjes tregonin se barrierat në kalimin hekurudhor kishin qenë të mbyllura dhe se semafori i kuq ishte ndezur në momentin e aksidentit.
Mediat belge raportuan se nxënësit vinin nga një shkollë për fëmijë me vështirësi në të nxënë.
Ministri i Brendshëm, Bernard Quintin, shprehu trishtimin e tij të thellë për “aksidentin tragjik”.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, iu bashkua reagimeve ngushëlluese të politikanëve, duke thënë se ka mbetur “me zemër të thyer” nga përplasja.
“Ngushëllimet e mia më të sinqerta shkojnë për familjet e viktimave dhe të dashurit e tyre”, shkroi ajo në internet.
Ushtria e Izraelit ka njoftuar se ka nisur një valë sulmesh në të gjithë Libanin, pasi kryeministri Benjamin Netanyahu deklaroi se vendi do të intensifikojë sulmet kundër Hezbollah, raporton BBC.
Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) thanë se kanë kryer sulme ndaj objektivave të Hezbollahut në Luginën lindore Bekaa dhe zona të tjera të Libanit.
Hezbollahu, grupi i armatosur shiit i mbështetur nga Irani, tha se është kundërpërgjigjur me 22 sulme me dronë dhe raketa, duke pretenduar se objektivat përfshinin ushtarë izraelitë, tanke, baza ushtarake dhe ndërtesa.
Më herët gjatë këtij muaji, Libani dhe Izraeli kishin rënë dakord për zgjatjen e armëpushimit 45-ditor që kishte nisur në mes të prillit, megjithatë përplasjet mes dy palëve kanë vazhduar.
Të martën në mëngjes, ushtria izraelite deklaroi se kishte goditur mbi 100 objektiva dhe infrastrukturë të Hezbollahut.
Sipas mediave lokale libaneze, 12 persona janë vrarë gjatë një sulmi në fshatin Mashghara në Luginën Bekaa.
Ndërkohë, ushtria izraelite ka lëshuar urdhër evakuimi për qytetin jugor Nabatieh, për shkak të mundësisë së sulmeve të reja.
Në një deklaratë me video, Netanyahu tha se Izraeli është “në luftë me Hezbollahun” dhe se ushtria është urdhëruar t’i japë grupit “goditje të forta”.
Ai shtoi se ofensiva izraelite kundër Hezbollahut ka eliminuar mbi 600 militantë gjatë javëve të fundit dhe paralajmëroi shtim të intensitetit të sulmeve.
Dy ministra izraelitë të së djathtës ekstreme, Bezalel Smotrich dhe Itamar Ben-Gvir, kanë bërë thirrje për zgjerim të operacioneve ushtarake, përfshirë edhe në Bejrut. /BBC/
Vendet e Lindjes së Mesme “nuk do të shërbejnë më si mburoja për bazat amerikane”, tha të martën Udhëheqësi Suprem iranian Mojtaba Khamenei, raporton CNN.
Në një mesazh me shkrim me rastin e sezonit të Haxhit islamik, Khamenei foli për një “rend të ri” që po shfaqet për rajonin e Gjirit dhe botën.
“Shtetet e Bashkuara jo vetëm që nuk do të kenë më një strehë të sigurt për veprimet e tyre dhe për vendosjen e bazave ushtarake në rajon, por çdo ditë po largohen gjithnjë e më shumë nga statusi i tyre i mëparshëm”, tha Khamenei.
Në mesazh, Khamenei tha se Izraeli dhe udhëheqësit e tij po “i afrohen fazave të fundit të ekzistencës së tyre të mjerë”.
Më shumë se 10 javë pasi u njoftua si udhëheqësi i ri suprem i Iranit pas vrasjes së babait të tij Ali Khamenei, iranianët ende nuk e kanë parë apo dëgjuar Khamenein, por ai ka lëshuar disa mesazhe me shkrim.
Mesazhi i fundit i Khameneit vjen ndërsa SHBA dhe Irani po përpiqen të bien dakord për formulimin e një marrëveshjeje të mundshme për t’i dhënë fund luftës, e cila filloi në fund të shkurtit.
Konteksti: Pelegrinazhi vjetor i Haxhit ka filluar në Arabinë Saudite dhe është një nga pesë shtyllat e Islamit.
Islami kërkon që çdo musliman që është fizikisht dhe financiarisht i aftë ta bëjë udhëtimin në qytetin e shenjtë të Mekës të paktën një herë në jetë.
Haxhi i këtij viti po zhvillohet në sfondin e luftës SHBA–Izrael me Iranin, e cila ka përfshirë disa vende të Gjirit dhe ka shkaktuar një krizë historike energjetike./CNN/