Lajmet

Rritja e shpenzimeve kapitale “dëmton” sektorin privat

Krasniqi: Sektori privat ndikon në rritje ekonomike.

Published

on

Miratimi i projektbuxhetit nga Qeveria e Kosovës për vitin 2022 ia ka zbehur shpresat për përkrahje më të madhe për sektorin privat Bashkim Osmanit, pronar i kompanisë prodhuese “Laberion” që merret me prodhimin e lëngjeve në Gjilan.

Ai thotë se ka pritur më shumë mbështetje financiare nga Qeveria e Kosovës, pas humbjeve financiare të shkaktuara në vitin 2019, për shkak të masave kufizuese në përpjekje të luftimit dhe parandalimit të pandemisë COVID-19. Kurse, në projektbuxhet, vlera më e madhe paraqitet për shpenzime kapitale se sa për ringjallje ekonomike.

“Për sektorin privat është dashur të bëhet më shumë sepse te ne mund të humbë kontinuiteti, mund të humbin vendet e punës, humbet tregu -zëvendësohet me import. Kështu që, matematika prej këndit tim thotë se qeveria është dashur ta mbështesë sektorin privat sepse aq më shumë që zhvillohemi ne, zhvillohet vetë shteti”, vlerëson Osmani.

Osmani tregon se në vitin 2019 kompania kishte shënuar rënie të shitjes për mbi 20 për qind, kurse aktualisht është duke punuar sipas parashikimeve, porse humbjet e asaj kohe, shprehet ai, nuk mund të rikuperohen.

Edhe pse në Kosovë ende nuk ka të dhëna zyrtare për ndikimin e pandemisë në sektorin privat, nga përfaqësues të bizneseve vlerësohet se rreth një miliard euro janë humbjet që shënuan bizneset gjatë pandemisë me COVID-19.

Qeveria e Kosovës në muajin korrik të këtij viti ka miratuar Pakon e ringjalljes ekonomike, e cila arrin vlerën 420 milionë eurove. Disa nga masat e kësaj pako, qoftë ato ekonomike apo sociale tashmë janë në zbatim e sipër.

Kurse, më 29 tetor qeveria ka miratuar projektbuxhetin për vitin 2022, në vlerë prej 2.75 miliardë eurosh. Nga kjo shumë, mbi 770 milionë euro janë ndarë për investime kapitale apo 157 milionë euro më shumë se në vitin 2021, ku vlera e investimeve kapitale ishte 613 milionë euro.

Krasniqi: Sektori privat ndikon në rritje ekonomike

Se orientimi i mjeteve të buxhetit është dashur të fokusohet në përkrahje të bizneseve private dhe jo në investime kapitale, e thonë edhe kryetari i Odës së Afarizmit të Kosovës, Skënder Krasniqi, dhe profesori i Ekonomisë, Safet Gërxhaliu.

Që të dy pajtohen se kapitali fizik është një nga faktorët themelorë për zhvillimin ekonomik dhe mbetet trashëgimi për gjeneratat e ardhshme, por koha në të cilën gjendet Kosova, marrë parasysh përballjen me pandeminë COVID-19, sipas tyre, është dashur të jetë arsye e reduktimit të vlerës së shpenzimeve kapitale për vitet tjera.

Kryetari i Odës së Afarizmit të Kosovë, Skënder Krasniqi, thotë se vlera më e madhe e investimeve nga buxheti do të duhej të ishte te sektori privat në mënyrë që të krijohen vende të reja të punës. Investimet kapitale, thotë ai, është dashur të filtrohen për vitet tjera, sidomos në infrastrukturë dhe jo të rritet vlera e tyre.

“Ne besojmë se orientimi i kësaj shifre do të duhej të shkonte në drejtim të rritjes ekonomike që është mbështetje për biznese, të cilat kanë nevojë të investojnë, krijimin e ofertave në biznes, investim më shumë në zona ekonomike, hapësira për biznes investitorëve t’u jepet falas dhe kjo do të ndikojë në rritje ekonomike. Disa nga investimet kapitale, sidomos ato të infrastrukturës rrugore, është dashur të shtyhen për vitet tjera”, shprehet Krasniqi.

Ndërtim të autostradave, vazhdim dhe ndërtim të rrugëve, ndërtim të çerdheve, objekte shëndetësore, renovim dhe ndërtim të shkollave, rregullim të shtratit të lumenjve, kanalizimeve, hapësira gjelbëruese, programi i banimit social, janë vetëm disa nga shpenzimet kapitale që parashihen nga Qeveria e Kosovës për vitin tjetër, të vendosura në projektbuxhetin e vitit 2022.

Kosova, e vetmja në rajon që rrit shpenzimet kapitale

Në raportin e rregullt ekonomik për Ballkanin Perëndimor të publikuar muajin e kaluar nga Banka Botërore, vërehet se Kosova është i vetmi vend në rajon që e ka rritur vlerën e shpenzimeve kapitale. Nga 5.3 për qind të Bruto Produktit Vendor sa ka qenë gjatë këtij viti, për vitin tjetër parashihet të rritet në 6.4 për qind.

Bruto Produkti Vendor (BPV) për vitin 2020 në Kosovë ishte 6.77 miliardë euro. BPV-ja për kokë banori në Kosovë është 3,772 euro, kurse në vendet e Bashkimit Evropian është 34,000 euro.

Kurse, shtetet tjera të rajonit nivelin e shpenzimeve kapitale e kanë zvogëluar deri në dy për qind të Bruto Produktit Vendor.

Edhe profesori i Ekonomisë, Safet Gërxhaliu, konsideron se rimëkëmbja e sektorit privat, krijimi i vendeve të reja të punës, pas pandemisë mund të sjellë rritje reale ekonomike, sepse, thotë ai, vetë buxheti i Kosovës sigurohet nga sektori privat. Mbi 25 për qind e popullatës në Kosovë janë të papunë.

“Para se të flitet për projekte kapitale të tilla, Qeveria e Kosovës duhet të ketë parasysh rimëkëmbjen ekonomike, ndihmën për sektorin privat, ndihmën ndaj qytetarëve në veçanti në këtë kohë të krizës globale, e cila e ka bërë jetën shumë të vështirë në krejt botën”, thotë Gërxhaliu.

Në projektbuxhetin e vitit 2022, në aspektin ekonomik, thuhet se rritja e punësimit është prioritet kyç i Qeverisë dhe për këtë janë planifikuar 20 milionë euro për skemën e punësimit të garantuar për të rinjtë dhe mbështetjen e bizneseve fillestare. Gjithashtu, mbi 70 milionë euro janë ndarë për bujqësi e 40 milionë euro për mbështetjen e prodhuesve vendorë.

Ndryshe, norma e rritjes ekonomike në Kosovë gjatë këtij viti, sipas Bankës Botërore, ka arritur në 7.1 për qind si rezultat i ardhjes së vizitorëve nga diaspora, rritjes së konsumit, rritjes së nivelit të kredive dhe rritjes së eksportit. Por, kjo normë e rritjes ekonomike vitin 2022 pritet të stabilizohet në potencialin e saj në 4 për qind.

Continue Reading

Vendi

Gjykata Speciale Cakton 16 Shtatorin për Shpalljen e Aktgjykimit ndaj Ish-Krerëve të UÇK-së

Published

on

By

Gjykata Speciale ka caktuar zyrtarisht 16 shtatorin si datën për shpalljen e vendimit përfundimtar në rastin e katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK): Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.

Ish-udhëheqësit e UÇK-së, të cilët ndodhen në paraburgim që nga nëntori i vitit 2020, akuzohen për krime lufte dhe krime ndaj njerëzimit. Caktimi i kësaj date përbën një tjetër shtyrje të procesit, pasi paraprakisht si afat final ishte njoftuar 20 korriku, ndërsa më herët ishte përfolur edhe muaji maj.

Trupi gjykues ka arsyetuar këtë shtyrje me vëllimin e madh të provave dhe kompleksitetin e lartë të lëndës.

“Koha e nevojshme për kuvendimet është zgjatur në përputhje me Rregulloren, për shkak të vëllimit të madh të provave të marra dhe kompleksitetit të procesit gjyqësor. Kjo zgjatje përligjet nga nevoja për të bërë një vlerësim të arsyetuar, tërësor dhe të drejtë të dokumentacionit të çështjes”, thuhet në njoftimin zyrtar të Gjykatës.

Ky proces maratonë gjyqësor kishte nisur zyrtarisht më 3 prill të vitit 2023, periudhë kur Zyra e Prokurorit të Specializuar paraqiti deklaratën e saj hyrëse. Prokurorisë iu deshën plot dy vite për të përmbyllur paraqitjen e të gjitha provave të saj, procedurë kjo që u përmbyll zyrtarisht më 15 prill të vitit 2025. Menjëherë pas kësaj faze, në korrik të po atij viti, nisi paraqitja e provave nga ana e Mbrojtjes së Viktimave, e cila përfaqëson 156 viktima pjesëmarrëse në këtë proces.

Më pas, përgjatë muajve shtator dhe dhjetor të vitit 2025, radha u erdhi ekipeve mbrojtëse të Hashim Thaçit dhe Jakup Krasniqit për të shpalosur argumentet dhe provat e tyre përballë trupit gjykues. Kjo fazë intensive e paraqitjes së provave u shpall e mbyllur përfundimisht më 18 dhjetor të vitit 2025. Gjatë gjithë kësaj hapësire kohore, në Gjykatë u dëgjuan dëshmitë e gjithsej 134 dëshmitarëve, ku pjesa dërrmuese prej 125 personash u thirrën nga Prokuroria, dy nga Mbrojtja e Viktimave dhe shtatë të tjerë nga ekipet e mbrojtjes së të akuzuarve. Epilogu i debateve në sallën e gjyqit u vendos në mesin e muajit shkurt të këtij viti, kur nga data 9 deri më 18 shkurt 2026, palët paraqitën deklaratat e tyre përmbyllëse, duke i hapur rrugë vendimit që tashmë pritet të shpallet në shtator.

Reagimi i OVL-UÇK: Paralajmërim për protesta dhe përshkallëzim të situatës

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (OVL-UÇK) ka reaguar ashpër ndaj vendimit të Gjykatës Speciale, duke e cilësuar caktimin e datës së re si “të padrejtë, të papranueshëm” dhe në shërbim të politikës së Serbisë. Përmes një komunikate publike, organizata ka paralajmëruar zhvendosjen e rezistencës së saj në rrugë.

“Shtyrjet e njëpasnjëshme, të maskuara si përgjigje ndaj vëllimit dhe kompleksitetit, vërtetojnë atë që kemi theksuar që në fillim: ky proces është thjesht në shërbim të politikës së Serbisë dhe aleatëve të saj, me qëllim që ta ulë në bankën e të akuzuarve Luftën Çlirimtare, ndërkohë që amniston makinerinë gjenocidiale të shtetit fashist serb”, thuhet në reagimin e OVL-UÇK-së.

Veteranët theksojnë se kjo situatë nuk mund të tolerohet më dhe kanë bërë thirrje për mobilizim: “Rezistenca jonë do të zhvendoset në rrugë përmes protestave, duke mos përjashtuar mundësinë e përshkallëzimit të tyre nëse zëri ynë vazhdon të injorohet.”

Reagimi i PDK-së: Zvarritje e pajustifikueshme që rëndon mbi drejtësinë dhe familjet

Edhe Partia Demokratike e Kosovës (PDK) e ka dënuar vendimin për shtyrjen e shpjegimit të aktgjykimit, duke e konsideruar këtë hap si një zvarritje të qëllimshme që tejkalon çdo kornizë të normave procedurale pas gati gjashtë vitesh paraburgim për ish-krerët e shtetit dhe UÇK-së.

Në reagimin e saj zyrtar, PDK-ja ka kërkuar që vendimi përfundimtar të bazohet strikt në ligj dhe në faktet e vërtetuara, duke u distancuar nga pretendimet e pabazuara.

“Kjo nuk është më një vonesë procedurale, bëhet fjalë për një zvarritje të pajustifikueshme që cenon besimin në drejtësi dhe rëndon padrejtësisht mbi ish-udhëheqësit e UÇK-së, familjet e tyre dhe qytetarët e Kosovës. Lufterat e UÇK-së ishin të drejta dhe çlirimtare, të mbështetura nga bota demokratike, dhe kjo e vërtetë historike nuk mund të relativizohet”, thuhet në njoftim.

Subjekti më i madh opozitar në vend ka kërkuar përfundimin e menjëhershëm të asaj që e quan “padrejtësi shumëvjeçare”, duke shprehur pritshmërinë që ish-udhëheqësit e UÇK-së të shpallen të pafajshëm dhe të kthehen të lirë në Kosovë. /E.A/

 

Continue Reading

Vendi

Kosova ekstradon në Gjermani një shtetas të kërkuar përmes INTERPOL-it për trafikim droge

Published

on

By

Policia e Kosovës ka realizuar sot me sukses ekstradimin e një shtetasi gjerman drejt vendlindjes së tij, i cili kërkohej me letër-rreshtim ndërkombëtar. Operacioni u udhëhoq nga Drejtoria për Bashkëpunim Ndërkombëtar Policor (ILECU), në koordinim të plotë me njësitë e tjera të policisë dhe institucionet e drejtësisë në vend.

I dyshuari me inicialet A.R. ishte arrestuar më parë në Kosovë, pasi autoritetet e drejtësisë në Gjermani kishin lëshuar një urdhërarrest ndërkombëtar përmes INTERPOL-it. Ai ngarkohet me veprën penale “Trafikim me narkotikë”.

Sipas njoftimit zyrtar të Policisë së Kosovës, ky ekstradim u krye në përputhje të plotë me ligjet në fuqi, duke dëshmuar edhe një herë bashkëpunimin e ngushtë dhe efikas në fushën e sigurisë ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Gjermanisë./E.A/

Continue Reading

Vendi

Maqedonci nga Kroacia: FSK dëshmoi profesionalizëm të lartë në stërvitjen ndërkombëtare “Combat Power 26”

Published

on

By

Ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, ka marrë pjesë në Ditën e Vizitorëve të Shquar në kuadër të stërvitjes së madhe ndërkombëtare “Combat Power 26”, e cila u zhvillua në Slunj të Kroacisë. Ky aktivitet 11-ditor bëri bashkë mbi 3,000 ushtarakë nga vendi mikpritës dhe qindra pjesëtarë nga vendet aleate e partnere, përfshirë SHBA-në, Italinë, Shqipërinë e Slloveninë.

Në këtë stërvitje, Republika e Kosovës u përfaqësua nga një kontingjent prej 45 ushtarakësh të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), të organizuar në një tog luftarak të këmbësorisë dhe elemente të mbështetjes logjistike. Ministri Maqedonci u shpreh i ndjerë mjaft krenar me performancën e ushtarëve kosovarë, duke theksuar se ata dëshmuan disiplinë të lartë në terrene sfiduese dhe konfirmuan se FSK zotëron kapacitetet e plota për të operuar krah për krah me ushtritë e NATO-s.

Si një pikë të veçantë të progresit, ministri veçoi avancimin në fushën e qëndrueshmërisë logjistike, specifikisht në shërbimet e ushqimit. Ai bëri të ditur se nga varësia prej operatorëve privatë që ishte para një viti, FSK sot ka ndërtuar kapacitete të plota organike, sa që kuzhinierët ushtarakë kosovarë ofruan mbështetje ushqimore edhe për forcat partnere gjatë këtij ushtrimi.

Në fund, Maqedonci rikonfirmoi se bashkëpunimi strategjik me Kroacinë është i ndërtuar mbi një miqësi të sinqertë mes dy popujve. Ai porositi se Kosova po forcon çdo ditë kapacitetet e saj mbrojtëse dhe mbetet një partner i besueshëm që kontribuon me përgjegjësi për sigurinë dhe paqen në rajon e më gjerë. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova humb mbi 40 milionë euro nga BE-ja për shkak të mosmiratimit të reformave në Kuvend

Published

on

By

Kosova pritet të humbasë një pjesë të konsiderueshme të fondeve nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor. Për shkak të mospërmbushjes së reformave të parapara brenda afatit shtesë, që ishte deri më 30 qershor 2026, vendi do të mbetet pa mbi 40 milionë euro nga totali prej 882 milionë eurosh që i takonin.

Lajmin e bëri të ditur koordinatori kombëtar për Instrumentin për Reforma dhe Rritje Ekonomike (IRRrE), Jeton Zulfaj, gjatë një konferencë për media të mbajtur këtë të mërkurë, më 1 korrik. Ai sqaroi se nga 13 hapat reformues që kishin afat shtesë, vetëm shtatë u zbatuan, ndërsa gjashtë të tjerë mbetën të papërfunduar. Sipas Zulfajt, paratë për këta hapa të dështuar humbin përgjithmonë dhe nuk mund të rikuperohen më.

Dështimi kryesor rëndon mbi Kuvendin e Kosovës, pasi rreth 83 për qind e reformave të papërmbushura vareshin pikërisht nga miratimi i ligjeve në parlament. Ndër reformat ligjore që nuk u përfunduan në kohë janë: Ligji për Energjinë dhe Energjinë Elektrike; Sistemi i kontrollit të ndihmës shtetërore; Ligji për Inovacionin dhe ai për Kamatëvonesat; Pakoja e ligjeve për reformën në drejtësi (përfshirë KPK-në dhe KGJK-në); Strategjia për Luftimin e Krimit të Organizuar

Pavarësisht kësaj humbjeje, Kosova do të dorëzojë më 16 korrik kërkesën e parë zyrtare tek Komisioni Evropian për të tërhequr fondet për 15 reformat që janë përmbushur me sukses deri në fund të qershorit. Në total, Agjenda e Reformave përmban 111 hapa, ku 49 prej tyre janë ende në proces zbatimi, e ku 27 hapa të tjerë pritet të përfundojnë deri në fund të këtij viti. /E,A/

 

Continue Reading

Të kërkuara