Konsumi i pijeve energjike, kafesë dhe pijeve alkoolike është rritur ndjeshëm në pjesën e parë të këtij viti, e reflektuar dhe në importet e larta të tyre, që ia kanë kaluar edhe periudhës së para pandemisë.
Kjo tendencë tregon për një gjallërim të konsumit këtë vit, të nxitur dhe nga rritja e hyrjeve të turistëve të huaj, sidomos atyre nga Kosova që kanë amortizuar disi mosardhjen e të huajve nga vendet e tjera të Europës për shkak të kufizimeve që u diktuan nga pandemia.
Rekord i pijeve energjike
Sipas të dhënave nga Doganat, importi i pijeve energjike për periudhën janar-korrik arriti 9.5 milionë litra, me një rritje prej 37% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Edhe gjatë 7 mujorit të vitit të mëparshëm, që përkon me periudhën kur vendi ishte në karantinë, sërish konsumi i këtij produkti ishte në rritje, me importet për 7 mujorin që u zgjeruan me 23% në krahasim me vitin normal 2019. Mbyllja në shtëpi dhe stresi që shkaktoi pandemia vlerësohet nga aktorët e tregut një prej faktorëve që nxiti konsumin e pijeve energjike. Ndërsa në pjesën e parë të këtij viti shitjet janë gjallëruar si rrjedhojë e përmirësimit të konsumit dhe rritjes së hyrjes së të huajve, sidomos atyre nga Kosova.
Më shumë kafe
Kafeja është një tjetër produkt që ka njohur rritje të konsumit. Sipas doganave në periudhën janar-korrik 2021 u importuan rreth 5 mijë ton kafe me një rritje prej 10% në raport me të njëjtën periudhë të 2020-s. Gjatë periudhës së karantinës, konsumi i kafesë vijoi të ishte relativisht i lartë, pavarësisht mbylljes së bareve e restoranteve për disa muaj, pasi produkti shumë i preferuar nga shqiptarët u përdor në shtëpi (në atë periudhë u raportua një rritje e lartë e shitjeve të ekspresëve të kafesë).
Rikthehet konsumi i pijeve alkoolike
Pijet alkoolike ishin produkti që u godit më shumë nga pandemia dhe mbyllja e bareve e sidomos klubeve të natës. Për periudhën janar-korrik 2020, konsumi i pijeve alkoolike (i llogaritur si import plus prodhimin vendas) ra me 42% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të mëparshëm. Tkurrjen më të lartë e shënoi prodhimi vendas, që gati u përgjysmua, duke detyruar disa kompani që të përshtateshin duke e përqendruar aktivitetin në prodhimin e dezinfektantëve që u kërkuan shumë gjatë pandemisë.
Por, në pjesën e parë të 2021, konsumi është rikuperuar ndjeshëm, sidomos i pijeve të huaja. Sipas doganave, importi i pijeve alkoolike u rrit me 71% në janar-korrik 2021, në krahasim me 7 mujorin 2020. Edhe në raport me të njëjtën periudhë të 2019-s, zgjerimi është rreth 51%. Prodhimi vendas ishte 445 mijë litra për janar-korrik 2021, me rritje 53% me bazë vjetore, por që ende është 18% më i ulët se në 2019-n.
Komisioni Evropian ka gjobitur 15 prodhues kryesorë të makinave dhe Shoqatën Evropiane të Prodhuesve të Automobilave (ACEA) me një total prej 458 milionë eurosh për pjesëmarrjen e tyre në një kartel lidhur me riciklimin e automjeteve të vjetra.
Sipas një njoftimi nga Komisioni Evropian, korporatës Mercedes-Benz iu dha imuniteti i plotë nga gjoba sipas programit të lehtësimit të BE-së, pasi ishte i pari që zbuloi ekzistencën e kartelit tek rregullatorët.
“Të gjitha kompanitë pranuan përfshirjen e tyre në kartel dhe ranë dakord për të zgjidhur çështjen”, tha Komisioni Evropian.
Automjetet e konsideruara si mbetje, ato që nuk janë më të përshtatshme për përdorim për shkak të vjetërsisë së tyre, konsumimit apo dëmtimit, çmontohen dhe përpunohen për riciklim dhe rikuperim. Qëllimi është reduktimi i mbetjeve dhe rikuperimi i materialeve si metalet, plastike dhe qelqi.
Hetimi i Komisionit Evropian zbuloi se 16 prodhues të mëdhenj të automjeteve, përfshirë Mercedes-Benz, për më shumë se 15 vjet ishin përfshirë në marrëveshje antikonkurruese dhe praktika të bashkërenduara të koordinuara përmes ACEA-s.
Shoqata e industrisë ACEA lehtësoi takime dhe komunikime të shumta që mundësuan funksionimin e kartelit. Ndër kompanitë e penalizuara, Volkswagen mori gjobën më të lartë me 127.7 milionë euro, e ndjekur nga grupi Renault/Nissan me 81.4 milionë euro dhe Stellantis me 74.9 milionë euro.
Qeveria turke ka dënuar thirrjet e opozitës për një bojkot të mallrave dhe shërbimeve, duke i përshkruar ato si një “përpjekje sabotimi” të ekonomisë turke. Këto thirrje u bënë nga Partia Popullore Republikane (CHP), pas arrestimit të kryebashkiakut të Stambollit, Ekrem Imamoglu, i cili është rivali kryesor politik i Presidentit Rexhep Tajip Erdogan dhe kandidati presidencial i CHP-së në zgjedhjet e ardhshme.
Në një reagim të fortë, Ministri i Tregtisë, Omer Bolat, tha se thirrjet për bojkot ishin një kërcënim për stabilitetin ekonomik të Turqisë dhe akuzoi ata që i mbështesin se po përpiqen të dëmtojnë qeverinë. “Kjo është një përpjekje për të sabotuar ekonominë dhe përfshin elementë të tregtisë dhe konkurrencës së pandershme,” shtoi Bolat.
Këto thirrje për bojkot u shfaqën pas arrestimit të Imamoglu, një ngjarje që shkaktoi protesta të shumta në Turqi. Disa dyqane mbyllën dyert në shenjë solidariteti me ata që kritikojnë arrestimet si përpjekje politike dhe antidemokratike për të dëmtuar mundësitë e opozitës për të fituar zgjedhjet.
Ministrat e qeverisë dhe disa personalitete pro-qeveritare, si ish-futbollisti Mesut Özil, përdorën hashtagun #BoykotDegilMilliZarar (“Jo një bojkot, por një dëm kombëtar”) për të kundërshtuar bojkotin e kërkuar nga opozita. Ky bojkot u shoqërua gjithashtu me thirrje për protesta masive, të cilat janë ndër më të mëdhatë që ka parë Turqia në dekadën e fundit.
Ekonomia turke është goditur rëndë nga krizën e kostos së jetesës dhe zhvlerësimin e monedhës, duke shkaktuar inflacion të lartë, që aktualisht është 39% në shkurt të këtij viti. Qeveria ka paralajmëruar se thirrjet për bojkot mund të përkeqësojnë më tej situatën ekonomike, duke theksuar se këto veprime janë të dënuara me dështim./UBTNews/
Një operacion i përbashkët i autoriteteve irlandeze ka rezultuar në sekuestrimin e një sasie të madhe kanabisi me vlerë 2.2 milionë euro në qarkun Donegal, në veri të Irlandës. Policia dhe oficerët e të ardhurave arritën të kapnin rreth 112 kg kanabis në qytetin Lifford të martën, 1 prill 2025. Ky aksion u realizua në bashkëpunim me Byronë Kombëtare të Drogave dhe Krimit të Organizuar të Gardës, Njësinë e Divizionit të Drogave Donegal dhe Shërbimin Doganor të të Ardhurave.
Si pasojë e operacionit, dy burra të moshës rreth 30 vjeçare u arrestuan në lidhje me ngarkesën e kanabisit. Ata aktualisht ndodhen në paraburgim, ndërsa hetimet janë duke u zhvilluar për të zbuluar nëse ka individë të tjerë të përfshirë në këtë aktivitet kriminal të trafikut të drogës. Autoritetet kanë shprehur angazhimin për të vazhduar luftën kundër krimit të organizuar dhe trafikimit të lëndëve narkotike në territorin irlandez.
Ky operacion i suksesshëm është një tjetër hap drejt ndalimit të trafikut të paligjshëm të drogës, një problem i vazhdueshëm për autoritetet e sigurisë në Irlandë.
Ukraina ka marrë një ndihmë shtesë prej 3,5 miliardë euro (3,8 miliardë dollarë) nga Bashkimi Evropian, njoftoi qeveria e Kievit. Kjo mbështetje financiare është konsideruar thelbësore për ruajtjen e stabilitetit makroekonomik të vendit, në një periudhë të vështirë për shkak të luftës.
Kryeministri i Ukrainës, Denys Shmyhal, e quajti këtë ndihmë si një faktor të rëndësishëm në stabilizimin e ekonomisë, duke e vlerësuar atë si një mjet të nevojshëm për të mbajtur balancat financiare të vendit gjatë periudhës së luftës me Rusinë. Shmyhal shprehu mirënjohjen për mbështetje dhe theksoi se ky financim është i nevojshëm për të përballuar sfidat ekonomike dhe për të mbajtur operacionet e qeverisë në funksionim.
Paketa financiare përfshin 3,1 miliardë euro kredi me interes të ulët dhe 400 milionë euro grante, tha Ministria e Ekonomisë e Ukrainës. Këto fonde janë pjesë e programit të Bashkimit Evropian për “Ukraine Facility”, i cili ka si synim të sigurojë një mbështetje financiare prej 50 miliardë eurosh deri në vitin 2027.
Ukraina ka marrë tashmë 16 miliardë euro nga ky program vetëm këtë vit, duke theksuar angazhimin e BE-së për të mbështetur Ukrainën në mbrojtjen e saj kundër pushtimit të Rusisë, i cili ka vazhduar për më shumë se tre vjet.
Qeveria ukrainase ka deklaruar se që nga fillimi i luftës, Ukraina ka marrë afërsisht 110 miliardë euro në ndihma ndërkombëtare, duke përfshirë edhe kontributet nga shtetet dhe organizatat perëndimore, të cilat kanë qenë të domosdoshme për ruajtjen e stabilitetit të buxhetit të shtetit dhe financimin e shpenzimeve ushtarake.