Lajmet

Rreziqet e shëndetit nëse rrini 8 orë ulur në ditë

Një nga rreziqet është deformimi i shpinës.

Published

on

Kur bëhet fjalë për një ditë të gjatë pune në zyrë, një mbrëmje të ulur para TV apo orë të kaluara duke luajtur lojëra të ndryshme, është më se e kuptueshme që shumicën e ditës jemi të ulur.

Qëndrimi ulur për orë të tëra është i rrezikshëm për shëndetin dhe mund të çojë në sëmundje të llojeve të ndryshme.

Ja cilat janë ato:

Deformimi në shpinë

Shpina e njeriut ka një formë S për t’i bërë ballë stresit.

Megjithatë, kur ulemi, forma S kthehet në C.

Kjo çon në rënien në një pozicion të panatyrshëm nëse nuk keni abdominale të trajnuara mirë.

Tensioni transferohet në legen dhe kolonën vertebrale, duke shkaktuar një rritje të presionit mbi disqet ndërvertebrore.

Përpjekja e vazhdueshme shkakton mbylljen e rruazave të qafës së mitrës dhe mund të çojë në ulje të rrjedhjes së gjakut në tru.

Sistemi kardiovaskular

Një nga pasojat më serioze të qëndrimit ulur është rreziku i sëmundjes kardiovaskulare.

Kur e kalojmë ditën ulur dobësohen muskujt dhe përkeqësohet qarkullimi i gjakut.

Mungesa e aktivitetit fizik është një nga arsyet kryesore për aterosklerozën e hershme (një akumulim i pllakave të kolesterolit në enët e gjakut që kalojnë në zemër).

Një studim i thellë i mbi 17.000 njerëzve në 13 vjet ka treguar se njerëzit me këtë stil jetese kanë një rrezik 54% më të madh të vdekjes nga sulmi në zemër sesa ata që janë më aktivë.

Venat me variçe

Njerëzit që kalojnë shumicën e ditës duke qëndruar ulur në një tavolinë vuajnë nga qarkullimi i dobët i gjakut në gjymtyrët e poshtme që mund të shkaktojnë venat me variçe.

Përveç kësaj për shkak të predispozicionit trashëgues, venat me variçe mund të favorizohen nga periudha të gjata të kaluara në këmbë.

Gjithashtu duhet të shmanget qarkullimi i dobët i gjakut sepse mund të çojë në zhvillimin e mpiksjes së gjakut.

Obezitet

Mbipesha është një nga pasojat më të këqija të qëndrimit ulur për orë të tëra.

Kur qëndrojmë ulur për një kohë të gjatë, metabolizmi ngadalësohet dhe trupi djeg më pak kalori, duke akumuluar yndyrën.

Sapo të uleni, trupi zvogëlon procesin e djegies së yndyrës me 90%, niveli i insulinës bie dhe presioni i gjakut rritet.

Në një punë që qëndroni në këmbë, trupi juaj djeg deri në 35% më shumë kalori sesa në një punë ku qëndroni ulur, shkruan Ekonomia Online.

Muskujt dhe eshtrat

Qëndrimi ulur për një kohë të gjatë kombinuar me mungesën e aktivitetit fizik mund t’i bëjë muskujt e trupit të dobët dhe të butë.

Më të prekurit janë muskujt e barkut dhe mollaqet.

Një tjetër pasojë e mundshme është osteoporoza.

Eshtrat nuk e ndjejnë për momentin qëndrimin ulur, por ata mund të humbasin forcën gjatë kohës, duke u bërë më poroze dhe më të brishta.

Sistemi i tretjes

Një ditë e vetme duke qëndruar ulur çon në një konsum të reduktuar të insulinës nga qelizat.

Si rezultat, ju rrezikoni diabetin dhe sëmundjet e tjera metabolike, përveç kapsllës kronike dhe, në raste ekstreme, hemorroidet.

Plakje

Telomeret ndodhen në skajet e kromozomeve dhe i mbrojnë ata nga dëmtimi dhe bëhen më të shkurtër gjatë procesit të plakjes.

Është treguar se një mënyrë jetese joaktive bën që telomeret të shkurtohen shumë më shpejt.

Sëmundje mendore dhe ankth

Një mënyrë jetese ulur mund të ketë një ndikim shumë negativ në shëndetin mendor.

Mungesa e aktivitetit fizik çon në zhvillimin e depresionit dhe ankthit për shkak të mungesës së endorfineve.

Lëvizja rregullisht mund të përmirësojë gjendjen shpirtërore dhe të relaksojë trupin.

Gjithashtu shërben për vetëvlerësim.

Ajo gjithashtu ndikon në prodhimin e serotoninës, duke ndihmuar në uljen e një mosbalance që mund të çojë në probleme të memories dhe mungesës së oreksit.

Pagjumësi

Mungesa e lëvizjes mund të ndikojë shumë në cilësinë e gjumit.

Trupi interpreton paqëndrueshmërinë e vazhdueshme si pushim, edhe kur aktiviteti mendor është në maksimum.

Prandaj, kur dikush është “pushim” për gjithë ditën, trupi vendos që nuk është më e nevojshme të flejë.

Ushtrimet ndihmojnë në luftën kundër pagjumësisë dhe përmirësojnë cilësinë e gjumit.

Problemet e performancës

Burrat me stile jetese joaktiv kanë më shumë gjasa të vuajnë nga mosfunksionimi erektil, problemet e prostatës dhe pabarazitë e hormoneve, transmeton periskopi.

Qarkullimi i gjakut në legen të vogël, gjatë qëndrimit ulur, ngadalësohet, gjë që gjithashtu mund të çojë në inflamacion.

Lajmet

IKShPK: Vaksinat kundër gripit sezonal arrijnë më 21 tetor, vonesa shkaktohet nga ndryshimet globale

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar qytetarët se kontingjenti i vaksinave kundër gripit sezonal për sezonin 2026/2027 pritet të mbërrijë në Kosovë më 21 tetor 2026.

Sipas IKShPK-së, procesi ndërkombëtar i prodhimit të vaksinave për hemisferën veriore ka pësuar vonesa globale për shkak të ndryshimeve në përbërjen e shtameve të rekomanduara. Këto ndryshime ushtruan ndikim të drejtpërdrejtë në afatet e furnizimit si në nivel global ashtu edhe në vendet e rajonit, duke bërë që mbërritja e tyre në Kosovë të shtyhet për 21 ditë nga afati i parashikuar.

Instituti bëri me dije se po përcjell nga afër këtë proces dhe se me të pranuar kontingjentin do të njoftojë publikun për nisjen zyrtare të procesit të imunizimit.

“IKShPK po përcjell nga afër procesin e furnizimit dhe, pas pranimit të vaksinave, do të njoftojë qytetarët dhe institucionet shëndetësore për fillimin e vaksinimit kundër gripit sezonal. Qytetarët do të informohen në kohë për vendet dhe oraret e vaksinimit, pas përfundimit të procedurave të pranimit dhe shpërndarjes së vaksinave në institucionet shëndetësore”.

Me këtë rast, IKShPK u ka shprehur falënderim qytetarëve për mirëkuptimin dhe bashkëpunimin e treguar gjatë kësaj periudhe.

 

Continue Reading

Lajmet

Rusia kërcënon NATO-n me armë bërthamore për rajonin e Kaliningradit

Published

on

By

Rusia i ka dërguar një paralajmërim të ashpër NATO-s, duke bërë të ditur se është e gatshme të përdorë të gjithë arsenalin e saj ushtarak, përfshirë armët bërthamore, nëse aleanca perëndimore ndërmerr hapa për të izoluar apo shkëputur enklavën ruse të Kaliningradit.

Në një dokument konfidencial (“non-paper”) të dërguar NATO-s, të siguruar nga agjencia e lajmeve Reuters, Moska akuzon aleancën për një “kurs të rrezikshëm dhe të pamatur” që rrit rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak.

Në dokumentin diplomatik joformal, Moska bën të qartë se përgjigja ushtarake mund të përfshijë goditje të drejtpërdrejta brenda territorit të vendeve anëtare të NATO-s që nga fillimi i çdo përshkallëzimi:

“Rusia do të jetë gati të përdorë të gjithë arsenalin e forcave dhe kapaciteteve në dispozicion të saj, duke përfshirë armët bërthamore, për të mbrojtur territorin e saj nëse vendet e NATO-s ndërmarrin ndonjë përpjekje që synon izolimin e Rajonit të Kaliningradit nga pjesa tjetër e vendit.”

Dokumenti nëvizon gjithashtu mundësinë e “sulmeve ruse kundër qendrave të vendimmarrjes në shtetet anëtare të aleancës që nga fillimi i konfliktit.”

Përveç paralajmërimit konfidencial, ambasadat ruse në të paktën tre shtete evropiane kanë lëshuar deklarata publike gjatë tre ditëve të fundit. Ato akuzojnë NATO-n për nxitje të tensioneve përmes stërvitjeve ushtarake dhe skenarëve operativë që përfshijnë Kaliningradin — territorin e militarizuar rus që ndodhet gjeografikisht midis Polonisë dhe Lituanisë.

Nga ana tjetër, diplomatët rusë hodhën poshtë pretendimet e vendeve perëndimore se Moska përbën kërcënim apo se po përgatit sulm ndaj ndonjë anëtari të NATO-s, si dhe mohuan akuzat për udhëheqjen e një “lufte hibride” përmes sabotimeve në Evropë. Sidoqoftë, pala ruse nënjëzogoi se çdo cenim ndaj Kaliningradit do të përballet me “përgjigjen më të fortë të mundshme”.

 

Continue Reading

Lajmet

15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026

Published

on

By

UBT ka shënuar rezultate të rëndësishme në Scholarly Index Top1000 Scholar 2026, ku 15 profesorë të universitetit janë renditur në vendin e parë në Kosovë në të paktën një temë kërkimore.

Në mesin e tyre janë:

Alban Kuriqi, Hyrije Koraqi, Ridvan Peshkopia, Visar Krelani, Gazmend Temaj, Pajtim Bytyçi, Burhan Reshat Rexhepi, Milaim Berisha, Kujtim Lepaja, Demokrat Nuha, Xhevahire Millaku, Liridon Kryeziu, Alfred Marleku, Nuredin Lutfiu dhe Kristina Perkola.

Këto renditje mbulojnë fusha të ndryshme të kërkimit, përfshirë inxhinierinë, ujërat dhe mjedisin, biznesin, shkencat sociale, shkencat ushqimore, arsimin, gjuhësinë dhe fusha të tjera.

Në nivel ndërkombëtar, profesorët e UBT-së kanë arritur gjithashtu pozita të larta. Prof. Dr. Alban Kuriqi ka shënuar pozitën më të lartë globale në mesin e profesorëve të UBT-së të paraqitur në këto renditje, duke u renditur i 8-ti në botë në temën “Hydrology and Sediment Transport Processes” për periudhën 2021–2025.

Po ashtu, Kristina Perkola është renditur #71 në botë, ndërsa Burhan Reshat Rexhepi #81, në temat e tyre përkatëse.

Këto rezultate tregojnë një prani të fortë të profesorëve të UBT-së si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar, dhe përforcojnë dukshmërinë e universitetit në kërkimin shkencor.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT zhvillon sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e AI-së

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së është mbajtur dje një sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e Inteligjencës Artificiale, ku studentë dhe të interesuar të tjerë u njohën nga afër me programin, mundësitë profesionale dhe infrastrukturën moderne që ofron UBT.

Studentët u mirëpritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, si dhe Drejtori i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, Prof. Dr. Besnik Skenderi, dhe Drejtori i Infrastrukturës, Murat Retkoceri, ku prezantuan programin dhe mundësitë që ai ofron, ndërsa pjesëmarrësit vizituan ambientet e laboratorëve dhe u njohën nga afër me pajisjet dhe teknologjitë moderne që do të përdoren gjatë ligjëratave, ushtrimeve dhe punës praktike.

Programi i mbështetur nga Regional Challenge Fund, synon zhvillimin e aftësive profesionale në fushën e zhvillimit të aplikacioneve, duke e integruar Inteligjencën Artificiale në procesin e të nxënit dhe praktikës profesionale. Kualifikimi Profesional Zhvillues i Aplikacioneve është e orientuar drejt përgatitjes së profesionistëve për role në industrinë e teknologjisë së informacionit dhe zhvillohet në katër semestra.

Përmes këtij programi, studentët do të kenë mundësi të zhvillojnë aftësi praktike në teknologji, programim dhe Inteligjencë Artificiale, krahas studimeve të tyre, në një mjedis të pajisur me infrastrukturë moderne dhe teknologji bashkëkohore.

Continue Reading

Të kërkuara