Aktualitet

Ringjallja e raporteve ShBA – Gjermani, pritet takimi Biden – Merkel

Published

on

Ftesa për kancelaren Merkel në Uashington ndriçon renditjen strategjike të aleatëve nga SHBA. Zhvillimi i marrëdhënieve do të ndikohet nga pritjet amerikane dhe përgjigjet gjermane.

Vizita e kancelares Angela Merkel në Uashington ka rëndësi praktike: ajo pritet të kontribuojë në rigjallërimin e marrëdhënieve SHBA- Gjermani. Njëkohësisht vizita flet me simbolikën e saj. Ajo evidenton mënyrën si i qaset botës sot administrata Biden, si edhe renditjen strategjike që presidenti Biden u bën aleatëve të SHBA.

Presidenti Biden ka ftuar deri tani në Uashington liderët e atyre vendeve ku SHBA-të kanë të stacionuara numrin më të madh të ushtarëve amerikanë në botë. Më shumë ushtarë amerikanë SHBA kanë të stacionuar në Japoni, më tej në Korenë e Jugut dhe pastaj në Gjermani. Bideni ka ftuar deri tani kryeministrin e Japonisë dhe presidentin e Koresë së Jugut. Tani po fton kancelaren e Gjermanisë Merkel.

Dy liderët e parë të ftuar janë aleatët kryesorë të SHBA për arkitekturën e sigurisë në Azi. Atje SHBA e shohin veten përballë “konkurencës ekstreme” të Kinës, siç është shprehur Bideni. Kurse nga Evropa dhe BE, Bideni po pret të parën kancelaren e Gjermanisë.

Vizita në 15 korrik është cilësuar nga Shtëpia e Bardhë si „vizitë pune”. Në të do të diskutohen që nga pandemia dhe klima e deri të siguria e mirëqënia ndërkombëtare. Disa analistë evropianë e shohin vizitën e Merkelit në Uashington si dëshmi të një boshti të ri Berlin-Uashington. Ata janë të bindur se presidenti Biden ka zgjedhur Gjermaninë si adresën e preferuar në Evropë.

A do ta formësojë në të ardhmen politikën një bosht Berlin-Uashington?

Një bosht politik Berlin-Uashington është i mundur. Ai do të ishte një zhvillim i mirëpritur, jo vetëm nga shqiptarët në Ballkan. Megjithatë, për momentin si SHBA, ashtu edhe Gjermania janë në fazën kur po përpiqen t’i ristartojnë marrëdhëniet bilaterale. Në një konferencë shtypi së fundi (23.06.) kancelarja Merkel tha se në Cornwall, në samitin e G7-ës, në takimin me presidentin Biden kishte gjetur një bazë për të vepruar së bashku në sfidat gjeopolitike në botë. Ndër to ajo përmendi Rusinë dhe Kinën. Por me Bidenin ajo kishte diskutuar edhe se cila aleanca mund të lidhen.

“SHBA-të nuk kanë partnere më të mirë dhe mike më të mirë se Gjermaninë”, tha ministri i Jashtëm i SHBA-së, Antony Blinken në vizitën e tij prezantuese në Gjermani (23.06.).

Në këto gjashtë muajt e fundit, Presidenti Biden është përpjekur të riparojë sa më shumë deformimin e shkaktuar nga administrata Trump, në raportin me Gjermaninë. SHBA e ndali tërheqjen e trupave amerikane nga Gjermania, të vendosur nga Trumpi, dhe madje e shtoi numrin e ushtarëve në Gjermani.

Së dyti, SHBA-të hoqën sanksionet amerikane kundër gazsjellësit Nordstream 2 dhe nuk vendosën sanksione të tjera. Ministria e jashtme amerikane tha se kjo është në dobi të “interesave kombëtare” të SHBA dhe të raporteve me Berlinin.

Presidenti Biden tha në fund të majit (26.05.) se ka qenë që prej fillimit kundër Nordstream 2 dhe është kundër tij. Por tani ky projekt thuajse ka përfunduar.  Bideni tha se sanksionet do të kishin qenë “kundërproduktive” për raportin me Evropën.

Së treti, Bideni ka caktuar një akademike si ambasadore të re në Gjermani: presidenten e Universitetit të Pensilvanisë, Amy Gutmann. Profesorët dhe akademikët gëzojnë përgjithësisht vlerësim të lartë në Gjermani, edhe ambasadorja Guttman është pritur me vlerësim në mediet gjermane. SHBA-të e kanë pasur traditë që dërgonin në Gjermani përfaqësues të botës akademike, kur kanë qenë të interesuara për forcimin e marrëdhënieve me Gjermaninë.

Takimi Biden-Merkel mund të konkretizojë pritjet amerikane ndaj Gjermanisë.

Çfarë presin amerikanët tani në këmbim nga Gjermania? Në këtë çështje mund të hidhet dritë pas takimit në Uashington. SHBA-të e kuptuan se presioni ndaj një aleati si Gjermania, ndonëse i argumentuar për amerikanët, po shkaktonte më shumë deformim të marrëdhënieve. Ai arriti të trondisë lidhjen me një aleat të sigurtë të SHBA-së. Hapat e deeskalimit të presidentit Bidenit dëshmojnë padyshim vullnet të mirë të tij ndaj Gjermanisë. Njëkohësisht, në thelb, ato eleminojnë disa anomali të panevojshme në marrëdhëniet SHBA-Gjermani.

Gjermania përfiton. nga trupat amerikane në Gjermani. Por do të përfitojë edhe SHBA, të cilët përdorin investimet milardëshe ushtarake të bëra për mbi 50 vjet në Gjermani. Ndërsa për rezervat gjeopolitike ndaj gazsjellësit Nordstream 2, Gjermania do të ofrojë kompensim.

Gjermania është sot fuqia më e madhe ekonomike dhe politike e Bashkimit Evropian. Gjermania mbetet e përmbajtur për t’i mbrojtur ushtarakisht interesat e saj, në dallim nga Franca apo Britania e Madhe. Por fuqia e saj dhe roli i saj në Evropë janë të pamohueshme. Kjo do të thotë se nuk mjafton më që me rikthimin e gjeopolitikës në politikën ndërkombëtare, Gjermania të trajtohet me mendësinë e luftës  së ftohtë.

Në janar të këtij viti (26.01.), kancelarja Merkel kujtoi në një konferencë shtypi se me SHBA-në diskutime do të ketë, se “Joe Biden përfaqëson interesat e SHBA-së, kurse unë përfaqësoj interesat e RFGJ”. Presidenti Biden është i ndërgjegjshëm për raportet. “Nuk është se unë kam mundësi të lejoj Gjermaninë ta bëjë diçka apo të mos e bëjë”, tha Bideni në maj, lidhur me Nordstream2.

Ndoshta për të kërkuar më shumë nga Gjermania e sotme, p.sh. ndikimin që Bashkimi Evropian të mos afrohet me Kinën, SHBA mund të bëjë hapa të tjerë. P.sh. të mbështesin aktivisht kandidaturën gjermane për një vend të përhershëm në KS të OKB-së. Siç deklaruan së fundi se do të bëjnë britanikët. Mund të pasojë edhe zbutja e disa sanksioneve tregtare të SHBA ndaj BE, të vendosura nga presidenti Trump.

SHBA-të vlerësojnë rolin e Merkelit dhe mendojnë për të ardhmen!

Me ftesën në Uashington, SHBA i njohin kancelares Merkel rolin e saj si partnere e besueshme dhe e parashikueshme në veprime, edhe në marrëdhëniet me SHBA, në 16 vitet e saj si kancelare. Angela Merkel do të largohet nga politika në shtator. Shtëpia e Bardhë tani dëshiron të vendosë piketa bashkëpunimi për pasardhësit e saj.

SHBA-të janë të ndërgjegjshme për rolin drejtues të Gjermanisë në kohezionin e BE. Gjermania ka rol parësor në qëndrimin e BE ndaj Rusisë dhe në avancimin e lidhjeve ekonomike me Kinën. Presidenti Biden në takimin e G-7, tha se dëshiron të riforcojë marrëdhëniet me BE. Dhe së fundi, gjermanët kanë qenë që pas Luftës së Dytë botërore, aleatë besnikë të SHBA-së.

‘Sovraniteti evropian’ dhe qëndrimi i SHBA-së

Amerikanët janë të interesuar që evropianët t’i plotësojnë amerikanët. Por duan që evropianët t’i dublojnë apo konkurojnë  amerikanët sa më pak. SHBA-të janë të interesuara që Evropa të ketë stabilitet, po t’u duhet amerikanëve të fokusohen në Azi.

Për këtë amerikanët kanë pritje ndaj Gjermanisë, edhe ushtarakisht. Koncepti i sovranitetit evropian nuk është përpunuar deri në detaje, si do të materializohet. Por është fakt se që prej presidencës së Trumpit, në BE flitet gjithnjë e më shumë për “sovranitet evropian”. Kryesisht nga Gjermania dhe Franca.

Evropianët duan të vazhdojnë të punojnë në këtë drejtim. Edhe pasi në SHBA, pas Bidenit, mund të vijë në pushtet sërish një populist.

Për çdo rast, në BE tani kanë nisur në fushën ushtarake projekte të përbashkëta të shteteve. Është vënë baza edhe e një fondi të përbashkët për industrinë e mbrojtjes.

Live

Trump mirëpret Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë: Darka luksoze mbledh krerët më të fuqishëm të teknologjisë e biznesit

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mirëpriti Presidentin e Kinës, Xi Jinping, në Shtëpinë e Bardhë për një darkë shtetërore luksoze, ku të dy udhëheqësit proklamuan një kapitull të ri në miqësinë e tyre.

Në darkë morën pjesë biznesmenë miliarderë, zyrtarë të administratës Trump, drejtues ekzekutivë të kompanive më të mëdha teknologjike amerikane e të tjerë. Sidoqoftë, mbërritja e tyre u shoqërua nga thirrjet e forta të protestuesve jashtë portave të Shtëpisë së Bardhë, disa prej të cilëve u arrestuan.

Si Trump ashtu edhe Xi e lavdëruan njëri-tjetrin, duke u zotuar të vazhdojnë bisedimet për të siguruar stabilitet mes dy vendeve. Por ekspertët thonë se deri më tani nuk është arritur ndonjë rezultat konkret në këto bisedime.

Darka u mbajt në ditën e dytë të vizitës tri-ditore të Xi-t në Uashington.

Trump e falënderoi Xi-n për rrugëtimin e gjatë drejt SHBA-së dhe tha se marrëdhënia mes tyre ishte e fortë.

“Kurrë nuk jemi kuptuar më mirë,” tha Trump.

Ai lavdëroi historinë e gjatë të marrëdhënieve SHBA-Kinë, ndonëse bëri një devijim të paplanifikuar nga fjalimi për të lavdëruar projektin e tij të vazhdueshëm për sallën e ballos.

Në atë moment spontan, ai tha se si një “ndihmesë e veçantë”, udhëheqësi kinez dhe bashkëshortja e tij mund të ishin të parët që do të hynin në sallën e ballos, e cila është ende një vit larg përfundimit.

“Kushdo që dëshiron të hyjë në një kantier ndërtimi që është i pastër, i rregullt dhe që shkëlqen, është nderi ynë t’ju kemi juve atje,” tha ai.

Ai gjithashtu i dhuroi Xi-t një skulpturë të shqiponjës tullace, simbolit kombëtar të Amerikës, duke thënë se ajo përfaqësonte “frymën e lirë dhe lartësuese të Amerikës”.

“Shpresojmë se do të gjejë një vend të mirë e të mrekullueshëm në Pekin. Është nderi juaj,” tha ai.

Trump shtoi se ai dhe Zonja e Parë, Melania, kishin marrë pjesë vetë në dizajnimin e skulpturës.

Xi i falënderoi mikpritësit për pritjen e tij dhe bashkëshortes me “kujdes dhe vëmendje të minutshme”, duke i bërë ata të ndiheshin “vërtet si në shtëpi”.

Ai tha se dy udhëheqësit po “bëjnë historinë në marrëdhëniet tona dypalëshe”.

“Ne ramë dakord të ndërtojmë një marrëdhënie konstruktive SHBA-Kinë me stabilitet strategjik,” tha Xi, duke shtuar se të dy kishin realizuar “shkëmbime të sinqerta dhe të thella” që do të forcojnë marrëdhëniet mes dy vendeve.

Aty si fjalët e Trump, ashtu edhe ato të Xi-t ishin të mbushura me lavdërime, duke u përqendruar në lidhjet kulturore dhe historinë e përbashkët mes SHBA-së dhe Kinës.

Marrëdhënia mes dy vendeve u “kalit në gjak dhe zjarr” gjatë luftës kundër Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, përpara se të avancohej më tej gjatë diplomacisë së “ping-pongut” të administratës Nixon, tha ai.

Rreth fundit të fjalës së tij, Xi tha se synimet e SHBA-së dhe Kinës mund të jenë “reciprokisht përforcuese”. Ai i nxiti të dyja palët të eksplorojnë një “qasje të re për bashkëjetesën e fuqive të mëdha”.

Kur BBC hyri në sallën e ngrënies për darkën, CEO i SpaceX, Elon Musk, ishte në këmbë mbi një tavolinë dhe dukej se po tregonte një histori zbavitëse që kishte bërë dy persona pranë tij të shpërthenin në gaz.

Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ishte në një tavolinë tjetër me një pamje serioze. Bashkëshortja e tij ishte e ulur pranë tij, ndërsa Jared Kushner dhe shefja e stafit të Shtëpisë së Bardhë, Monica Crowley, ishin afër tyre.

Shtëpia e Bardhë ftoi dhjetëra zyrtarë amerikanë, si dhe transmetues konservatorë, drejtues të industrisë teknologjike, CEO të rrjeteve sociale dhe ekzekutivë të tjerë korporativë.

Pjesëmarrësit përfshinin anëtarë të kabinetit të Trump, si dhe anëtarë të familjes si fëmijët e tij Ivanka, Eric dhe Tiffany.

Ndër krerët e industrisë teknologjike të pranishëm ishin Tim Cook i Apple, Sam Altman i OpenAI, Sundar Pichai i Google, Jeff Bezos i Amazon dhe Jensen Huang i Nvidia.

Të dy, Cook dhe Huang, ishin të ulur në të njëjtën tavolinë me Trump dhe Xi. Po ashtu edhe Musk, i cili më parë ka punuar në administratën Trump duke udhëhequr përpjekjet për reduktimin e aparatit shtetëror.

Kompani të tjera drejtuesit e të cilave ishin të pranishëm përfshijnë General Motors, Visa, Paramount Skydance, ExxonMobil e të tjerë.

I pranishëm ishte gjithashtu manjati i rrjeteve sociale Mark Zuckerberg, si dhe Jeff Yass, miliarderi amerikan që zotëron aksione në TikTok.

“Të gjithë donin të ishin këtu,” tha Trump përpara ngjarjes. “Do të thoja se këtu keni të gjithë botën e teknologjisë, të gjithë botën bankare dhe shumë më tepër.”

/BBC/

Continue Reading

Vendi

Mediat irlandeze lartësojnë mikpritjen në Prishtinë

Published

on

By

Në fushë ishte një përballje e fortë futbolli ku Kosova doli fituese 1-0, por jashtë saj, atmosfera në Prishtinë u shndërrua në një histori falënderimi dhe respekti që kapërcen sportin.

Media e njohur sportive irlandeze, Balls.ie, i ka kushtuar një artikull të veçantë mikpritjes mbresëlënëse që tifozët e Irlandës morën në Kosovë, duke zbuluar arsyen e fortë pse kosovarët e ruajnë me kaq shumë dashuri emrin e Irlandës.

Gjithçka nis në vitet e vështira të pasluftës. Pas shkatërrimit të viteve 1998–1999, ku mbi 10,800 kosovarë u vranë dhe qindra mijëra u dëbuan nga shtëpitë e tyre, Irlanda u rendit ndër shtetet e para që u doli në ndihmë. Prej vitit 1999 e deri në vitin 2010, mbi 3,000 ushtarë irlandezë shërbyen në kuadër të misionit paqeruajtës në Kosovë, duke ndihmuar në rindërtimin e vendit dhe sigurinë e qytetarëve, thuhet në artikullin e Balls.ie.

Kjo ndihmë nuk është harruar absolutisht.

“Përderisa Irlanda dhe Kosova nuk kishin ndonjë histori të madhe në futboll, shumë njerëz në këtë vend kanë një simpati të jashtëzakonshme për shtetin tonë. Një pjesë e madhe e kësaj daton që nga vitet ’90, kur forcat paqeruajtëse irlandeze luajtën një rol jetik në Kosovë,” shkruan Balls.ie.

Gazeta irlandeze tregon se si tifozët që udhëtuan drejt Prishtinës mbetën të befasuar kur vendasit i ndalonin nëpër rrugë e kafene, jo si kundërshtarë të futbollit, por për t’u shprehur falënderime për kontributin e ushtarëve të tyre dekada më parë.

“Shumë nga tifozët tanë mbetën pa fjalë nga përzemërsia dhe respekti me të cilin u pritën. Kosova tregoi se e kujton me shumë mirënjohje rolin e Irlandës gjatë asaj periudhe të vështirë historike,” përfundon artikulli i Balls.ie.

Kjo ndeshje vërtetoi edhe një herë se për kosovarët, ndihma e dhënë në ditët më të errëta mbetet e gdhendur përgjithmonë në memorie.

 

Continue Reading

Sport

BBC Sport: Kosova e mposht Irlandën me meritë në Prishtinë dhe nis mbarë UEFA Nations League

Published

on

By

Përfaqësuesja e Kosovës e ka nisur në mënyrën më të mirë të mundur fushatën e saj në Grupin B3 të UEFA Nations League, duke mposhtur Republikën e Irlandës me rezultat 1–0 në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Kjo fitore e merituar erdhi pas një paraqitjeje dominuese nga dardanët, ndërsa rrjeti prestigjioz britanik BBC Sport raporton se vendasit e mbizotëruan plotësisht kundërshtarin gjatë gjithë 90 minutave.

Kosova tregoi energji të lartë që nga fillimi i takimit, duke e vënë vazhdimisht në presion mbrojtjen irlandeze. Rreziku kryesor erdhi përmes Baton Zabergjës nga krahët dhe sulmuesit Vedat Muriqi, i cili krijoi probleme të njëpasnjëshme për mysafirët.

Vendimi i ndeshjes erdhi vetëm shtatë minuta para fundit. Pas një goditjeje të Ermal Krasniqit që u kthye nga traveza, Muriqi reagoi më së shpejti duke shënuar me kokë për 1–0 dhe duke ndezur festën në shkallët e stadiumit. Edhe pse lojtarët irlandezë pretenduan për një faull gjatë aksionit, goli u konfirmua pas rishikimit nga sistemi VAR.

Në krahun tjetër, BBC e përshkroi paraqitjen e Irlandës si mjaft të dobët në sulm, me vetëm një goditje në kuadrat përgjatë tërë ndeshjes. Rastin më të mirë për mysafirët e shpërdoroi Chiedozie Ogbene në pjesën e parë, kur goditi mbi travezë.

Pas ndeshjes, edhe vetë përzgjedhësi i Irlandës, Heimir Hallgrímsson, pranoi superioritetin e vendasve. “Ata e merituan fitoren, po të jam plotësisht i sinqertë. Nuk kishte asgjë që nuk e dinim për mënyrën se si do të luanin, por ishte një ditë e dobët për shumë nga lojtarët tanë,” u shpreh ai.

Me këtë fitore, Kosova merr tri pikët e para në grup, ndërsa Irlanda mbetet pa pikë pas xhiros së parë. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Muriqi shënon për Kosovën dhe golin ia dedikon çlirimtarëve: “Drejtësi për çlirimtarët”

Published

on

By

Kosova ka shënuar më në fund golin e parë. Pas një gjuajtjeje të Ermal Krasniqit, topi u përplas fillimisht në traversë pas një devijimi, ndërsa Vedat Muriqi realizoi nga afërsia me kokë, duke e dërguar topin në rrjetë.

Muriqi golin ia dedikoi ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët javën e kaluar u dënuan me gjithsej 81 vjet burgim.

Pas golit, para shikuesve, sulmuesi i Kosovës ngriti fanellën me mbishkrimin “Drejtësi për çlirimtarët”, duke përcjellë mesazhin e tij në një moment emocionues për tifozët.

D.L

Continue Reading

Të kërkuara