Kulturë

Rilindësi në dritë: Ekspozita e Bibliotekës Kombëtare çel kapituj nga jeta dhe vepra e Sami Frashërit

Published

on

Në kuadër të 120-vjetorit të ndarjes nga jeta të Sami Frashërit, një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë organizoi një ekspozitë të veçantë për të nderuar kontributin e tij të jashtëzakonshëm në kulturën dhe historiografinë shqiptare. Ekspozita u çel më 22 gusht 2024 dhe do të qëndrojë e hapur në Sallën Shkencore të BKSH-së.  

Sami Frashëri (1850-1904), i njohur ndryshe në literaturën turke si Shemseddin Sami, është një figurë e rëndësishme e historisë shqiptare. Ai lindi në Frashër të Përmetit dhe ishte vëllai më i vogël i Abdyl dhe Naim Frashërit. Mësimet e para i mori në vendlindje dhe më pas studioi në Janinë dhe Stamboll, ku zhvilloi një veprimtari të gjerë intelektuale dhe atdhetare.

Ekspozita prezanton një koleksion të pasur materialesh që ilustrojnë shumëaspektet e veprimtarisë së Frashërit. Në këtë ngjarje, vizitorët do të kenë mundësinë të shohin dokumente origjinale, kopje të veprave të tij të rëndësishme dhe materiale të tjera që pasqyrojnë aktivitetin e tij në fushën e gjuhësisë, letërsisë, dhe publicistikës.

Sami Frashëri është i njohur për përkrahjen e tij të fuqishme për çlirimin dhe bashkimin kombëtar të shqiptarëve. Ai ishte një nga organizatorët kryesorë të Komitetit Qendror për mbrojtjen e të drejtave të kombësisë shqiptare dhe themeloi Shoqërinë e të Shtypurit Shkronja Shqip. Ai drejtoi revistat e para në gjuhën shqipe, “Drita” dhe “Dituria”, dhe hartoi libra të rëndësishëm për arsimin dhe kulturën shqiptare, përfshirë “Abetare e gjuhës shqipe” dhe “Dheshkronjë”.

Një pjesë e rëndësishme e ekspozitës është përkushtuar veprës madhore të Frashërit “Shqipëria ç’ka qënë, ç’është e ç’do të bëhet”, e cila u bë manifest i Rilindjes Kombëtare Shqiptare dhe sintetizoi programin dhe strategjinë e lëvizjes kombëtare. Vepra të tjera të ekspozuara përfshijnë fjalorët e tij enciklopedik dhe përkthimet e shumta që ka realizuar.

Ekspozita ofron gjithashtu një pasqyrë të veprave të tij në gjuhët e tjera, duke përfshirë fjalorin e gjuhës turke “Kamus-i turki”, dhe fjalorët e tjerë dygjuhësh që mbajnë vlerën e tyre të madhe edhe në ditët e sotme.

Përveç veprave të tij të shkruara, ekspozita përfshin edhe dokumente që tregojnë angazhimin e tij si gazetar dhe përkthyes, si dhe ndihmën e tij në përhapjen e dijeve shkencore dhe kulturore.

Vizitorët janë të ftuar të vizitojnë këtë ekspozitë të veçantë dhe të rifreskojnë njohuritë e tyre mbi kontributin e Sami Frashërit në ndërtimin e identitetit kombëtar shqiptar./UBTNews/

Lajmet

Galeria Kombëtare e Kosovës hap thirrjen për Programin Vjetor 2027

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës (GKK) ka hapur thirrjen për propozime për Programin Vjetor 2027, duke ftuar artistë, kuratorë, hulumtues dhe profesionistë të tjerë të arteve pamore të aplikojnë me projektet e tyre.

Thirrja përfshin propozime për ekspozita ndërdisiplinare në fusha si piktura, skulptura, grafika, instalacioni, fotografia, videoja dhe performanca. Gjithashtu, pranohen projekte edukativo-arsimore, hulumtuese, botuese dhe multimediale.

Projektet mund të realizohen brenda ose jashtë hapësirave të Galerisë, në bashkëpunim me stafin e saj. Për aplikim janë të ftuara edhe kolektivet, organizatat dhe komunitetet kulturore, ndërsa kontratat do të lidhen me individë.

Programi do të zhvillohet në dy hapësirat e Galerisë Kombëtare të Kosovës: GKK Qendrore dhe GKK QAFA.

Afati i fundit për aplikim është 30 dhjetor 2026. Informacionet e hollësishme për thirrjen dhe mënyrën e aplikimit mund të gjenden përmes kanaleve zyrtare të Galerisë Kombëtare të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Restaurohet Mulliri i Cermjanit në Gjakovë, rikthehet një pjesë e trashëgimisë kulturore

Published

on

Mulliri i Cermjanit në Gjakovë është restauruar, duke rikthyer në jetë një pjesë të trashëgimisë kulturore që dëshmon traditën dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Përmes këtij restaurimi synohet ruajtja e vlerave historike dhe kulturore, si dhe përcjellja e tyre te brezat e ardhshëm.

Puna për mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore vazhdon, me qëllim që monumentet dhe traditat që përbëjnë identitetin tonë të ruhen edhe në të ardhmen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“WALL NOT I”, projekt artistik në Muzeun e Burgut të Prishtinës

Published

on

Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik” hapet në Muzeun “Marubi”

Published

on

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara