Aktualitet

Riaktualizohet çështja e bartjes së shamisë në shkolla

“Ne jemi kundër ndalimit të mbajtjes së mbulesës” kishte deklaruar Kurti.

Published

on

Deputetë nga Komisioni për të Drejtat e Njeriut në Kuvendin e Kosovës, kanë kërkuar nga Ministria e Arsimit që vajzave nën moshën 18 vjeçare, të mos u ndalohet shkuarja në shkollë edhe nëse ato mbajnë në kokë shami, apo siç njihet ndryshe si hixhab.

Çështja e shamisë është aktualizuar këtë javë, pasi Komisioni për të Drejtat e Njeriut në Kuvendin e Kosovës, e ka ftuar për të raportuar për këtë çështje ministren e arsimit, Arbërie Nagavci.

Ligjet dhe vendimet administrative në Kosovë, i lejojnë vajzat myslimane të bartin shami mbi moshën 18 vjeçare, në universitete apo në vende të punës.

Mirëpo, një gjë të tillë ua ndalon vajzave në shkolla fillore dhe të mesme.

Udhëzimi administrativ që ndalon uniformat fetare

Udhëzimi administrativ përcakton të drejtat, veprimet e ndaluara, masat dhe proceduarat disiplinore dhe zbatimin e tyre. Kurse në nenin 3, pikën 1.13, thuhet se në shkollë ndalohet uniforma fetare.

Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur dhe Peticione, Duda Balje, tha për Radion Evropa e Lirë se komisioni po kërkon nga Ministria e Arsimit që të ndryshojë udhëzimin administrativ, ose të nxjerr një të ri, ku nuk do t’u ndalohet vajzave me mbulesë të shkojnë në shkollë.

“Nga ana e komisionit për të drejtat e njeriut, jemi duke bërë kërkesë për ndryshimin e udhëzimit administrativ, ose për ta nxjerr një udhëzim administrativ të ri, i cili do të specifikojë edhe do t’ju jap të drejtë vajzave të shkojnë në shkollë fillore, të mesme edhe në shkollimin e lartë, që të jenë të lira që të mbajnë shami”, tha Balje.

Balje tha se kjo çështje mund të rregullohet edhe me anë të ligjeve, por siç shprehet ajo, një gjë e tillë mund të rregullohet më shpejt me anë të një urdhërese të re administrative.

“Ne mund ta ndryshojmë edhe ligjin. Jemi gati që t’i shkojmë deri në fund dhe të gjejmë një zgjidhje konkrete”, tha ajo.

Nagavci: Të respektohen të drejtat e njeriut por edhe Kushtetuta

Ministrja e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, Arbёrie Nagavci, tha se ministria është e angazhuar dhe po punon që as një fëmijë të mos jetë jashtë procesit mësimor. Ajo tha se për çështjen e mbulesës në shkolla dhe jo vetëm, duhet të hapet debat dhe të flitet me argumente nga ekspertë të fushave.

“Ne duhet të punojmë bashkë, sepse po flasim për atë që është më e mira për fëmijë. Duhet të sigurohemi që asnjë vajzë të mos na mbetet jashtë bankave shkollore dhe duhet të sigurohemi që askujt, të mos i imponohen gjëra që mund të jenë në konflikt ose të jenë kundër asaj që e përcakton Kushtetuta”, tha Nagavci.

Kushtetuta e Kosovës e përcakton shtetin si “shtet laik dhe neutral në çështje të besimeve fetare”. Akti më i lartë ligjor i Kosovës, sipas sociologut të religjionit Ismail Hasani, nuk lë hapësirë për paqartësi lidhur me mbajtjen e simboleve fetare nëpër institucione arsimore e publike.

Sipas Hasanit çështja e bartjes së shamive nga vajzat në shkollat e cikliti të ulët, duhet të diskutohet më kujdes të madh.

“Kushtetuta e Kosovës në mënyre decidive e ka qartësuar se cili është pozicioni i shteti karshi fesë. Kosova është shtet multietnik, multikulturor, multifetar, por mbi të gjitha është shtet laik dhe cenimi i këtij elementi është edhe rrezik për kushtetutshmërinë në Kosovë”, tha Hasani.

Hasani theksoi se persona të cilët janë të përkushtuar për fenë, në Kosovë ka edhe institucione arsimore fetare, ku aty mund të marrin mësime.

“Ata që me bindje do të thotë janë përcaktuar që përkatësinë e vet, devotshmërinë e vet ndaj fesë, ndaj përkatësisë së vetë fetare, ta shpërfaqin është mirë që t’i drejtohen shkollave fetare ku mund të plotësojnë dijen e vet, e ku mëshirohen edhe më tepër më besimin”, tha Hasani.

Bashkësia Islame e Kosovës, ndërkaq, disa herë ka bërë thirrje që vajzave të cilat bartin shami, tu lejohet shkollimi në institucionet arsimore publike para universitare.

Ata thonë se bartja e mbulesës apo shamisë është obligim, përkatësisht detyrim fetar, për gjininë femërore.

Shkollat dhe Gjykata Kushtetuese

Në disa shkolla, gjatë viteve të kaluara, por edhe këtë vit, ka pasur raste kur vajzat që bartin shami në kokë, nuk janë lejuar të hyjnë brenda në klasë.

Afrim Lulaj, baba i një vajze nga Gjakova, tha për Radion Evropa e Lirë, se vajza e tij, nuk është lejuar të hyj në shkollë të mesme publike, për shkak të bartjes së shamisë dhe tani siç thotë ai, vajza ka vazhduar mësimin në medrese në Prishtinë.

“E kanë lënë të pres në oborr të shkollës dhe i kanë thënë thirre prindin, e gjëra të tjera. Për regjistrimin e fëmijëve në shkollë të mesme, nuk ka pasur ndonjë rregull të veçantë. Kriter kanë qenë notat dhe mosha, dhe aty nuk ka pasur specifikim me shami apo pa shami. Vajza është regjistruar në shkollë dhe kur ka shkuar me nis mësimin, i kanë thënë se nuk bën me shami”, tha Lulaj.

Lulaj ka thënë se drejtuesit e shollës, duke u thirrur në një udhëzim administrativ që e ka hartuar Ministria e Arsimit në vitin 2014, nuk i kanë lejuar vajzës të vijojë mësimin.

Gjykata Kushtetuese, në një vendim të vitit 2011, kishte hedhur poshtë si të papranueshme një ankesë të 19 vjeçares Arjeta Halimi, pasi i ishte ndaluar të hyj me shami në një shkollë në Viti.

Gjykata kishte thënë se Halimi nuk kishte përdorur të gjitha gjykatat tjera, para se t’i drejtohej Kushtetueses.

Në opinionin e saj, Gjykata ka thënë se Halimi “me refuzimin e heqjes së shamisë së saj, parashtruesja ka tejkaluar kufijtë rreth të drejtës së shprehjes dhe manifestimit të besimeve fetare në objektet shkollore”.

Kushtetuta e përcakton Republikën e Kosovës si shtet laik dhe neutral në çështje të besimeve fetare.

Kurti: “Ne jemi kundër ndalimit të mbajtjes së mbulesës”

Kryeministri aktual i Qeverisë së Kosovës, Albin Kurti, në deklarimet e tij, gjatë fushatës zgjedhore por edhe nëpër intervista televizive, ka thënë se nuk është në favor të shamisë, por janë kundër ndalimit. Ai ka thënë se çështja e bartjes së shamisë “është çështje e të drejtave elementare njerëzore”.

“Ne jemi kundër ndalimit të mbajtjes së mbulesës”, ka thënë Kurti në një tubim në vitin 2017, ku ka thënë se partia e tij do ta “luftojë islamofobinë”.

“Pra ne nuk do ta pengojmë një vajzë që shkollohet, ose një vajzë që jep mësim në sistemin arsimor, për shkak se në njërën anë është e drejta e mësimit, e në anën tjetër është bindja jonë se është e rëndësishme çka ke në kokë, e jo çka ke mbi kokë”.

Prej kohës kur Kurti është bërë kryeministër, ai nuk ka thënë asgjë se cili do të jetë vendim i qeverisë së tij në lidhje me bartjen ose jo të shamisë në shkolla.

Burimi: Radio Evropa e Lire

Vendi

Pinchotti dhe Marquez në UBT: Kosova frymëzoi karrierat tona në ushtrinë amerikane

Published

on

By

Në kuadër të forumit akademik për shënimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të mbajtur në Kampusin Inovativ të UBT-së, dy krerët e organizatave të njohura amerikane për veteranët dhe familjet ushtarake, Besa Tafilaj Pinchotti dhe Mario Marquez, ndanë lidhjet e tyre personale me Kosovën dhe ndikimin që ky vend pati në rrugëtimet e tyre profesionale.

Drejtoresha Ekzekutive e Shoqatës Kombëtare të Familjeve Ushtarake në SHBA (NMFA), Besa Tafilaj Pinchotti, tregoi se si përvojat e saj fëmijërore në Kosovë dhe përjetimi i luftës nga distanca e shtynë drejt angazhimit për ushtrinë amerikane. Ajo potencoi rëndësinë e mjedisit akademik për të çuar përpara marrëdhëniet dypalëshe.

“Nuk mund të mendoj asnjë vend më të mirë për të festuar 250-vjetorin e Amerikës se sa Kosova, sepse nuk njoh askënd që e do Amerikën më shumë se populli i saj. Njerëzit më të mirë për të zgjidhur problemet janë ata që janë më afër tyre, prandaj është kaq e rëndësishme të jemi në këtë mjedis akademik me këto mendje të shkëlqyera, sepse ju jeni njerëzit që do ta çoni këtë marrëdhënie përpara,” u shpreh Tafilaj Pinchotti.

Nga ana tjetër, Drejtori Ekzekutiv për Çështjet Qeveritare në “The American Legion”, organizata më e madhe e veteranëve në SHBA, Mario Marquez, evokoi kujtimet e tij nga viti 2002, periudhë kur kishte shërbyer në kuadër të misionit ushtarak në Kosovë. Ai përshkroi përvojat nga terreni dhe bashkëpunimin me banorët vendas për rindërtimin e infrastrukturës së ujësjellësit nëpër zona rurale, duke e cilësuar qëndrueshmërinë e popullit kosovar si frymëzim.

“Trashëgimia e Kosovës jeton dhe ka jetuar brenda meje gjatë gjithë jetës sime që nga viti 2002, që ishte hera e fundit që isha këtu. Ajo që njësiti ynë bëri së bashku me ata fshatarë është përkufizimi i një partneriteti të vërtetë, ku kapaciteti teknik takoi vullnetin e pandalshëm njerëzor; ne nuk u solli atyre vetëm ujin e rrjedhshëm për herë të parë, por ndërtuam një linjë jete së bashku,” deklaroi Marquez.

Të dy panelistët nënvizuan se vlerat e përbashkëta dhe partneriteti i ngushtë mes dy kombeve mbeten shtylla të fuqishme, mbi të cilat po edukohen edhe gjeneratat e reja në institucionet si UBT.

/E.A/

Continue Reading

Lajmet

Edward P. Joseph në UBT: Roli i NATO-s është thelbësor për stabilitetin në Kosovë, por ka pengesa të jashtme

Published

on

By

Në Kampusin Inovativ të UBT-së ku u mbajt forumi akadaemik me temën “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”. Në këtë ngjarje, me një fjalim u paraqit profesori në Universitetin “Johns Hopkins” SAIS dhe eksperti i politikës së jashtme amerikane, Edward P. Joseph, i cili u fokusua në sigurinë rajonale, rrugëtimin historik të Kosovës dhe sfidat aktuale gjeopolitike.

Profesor Joseph, i cili ka një përvojë të gjatë me zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, ndau me audiencën kujtimet e tij nga viti 1999, periudhë kur shërbente si menaxher i kampit të refugjatëve kosovarë në Fort Dix të SHBA-së. Përmes një fotografie të asaj kohe, ai pasqyroi transformimin që ka pësuar vendi që nga periudha e luftës.

“Konfuci ka thënë se një fotografi vlen sa një mijë fjalë. Kjo fotografi këtu është e vitit 1999. Ata janë refugjatët kosovarë. Kjo është shkrepur në Fort Dix, ku unë shërbeja si menaxher i atij kampi refugjatësh. Ishte një periudhë vërtet e jashtëzakonshme intensive dhe jashtëzakonisht e vështirë për fëmijët dhe prindërit e tyre, shumë prej të cilëve, natyrisht, kishin ende të afërm këtu në Kosovë. Prandaj, dikush si unë ka një vlerësim dhe mirëkuptim shumë të thellë për gjithçka që ka kaluar Kosova,” u shpreh Joseph.

Në pjesën e fjalimit që ndërlidhej me sigurinë rajonale dhe arkitekturën e mbrojtjes, profesori amerikan vuri në dukje rëndësinë e aleancës veri-atlantike në rajon, si dhe sfidat diplomatike që lidhen me integrimin ndërkombëtar të Kosovës.

Profesor Joseph vuri në dukje se roli i NATO-s ka qenë vendimtar jo vetëm për sigurimin e lirisë së Kosovës, por mbetet shtyllë thelbësore edhe për stabilitetin afatgjatë të të gjithë Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, ai sqaroi se procesi i integrimit dhe anëtarësimit të vendit në organizatat kryesore ndërkombëtare po bllokohet nga pengesa të jashtme politike dhe diplomatike në arenën globale.

Në përmbyllje të fjalës së tij, Profesor Edward P. Joseph vlerësoi progresin në fushën e arsimit të lartë dhe infrastrukturën akademike të krijuar nga UBT.

“Dua të falënderoj Rektorin Hajrizi për nderin që më bëri duke më pritur në këtë objekt, dhe dua t’ju përgëzoj për këtë universitet të jashtëzakonshëm që keni ngritur. Mendoj se të gjithë këtu duhet t’u japim atyre një duartrokitje të ngrohtë,” përfundoi Joseph. /E.A/

 

Continue Reading

Vendi

UBT organizon forumin ndërkombëtar për 250-vjetorin e SHBA-së, nderon personalitete amerikane për kontributin ndaj Kosovës dhe partneritetit transatlantik

Published

on

By

Parku Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik i UBT-së ishte nikoqir i forumit ndërkombëtar “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”, të organizuar në kuadër të projektit “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”, pjesë e programit zyrtar ndërkombëtar për shënimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Si Partneri Kryesor Akademik i kësaj nisme historike në Kosovë, UBT bëri bashkë diplomatë, akademikë, ekspertë amerikanë, përfaqësues institucionalë, profesorë dhe studentë për të diskutuar mbi partneritetin strategjik Kosovë–SHBA, rolin e arsimit në ndërtimin e lidershipit demokratik dhe rëndësinë e bashkëpunimit akademik në forcimin e vlerave të lirisë dhe demokracisë.

Një moment i veçantë i forumit ishte ceremonia e ndarjes së mirënjohjeve institucionale për personalitete amerikane dhe shqiptaro-amerikane, të cilët për dekada kanë kontribuar në paqe, demokraci, zhvillimin e institucioneve dhe mbështetjen e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

UBT i ndau profesorit amerikan Daniel Serwer çmimin institucional “Honorary Degree – Excellence in Leadership”, në shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij të jashtëzakonshëm akademik, diplomatik dhe publik në ndërtimin e paqes, forcimin e institucioneve demokratike dhe mbështetjen e vazhdueshme të Kosovës dhe rajonit.

Po ashtu, Mirënjohje institucionale iu nda profesorit Edward P. Joseph, znj. Besa Tafilaj Pinchotti dhe Sgt. Maj. Mario Marquez, për angazhimin e tyre në promovimin e vlerave demokratike, partneritetit transatlantik, shërbimit publik dhe miqësisë së qëndrueshme ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara.

Në hapje të forumit, drejtori i projektit Dr. Faton Bislimi falënderoi UBT-në për partneritetin dhe organizimin e këtij aktiviteti, duke vlerësuar angazhimin e stafit akademik dhe organizativ në realizimin e një ngjarjeje me rëndësi ndërkombëtare. Si shenjë mirënjohjeje, ai i dorëzoi Rektorit të UBT-së një monedhë zyrtare përkujtimore të America250, të sjellë nga Uashingtoni.

Kjo është monedha zyrtare e ‘America250’ që e sollëm nga Uashingtoni. Po jua dorëzoj këtë sepse është thjesht një shenjë e vogël vlerësimi për atë që keni bërë ju dhe për atë që ky universitet ka realizuar sot“, u shpreh Bislimi.

Themeluesi dhe Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se jubileu i 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara përfaqëson festimin e idealeve që kanë ndikuar në zhvillimin e demokracive moderne dhe që kanë frymëzuar edhe rrugëtimin e Kosovës dhe të UBT-së.

250 vjet Amerikë, 25 vjet UBT; dy rrugëtime të ndryshme, por që të dyja janë ndërtuar mbi të njëjtën bindje: se liria krijon mundësi, se edukimi sjell progres dhe se inovacioni formëson të ardhmen“, deklaroi Hajrizi.

Ai vlerësoi mbështetjen e vazhdueshme dhe të palëkundur të të gjitha administratave amerikane ndër vite, pa dallime politike.

Presidenti Bill Clinton, Sekretarja Madeleine Albright dhe Gjenerali Wesley Clark u bënë pjesë e historisë së Kosovës përgjithmonë. Presidenti George W. Bush mbështeti fuqishëm pavarësinë e Kosovës, ndërsa Presidenti Barack Obama vazhdoi mbështetjen për institucionet tona demokratike, siç bëri edhe Presidenti Donald Trump dhe administratat pasuese. Administratat ndryshojnë, partitë politike ndryshojnë, megjithatë një gjë mbetet konstante: miqësia e palëkundur mes Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara”, përfundoi Rektori Hajrizi.

Profesori amerikan Daniel Serwer, foli për transformimin e Kosovës gjatë dekadave të fundit, duke kujtuar vizitën e tij të parë në vend në vitin 1998 dhe zhvillimet që kanë pasuar.

Disa thonë se asgjë nuk ka ndryshuar, por përgjigjja ime është: gjithçka ka ndryshuar“, tha Serwer, duke vlerësuar progresin institucional dhe zhvillimin e sistemit arsimor në Kosovë.

Profesori Edward P. Joseph, i cili ka një përvojë të gjatë me zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, ndau me audiencën kujtimet e tij nga viti 1999, periudhë kur shërbente si menaxher i kampit të refugjatëve kosovarë në Fort Dix të SHBA-së. Përmes një fotografie të asaj kohe, ai pasqyroi transformimin që ka pësuar vendi që nga periudha e luftës.

Kjo fotografi këtu është e vitit 1999. Ata janë refugjatët kosovarë. Kjo është shkrepur në Fort Dix, ku unë shërbeja si menaxher i atij kampi refugjatësh. Ishte një periudhë vërtet e jashtëzakonshme intensive dhe jashtëzakonisht e vështirë për fëmijët dhe prindërit e tyre, shumë prej të cilëve, natyrisht, kishin ende të afërm këtu në Kosovë. Prandaj, dikush si unë ka një vlerësim dhe mirëkuptim shumë të thellë për gjithçka që ka kaluar Kosova“, u shpreh Joseph.

Profesor Joseph vuri në dukje se roli i NATO-s ka qenë vendimtar jo vetëm për sigurimin e lirisë së Kosovës, por mbetet shtyllë thelbësore edhe për stabilitetin afatgjatë të të gjithë Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, ai sqaroi se procesi i integrimit dhe anëtarësimit të vendit në organizatat kryesore ndërkombëtare po bllokohet nga pengesa të jashtme politike dhe diplomatike në arenën globale.

Drejtoresha Ekzekutive e Shoqatës Kombëtare të Familjeve Ushtarake në SHBA (NMFA), Besa Tafilaj Pinchotti, tregoi se si përvojat e saj fëmijërore në Kosovë dhe përjetimi i luftës nga distanca e shtynë drejt angazhimit për ushtrinë amerikane. Ajo potencoi rëndësinë e mjedisit akademik për të çuar përpara marrëdhëniet dypalëshe.

Nuk mund të mendoj asnjë vend më të mirë për të festuar 250-vjetorin e Amerikës se sa Kosova, sepse nuk njoh askënd që e do Amerikën më shumë se populli i saj. Njerëzit më të mirë për të zgjidhur problemet janë ata që janë më afër tyre, prandaj është kaq e rëndësishme të jemi në këtë mjedis akademik me këto mendje të shkëlqyera, sepse ju jeni njerëzit që do ta çoni këtë marrëdhënie përpara”, u shpreh Tafilaj Pinchotti.

Nga ana tjetër, Drejtori Ekzekutiv për Çështjet Qeveritare në “The American Legion”, organizata më e madhe e veteranëve në SHBA, Mario Marquez, evokoi kujtimet e tij nga viti 2002, periudhë kur kishte shërbyer në kuadër të misionit ushtarak në Kosovë. Ai përshkroi përvojat nga terreni dhe bashkëpunimin me banorët vendas për rindërtimin e infrastrukturës së ujësjellësit nëpër zona rurale, duke e cilësuar qëndrueshmërinë e popullit kosovar si frymëzim.

Trashëgimia e Kosovës jeton dhe ka jetuar brenda meje gjatë gjithë jetës sime që nga viti 2002, që ishte hera e fundit që isha këtu. Ajo që njësiti ynë bëri së bashku me ata fshatarë është përkufizimi i një partneriteti të vërtetë, ku kapaciteti teknik takoi vullnetin e pandalshëm njerëzor; ne nuk u solli atyre vetëm ujin e rrjedhshëm për herë të parë, por ndërtuam një linjë jete së bashku”, deklaroi Marquez.

Në përmbyllje, pjesëmarrësit theksuan se partneriteti ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara mbetet një nga shtyllat më të rëndësishme të zhvillimit demokratik të vendit, ndërsa arsimi dhe bashkëpunimi akademik do të vazhdojnë të jenë ura që forcojnë këtë aleancë edhe për gjeneratat e ardhshme.

Përmes organizimit të këtij forumi ndërkombëtar, UBT riafirmoi rolin e tij si lider në arsimin e lartë, inovacionin dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke krijuar një platformë të rëndësishme për dialog, shkëmbim idesh dhe promovim të vlerave që bashkojnë Kosovën dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Continue Reading

Aktualitet

Jon Kuka mposht xhudistin serb me Ippon, vetëm edhe një fitore deri te medalja

Published

on

By

Xhudisti kosovar, Jon Kuka, është vetëm një fitore larg sigurimit të medaljes së bronztë në Kampionatin Evropian për kadetë (U18), i cili po zhvillohet në Spanjë. Kuka ka treguar performancë solide në bllokun e ndeshjeve të repesazhit, duke mbajtur në lojë mundësitë për t’u ngjitur në podiumin e këtij eventi të rëndësishëm ndërkombëtar.

Në gjysmëfinalen e repesazhit, Kuka u përball me xhudistin nga Serbia, Petar Markovic. Ndeshja u mbyll me fitoren e garuesit kosovar, i cili realizoi hedhje për pikën maksimale “Ippon”. Federata e Xhudos e Kosovës ka publikuar edhe pamjet e këtij aksioni në faqen zyrtare, ku pasqyrohet momenti i fitores së Kukës.

Pas këtij suksesi, xhudisti kosovar ka kaluar në finalen e repesazhit, ku do të diskutojë medaljen e bronztë. Në përballjen vendimtare për vendin e tretë në Evropë, Jon Kuka do të ndeshet me përfaqësuesin e Sllovakisë, Daniel Palko. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara