Kuvendi i Kosovës ka miratuar marrëveshjet ndërkombëtare me Bashkimi Evropian, të njohura si Plani i Rritjes, duke i hapur rrugë përfitimit të mbi 880 milionë eurove për vendin.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka bërë të ditur se një e treta e shumës do të jetë grant, ndërsa 629 milionë euro do të jepen në formë kredie. Sipas tij, fondet do të zhbllokohen në varësi të zbatimit të reformave nga ana e Kosovës.

Marrëveshja u miratua me 104 vota pro në Kuvendi i Kosovës, ndërsa pesë deputetë të Lista Serbe abstenuan.

Bashkimi Evropian kishte miratuar në fund të vitit 2023 një paketë prej 6 miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor. Për shkak të bllokadave në Kuvend, procesi kishte mbetur i pezulluar për disa muaj.

Mjetet janë planifikuar të shpërndahen përgjatë periudhës 2024–2027.

Bashkimi Evropian mund të bllokojë një pjesë të fondeve prej 1.6 miliardë eurosh (hua dhe grante) të dedikuara për Serbinë. Ky paralajmërim vjen pasi Beogradi miratoi disa ligje që, sipas Komisioneres për Zgjerim të BE-së, po “zbehin besimin” te përkushtimi i vendit ndaj shtetit të së drejtës.

Reformat për centralizimin e sistemit gjyqësor, të cilat hyrën në fuqi këtë javë, kanë nxitur kritika të ashpra nga gjyqtarët dhe prokurorët. Ata i shohin këto ndryshime si një mjet për të forcuar pushtetin e Presidentit Aleksandër Vuçiç, duke dobësuar luftën kundër krimit të organizuar dhe duke penguar rrugëtimin e Serbisë drejt anëtarësimit në BE, raporton Reuters.

Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, deklaroi për Reuters se këto amendamente po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë punën e atyre në Bruksel që duan të ecin përpara me integrimin e Serbisë. Ajo konfirmoi se Komisioni po rishikon financimet në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, një program ky që lidhet drejtpërdrejt me kushtëzime për sundimin e ligjit.

Ndonëse Serbia i ka nisur negociatat për anëtarësim që në vitin 2014, korrupsioni i përhapur dhe institucionet e dobëta kanë frenuar progresin. Ligjet e reja parashikojnë kufizimin e mandatit të kryeprokurorëve dhe u japin më shumë pushtet kryetarëve të gjykatave mbi gjyqtarët e thjeshtë. Kritikët frikësohen se kjo do të asgjësojë pavarësinë e drejtësisë dhe do të rrezikojë hetimet e rëndësishme për korrupsionin e nivelit të lartë.

Ndërsa qeveria serbe ende nuk ka dhënë një reagim zyrtar, Ministria e Drejtësisë ka pretenduar se ligjet do ta bëjnë sistemin më efikas. Pas reagimeve negative, Serbia i është drejtuar Komisionit të Venecias për një opinion ekspertësh. Komisionerja Kos theksoi se BE-ja pret që, pas marrjes së këtij opinioni, ligjet të rishikohen në mënyrë gjithëpërfshirëse. /Reuters/

Kongresisti republikan Keith Self ka shprehur “besim jashtëzakonisht të fortë dhe bipartizan” të Kongresit amerikan në udhëheqjen e Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani.

Në një letër e tij mbështetëse, theksoi se “vizioni dhe përkushtimi juaj i palëkundur ndaj vlerave demokratike ofrojnë stabilitet, vazhdimësi dhe drejtim të qartë strategjik në një moment vendimtar për Kosovën dhe rajonin”.

Duke vlerësuar rolin e presidentes në forcimin e institucioneve dhe sundimit të ligjit, Self rikonfirmoi mbështetjen e Shtetet e Bashkuara të Amerikës për objektivat strategjike të Kosovës, përfshirë anëtarësimin në NATO dhe thellimin e partneritetit euroatlantik.

“Letra po ashtu thekson se Shtetet e Bashkuara mbeten të palëkundura në mbështetjen për objektivat strategjike dhe ekonomike afatgjata të Kosovës, me theks të veçantë në inkurajimin e anëtarësimit në NATO dhe forcimin e partneritetit euroatlantik si shtylla kyçe për stabilitet të qëndrueshëm dhe prosperitet në Ballkan, objektiva për të cilat Presidentja ka punuar përgjatë gjithë mandatit të saj”, thuhet në komunikatën e Zyrës së Presidencës së Kosovës.

Kjo deklaratë konsiderohet një konfirmim i fuqishëm i mbështetjes amerikane për lidershipin e Presidentes Osmani dhe për drejtimin euroatlantik të Republikës së Kosovës.