Aktualitet

Qeveria nuk heq dorë nga ndërtimi i termocentralit ‘Kosova e Re’

Published

on

Qeveria e Kosovës thotë se pavarësisht tërheqjes së kompanisë amerikane Contour Global nga ndërtimi i termocentralit “Kosova e Re”, nuk kanë hequr dorë nga realizmi i këtij projekti, i cili synon të shkarkojë vendin nga problemet që ka me furnizim stabil me energji elektrike.

Në mars të këtij viti, kompania amerikane Contour Global, e cila ishte përzgjedhur nga qeveria për ndërtimin e këtij termocentrali me kapacitet 500 megavat, pati njoftuar se do të tërhiqet nga planet për ndërtimin e termocentralit, për arsye se kompania nuk e ka ndërmend të ndërtojë projekte me thëngjill në të ardhmen.

Megjithatë, Uran Haxha, zëdhënës në Ministrinë e Ministrinë e Ekonomisë dhe Ambientit, tha për Radion Evropa e Lirë, se janë duke shikuar modalitetet rreth projektit të termocentralit “Kosova e Re”.

“Qeveria e Kosovës nuk ka marrë asnjë vendim dhe nuk është as në rrugë për të marrë ndonjë vendim për të hequr dorë nga ndërtimi i kapaciteteve zgjeruese me termocentralin ‘Kosova e Re’. Sikur është në programin qeverisës 2020-2023, qeveria do të rishikojë projektin e termocentralit ‘Kosova e Re’. Këto janë modalitete që po diskutohen në secilin instancë dhe për secilin vendim që merret do të jemi transparentë me publikun dhe do të ju informojmë”, thotë Haxha.

Kontrata mes Qeverisë së Kosovës dhe Contour Global, ishte nënshkruar në vitin 2017, ndërkohë që përgatitjet për këtë projekt kishin filluar qysh në vitin 2001.

Termocentrali “Kosova e Re” ishte paraparë të fillojë së ndërtuari këtë vit, ndërsa të vihet në punë në vitin 2023 dhe ndërtimi i tij do të kushtonte 1.3 miliard euro.

Por, ndërtimi i termocentralit është kundërshtuar nga përfaqësues të shoqërisë civile, të cilët në vazhdimësi e kanë konsideruar si projekt të dëmshëm për mjedisin.

Thëngjilli konsiderohet se krijon ndotje të lartë të ajrit.

Dardan Abazi, hulumtues i lartë në Institutin për Politika Zhvillimore (INDP), thotë për Radion Evropa e Lirë se Qeveria e Kosovës duhet të ndjek rrugë të tjera për kapacitetet energjetike, dhe të heq dorë nga kapacitetet energjetike me thëngjill.

“Ne kemi kërkuar një qartësim të pozicionit të Qeverisë së Kosovës lidhur me termocentralin ‘Kosova e re’ dhe sipas disa njoftimeve që i kemi nga brenda, qeveria ende është duke u orvatur që të vë një komunikim më këtë kompani (Contour Global) dhe të shoh se cilat janë modalitet në mënyrë që të vazhdohet me këtë projekt. Për neve ky projekt është i vdekur”, thotë Abazi.

Sipas tij, rruga që duhet ndjekur Qeveria e Kosovës është shqyrtimi i mundësive përmes një modelimi të përgjithshëm të sistemit energjetik të Kosovës për të parë nëse ka potencial të caktuar për investime të mëtutjeshme energjetike.

“Kemi nevojë për kapacitete të reja energjetike, por ne konsiderojmë që këto kapacitete duhet të vinë nga burimet e ripërtërishme të energjisë, qoftë përmes ngritjes së investimeve në fushën e masave stimuluese nga energjia e ripërtërishme apo përmes fuqizimit të mekanizmave të vetë prodhimit nga ana e konsumatorëve përmes paneleve solare dhe pajisjeve tjera të cilat ndikojnë në uljen e konsumit dhe shtimit të prodhimit të energjisë”, thotë Abazi.

Në anën tjetër, një projekti i gazsjellësit Greqi – Maqedoni – Kosovë konsiderohet si mundësi e mirë për kapacitete të reja energjetike.

Ministri i Infrastrukturës, Arban Abrashi, në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, pati thënë se një projekt i cili është diskutuar në takimet që kanë pasur në Uashington më 3 dhe 4 shtator, kur është arritur marrëveshja për normalizim të marrëdhënieve ekonomike Kosovë – Serbi, ka qenë edhe linja e gazsjellësit.

“Një projekt që nuk po përmendet e që ka peshë të madhe në të bërit biznes në Kosovë dhe në përgjithësi në zhvillimin e vendit, është linja e gazsjellësit. E kemi diskutuar edhe më herët, por është një projekt që ka qenë pjesë e diskutimeve dhe e investimeve të SHBA-së në Kosovë. Ideja themelore është të ndërtohet gazsjellësi nga Greqia në Kosovë, ndërsa lidhja jonë të bëhet në Shkup”, ka thënë Abrashi.

Abazi thotë se pikërisht edhe ky projekt i gazsjellësit duhet të shqyrtohet nga Qeveria e Kosovës në mënyrë që t’i iket energjisë nga thëngjilli.

“Kosova duhet të lirohet nga burimet ndotëse të energjisë dhe të kalojë në energjinë e ripërtërishme dhe alternativa tjera. Pastaj, po ashtu, të shohim mundësitë qoftë edhe duke i konsideruar këto investimet e fundit të paralajmëruara në zotimet e Washingtonit. Të shihet se cilat janë opsionet që ofrohen”, thotë Abazi.

Kosova ka konsideruar në vazhdimësi ngritjen e kapaciteteve energjetike përmes thëngjillit, pasi që ka më shumë se 10 miliardë tonë thëngjill dhe si e tillë është vendi i pestë në botë për nga sasia e këtij resursi.

Kosova ndërkohë vazhdon të përballet me mungesë të energjisë elektrike.

Problemi me furnizim stabil me energji elektrike në Kosovë së fundi është theksuar edhe në raportin e Departamentit amerikan të Shtetit për Klimën e Investimeve të publikuar më 9 shtator.

Sipas këtij raporti, Kosova ka potencial për të tërhequr investime të huaja direkte, por një nga problemet që pengon ardhjen e investitorëve të huaj në Kosovë është edhe furnizimi jo i besueshëm i energjisë.

Continue Reading

Lajmet

Kurti: Pas certifikimit të rezultateve nisin komunikimet me partitë politike për formimin e institucioneve

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se menjëherë pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve të parakohshme do të nisin komunikimet me partitë politike me qëllim arritjen e një marrëveshjeje për formimin e institucioneve të reja.

Deklaratën Kurti e bëri të martën, pasi mori pjesë në edicionin e 8-të të Festivalit Multikulturor dhe Ekspozitës Mobile “KRAH” në Prishtinë.

I pyetur nga gazetarët për hapat e ardhshëm pas procesit zgjedhor, ai u shpreh shkurt se kontaktet politike do të fillojnë sapo të përfundojë certifikimi i rezultateve.

“Porsa të certifikohen rezultatet, fillojmë komunikimet menjëherë”, tha Kurti.

Kjo deklaratë vjen në një periudhë kur pritet përmbyllja e procedurave zgjedhore dhe certifikimi zyrtar i rezultateve, që do t’i hapte rrugë konsultimeve për konstituimin e institucioneve dhe formimin e qeverisë së re.

Sipas të dhënave aktuale, Lëvizja Vetëvendosje ka dalë partia e parë me 53 deputetë, Partia Demokratike e Kosovës ka 22 ulëse, Lidhja Demokratike e Kosovës 18, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës 7 ulëse. /Kosovapress/A.K/

Continue Reading

Aktualitet

Irani dhe SHBA-ja shohin përparim drejt paqes

Published

on

By

Irani dhe Shtetet e Bashkuara thonë se ka përparim në bisedimet për një marrëveshje të paqes, por deklaratat e tyre tregojnë se negociatat mbeten të brishta.

Disa orë pasi nënpresidenti amerikan, JD Vance, u largua nga Zvicra më 22 qershor, pas bisedimeve që sipas tij sollën “pëparim të mirë”, presidenti Donald Trump paralajmëroi Teheranin se do të veprojë nëse nuk respekton marrëveshjen me Uashingtonin.

“Nëse Irani nuk i përmbahet marrëveshjes, ose nëse nuk sillet siç duhet, do të bëj atë që duhet të bëj”, u tha Trump gazetarëve në Uashington, por pa dhënë më shumë detaje.

Vance tha se është bërë përparim drejt kornizës së një marrëveshjeje përfundimtare për paqe brenda 60 ditësh.

Ajo përfshin garanci për kalim të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, përfundimin e luftimeve në Liban dhe pranimin e vizitave të inspektorëve ndërkombëtarë bërthamorë nga ana e Iranit.

“Kemi vendosur një themel shumë të mirë për një marrëveshje përfundimtare të suksesshme”, u tha Vance gazetarëve më 22 qershor, në resortin Burgenstok në Zvicrën qendrore, pas bisedimeve që zgjatën gjatë gjithë natës.

“Marrëveshja përfundimtare është shtëpia. Ne kemi vendosur themelet; nuk e kemi ndërtuar ende shtëpinë, por kemi hedhur një bazë të mirë për të arritur një rezultat të favorshëm për popullin amerikan”, tha ai.

Këto themele duket se janë mjaftueshëm të forta, pasi Uashingtoni njoftoi se i ka lejuar Iranit të prodhojë dhe shesë naftë në tregjet ndërkombëtare.

“Në përputhje me bisedimet produktive në Zvicër, Irani është zotuar për transit të lirë dhe të hapur në Ngushticën e Hormuzit. Ai, po ashtu, do t’i lejojë inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) të kenë qasje në vend”, shkroi sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, në rrjetin X më 22 qershor.

“Si pjesë e kësaj kornize, Thesari ka lëshuar një leje të përkohshme 60-ditore që autorizon prodhimin, dërgimin dhe shitjen e naftës iraniane”, shtoi ai.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pritet të vizitojë Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Bahrejnin këtë javë, në vizitën e tij të parë zyrtare në Gjirin Persik që nga shpërthimi i luftës me Iranin, më 28 shkurt.

Misioni diplomatik synon t’i sigurojë aleatët rajonalë për qasjen e SHBA-së ndaj Iranit.

Edhe Irani e vlerësoi pozitivisht rundin e bisedimeve.

Negociatori kryesor iranian dhe kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha për televizionin shtetëror se Teherani ka rënë dakord për krijimin e një linje komunikimi lidhur me kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit.

Ai shtoi se gjatë bisedimeve është finalizuar edhe një marrëveshje për lirimin e 12 miliardë dollarëve asete të ngrira iraniane.

Edhe pse nuk u dhanë shumë detaje konkrete, marrëveshja duket se bazohet në objektivat e përgjithshme të memorandumit të mirëkuptimit (MOU) që SHBA-ja dhe Irani nënshkruan javën e kaluar.

Ky dokument i la të paqarta shumë nga pikat e marrëveshjes me 14 pika, duke i lënë ato për t’u sqaruar më vonë.

Vance tha se Irani ka pranuar t’i rikthejë inspektorët bërthamorë ndërkombëtarë dhe se palët janë duke punuar për një mekanizëm që siguron kalim të lirë në Ngushticën e Hormuzit dhe pastrimin e zonës nga minat, për të shmangur problemet në furnizimin global me energji.

Ndërmjetësit nga Katari dhe Pakistani thanë se rundi i parë i bisedimeve ka përfunduar, por se diskutimet teknike do të vazhdojnë javën e ardhshme.

Ata shtuan se do të krijohen grupe pune për çështjet bërthamore, sanksionet dhe një mekanizëm për monitorim dhe zgjidhje mosmarrëveshjesh, për të siguruar zbatimin e marrëveshjes.

Heqja e bllokadës

Ministria e Jashtme e Iranit, përmes deklaratave të raportuara nga media shtetërore iraniane, tha se është hequr një bllokadë amerikane ndaj porteve, janë liruar “disa asete të ngrira” dhe është nisur një “plan i madh zhvillimor për rindërtimin e Iranit”.

Një zëdhënës i ministrisë tha se, për kalimin e sigurt të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, është rënë dakord për krijimin e një mekanizmi, por nuk dha më shumë detaje.

Delegacionin amerikan në negociata e udhëhoqën Vance, i dërguari special, Steve Witkoff, dhe dhëndri i presidentit Trump, Jared Kushner.

Delegacionin iranian e udhëhoqën kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, dhe ministri i Jashtëm, Abbas Araqchi.

Sipas deklaratës së ndërmjetësve, duke u bazuar në memorandumet e mëhershme mes Uashingtonit dhe Teheranit, palët janë pajtuar për krijimin e një komiteti të nivelit të lartë që do të mbikëqyrë procesin politik të ndërmjetësimit.

Po ashtu, është krijuar një “linjë komunikimi” për periudhën 60-ditore për të shmangur incidentet dhe keqkuptimet, me qëllim sigurimin e kalimit të sigurt të anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Gjithashtu, do të krijohet një “qelizë dekonflikti” me pjesëmarrjen e SHBA-së, Iranit dhe Libanit, për të siguruar përfundimin e operacioneve ushtarake në Liban, siç është paraparë në memorandum.

Uashingtoni është zotuar se do të lehtësojë krijimin e një fondi të rindërtimit prej 300 miliardë dollarësh, të mbështetur nga vendet e rajonit, sapo të arrihet një marrëveshje përfundimtare më e gjerë për programin bërthamor të Iranit.

Marrëveshja, dhe sidomos plani për krijimin e një fondi rindërtimi si dhe mungesa e qartësisë për programin bërthamor të Iranit, janë pritur me zemërim nga demokratët në SHBA, por edhe nga shumë republikanë.

Vance iu përgjigj këtyre shqetësimeve duke thënë se, “nëse” fondet iraniane zhbllokohen ndonjëherë, SHBA-ja do të sigurohet që ato të përdoren për të ndihmuar popullin iranian dhe jo për të financuar terrorizmin.

Ai shtoi se paratë do të shkonin për kompani amerikane që do të furnizonin Iranin me ushqime dhe mallra të tjera bazë.

Megjithatë, guvernatori i Bankës Qendrore të Iranit, Abdul Nasser Hemmati, u citua nga agjencia e lajmeve Tasnim të ketë thënë se Teherani nuk do të jetë i detyruar të blejë produkte bujqësore nga SHBA-ja dhe se fondet e zhbllokuara nuk do të përdoren domosdoshmërisht vetëm për blerje të mallrave esenciale.

Shumë udhëheqës izraelitë kanë shprehur, po ashtu, dyshime për disa pjesë të bisedimeve, duke theksuar se Izraeli nuk është palë në marrëveshje, dhe janë zotuar se do t’i vazhdojnë sulmet ndaj objektivave të Hezbollahut në Liban.

Hezbollahu – grup militant dhe parti politike që kontrollon pjesën më të madhe të jugut të Libanit dhe që mbështetet nga Irani -konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja, ndërsa BE-ja ka vendosur sanksione vetëm kundër krahut të tij ushtarak, jo atij politik.

Disa raporte sugjerojnë, gjithashtu, se rezistenca nga disa fraksione të ashpra brenda Iranit – përfshirë Gardën Revolucionare Islamike – ka shtuar presion mbi ekipet negociuese të Teheranit. /REL/ /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Ulen sërish çmimet e derivateve në Kosovë, nafta prek nivelin më të ulët që nga marsi

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit ka njoftuar çmimet tavan të derivateve për ditën e martë, të cilat kanë shënuar një rënie të mëtejshme.

Sipas njoftimit zyrtar, çmimi maksimal i lejuar për një litër naftë është 1.38 euro (një cent më lirë se ditët e kaluara), i benzinës 1.33 euro, ndërsa i gazit 0.67 euro për litër.

Kjo rënie e çon çmimin e naftës në nivelin më të ulët të regjistruar që nga fillimi i muajit mars.

Çmimet e karburanteve në Kosovë patën pësuar një rritje të ndjeshme pas përshkallëzimit të tensioneve dhe konfliktit mes Iranit, Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit.

Megjithatë, armëpushimi i nënshkruar së fundmi mes Iranit dhe SHBA-së ka sjellë qetësimin e tregjeve ndërkombëtare, efekt i cili po reflektohet pozitivisht edhe në xhepat e qytetarëve në Kosovë. /E.A/

Continue Reading

Kronikë e zezë

Gjendet pa shenja jete një burrë në Rahovec

Published

on

By

Policia e Kosovës ka nisur hetimet lidhur me vdekjen e një burri në Rahovec. Rast është bërë i ditur përmes raportit të fundit zyrtar të policisë.

Në vendngjarje kanë dalë njësitet përkatëse dhe ekipi mjekësor, me ç’rast mjeku kujdestar ka konstatuar vdekjen e viktimës.

Lidhur me ngjarjen është njoftuar menjëherë prokurori i shtetit, me vendim të të cilit trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për obduksion.

Rasti po trajtohet si “Hetim mbi vdekjen” dhe ndodhet në procedurë hetimore deri në sqarimin e plotë të rrethanave.  /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara