Lajmet

Pse Putini dëshiron një Ukrainë neutrale?

Janë disa arsyje pse presidenti rus dëshiron një Ukrainë neutrale.

Published

on

Që kur Ukraina u pavarësua në vitin 1991, ndërsa Bashkimi Sovjetik u shemb, ajo gradualisht është kthyer drejt Perëndimit – si BE ashtu edhe NATO.

Udhëheqësi rus Vladimir Putin synon ta ndryshojë këtë, duke e parë rënien e Bashkimit Sovjetik si “shpërbërje të Rusisë historike”. Ai ka thënë se rusët dhe ukrainasit janë një popull dhe i ka mohuar Ukrainës historinë e saj të gjatë, duke thënë se “Ukraina nuk ka pasur kurrë tradita të qëndrueshme të shtetësisë së vërtetë”.

Ishte presioni i tij ndaj liderit pro-rus të Ukrainës, Viktor Janukoviç, për të mos nënshkruar një marrëveshje me Bashkimin Evropian në vitin 2013 që çoi në protesta që përfundimisht rrëzuan presidentin ukrainas në shkurt të vitit 2014.

Rusia më pas pushtoi rajonin jugor të Krimesë të Ukrainës dhe shkaktoi një rebelim separatist në lindje dhe një luftë që mori rreth 14,000 jetë.

Ndërsa përgatitej të pushtonte në shkurt, ai grisi një marrëveshje paqeje të paplotësuar të Minskut të vitit 2015 dhe akuzoi NATO-n se kërcënonte “të ardhmen tonë historike si komb”, duke pretenduar pa bazë se vendet e NATO-s donin të sillnin luftë në Krime.

Por çfarë do të pranonte Rusia nga një Ukrainë neutrale? Rusia po shqyrton një Ukrainë “neutrale, të çmilitarizuar” me ushtrinë dhe marinën e saj, përgjatë vijave të Austrisë ose Suedisë, të cilat janë të dyja anëtarë të BE-së.

“Austria ishte neutrale, është neutrale dhe do të mbetet neutrale edhe në të ardhmen”, tha kancelari Karl Nehammer, edhe nëse është pjesë e Partneritetit për Paqe të NATO-s.

Por Suedia nuk është neutrale: ajo është e paangazhuar. Ajo ka marrë pjesë në stërvitjet e NATO-s dhe suedezët kanë diskutuar aktivisht për anëtarësimin në të ardhmen.

A ka ndonjë mënyrë për t’i dhënë fund kësaj lufte?

Të dyja palët kanë bërë përparim në negociata, por perspektiva e një takimi ku përfshihen dy presidentët, i konsideruar kyç nga Kievi për t’i dhënë fund “fazës së nxehtë” të luftës, duket disi larg.

Ukraina ka tre kërkesa thelbësore: një armëpushim, garanci sigurie dhe sigurimin e sovranitetit dhe integritetit të saj territorial.

Trupat ruse do të duhet të tërhiqen nga territori ukrainas dhe Kievi do të kërkojë që ata të kthehen në pozicionet e paraluftës.

Garancitë e sigurisë do të nënkuptonin mbrojtje ligjërisht të detyrueshme nga vendet aleate që do të parandalonin në mënyrë aktive sulmet dhe, në rast konflikti, “të merrnin pjesë aktive në anën e Ukrainës”. Me fjalë të tjera, mbrojtja e garantuar do të duhej të mbështetej nga parlamentet në vende të tilla si SHBA, Mbretëri të Bashkuar, Turqi, Gjermani dhe Francë.

Ukraina ka zbutur qëndrimin e saj ndaj NATO-s, me presidentin Zelensky që tha se ukrainasit tani e kuptojnë se nuk do të pranohen si anëtarë. “Është një e vërtetë dhe duhet njohur” tha ai.

Çështja e neutralitetit të Ukrainës dhe garancive të ardhshme të sigurisë do të kërkonte ndryshime kushtetuese dhe kjo mund të arrihet në një referendum brenda disa muajsh, thotë Zelensky.

Por Rusia gjithashtu dëshiron që Krimea të njihet si [pjesë] ruse dhe zonat e kontrolluara nga separatistët të njihen si të pavarura. Kjo çështje nuk do të zgjidhet as para tërheqjes së trupave ruse, por kur Ukraina të kërkojë integritet territorial, kjo përfshin edhe këto zona të kontrolluara nga Rusia.

Çështjet e tjera thelbësore për Rusinë janë: çarmatimi i Ukrainës, “de-nazifikimi” dhe njohja e rusishtes si gjuhë e dytë në Ukrainë.

Për Presidentin Zelensky, as demilitarizimi dhe as “de-nazifikimi” nuk janë në tryezë. Pretendimet e Rusisë për nazizmin janë të pabaza dhe ministri i jashtëm i Ukrainës Dmytro Kuleba e ka thënë troç: “Është çmenduri, ndonjëherë as ata nuk mund të shpjegojnë se për çfarë i referohen”.

Presidenti i Ukrainës ka thënë se është i përgatitur t’i japë statusin e gjuhës së pakicës ruse, së bashku me gjuhët e vendeve të tjera fqinje, dhe nuk e sheh këtë si një çështje madhore./UBTNews/

Marrë me shkurtime nga BBC – Paul Kirby

Lajmet

KQZ përmbyll numërimin e votave 100%

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përfunduar plotësisht procesin e numërimit të votave për rezultatet preliminare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të Kosovës të vitit 2026. Sipas të dhënave zyrtare të përditësuara nga platforma e KQZ-së, procesi është përmbyllur me sukses duke numëruar saktësisht 2,498 nga 2,498 vendvotime, që përfaqëson 100% të kutive të votimit në tërë vendin.

Nga ky numërim total, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka dalë forca e parë politike duke siguruar 42,91% të votave, apo 299,152 vota në total. Në vendin e dytë renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) e cila ka grumbulluar 21,12% të votave (147,220 vota), ndërsa e treta mbetet Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 17,58% të votave (122,575 vota). Sa i përket subjekteve të tjera, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ka siguruar 7,16% të votave (49,917 vota), ndërsa Lista Serbe ka marrë 6,18% (43,071 vota).

Në këto zgjedhje të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar gjithsej 726,071 qytetarë, duke shënuar një pjesëmarrje të përgjithshme prej 37,05% të votuesve të regjistruar. Megjithatë, këto rezultate mbeten ende preliminare, pasi sipas procedurave ligjore ato pritet të plotësohen edhe me numërimin e votave me postë nga diaspora, votave të personave me nevoja të veçanta, si dhe pas shqyrtimit të ankesave eventuale përpara se KQZ-ja të bëjë certifikimin përfundimtar të rezultatit zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

Arsi Bako fiton “Festivalin e Pranverës” me këngën “Humb”

Published

on

Arsi Bako është shpallur fituese e këtij edicioni të “Festivalit të Pranverës”, duke triumfuar me këngën “Humb” pas një gare të fortë mes finalistëve.

Sipas sistemit të votimit, 60% e pikëve janë dhënë nga juria profesionale dhe 40% nga votimi digjital. Arsi Bako grumbulloi gjithsej 260 pikë, duke siguruar vendin e parë dhe kualifikimin automatik në Festivalin e Këngës në RTSH në fund të vitit.

Në vendin e dytë u rendit Herva Novaku me këngën “Zemër në dy hap” me 242 pikë, ndërsa vendin e tretë e zuri Jet me këngën “Në derë do t’i qaj” me 174 pikë.

Edicioni i rikthyer i festivalit u mbajt në Teatrin e Operas dhe Baletit, duke sjellë një mbrëmje të mbushur me emocione, konkurrencë dhe nostalgji për muzikën shqiptare.

Në skenë performuan edhe emra të njohur të muzikës shqiptare si Aleksandër Gjoka, Frederik Ndoci, Irma Libohova, Rovena Dilo, Eneda Tarifa, Jonida Maliqi, Dashnor Diko, Adhurim Demiri dhe Renis Gjoka, të cilët interpretuan disa nga hitet e tyre.

Mbrëmja u drejtua nga moderatorët Bleona Qereti dhe Nik Xhelilaj, ndërsa organizatorët kanë paralajmëruar se festivali pritet të rikthehet sërish edhe vitin e ardhshëm.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 8 qershor 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Universiteti i Prishtinës

 8 qershor 1993

“Le Monde”: Programi i Uashingtonit rrezikon të shpërthejë konflikti në Kosovë

Historiani serb dr.Ivan Gjuriqi, i cili para shumë muajve iku nga Beogradi dhe u vendos në Paris, boton një vështrim në gazetën “Le Mond” lidhur me planin Vens-Oven dhe vendimin e pesëshes në Uashington përkitazi me Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën.

“Vendimi i Uashingtonit, thotë Gjuriqi, në vend që të qetësojë, nuk do të bëj gjë tjetër veçse do ta acarojë konfliktin në Bosnjë-Hercegovinë”.

Lidhur me Kosovën, dr.Ivan Gjuriqi shkruan:”Milosheviqi, pasi vendosi në Kosovë një gjendje të jashtëzakonshme, të shoqëruar me një represion sistematik, preferoi ruajtjen e një status-quoje në këtë krahinë ish-autonome.Ndryshe nga sa pretendohej, lufta nuk përputhej me interesat e tij. Nga ana tjetër, pikërisht atje ai sfidoi të vetmën fantazëm kombëtare, gjithmonë në fuqi, të serbëve të Serbisë, përderisa ajo nuk i është përgjigjur dëshirës së tyre për riserbizimin e Kosovës. Pikërisht tani, me ndarjen e kartave nga Uashingtoni, ne rrezikojmë të shohim atje një konflikt të vertetë me të gjitha pasojat ndërkombëtare”, thotë dr.Ivan Gjuriqi, në gazetën “Le monde”.

 

8 qershor 1994

Konkurs i Universitetit të Prishtinës për pranimin e 5.875 studentëve të rinj

Sot gazeta “Bujku”, boton konkursin e Universitetit të Prishtinës, për regjistrimin e studentëve të rinj për vitin e parë të studimeve për vitin shkollor 1994-95.

Në vitin e parë të studimeve, në vitin shkollor 1994-95, Universiteti i Prishtinës do të regjistrojë 5.875 studentë, nga të cilët 4.317 të rregulltë dhe 1.558 me korrespodencë. Në fakultete do të regjistrohen 4.060 studentë, nga të cilët 3.012 të rregulltë dhe 1.048 me korrespodencë, ndërkaq në shkolla të larta të Kosovës, do të regjistrohen 1.815 studentë prej të cilëve 1.305 të rregulltë e 510 me korrespodencë.

Fakultetet dhe shkollat e larta të Universitetit të Prishtinës, në të gjitha degët mund të regjistrojnë studentë, shtetas të huaj numri i të cilëve mund të jetë deri në 5 për qind nga numri i studentëve të fakultetit, përkatësisht shkollës së lartë.

Në konkurs, jipen edhe kushtet e përbashkëta dhe ato të veçanta për secilin fakultet apo shkollë të lartë, bashkë më numrin konkret të studentëve të rinj.

 

8 qershor 1995

Në Gjilan 17 vjet burg për 16 shqiptarët e akuzuar

Serbët e instaluar në Gjykatën e Qarkut në Gjilan shpallën sot aktgjykimin e procesit të montuar politik ndaj 28 personave, shumica ish-policë të Kosovës si edhe disa funksionarëve politikë lokalë.

Këta, si edhe shumë ish-policë të tjerë anë mbanë Kosovës u nxorrën në procese të montuara politike nën akuzë të rrejshme se gjoja kanë formuar Ministrinë e Punëve të Brendshme të Republikës së Kosovës.

Në procesin në Gjilan, 16 ish-policë u dënuan në kohëzgjatje 17 vjet burg.

Siç dihet 8 të akuzuar ishin në arrati, Shyqeri Salihu ishte liruar para pak ditësh, ndërsa Asllan Bislimi, Xhemajl Rrustemi e Baki Qerimi u liruan sot nga akuza.

Enver Ramizi u dënua me 3 vjet burg, Esat Marovci me 2.5 vjet, Halit Rexhepi e Sinan Rexhepi me 1.5 vjet burg, me 1 nga 1 vit burg u dënuan: Mujadin Keka, Isuf Zuka, Ymer Rrudhani, Ruzhdi Lipovica e Halil Kqiku. Me nga 6 muaj u dënuan: Fazli Berisha, Hasan Mahmutim Muhamet Maksuti, Isak Hërtica, Isa Thaçi e Enver Tahiri, ndërsa Vebi Ramadani u dënua me 6 muaj burg me kusht për një vit.

Njoftohet se të gjithë të akuzuarit u liruan nga paraburgimi, derisa vendimi të bëhet i plotfuqishëm.

Siç dihet në procesin e montuar politik kundër ish-policëve të Kosovës janë akuzuar 160 ish-policë të Kosovës.

Ata janë arrestuar gjatë nëntorit të vitit të kaluar dhe janë torturuar në mënyrën më të egër nga policët serbë me qëllim të nxjerrjes së deklaratave të rrejshme.

Propoganda serbe ka trumbetuar se policia serbe gjoja ka zbuluar Ministrinë e Brendshme të Republikës së Kosovës, ndërsa arrestimin e ish-policëve të Kosovës, politika serbe e ka cilësuar si një sukses të saj në fushatën e rrënimit të institucioneve kosovare.

Kundër torturimit të ish-policëve të Kosovës kanë reaguar shumë asociacione e institucione ndërkombëtare, duke përfshirë edhe proetstat publike të AI-së.

Gjatë muajit të kaluar në dy procese të montuara në Pejë 16 ish-policë të Kosovës u dënuan 59 vjet burg.

Pas atij procesi, filluan proceset e montuara në Gjilan, në Prizren dhe në Prishtinë.

Në të gjitha këto procese nuk është dëshmuar me asnjë provë aktpadia serbe.

Të akuzuarit si edhe dëshmitarët kanë hedhur poshtë aktakuzën në tërësi si të rrejshme.

Subjektet shqiptare në Kosovë i kanë cilësuar këto procese si përpjekje të Serbisë për asgjësimin e subjekteve politike dhe të organizatave shqiptare.

Ndërsa procesi i montuar në Prishtinë është konsideruar si një provokim i hapur për shkak të masovitetit të tij dhe mbajtjes në sallën solemne të ndërtesës së Parlamentit të Kosovës.

 

8 qershor 1997

U themelua Shoqata e Afaristëve të Kosovës

Sot në Prishtinë u mbajt mbledhja e Kuvendit Themelues të Shoqatës së Afaristëve të Kosovës (SHAK). Në mbledhje merrnin pjesë delegatët për këtë kuvend nga të gjitha komunat e Kosovës, pastaj Naip Zeka, anëtar i Kryesisë së LDK-së, dr. Nuri Bashota, kryetar i Shoqatës së Ekonomistëve të Kosovës dhe mysafirë të shumtë.

Kuvendi zgjodhi kryetar të SHAK-ut Fatmir Rexhepin, afarist dhe veprimtar i shquar nga Gjilani.

Më parë janë formuar degët e shoqatës së afaristëve nëpër rajonet dhe disa komuna të Kosovës.

Në statutin e SHAK-ut dhe diskutimet e shumta u theksua nevoja e formimit të këtij asociacioni. Planifikohet që përmes tij të krijohen mundësi të integrimit të afaristëve të Kosovës dhe të mbrojtjes së interesave të tyre.

 

8 qershor 1998

Në mëngjes nisi granatimi i fshatrave të Rekës së Keqe e të Deçanit

Forcat serbe kanë nisur që nga ora 5 e mëngjesit një sulm me granata kundër fshatrave të Rekës së Keqe, në brezin kufitar me Shqipërinë, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Në njoftim thuhet se granatimet po dëgjohen edhe nga drejtimi i fshatrave të Deçanit.

 

Gjakovë: Vazhdojnë sulmet në brezin kufitar – shkolla e Morinës e rrënuar për tokë

Sot që nga orët e hershme të mëngjesit forcat ushtarako-policore serbe kanë sulmuar fshatrat e Rekës së Keqe të brezit kufitar Kosovë-Shqipëri. Që nga fshati Nec, Smolicë, Popoc, Ponoshec, Morinë, Brovinë, Stubëll, e të tjera, artileria e rëndë ushtarake po sulmon e përcjellë edhe me helikopterë ushtarakë, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Në njoftim thuhet se fronti më i ashpër i luftës është në Morinë dhe Smolicë. Detonimet e armëve të rënda që nga mëngjesi po dëgjohen edhe në qytetin e Gjakovës

Forcat serbe po sulmojnë nga pozicionet e tyre në kodrën e Çabratit, në Babaj Bokës dhe në Kodrën e Pllanikut dhe pozicione të tjera lëvizëse.

Njoftimet nga terreni bëjnë të ditur se forcat e rezistencës iu kanë kundërvënë me vendosmëri këtij sulmi dhe i kanë sjellë mjaft dëme si në njerëz ashtu edhe në armatim forcave ushtarake dhe paramilitare serbe. Sot më tepër se kurrë kjo rezistencë bëhet me qëllim të mbrojtjes së popullatës së pambrojtur e cila ka vendosur të mbetet në shtëpitë dhe pronat e veta dhe të mos zhvendoset në Shqipëri dhe në drejtim të Gjakovës.

Dëshmitarë kanë thënë se ndërtesa e shkollës fillore në fshatin Morinë është rrafshuar me tokë.

Njoftohet gjithashtu se që nga dita e djeshme është rrethuar nga forcat policore serbe edhe fshati Dujakë.

Forcat serbe janë vendosur edhe në ndërtesën e shkollës fillore “Fan Noli” në Dujakë dhe po qëllojnë me snajperë në drejtim të këtij fshati dhe fshatarave tjera përreth.

 

Gjakovë: Sulme me granata dhe helikopterë

Gjendje dramatike sundon sot në fshatrat e brezit kufitar Smolicë, Popoc, Stubëll, Berjah, Brovinë, Mulliq e Morinë. Fshatrat po sulmohen me granata dhe me helikopterë. Disa fshatra po digjen flakë.

Sulmi ka filluar herët në mëngjes, ndërsa për viktima e të plagosur nuk dihet ende.

 

Në Carrabreg të Epërm gjashtë të vrarë e 15 të plagosur

Osman Cacaj i tha sot pasdreke QIK-ut se tepër ngadalë po zbulohen pasojat e operacioneve serbe ditëve të fundit në Deçan e rrethinë.

Ai tha se në Carrabreg i Epërm u konstatua sot se janë vrarë:

Hamdi Jakup Dautaj, Murat Selim Dautaj, Ajshe Rexhe Loshi, Idriz Bardh Lataj, Sadik Sylë Lataj e Sylejman Ukë Zekaj.

  1. Cacaj tha se druhet për shumë të vrarë e të plagosur të tjerë, sidomos në fshatrat Drenoc, Pobërxhë, Carrabreg i Epërm, Lloçan e Hulaj. Dëshmitarët që janë larguar të fundit nga shtëpitë e këtyre fshatrave kanë rrëfyer për sulme të tmerrshme të forcave serbe.

Në këto fshatra nuk ka mundur të hyjë ende askush.

  1. Cacaj tha se pos gjashtë të vrarëve në Carrabregun e Epërm, sot u mor vesh se janë plagosur gjatë ditëve të kaluara 15 shqiptarë: Isuf Tahiraj, Ramë Tahiraj, Ahmet Loshaj, Haxhi Loshaj, Driton Balaj, Sadik Gjonaj, Ajshe Rreh Dobraj, Ajshe Nezir Dobraj, Ajmane Dobraj, fëmijët Jeton Ali Dobraj e Mone Ali Dobraj, Rrustem M. Zekaj, Arsim Q. Dautaj, Hatmane Loshaj, Dyke Dautaj, Xhejrane Gani Loshaj (3), Ilir Gani Loshaj (6), Sevdije Dautaj, Arlinda M. Dobraj e Dinë Balaj.

Kurse në Deçan janë plagosur Nagip M. Cacaj, Mustafë C. Kuqi, Zejnie Kuqi. Islam Cacaj, Ismet Kuqi, Mehmet Osaj, Lush Demukaj, Imer R. Ibërhysaj, Rexhë Osaj, Gani Osaj, Halit Cacaj dhe Bekë I. Demukaj.

Gjendja të plagosurve është shumë e vështirë.

Në mëngjes sot ka pasur të shtëna. Në qytet shihen dhe në Strellc shiheshin në orën 16:00 dy shtëpi duke u kallur.

  1. Cacaj tha se me sa di Dega e LDK-së në Deçan, në këtë qytet dhe në rrethinë deri më tash nuk ka ka arritur asnjë ndihmë.

Continue Reading

Lajmet

Tentim vrasje në Klinë, arrestohet i dyshuari

Published

on

Në Klinë, sipas raportit policor është raportuar për një rast të tentim vrasjes gjatë ditës së djeshme.

Sipas Policisë së Kosovës, i dyshuari me veturën e tij dyshohet se ka goditur një motoçikletë në të cilën ndodheshin dy persona.

Si pasojë e incidentit, të dy personat në motoçikletë kanë pësuar lëndime trupore dhe u është ofruar ndihma mjekësore.

I dyshuari është arrestuar nga Policia e Kosovës dhe pas intervistimit, me vendim të Prokurorit të Shtetit është ndaluar për 48 orë.

Rasti është iniciuar dhe hetimet janë duke vazhduar me urdhër të prokurorit kujdestar.

Continue Reading

Të kërkuara