Lajmet

Pse nuk mjafton embargoja e Evropës ndaj naftës ruse?

A do ta detyrojë embargoja e saposhpallur kundër naftës ruse nga Bashkimi Evropian, që t’i japë fund luftës?

Published

on

Nga Sergei Guriev

“Project Syndicate”

Vladimir Putin ka nevojë për petrodollarë, dhe ato i duhen pikërisht tani. Shumë analistë prisnin që presidenti rus të shpallte zyrtarisht gjendjen e luftës me Ukrainën, një veprim që do të lejonte mobilizimin e plotë të forcave rezervë që ka Rusia.

Por edhe pse Putin mund të dëshirojë të dërgojë më shumë ushtarë rusë në Ukrainë, ai nuk ka mundësi ta bëjë këtë. A do ta detyrojë embargoja e saposhpallur kundër naftës ruse nga Bashkimi Evropian, që t’i japë fund luftës? Aktualisht, Kremlini e ka zbutur shumë propagandën e tij.

Tani nuk po flet më për pushtimin e Kievit. Mesa duket synimi i vetëm i Putinit është pushtimi i rajonit lindor të Donbasit. Por edhe atje Putin nuk e ka të sigurt fitoren, pasi Ukraina ka nisur të ashtuquajturin Operacion i Forcave të Përbashkëta, që përfshin njësitë e saj ushtarake më të trajnuara, dhe të armatosura gjithnjë e më shumë me pajisje të avancuara ushtarake perëndimore.

Ndërkaq Rusia, ka humbur shumë nga pajisjet e saj moderne ushtarake, dhe sanksionet e forta perëndimore e kanë bërë të paaftë të rimbushë rezervat e saj. Me shumë pak opsione nëdispozicion, Rusia po hedh në betejë tanket e vjetra të epokës sovjetike.

Mënyra e vetme se si Putini mund ta kompensojë mungesën e pajisjeve në terren, është nëpërmjet dërgimit të më shumë ushtarëve. Por përfshirja në luftë e rekrutëve të rinj, është një ide e papëlqyeshme në popull, ndaj Putin po paguan paguajë njerëz që të luftojnë për Rusinë.

Thuhet se aktualisht rekrutët paguhet 3000-5000 dollarë në muaj. Por, vendimi i fundit për të hequr kufirin e moshës për rekrutët e ushtrisë, sugjeron se edhe perspektiva për të marrë njëpagë që është më e lartë sesa paga mesatare në Rusi, nuk po tërheq mjaftueshëm luftëtarë.

Të dhënat buxhetore të publikuara së fundmi nga Ministria ruse e Financave, sugjerojnë se Putini nuk mund të përballojë shumë gjatë kostot në rritje të luftës. Së pari, të dhënat konfirmojnë se lufta ka qenë e shtrenjtë. Shpenzimet ushtarake janë rritur me thuajse 130 për qind muajin e kaluar, në 630 miliardë rubla (10.2 miliardë dollarë), ose 6 për qind e PBB-së vjetore në një bazë të përpjestuar.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se Rusia pati në prill një deficit fiskal prej më shumë se 260 miliardë rublash, ose 2.5 për qind të PBB-së së përpjesëtuar me shifrat vjetore. Ndërsa çmimet globale të naftës janë shumë të larta, Rusia e shet naftën e saj me një ulje të madhe –70 dollarë për fuçi për naftën e papërpunuar të Uraleve javët e fundit, 30 për qind nën çmimin e tregut – në një kohë që prodhimi i përgjithshëm pritet të bjerë këtë vit me 10 për qind.

Ndërkohë, të ardhurat e tjera përveç hidrokarbureve kanë rënë, duke bërë që taksat e naftës dhe gazit të përbëjnë më shumë se 60 për qind të të ardhurave fiskale, krahasuar me më pak se 40 për qind një vit më parë. Varësia e Putinit nga petrodollarët nënkupton se duke shpallur një embargo mbi rreth 90 për qind të importeve të naftës ruse brenda 6-8 muajve të ardhshëm, Bashkimi Evropian po e godet Rusinë aty ku i dhemb vërtet.

Tashmë është e sigurt se Putin do të përballet me një krizë të madhe fiskale brenda një viti, duke e bërë të vështirë vazhdimin e luftës së tij në Ukrainë, pa folur për mundësinë e pushtimit të ndonjë vendi tjetër. Por problemi është se embargoja do ta ndihmojë Putinin në një periudhë afatshkurtër.

Vetëm lajmi i shpalljes së tij, ka shkaktuar tashmë rritje të çmimeve të naftës. Kjo është arsyeja pse Evropa duhet ta plotësojë embargon e saj ndaj naftës ruse me masa shtesë dhe të menjëhershme. Në këtë rast spikasin 2 opsione. I pari – i propozuar nga ekonomisti Ricardo Hausmann menjëherë pas pushtimit rus, dhe që të tjerët kanë treguar se mund të zbatohet me shpejtësi – është një tarifë e lartë për importet e naftës ruse.

Kjo qasje ka shumë kuptim nga pikëpamja ekonomike. Çdo euro e shpenzuar për naftën ruse,e ndihmon Putinin të financojë luftën e tij në Ukrainë. Prandaj një pjesë e shumës së paguar nga blerësit e hidrokarbureve ruse, duhet të transferohet në Ukrainë si dëmshpërblim, ose të ruhet në një llogari bankare speciale, derisa Rusia t’i dëmshpërblejë zyrtarisht Ukrainën për dëmet e shkaktuara nga lufta.

Por në një kohë kur familjet evropiane po përballen me kosto të larta të energjisë, politikanët nuk janë të interesuar të vendosin një taksë të re mbi naftën. Për këtë arsye, kryeministri italian Mario Draghi ka propozuar një zgjidhje alternative:vendosjen e një kufiri mbi çmimin e natës.

Sipas këtij propozimi – të cilin Këshilli Evropian ka udhëzuar Komisionin për ta vlerësuar – vendet perëndimore do të paguajnë një çmim më të ulët për naftën dhe gazin rus, dhe do të vendosin sanksione dytësore ndaj palëve të treta që paguajnë më shumë.

Kjo masë do të zbatohet menjëherë – të themi, në nivelin 70 dollarë për fuçi – dhe do të ulet me rreth 10 dollarë çdo muaj që vazhdon lufta. Është e vërtetë, që Putin mund të refuzojë të shesë naftën me këtë çmim. Por, duke pasur parasysh se ai tashmë është mjaft i dëshpëruar për t’i shitur Kinës dhe Indisë me ulje të madhe, dhe faktin që çmimet e sotme të energjisë itejkalojnë shumë kostot e prodhimit, kjo nuk duket se ka shumë të ngjarë të ndodhë.

Përkundrazi, ndoshta Rusia do të vazhdonte furnizimin me naftë dhe gaz për blerësit perëndimorë me çmimin e kufizuar, ndërsa blerësit si Kina dhe India, nën kërcënimin e sanksioneve, nuk do të kishin asnjë arsye të paguanin më shumë. Kjo do të siguronte lehtësim për konsumatorët nga çmimet e larta të energjisë, dhe do të reduktonte ndjeshëm të ardhurat e Rusisë.

Disa mund të pretendojnë se kufizimet e çmimeve shtrembërojnë stimujt, në këtë rast, nxitjenpër të nisur përdorimin e gjerë të burimeve të rinovueshme. Por ky argument vlen vetëm për një treg konkurrues. Në tregun e sotëm të naftës dhe gazit, çmimet i tejkalojnë shumë kostot dhe karteli global i naftës OPEC+ (që përfshin edhe Rusinë), kanë rënë dakord vetëm kohët e fundit që të rrisin prodhimin në korrik dhe gusht.

Kompania e madhe ruse e gazit, Gazprom, ka të ngjarë të ketë mashtruar me çmimet në Evropë edhe para luftës. Një sjellje e tillë monopoliste garanton një kufizim të çmimit. Një argument tjetër që haset shpesh kundër një kufiri mbi çmimin, është se ai mund të nxisë lulëzimin e tregut të zi.

Dhe ky është një rrezik real. Kompanitë energjetike evropiane kanë filluar tashmë të kombinojnë produktet ruse të naftës me të tjera – një “përzierje letoneze” – që të përfitojnë nga çmimet më të ulëta, ndërsa pretendojnë se e nuk mbështesin zyrtarisht makinerinëluftarake të Putinit.

Në fakt këto kompani nuk po shkelin asnjë ligj. Nëse do të vendosej një kufi mbi çmimin  e naftës, ai do të zbatohej. Duke pasur parasysh zemërimin publik ndaj luftës së Rusisë nëUkrainë, përkushtimin e Perëndimit ndaj sanksioneve dytësore, por edhe shtimin e investigimeve nga qytetarët që mbështeten tek burimet e hapura të inteligjencës, do të ishte shumë e vështirë, në mos e pamundur, shkelja e një rregullore të tilla pa u ndëshkuar.Embargoja që ka vendosur së fundmi BE ndaj naftës ruse do ta dëmtojë Putinin, por kjo nuk do të ndodhë shumë shpejt. Prandaj Evropa duhet të vendosë menjëherë një kufi mbi çmimine naftës dhe gazit rus.

Shënim: Sergei Guriev, ish-kryekonomist i Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim(BERZH). Aktualisht është profesor i ekonomisë në Universitetin Sciences Po në Paris.

lajme

UBT shënon 25-vjetorin, Hajrizi: Kemi dhënë kontribut në transformimin e arsimit dhe inovacionit në Kosovë

Published

on

By

Në një intervistë në emisionin “Five” në RTV Dukagjini, Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, ka thënë se 25-vjetori i këtij institucioni përfaqëson jo vetëm një përvjetor jubilar, por edhe një moment reflektimi për të arriturat dhe synimet e ardhshme në arsim, shkencë, inovacion dhe teknologji.

Hajrizi ka deklaruar se gjatë këtij çerek shekulli, UBT-ja është angazhuar në ndërtimin e një sistemi arsimor me qasje inovative, duke synuar të ndikojë në zhvillimin e vendit në fusha të ndryshme.

“Është një vit që jo vetëm duhet të reflektojmë, por është një angazhim prej çerek shekulli, ku vitet më të mira të jetës kanë qenë angazhim për të ndërtuar një sistem të arsimit dhe një qasje inovative në arsim. Ka qenë një rezultat i mirë, por edhe një moment reflektimi se çfarë kemi arritur dhe çfarë duam të arrijmë”, është shprehur Hajrizi.

Ai ka theksuar se gjatë këtyre 25 vjetëve ka pasur zhvillim në fusha të ndryshme, përfshirë arsimin, shkencën, inovacionin, teknologjinë dhe zhvillimin e biznesit, duke vlerësuar se UBT-ja ka pasur ndikim në këtë proces transformues.

Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit, UBT-ja ka planifikuar disa aktivitete që do të zhvillohen gjatë javës së ardhshme, me fokus të veçantë në fushën akademike dhe shkencore.

Sipas Hajrizit, gjatë kësaj jave në Kosovë do të organizohen tri ngjarje ndërkombëtare, njëra pas tjetrës, të cilat synojnë të sjellin në vend komunitetin akademik dhe profesionistë nga fusha të ndryshme.

Ngjarja e parë do të mbahet të mërkurën dhe do t’i kushtohet Konferencës Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive. Hajrizi ka bërë të ditur se kjo konferencë organizohet për herë të dytë dhe do të mbledhë përfaqësues të komunitetit vendor dhe ndërkombëtar në UBT.

“Kemi mbërritur në fund të vitit ku do të shënojmë edhe përmbylljen e 25-vjetori dhe mbi këtë kemi menduar t’i organizojmë disa evente të cilat ndërlidhen edhe në shenjë të 25-vjetorit. Këtë vit i kemi mbledh disa ngjarje, javen e ardhshme kemi disa aktivitete që lidhen me pjesën akademike shkencore dhe i kemi tri ngjarje të nivelit botëror që i organizmojnë në Kosovë në të njëjtën kohë njëra pas tjetrës që e plotësojnë gjithë javën. Konferenca e parë që e organizojmë të mërkurën ka të bëjë me Konferencën Ndërkombëtare Botërore për Mjekësinë Sportive, është hera e dytë që organizohet por është një konferencë që sjell gjithë komunitetin edhe ndërkombëtar edhe vendor në UBT në Kosovë”, u shpreh Hajrizi.

Përmes këtyre aktiviteteve, UBT-ja synon të shënojë përmbylljen e 25-vjetorit, duke vënë në pah të arriturat e deritanishme dhe duke hapur diskutime për zhvillimet e ardhshme në arsim, shkencë dhe inovacion.

Continue Reading

lajme

UBT hap AI Business Hub, duke kompletuar ekosistemin për zhvillimin e kompetencave dhe mbështetjen e bizneseve

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht AI Business Hub, një hapësirë të re që synon të forcojë kompetencat në fushën e inteligjencës artificiale dhe të ofrojë mbështetje për bizneset në Kosovë dhe më gjerë.

AI Business Hub është rezultat i projektit TBEAI (Transforming Business Education with AI in Western Balkans), një projekt i financuar nga Komisioni Evropian përmes programit Erasmus+, i cili synon transformimin e edukimit të biznesit përmes integrimit të inteligjencës artificiale në Ballkanin Perëndimor.

Me hapjen e këtij Hub-i, UBT plotëson edhe më tej ekosistemin e tij të inovacionit, duke krijuar mundësi konkrete për zhvillimin e kompetencave digjitale, avancimin e njohurive në inteligjencën artificiale dhe mbështetjen e sektorit të biznesit në përballjen me sfidat e transformimit digjital.

AI Business Hub synon të shërbejë si urë lidhëse ndërmjet akademisë, teknologjisë dhe biznesit, duke krijuar hapësirë për bashkëpunim, zhvillim të aftësive profesionale dhe zbatimin e zgjidhjeve të inteligjencës artificiale në praktikat e përditshme të bizneseve. Përmes kësaj nisme, studentët, profesionistët dhe ndërmarrjet do të kenë mundësi të përfitojnë nga një qasje më e orientuar drejt nevojave të tregut, duke nxitur inovacionin, rritjen e produktivitetit dhe përgatitjen për ekonominë digjitale.

Hapja e AI Business Hub dëshmon përkushtimin e UBT-së për të ndërtuar një ekosistem që jo vetëm zhvillon kompetencat e së ardhmes, por edhe përkrah bizneset në Kosovë dhe më gjerë, duke i ndihmuar ato të shfrytëzojnë potencialin e inteligjencës artificiale për zhvillim dhe konkurrueshmëri.

UBT vazhdon të investojë në inovacion, dije dhe teknologji, duke e shndërruar inteligjencën artificiale në një mundësi konkrete për zhvillimin e arsimit, sipërmarrjes dhe ekonomisë.

Continue Reading

Lajmet

Rama fajëson “duart e huaja” për trazirat në Shqipëri

Published

on

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, bëri thirrje për qetësi të premten, dhe fajësoi “duart e huaja” për trazirat e dhunshme disaditore, ndërsa protestuesit u mblodhën sërish në kryeqytet dhe në qytete të tjera.

Që nga e marta, Tirana është përfshirë nga protesta të dhunshme, ku mijëra protestues kanë kërkuar dorëheqjen e Ramës për shkak të kushteve të këqija në universitete dhe tarifave të larta të studimit.

Protestat janë përhapur edhe në disa qytete të tjera, ndërsa studentët iu bashkuan bojkotit të universiteteve, duke shënuar një përshkallëzim të ndjeshëm pas muajsh protestash kundër qeverisë në vend.

Përleshjet gjatë natës mes policisë dhe grupeve të protestuesve, shumica e të cilëve të maskuar, vazhduan deri në orët e para të së premtes.

Hyrja e Ministrisë së Financave u përfshi nga flakët, ndërsa xhamat e një kompleksi universitar u thyen.

Sipas një deklarate të Policisë, 160 protestues u ndaluan të enjten në mbrëmje për kryerjen e akteve të dhunshme.

Protestuesit grumbulluan dhe dogjën kontejnerë mbeturinash për të bllokuar rrugët, si dhe hodhën gurë drejt Policisë, e cila u kundërpërgjigj me gaz lotsjellës dhe topa uji për t’i shpërndarë.

Një gazetar i AFP-së pa, gjithashtu, grupe të maskuara duke thyer vitrina dhe duke plaçkitur dyqane. Të njëjtat incidente u raportuan edhe në pjesë të tjera të qytetit.

Të premten në mëngjes, qindra protestues marshuan drejt Ministrisë së Arsimit, e cila mbetet një nga pikat kryesore të protestave.

Përleshjet kanë lënë pas ndërtesa qeveritare me dëme të mëdha, vitrina të thyera dyqanesh dhe dhjetëra persona të arrestuar.

Përshkallëzimi i protestave këtë javë vjen pas muajsh të tërë demonstratash kundër qeverisë, të cilat fillimisht u nxitën nga një projekt i diskutueshëm për zhvillimin e një resorti, i lidhur me familjen e presidentit amerikan, Donald Trump.

Në një deklaratë të premten, Rama këmbënguli se protestat nuk kanë të bëjnë “fare me hallet, me problemet, me aspiratat legjitime të gjithkujt që dëshiron një jetë më të mirë”.

“E gjithë kjo është po ajo dorë, po ajo dorë që e ka kapur për fyti opozitën shqiptare, dhe që e ka djegur dhe shkatërruar jo një herë Shqipërinë, dhe që është gati ta djegë e ta shkatërrojë përsëri, për të mos e lënë të bëjë përpara”, tha ai.

Ai akuzoi “duar të huaja”, pa i identifikuar ato, se po nxisin trazirat dhe synojnë të pengojnë përpjekjet e vendit të tij për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.

“Këto janë duar të huaja që nuk e duan Shqipërinë të qetë”, tha ai në një video të publikuar në faqen e tij në Facebook.

Që nga e marta, dhjetëra persona, kryesisht zyrtarë policorë, janë plagosur në përleshje, sipas autoriteteve.

Burimi: AFP / REL

Continue Reading

Rajoni

127 të arrestuar pas protestave në Shqipëri, hetohen thirrjet për akte terroriste

Published

on

Drejtori i Departamentit për Sigurinë Publike në Shqipëri, Dhimitraq Ziu, ka njoftuar se 127 persona janë arrestuar dhe 244 të tjerë janë proceduar penalisht në Tiranë, në lidhje me protestat e dhunshme të ditëve të fundit.

Sipas tij, janë lënduar 120 punonjës policie në disa qytete të vendit.

Ziu bëri të ditur gjithashtu se strukturat e Krimit Kibernetik dhe Antiterrorit po hetojnë kanale dhe grupe në rrjetet sociale, ku janë shpërndarë mesazhe me thirrje për akte ekstreme e terroriste dhe kërcënime ndaj punonjësve të Policisë.

“Deri në këto momente në Tiranë, janë arrestuar 127 shtetas dhe janë proceduar në gjendje të lirë 244 shtetas, për ushtrim të dhunës ndaj punonjësve të Policisë, dëmtim të institucioneve shtetërore, shkatërrim të pronës publike dhe private, si dhe të bankomateve, kamerave, automjeteve dhe rrethimeve metalike”, ka thënë ai.

Ziu ka treguar edhe për rastet në qytetet e tjera. Në Durrës, ka thënë se janë arrestuar 23 shtetas dhe janë proceduar penalisht 12 të tjerë, në Korçë janë arrestuar 2 shtetas dhe janë proceduar në gjendje të lirë 23 shtetas, në Vlorë janë proceduar në gjendje të lirë 20 shtetas, në Shkodër janë proceduar në gjendje të lirë 9 shtetas.

Gjatë protestës në Shkodër Ziu ka deklaruar se është plagosur rëndë një oficer i Policisë së Rendit, i cili aktualisht ndodhet në Spitalin e Traumës Tiranë, për ndihmë mjekësore. Ai theksoi se autori i plagosjes është identifikuar, por për shkak të moshës nuk është arrestuar.

Kurse, në Elbasan janë proceduar në gjendje të lirë 6 shtetas dhe në Kukës janë proceduar në gjendje të lirë 10 shtetas, shtoi ai.

“Ndërkohë, nga dhuna e ushtruar mbi punonjësit e Policisë, në Tiranë, Durrës, Lezhë, Shkodër dhe Kukës, janë dëmtuar deri tani 120 punonjës policie”.

Sa i përket rasteve të dyshuara për akte ekstreme, Ziu ka theksuar po bashkëpunojnë me agjencitë partnere ndërkombëtare për zbulimin e adresave IP, identifikimin e administratorëve të këtyre kanaleve dhe të çdo përdoruesi që bën thirrje për dhunë dhe akte terroriste.

“Përveç ngjarjeve në terren, strukturat e specializuara të Hetimit të Krimit Kibernetik dhe Antiterrorit kanë marrë në shqyrtim të menjëhershëm hapësirën virtuale, ku gjatë monitorimeve intensive, janë identifikuar disa kanale dhe grupe komunikimi, nëpërmjet të cilave janë shpërndarë mesazhe me përmbajtje të drejtpërdrejtë kriminale, ndër to, thirrje për kryerje të akteve ekstreme dhe terroriste, si dhe kërcënime direkte kundër jetës së punonjësve të Policisë së Shtetit”, potencoi ai.

Ziu u ka bërë thirrje protestuesve të distancohen nga personat e maskuar dhe të dhunshëm.

“E drejta për protestë duhet të ushtrohet në mënyrë paqësore dhe nuk mund të përdoret si justifikim për dhunën dhe shkatërrimin”.

Ndërkohë Ziu ka theksuar se po udhëzojnë punonjësit e policisë që “pavarësisht situatave ku përballen me sulme të rrezikshme, apo gjatë ndërhyrjeve për të mbrojtur institucionet, të tregojnë vetëpërmbajtje dhe propocionalitet”.

Gjatë katër ditëve është raportuar për ushtrim dhune nga policët drejt qytetarëve./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara